Verslag Input 09-09-21

Verslag van Input gehouden op donderdag 9 september 2021 Voorzitter: Griffier: Plv. griffier:

de heer S. Slaats mevrouw J. Louer mevrouw F. Opperman

Aanwezig:

de heer J. van Baardwijk de heer J. van Dijk de heer R. Frodyma de heer A. van Hamond de heer T. Klerx de heer W. Lodenstijn de heer D. Zijlmans mevrouw I. Klerks de heer C. Kuijten de heer F. Spierings mevrouw C. de Bruijn de heer D. Klapwijk de heer E. Bell mevrouw S. van den Udenhout de heer N. Kieboom de heer H. van den Meerendonk mevrouw S. Schuijffel mevrouw B. de Jongste-van Heijst de heer H. de Vaan de heer J. van Groos de heer W. van Veelen de heer R. Tiemstra de heer T. Vink de heer H. van Zelst mevrouw A. Pouw

LokaalBelang LokaalBelang LokaalBelang LokaalBelang LokaalBelang LokaalBelang Lokaal Belang VVD VVD VVD CDA CDA GroenLinksaf GroenLinksaf D66 D66 D66 Lijst De Jongste Lijst De Jongste ChristenUnie ChristenUnie SGP SGP SGP Lijst Pouw

Afwezig m.k.

de heer H. van Tuyl de heer B. Bögemann de heer L. Ottens mevrouw Y. IJpelaar

VVD GroenLinksaf PvdA Lijst IJpelaar

Portefeuillehouders:

de heer J. van den Hoven mevrouw R. Odabasi-Seker

Notulen:

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

1. Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen hartelijk welkom. Informatieronde 2.

Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT)

De voorzitter heet mevrouw Kok (manager Regionaal Bureau voor Toerisme) en de heer Vugts (extern adviseur RBT) welkom die zo dadelijk een presentatie zullen verzorgen.

Verslag van Input, 9 september 2021

1

Wethouder Van den Hoven geeft aan dat vanavond in Waalwijk, als eerste van de vier gemeenten, het meerjarenplan van het RBT zal worden toegelicht. Mevrouw Kok en de heer Vugts verzorgen een presentatie (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de presentatie worden de volgende vragen gesteld: Mevrouw Klerks informeert of aangegeven kan worden wat voor resultaat de acties, magazins en nieuwsbrieven daadwerkelijk hebben opgeleverd. Zij vraagt voorts of er een prognose is wanneer de ondersteuning vanuit de gemeente niet meer nodig is. Mevrouw Kok antwoordt dat er nieuwe volgers zijn gekomen op social media. De magazins zijn op, wat wil zeggen dat heel veel mensen de informatie hebben kunnen lezen. Er worden gesprekken gevoerd met de Efteling. De magazins zijn bedoeld voor in de verblijfaccommodaties waardoor een enorm bereik zal ontstaan. In de coronatijd is toch iets gedaan voor de horecaondernemers met de wandeling. De wethouder zal een antwoord geven op de financiële vraag. Wethouder Van den Hoven veronderstelt dat wordt gedoeld op de verhoging met € 25.000 waartoe besloten is in 2018. Dit extra geld was nodig voor de opstart. Er is begonnen met € 0 vanuit het RBT en € 100.000 vanuit de vier gemeenten inclusief de extra € 25.000.

Bestuurlijk is afgesproken dat in de meerjarenplannen van het RBT gegaan wordt naar een andere verdeelsleutel (70-30 of 65-35) afhankelijk van een aantal externe factoren. Hij heeft aangegeven dat Waalwijk realistische ambities wil, vandaar de focus op van € 20.000 naar € 10.000. Het RBT moet het hebben van omzetsnelheid en aantallen, de winst moet gepakt worden op de sterke zaken. Er zal altijd subsidie nodig zijn, vooral omdat het een serviceplatform betreft voor ondernemers en horeca in de toeristenbranche. De wens is om Waalwijk, Dongen, Loon op Zand en Heusen op de kaart te zetten zodat de ondernemers daar de grootste vruchten van plukken, maar daar moet wel een verdienmodel aan vastzitten. In de presentatie zijn de deelname aan Visit Brabant en de kansen van het Schoenenmuseum genoemd. Dit levert in de toekomst, na corona, een omzetstijging op voor het RBT. Mevrouw Klerks merkt op dat zij iets heel anders verstaat onder wat er is bereikt dan wat in het antwoord wordt genoemd. Zij doelt op extra bezoekers voor de gemeente, extra omzet bij de horeca, extra omzet bij de overnachtingen. De dingen die gedaan worden moeten leiden tot prestaties op die indicatoren. Als aandachtspunt voor de toekomst zou zij het waarderen als bij een volgende presentatie meer aangegeven kan worden wat er is bereikt in cijfers.

Mevrouw Kok bevestigt dat zij het gewenste antwoord op dit moment niet kan geven. Over het afgelopen jaar kan zij geen positieve cijfers laten zien, maar de oorzaak hiervoor is helaas niet aan het RBT toe te schrijven. De heer Klerx vraagt of er iets meer verteld kan worden over het pluspakket. Mevrouw Kok antwoordt dat iedere gemeente een eigen pluspakket heeft. Dit heeft onder andere te maken met de toeristische informatiepunten die in de komende jaren omgezet worden naar inspiratiepunten. De toeristische informatiepunten zijn voor iedere gemeente anders. Voor Waalwijk wordt gekeken hoe het aantal bezoekers verhoogd kan worden. Zij zou graag in de inspiratie het Schoenenmuseum willen laten zien. De signing is neergezet in Waalwijk. Heusden wil volgend jaar kijken hoe ook zij naar een inspiratiepunt kan komen. De specifieke wensen worden per gemeente afgesproken.

Verslag van Input, 9 september 2021

2

Mevrouw Schuijffel begrijpt dat Visit Brabant zich met name richt op het halen van internationale toeristen naar Brabant en vraagt op welke landen met name gericht wordt. Mevrouw Kok antwoordt dat er met name wordt gericht op de Belgische en Duitse markt (Nordrhein Westfalen). Mevrouw Schuijffel vraagt waarom de brochures in het Engels worden opgesteld. Mevrouw Kok antwoordt dat voor Engels gekozen wordt omdat iedereen dit kan lezen. Op de website is het wel mogelijk om voor statische pagina’s in het Duits te kiezen waar de hoofdlijnen op aangegeven worden. Het is nog niet mogelijk om alles steeds ook in het Nederlands, Engels, Duits en Frans te vertalen. Zij vult nog aan dat er tijdens een aanstaande een bijeenkomst is met voornamelijk 80 Duitse touroperators informatie in het Duits verzorgd wordt. Mevrouw Schuijffel geeft als tip mee om hier op te letten daar Duitsers en Franstaligen het Engels niet altijd goed beheersen. Zij informeert hoeveel ondernemers er deelnemen. Mevrouw Kok antwoordt dat op dit moment 22 ondernemers een ondernemerspakket afnemen. Daarnaast wordt nog met enkele ondernemers gesproken. Doelstelling is dat meer ondernemers partner worden. Er zijn ook partners die enkel hun folders aanleveren daar zij op dit moment geen geld hebben om zich aan te sluiten en daarom gebruik maken van de gratis mogelijkheden.

Desgevraagd geeft zij aan dat zij geen percentage kan aangeven met betrekking tot de huidige 22 ondernemers. Mevrouw Schuijffel verzoekt om verduidelijking met betrekking tot de twee medewerkers die werden genoemd in de presentatie. Mevrouw Kok antwoordt dat dit twee bestaande medewerkers betreft die zich bezig houden met het professionaliseren van de online communicatie. Mevrouw de Jongste begrijpt dat het moeilijk zichtbaar is waar mensen met een beperking kunnen logeren, met uitzondering van de Efteling en geeft dit mee als aandachtspunt. Mevrouw Kok bedankt voor het duiden van dit punt van aandacht. Wethouder Van den Hoven bedankt voor de presentatie en het beantwoorden van de vragen. Hij bedankt de raad voor het doorgeven van de tips. Als de tijden weer normaliseren zal er een betere grondslag zijn voor een nog beter functionerend RBT. De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de bespreking over dit onderwerp. 3.

GO Waalwijk

De voorzitter heet de dames Maijers (beleidsadviseur Maatschappelijke ontwikkeling) en Leijtens (project- en communicatieadviseur GO Waalwijk) welkom. Wethouder Van den Hoven geeft aan dat eerder is besloten om deze evaluatie te verplaatsten. Zo dadelijk zal een filmpje vertoond worden (zie bijlage 2). De voorzitter merkt op dat dit een innovatieve manier was om de raadsleden te informeren.

Verslag van Input, 9 september 2021

3

Wethouder Van den Hoven verduidelijkt dat het bekend is hoe lastig sommige zaken binnen het Sociaal Domein kunnen zijn. GO Waalwijk is echt bedoeld om in het voorliggend veld mensen mogelijk te behoeden voor een stap terug. Hij wijst als voorbeeld op de Diabetes challenge waarbij hij zelf door zijn deelname bewondering kreeg voor de deelnemers. Mensen leven een beetje op en dat gunt hij iedereen. Hij denkt dat GO Waalwijk voor een acceptabel bedrag geborgd kan worden in de begroting. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen. De heer Van Baardwijk noemt het een succes dat meer mensen gaan sporten, maar merkt op dat er veel verenigingen zijn in Waalwijk en vraagt verwacht wordt dat meer verenigingen zullen gaan deelnemen. Hij vindt het belangrijk dat zo veel mogelijk verenigingen bij GO Waalwijk laten zien wat er allemaal mogelijk is waardoor er een nog grotere deelname zou kunnen zijn. Wethouder Van den Hoven antwoordt dat er inmiddels 223 geregistreerde aanbieders zijn. Daarnaast zijn er aanbieders vanuit zorg, sport, cultuur en ook de medische kant. In het lokale sportakkoord is alles gecombineerd en ook van daaruit zijn er partners bij gekomen. Mevrouw Klerks merkt op dat GO Waalwijk echt overal zichtbaar is.

Zij vraagt of vanwege het feit dat deze evaluatie ruim voor de begroting gepresenteerd wordt dit betekent dat de wethouder verwacht dat er extra geld nodig is. Wethouder Van den Hoven verduidelijkt dat in 2018 een besluit is genomen om voor vier jaar tweemaal incidenteel € 150.000 vrij te maken om GO Waalwijk te lanceren, te bekijken en te onderzoeken. Het was zijn vurige wens om voordat deze vier jaar voorbij waren te kunnen evalueren en te kunnen laten zien aan de raad of dit wel of niet levensvatbaar is en of dit verder zou moeten. Het bedrag dat nu wordt gevraagd is € 75.000 structureel waarvan € 45.000 zit in de personele kosten en € 30.000 in de publicaties en dergelijke. Hij acht dit een acceptabel bedrag gezien hetgeen nu vanaf de opstart tot nu toe is gerealiseerd en gezien de zaken waaraan nog gewerkt wordt. Hij ziet nog steeds een stijging. Iedereen draagt steeds meer zijn steentje bij. Ook tijdens corona zijn er activiteiten ontplooit. Dit verdient een vaste plek binnen het totale aanbod van de gemeente Waalwijk. Mevrouw Klerks zegt dat met name het gebruiken van het voorliggend veld van het Sociaal Domein haar aanspreekt en verzoekt om richting de begroting wat cijfers te geven wie er bereikt worden en wat het effect daarvan is. Wethouder Van den Hoven vervolgt dat er is begonnen met een databank en het verzamelen van cijfers.

Hij wil vooraf veel meer laten zien aan de raad wat er wordt bereikt in aantallen, acties en waar mensen op af komen. Enkele onderdelen bevinden zich nog in de opstartfase en kunnen nog niet met cijfers geduid worden. Hij zegt toe dat er volgend jaar voor de volgende begroting een completer overzicht verstrekt wordt. De heer Vink spreekt eveneens zijn complimenten voor de zichtbaarheid van GO Waalwijk. Hij informeert naar de evenwichtige verdeling van activiteiten en deelnemers over de kernen. Voor zijn fractie zijn naast Waalwijk ook Waspik en Sprang-Capelle hierin belangrijk. Hij heeft met een aantal inwoners gesproken, maar gehoord dat de drempel om aan te melden als hoog wordt ervaren. Hij vraagt hoe de laagdrempeligheid om aan allerhande activiteiten mee te kunnen doen beoordeeld wordt voor mensen die geen onderdeel uitmaken van een groep of een gemeenschap.

Verslag van Input, 9 september 2021

4

Wethouder Van den Hoven wenst dat mensen geen drempel zien en dat zij zich wanneer zij zich oriënteren ook aanmelden. De beslissing om mee te doen ligt bij de inwoner. Geprobeerd wordt om juist een zo laagdrempelig mogelijke benadering te vinden. Hij zou willen dat iedereen die introvert en afwachtend is over de streep getrokken wordt, maar denkt dat dit niet bij iedereen zal lukken. In het geval van de wandeltocht werden sommige mensen aangespoord door iemand uit hun eigen omgeving of een hulpverlener. Geprobeerd wordt om mensen die niet vaardig zijn met een computer op een andere manier te bereiken. Bij de verdeling over de kernen is men afhankelijk van partners. Als in Waspik en Sprang-Capelle partners zich aansluiten bij het platform gaat het lopen. De gemeente is de aanjager. Hij heeft geen precies beeld hoeveel partners er zijn in Waspik en Sprang-Capelle, maar veronderstelt dat minder zichtbaar zijn daaraan zou kunnen liggen. De heer Vink geeft de organisatie mee om nog actiever op zoek te gaan naar partners in Waspik en Sprang-Capelle. De heer Van Dijk vindt het geweldig om te zien hoe mensen gemotiveerd en geïnspireerd worden om mee te doen. Hij ziet dat op het vlak van sport de nodige verenigingen genoemd worden. Bij cultuur ziet hij vooral het Kunstencentrum, maar hij mist de verenigingen in dit verband.

Hij vraagt of zij aanwezig zijn en als dit niet geval is of zij zich moeten melden of dat zij proactief worden benaderd. Wethouder Van den Hoven antwoordt dat verenigingen benaderd worden, maar andersom melden verenigingen zich ook zelf. Geprobeerd wordt om zo veel mogelijk aanbieders op het platform te krijgen. Hij snapt de vraag. Het Kunstencentrum vertegenwoordigt een heel groot deel van het cultuuraanbod, maar het is niet zo dat de andere partners niet zijn aangesloten. De heer Van Dijk roept op duidelijk te maken dat zij ook meedoen. Wethouder Van den Hoven vervolgt dat veel verenigingen lid zijn. Als dit nog niet het geval is, is de gemeente daar om verenigingen over de streep te trekken. Mevrouw De Bruijn hoort van veel mensen dat cultuur wel wordt genoemd, maar het is niet precies bekend wat hierbinnen gedaan kan worden. Zij roept op dit meer onder de aandacht te brengen. Wethouder Van den Hoven neemt deze suggestie graag mee. De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de bespreking over dit onderwerp. 4.

Transitievisie warmte

De voorzitter heet de heer Schuur van ingenieursbureau Antea welkom. Wethouder Odabasi leidt het onderwerp in. Afgesproken is dat de raad nauw wordt betrokken bij het tot stand komen van de Transitievisie warmte. De gemeente is inmiddels een stap verder en deze stap wordt gedeeld met de raad. De heer Schuur verzorgt een presentatie (zie bijlage 3). Naar aanleiding van de presentatie worden de volgende vragen gesteld:

Verslag van Input, 9 september 2021

5

De heer Tiemstra refereert aan de wens voor het aardgasvrij maken van 3.000 woningen en informeert wie in de presentatie met ‘we’ bedoeld wordt. Hij vreest dat dit vooral aan de huiseigenaren is. Hij vraagt wat er gedaan wordt als blijkt dat er onvoldoende draagvlak is in een bepaalde wijk en vraagt voorts of er dan sprake zal zijn van dwang. Tot aan 2030 mag niet veel verwacht worden van waterstof, maar de ontwikkeling van de technieken hieromtrent zijn volop in beweging. Hij vraagt hoe dit daarna gezien wordt. Hij hoort dat het vervangen van een cv-ketel een natuurlijk moment zou kunnen zijn om over een warmtepomp na te denken. Hij merkt op dat de kosten voor een warmtepomp het tienvoudige bedragen van de kosten voor een cv-ketel waardoor er veel nodig is om mensen te verleiden deze stap te nemen. Hij vraagt zich af of de gemeente al zo ver is. Hij wijst op huizen van voor 1980 die niet van het gas af kunnen en informeert welke boodschap er voor deze mensen is. Bedrijven en maatschappelijk vastgoed worden na 2030 opgepakt. Hij vraagt waarom hiermee gewacht wordt, het kan zijn dat er gebouwen zijn die zich hier goed voor lenen. Aannemers hebben het momenteel erg druk, waardoor mensen zullen moeten wachten en bovendien de hoofdprijs moeten betalen. Dit werkt niet echt stimulerend om dit soort zaken op te pakken.

De heer Schuur antwoordt dat de beslisisng inderdaad aan de particuliere woningeigenaar en de woningcorporaties en VVE’s is. Als er geen draagvlak is, is het heel erg lastig. Het enige middel is het verleiden van mensen. Als mensen niet willen houdt het helaas op omdat zij niet gedwongen kunnen worden om hun huis te isoleren. Het kan zijn dat waterstof op een gegeven moment wordt ingezet in de bebouwde omgeving, maar hij verwacht persoonlijk dat dit alleen zal zijn voor slecht geïsoleerde of monumentale woningen of woningen in het buitengebied waar geen alternatieven voor handen zijn. Hij denkt dat het verschil in kosten tussen een cv-ketel en een warmtepomp minder groot is dan wordt aangegeven en daarnaast zijn er subsidies voor warmtepompen. Hij beaamt dat de aanschaf van een warmtepomp duurder is, maar hoeveel is erg afhankelijk van de grootte van het huis en welke andere aanpassingen nog nodig zijn. De markt voor hybride warmtepompen komt op. Vanaf 2030 wordt er groot ingezet, maar tot die tijd liggen er vanuit allerlei andere trajecten afspraken voor bedrijfsgebouwen. Kantoorgebouwen moeten in 2023 energielabel C hebben. Deze trajecten lopen een beetje parallel aan hetgeen in het Klimaatakkoord is afgesproken.

Hij bevestigt dat de markt bij installatiebedrijven en in de aannemerij overspannen is en daarom wordt voorgesteld om als Waalwijk een kenniscentrum wordt zo veel mogelijk jongeren te interesseren voor het vak. De heer Tiemstra refereert nogmaals aan huizen van voor 1980 die niet van het gas af kunnen omdat zij met elektriciteit niet behaaglijk genoeg verwarmd kunnen worden in de winter. De heer Schuur vervolgt dat isoleren altijd de eerste stap is. Als dit niet voldoende kan, is men daarbij aangewezen op groen gas of in de toekomst wellicht waterstof. Hij denkt dat woningen die zijn gebouwd in de jaren 70 en 80 prima te isoleren en aardgasvrij te maken zijn. De heer Van Groos geeft aan dat gemeenten verplicht zijn om voor 2022 een plan te presenteren waarin zij laten zien wat zij doen om een aardgasvrije gemeente te worden en vraagt of dit plan voldoet aan deze verplichting. In de vorige bestuursperiode was de Stichting Waalwijk CO2 vrij bezig met een warmtenet. Hij hoort daar niets meer over en vraagt of dit initiatief nog loopt. In het plan wordt aangesloten bij het Klimaatakkoord en de planning daarvan. Hij had meer ambitie verwacht daar Waalwijk in 2043 klimaatneutraal wil zijn waardoor hij veronderstelt dat Waalwijk dan ook aardgasvrij wil zijn. Duurzaamheid was een belangrijk thema bij de vorige verkiezingen, de coalitie heeft

Verslag van Input, 9 september 2021

6

dit zelfs in de titel van het collegeprogramma opgenomen. Aangezien veel inwoners en de meeste fracties vinden dat er geen aardgas uit de Waalwijkse bodem mag worden gehaald denkt hij dat er niet verdergegaan kan worden met het verbruiken van aardgas. De weerstand tegen windturbines is groot waardoor hij denkt dat het van restwarmte moet komen, maar hiervoor wordt het tempo van het Klimaatakkoord gevolgd. Hij verzoekt om verduidelijking. De heer Schuur antwoordt dat het plan voldoet, want hieraan zijn geen eisen gesteld omdat het vormvrij is. Er is met de Stichting Waalwijk CO2 vrij uitgebreid gesproken over de uitwisseling van warmte op het industrieterrein en over de eventuele uitwisseling tussen het industrieterreinen en woningen. De restwarmte is geïnventariseerd. Wethouder Odabasi vult aan dat vorig jaar een green deal is gesloten met het bedrijventerrein waarin dit is opgenomen. Aangaande het ambitieniveau geeft zij aan dat dit wordt bepaald op basis van draagvlak. Het is niet realistisch om aan te geven dat voor 2030 alle woningen aardgasvrij dienen te zijn. In sessies met de raad is aangegeven dat Waalwijk niet voorop hoeft te lopen, maar de tijd moet nemen om inwoners in dit proces mee te nemen, bewustwording te creëren en ervoor te zorgen dat er zo veel mogelijk geïsoleerd wordt. Tot 2030 is het motto isoleren.

Met het kenniscentrum kunnen de innovaties op de voet gevolgd worden om daar lering uit trekken voor de wat lastiger te isoleren woningen. Als de raad van mening is dat het ambitieniveau hoger moet zijn, gaat zij daarin graag mee. Mevrouw Klerks zou graag in de uitwerking willen zien hoeveel aardgasvrije woningen er inmiddels zijn in Waalwijk. Zij is eveneens van mening dat het aanschaffen van een warmtepomp wel degelijk veel duurder is als alle zaken die daarbij komen kijken worden meegeteld. Er zijn inderdaad subsidiemogelijkheden, maar het is niet zo dat het hiermee heel erg veel goedkoper wordt. Op dit moment is een warmtepomp iets voor mensen die dat kunnen betalen. Zij is verbaasd dat Meerwijk niet wordt genoemd bij de kansrijke buurten omdat er ook naar de financiële haalbaarheid gekeken moet worden. Zij constateert dat er alleen plannen voor 2023 en 2024 zijn en is van mening dat dit niet vijfjaarlijks maar driejaarlijks gedaan zou moeten worden omdat technieken snel veranderen. Zij refereert aan de online bijeenkomst van maart waarin de raad heeft aangegeven wat de rol van de gemeente is en vraagt hoeveel invloed deze stemmen hebben gehad op deze visie. Zij informeert waarom bedrijven een kenniscentrum zouden willen zijn en vraagt of dit geld kost of geld oplevert.

Zij is blij dat de visie op Waalwijks niveau wordt vastgesteld en vraagt of het wellicht verstandiger is om voor de uitwerking naar een regionale aanpak te gaan gezien de aanwezige kennis en ambtelijke capaciteit. De heer Schuur antwoordt dat bij de selectie van buurten vooral gekeken wordt naar de maatschappelijke kosten. In Meerwijk zijn deze kosten relatief hoog. Er kan voor gekozen worden om als criterium buurten te gebruiken waar mensen het meeste te besteden hebben. Vijf jaar is de maximale termijn, als de gemeente denkt dat het tijd is om de visie bij te stellen gezien de ontwikkelingen, stelt hij voor om dit vooral te doen. De manier waarop de gemeente de regie kan voeren die is aangegeven door de raad is meegenomen bij de opzet van de visie. Als Waalwijk kenniscentrum kan worden op dit gebied is dat een meerwaarde voor de bedrijven in Waalwijk. Hij acht dit kansrijk. Zaken spelen zich lokaal af, dichtbij inwoners komen lukt niet op een regionale manier. Het is wel goed om als Regio van elkaar te leren. Alle gemeenten zijn bezig met de vraag hoe worden de inwoners betrokken en dit kan uitgewisseld worden. Hij ziet bijvoorbeeld wel mogelijkheden voor samenwerking bij het realiseren van regionale warmtenetten.

Wethouder Odabasi vult aan dat de input van de enquête onder de inwoners, hetgeen is opgehaald bij ondernemers en de raad is geanalyseerd en als basis heeft gediend. Met

Verslag van Input, 9 september 2021

7

betrekking tot regionale afstemming geeft zij aan dat iedere gemeente een eigen transitievisie warmte moet opstellen. Vanuit de REKS wordt regionaal overleg gevoerd over de overlappende gebieden, worden zaken op elkaar afgestemd en wordt kennis gedeeld. Mevrouw Pouw begrijpt dat stap1 isoleren is en stap 2 aardgasvrij maken. Gevelisolatie is alleen mogelijk bij ademende gevels. Het is momenteel een enorme trend om de gevel met lichte verf te schilderen. Het gebruik van dampwerende verf maakt woningen ongeschikt voor isolatie. Zij vraagt of inwoners hierover geïnformeerd worden. De heer Schuur is van mening dat dit onderdeel dient te zijn van de communicatie en participatiestrategie. Hij onderschrijft deze opmerking en stelt voor om dit mee te nemen in de genoemde sporen. De heer Klapwijk is benieuwd naar de specifieke kansen bij hoogbouw. Voorts wijst hij op de combinatie van koeling. Vorige zomers was er een enorme toename in de aanschaf van airco’s. Hij kan zich voorstellen dat er interessante combinaties te maken zijn. De heer Schuur antwoordt dat hoogbouw vaak in eigendom is van Casade of van een VVE. Casade is al bezig met woningverbetering. De VVE wordt genoemd als partij om bij de sporen A en B te betrekken. Hij beaamt dat daar kansen liggen. Met betrekking tot koeling geeft hij aan dat het gaat om het loskomen van aardgas, koeling staat daar los van.

De behoefte aan koeling wordt over 30 jaar wellicht groter dan de behoefte aan warmte. Isoleren is zowel voor verwarmen als voor koelen een prima eerste stap. Bij van het aardgas gaan kan bekeken worden of het alternatief ook gebruikt kan worden om te koelen. De heer Kieboom vraagt of het mogelijk is om de woningen die nu gebouwd gaan worden aardgasvrij te maken. Hij informeert of er al inzicht is in de financiën en hoe het zit met regelingen voor minder bedeelden. De heer Schuur antwoordt dat de Transitievisie warmte over de bestaande bouw (22.000 woningen en 3.000 gebouwen) gaat. Alles wat vanaf 2019 gebouwd is, is al aardgasvrij. Ook de nieuwbouw wordt aardgasvrij gebouwd. De manier waarop één en ander gefinancierd moet worden is nog sterk in beweging, ook vanuit het Rijk. Bij de formatie komen haalbaar en betaalbaar steeds naar voren, maar op welke manier en hoe het gaat met de geldstromen vanuit het Rijk is nog niet bekend. Mevrouw Schuijffel concludeert dat het aardgasvrij maken van een bestaande woning tussen de € 20.000 en € 40.000 gaat kosten en denkt dat het verstandig is om aan de hand van voorbeeldcases in beeld te brengen wat de kosten zijn voor het aardgasvrij maken van verschillende soorten woningen en wat de alternatieven zijn. Duidelijkheid schept mogelijkheden.

De heer Schuur antwoordt dat dit hoort bij het financieel arrangement, laten zien aan de inwoners wat bepaalde maatregelen kosten en daarna moet gegaan worden naar een persoonlijk plaatje, wat kost het en hoe kan dit gefinancierd worden. Hij veronderstelt dat er naast de huidige regelingen nieuwe regelingen voor financiering zullen komen. Het duurzaamheidsfonds van de gemeente is genoemd. De kosten zullen een belangrijke factor zijn voor bewoners om wel of niet in te stappen. Wethouder Odabasi vult aan dat er wordt gewerkt aan een Energieloket waardoor inwoners actief geïnformeerd kunnen worden over de mogelijkheden. Voorts worden er energiecoaches ingezet om per woning te bekijken wat de mogelijkheden zijn.

Verslag van Input, 9 september 2021

8

Mevrouw Schuijffel stelt voor om van te voren al wat duidelijkheid te verschaffen. Er worden allerlei bedragen genoemd waardoor het voor de één meevalt en voor de ander tegenvalt. Mensen gaan niet naar een Energieloket als zij denken dat het niet haalbaar is. De heer Van Zelst roept op om voordat er geld aan energiecoaches uitgegeven wordt na te gaan of het haalbaar is. Hij informeert om hoeveel procent subsidie het gaat. Hij veronderstelt dat het merendeel van de inwoners het gewoon niet zal kunnen betalen waardoor hij zich afvraagt of de gemeente veel geld moet uitgeven aan allerlei onderzoeken, coaches en een loket. De heer Schuur denkt dat dit typisch iets is om mee te nemen bij het opstellen van de uitvoeringsplannen bij de volgorde waarin stappen gezet gaan worden. De heer Spierings is ervan overtuigd dat er voor iedere vraag een oplossing is binnen de techniek, maar het gaat wel over de eindgebruiker. Energiebedrijven kunnen de vraag qua bekabeling en bemensing niet aan. Hij roept op ervoor te waken dat er eindoplossingen worden gepresenteerd die niet ingezet kunnen worden vanwege de infrastructuur. In oude tochtige woningen zijn mensen over het algemeen gezonder dan in woningen die helemaal geïsoleerd zijn. Dit moet daar dan weer opgevangen worden met mechanische ventilatie wat enkel kostenverhogend werkt.

Als het comfort op een bepaald niveau is, wordt ook de gezondheid behouden. Hij hoort te weinig over de oplossingen voor de gevallen die buiten de bulk vallen. De heer Schuur antwoordt dat Enexis onderdeel uitmaakt van de werkgroep. Netschaarste wordt onderkend. Dit is een extra reden om in te zetten op isoleren en nog niet vol inzetten op het aardgasvrij maken omdat daarbij juist het sterkere netwerk nodig is. Voor het elektrisch kunnen koken valt de extra benodigde netcapaciteit nog wel mee. Door te beginnen met isoleren wordt tijd gekocht om met het netwerk aan de slag te gaan. Isoleren en ventileren moet inderdaad beide gedaan worden. Het is de vraag wanneer een huis voldoende comfortabel is. Bij woningen met een grote koudeval is isolatie juist een vooruitgang van het wooncomfort, daarnaast wordt er flink bespaard op de energierekening. Bovendien zijn niet alle daken geschikt voor zonnepanelen. Isoleren wordt beschouwd als een no-regret-maatregel om als eerste te nemen. Wethouder Odabasi geeft in haar slotwoord aan dat morgen informatie volgt over netwerkschaarste. Inwoners zullen daar op dit moment nog niet direct problemen mee ervaren. In december wordt als de visie wordt vastgesteld verdergegaan met de uitvoeringsplannen. Zij bedankt voor alle interesse in dit onderwerp.

De voorzitter bedankt voor de presentatie en het beantwoorden van de vragen en de overige aanwezigen voor hun inbreng en sluit de bespreking over dit onderwerp. Vragenronde 5.

Raadsvoorstel Afvalproeven Grondstoffenbeleidsplan Fase II

Dit onderwerp is geagendeerd door de fractie van de ChristenUnie. De heer Van Groos vraagt of aangegeven kan worden waarom het college op basis van de raadsbehandeling van 6 februari 2020 baseert dat de raad heeft aangegeven eerst ervaring op te willen doen met nieuwe methodes voor de inzameling van afvalstoffen en dat hiervoor tonnen mogen worden uitgetrokken. Hij vraagt voorts waarom in het raadsvoorstel wordt gedaan alsof er met één inputvergadering een besluitvormende

Verslag van Input, 9 september 2021

9

vergadering is geweest. Het voorstel lijkt te gaan om proeven met verschillende vormen van inzamelen, echter er wordt al een voorschot genomen op nog niet vastgesteld beleid door het GFT-tarief in de proef op nul euro te zetten. Hij vraagt waarom er niet geopteerd wordt voor hetzelfde tarief wat ook andere Waalwijkers moeten betalen voor GFT. Afsluitend vraagt hij waarom er bij de besluitvorming van uitgegaan wordt dat de raad al kredieten beschikbaar heeft gesteld en op welk expliciet standpunt van de raad dit is gebaseerd. Wethouder Odabasi antwoordt dat bij de behandeling van het grondstoffenbeleidsplan naar aanleiding van de commotie, de vragen en de opmerkingen vanuit de samenleving is gevraagd waarom er niet eerst wat ervaringen opgedaan worden. Over dit voornemen is geïnformeerd via een raadsinformatiebrief en op basis daarvan wordt dit voorstel gedaan. Bekeken wordt hoe de inwoners reageren op de verschillende proeven. Het zijn in principe geen desinvesteringen. De ondergrondse containers kunnen straks gewoon hergebruikt worden op andere locaties. Er wordt met dit voorstel gekomen om draagvlak te creëren voor het plan en om de ervaringen van inwoners mee te kunnen nemen. De inputvergadering van februari wordt beschouwd als het meten van draagvlak en dit is vervolgens uitgewerkt. Er volgt straks een voorstel en daarover wordt besloten.

De kosten zijn wel degelijk aan de orde geweest. Als een pilot wordt uitgevoerd waarbij de kosten worden doorberekend, werkt dat niet om mensen te motiveren om aan de pilot mee te doen. Een proef moet zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid komen. In het grondstoffenbeleidsplan was dit wel het uitgangspunt. De vraag over de kredieten wordt digitaal beantwoord. De heer Van Groos vervolgt dat de werkelijkheid is dat inwoners nu moeten betalen voor GFT. Wethouder Odabasi verduidelijkt dat wanneer een proef gedaan wordt die straks mogelijk werkelijkheid wordt je daar zo dicht mogelijk bij wilt uitkomen en daarom wordt dit zo voorgesteld. Als de raad een andere mening heeft hoort zij dat graag in de raadsvergadering. Mevrouw Klerks vraagt of de vragen die op 19 augustus zijn gesteld door de heer Van Groos zeer binnenkort worden beantwoord in verband met de aanstaande A-raad. Wethouder Odabasi antwoordt dat de vragen van de ChristenUnie beantwoord zijn. De antwoorden op de vragen van de SGP volgen dinsdag. 6. Korte uitleg Lange Termijnagenda (LTA) Mevrouw Louer verzorgt een toelichting met betrekking tot deze nieuwe werkwijze. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van gemeente Waalwijk van 14 oktober 2021. De griffier,

De voorzitter,

Jeske W.M. Louer

Sacha C.A.M. Ausems

Verslag van Input, 9 september 2021

10