Verslag gespreksavond Kaderstellend debat 20 juni 2024

Beknopt verslag van de extra gespreksavond in het kader van het kaderstellend debat gehouden op donderdag 20 juni 2024 Voorzitter: Plv. griffier: Raadsadviseur:

de heer A. van Belkom mevrouw F. Opperman de heer J. Chambille

Aanwezig:

de heer B. Bruurmijn de heer A. van Hamond de heer J. van Hest mevrouw B. Koptagel-Dermibas de heer W. Lodenstijn de heer N. van der Pluijm mevrouw M. Verhagen-van Lier mevrouw M. Veraa de heer M. Bokšan de heer J. Dubbeldam mevrouw I. Klerks de heer T. Klerks de heer E. Knops mevrouw Y. van Laar mevrouw A. Wens de heer R. Frodyma de heer G. Kocken mevrouw M. van Thielen de heer R. Tiemstra de heer H. van Zelst (later) mevrouw C. de Bruijn de heer N. Kieboom de heer H. Metzke de heer J. van Groos mevrouw Y. IJpelaar mevrouw M. Schilders

Afwezig m.k.:

de heer J. van Dijk de heer L. Ottens de heer J. Pulles

Portefeuillehouders:

de heer A. de Jong de heer T. Klerx mevrouw R. Odabasi-Seker mevrouw S. Schuijffel de heer F. Spierings

Afwezig m.k.

mevrouw S. Ausems

Secretaris:

de heer M. Tromp

Notulen:

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

1.

Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang VVD VVD VVD VVD VVD GroenLinksaf GroenLinksaf Samen Waalwijk Samen Waalwijk Samen Waalwijk SGP SGP CDA D66 D66 ChristenUnie Lijst IJpelaar Waalwijk in Beweging Lokaal Belang Samen Waalwijk Lokaal Belang

Opening en mededelingen

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen harte welkom, in het bijzonder de insprekers.

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

1

Hij meldt het bericht van verhindering van de leden Van Dijk, Ottens en Pulles. De heer Van Zelst sluit later aan. De vergadering wordt via een livestream uitgezonden. Op 4 juli behandelt de raad de Kadernota in het kaderstellend debat. Deze bijzondere vergadering vangt aan om 14.00 uur. Iedereen is van harte welkom om de vergadering bij te wonen. Via de livestream volgen kan natuurlijk ook. 2.

Vaststellen agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Bespreking kadernota begroting 2025 met inwoners en daarna college 3.

Kadernota begroting 2025

Het college biedt elk jaar de Kadernota aan de raad aan. Hierin stelt het college de raad de beleidsrichting voor 2025 voor inclusief de financiële kaders. De raad stelt in zijn vergadering van 4 juli de Kadernota vast. Ook stelt de raad de kaders vast voor de daarbij behorende meerjarenbegroting. De voorzitter biedt gelegenheid om in te spreken. Mevrouw Jurgens spreekt in namens het Schoenenkwartier. Van passie tot Schoenenkwartier. Een man met een hobby, dat kan geweldig uit de hand lopen, maar soms groeit daar iets moois uit. Wat 70 jaar geleden begon met de passie van de Waalwijker Antoon Hendriks is inmiddels uitgegroeid tot een bekroond museum. In 1942 werd hij aangesteld als docent schoenen aan de Nijverheidsschool van Waalwijk en omstreken. Antoon is de zoon van een schoenmaker en heeft een passie voor schoenen. Hij is een echte verzamelaar. Zijn schoenencollectie wordt voor het eerst getoond in 1848 tijdens een tentoonstelling voor de leder- en schoenenindustrie in Waalwijk. Hij richt daarvoor een historische schoenmakerskamer in. Dit wordt zo’n groot succes dat hij voorzichtig begint te denken aan een schoenenmuseum. Inmiddels is zijn verzameling dusdanig gegroeid dat deze niet meer in zijn huis past. Toenmalig burgemeester Thijssen biedt aan de collectie onder te brengen op de zolder van het Kropholler pand.

Vijf jaar later wordt er weer een tentoonstelling georganiseerd: SLEM (schoen, leder en mode). Het wordt weer een succes en dat opent de weg naar een echt museum waarvan in april 1953 de oprichtingsakte passeert bij de notaris. Het museum is een feit en huisvesting wordt gevonden. Op 31 juli 1954 opent het museum de deuren voor het publiek. Bijna 70 jaar later spreekt zij als directeur- bestuurder van het Schoenenkwartier de raad toe. Iedereen in Waalwijk is één connectie verwijderd van iemand in de schoenof lederindustrie. De geschiedenis is levend erfgoed wat nu nog vastgelegd en verzameld kan worden. De betrokkenen zijn nu nog in leven en vertellen hun verhalen in het Schoenenkwartier. Dit was voor haar vorig jaar een goede reden om ja te zeggen tegen deze uitdaging, maar er zijn meer redenen. De potentie van het Schoenenkwartier is ongelooflijk groot: iedereen draagt schoenen, het museum is het enige schoenenmuseum in Nederland, nationale en internationale makers en prijzen. Het ambacht van schoenmaker verdwijnt, maar met het unieke schoenenlab worden studenten en stagiaires geholpen bij het maken van schoenen waardoor het ambacht behouden wordt.

Nog belangrijker voor Waalwijk is dat geholpen kan worden om het zaadje te zaaien bij de jeugd om enthousiasme voor schoenen op te wekken en wellicht in de toekomst medewerker te worden van die belangrijke schoenenindustrie in Waalwijk en de Langstraat. Er kan geholpen worden om Waalwijk op de kaart te zetten, bezoekers komen uit heel Nederland. Zij komen lunchen, winkelen en wellicht ook slapen. Het is bewezen dat een museum een economische waarde heeft voor een stad. Zelfs koningin Maxima kon tot

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

2

een werkbezoek verleid worden. Zij staat hier omdat het Schoenenkwartier niet zonder de gemeente kan. Met de huidige subsidie worden de huur en een klein team betaald. Helaas is er geen geld om aan reclamecampagnes te doen en er is geen budget voor spraakmakende programmering. Zij verzoekt de raad niet te korten op de opstartsubsidie omdat deze blijvend nodig is. Het jaar 2023 is met positieve cijfers afgesloten. Zij gelooft met haar team, 100 vrijwilligers en koningin Maxima in de potentie van het museum en hoopt dat dit geldt voor iedere Waalwijker. Bij het Rijk en de Provincie zijn subsidies aangevraagd en inmiddels zijn er 13 partners gevonden in de Langstraat die het museum ondersteunen. De Dutch Design Week wordt bezocht en er worden projectsubsidies aangevraagd. De huidige bezoekers geven in hun review bijna allemaal 5 sterren. Via mond-tot-mond-reclame zullen alle Nederlanders naar het museum komen want iedereen draagt schoenen, maar dat duurt wat langer. Het museum bestaat al 70 jaar vanaf het begin met de gemeente aan haar zijde. Zij spreekt de hoop uit dat dit na 70 jaar het geval blijft. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw Koptagel begrijpt dat er subsidies aangevraagd worden omdat het museum er positief voorstaat en vraagt of dit anders niet het geval zou zijn.

Mevrouw Jurgens antwoordt dat een subsidie alleen aangevraagd kan worden als er positieve jaarresultaten overlegd kunnen worden. Mevrouw Koptagel vraagt of er een kantelmoment volgt waarna het museum kan draaien met de basissubsidie. Mevrouw Jurgens reageert dat deze zomer duidelijkheid volgt over de subsidie van de Provincie. De kans op subsidie vanuit het Rijk acht zij klein. Zij hoopt dat er extra gelden zullen komen om een PR/marketing medewerker en een fondsenwerver te kunnen aannemen. Zij hoopt voort te kunnen plussen in plaats van dat er een kantelmoment volgt. Meer bezoekers zorgen voor meer inkomsten, maar voorlopig is het voornamelijk bedoeld voor meer naamsbekendheid voor het museum. Mevrouw Koptagel informeert of er een termijn genoemd kan worden. Mevrouw Jurgens weet dat er 7 contactmomenten nodig zijn voordat een bezoeker naar een museum gaat. Het werkbezoek van Koningin Maxima heeft even geholpen. Zij ziet niet direct gratis stunts maar gelooft in het Schoenenkwartier en dat mensen zullen komen. Mevrouw Klerks merkt op dat de gemeente jaarlijks structureel € 1,1 mln. aan subsidie geeft naast een startsubsidie vanuit de kapitaallasten omdat het Schoenenkwartier later is geopend. Er wordt nu gevraagd om in totaal € 1,3 mln. terwijl de structurele subsidie al een zwaar bevochten subsidie is.

Zij vraagt of inspreker zich bewust is van hetgeen hierover in de afgelopen jaren is gewisseld. Mevrouw Jurgens was daar niet bij betrokken, maar zij kijkt graag vooruit ondanks het vroegere sentiment omdat zij gelooft in het Schoenenkwartier. Zij hoopt dat elke Waalwijker erin geloofd omdat dit hetgeen is wat bindt. Meer geld vragen is altijd lastig, maar het kan een absolute meerwaarde bieden voor de Waalwijker. Mevrouw Klerks vraagt hoeveel gebruik er wordt gemaakt van Visitbrabant en RBT De Langstraat. Voorts vraagt zij wat er gebeurt als de extra subsidie niet wordt verstrekt. Mevrouw Jurgens antwoordt dat er maximaal gebruik gemaakt wordt. Als de extra subsidie niet wordt verstrekt zal er bezuinigd moeten worden, maar zij hoopt niet dat zij

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

3

daarover zal moeten nadenken. Met de extra subsidie kan het Schoenenkwartier het nationale schoenenmuseum van Nederland zijn. Mevrouw Klerks verduidelijkt dat zij hoopt dat er een begroting ligt die op het subsidiebedrag van € 1,1 mln. is gestoeld. Mevrouw Jurgens vervolgt dat om met het museum vooruit te komen geprobeerd wordt om de startsubsidie van de gemeente te behouden en voorts richt zij zich op cultureel ondernemen: meer bezoekers, meer partners, subsidies van Rijk, Provincie en Fondsen. Mevrouw Klerks stelt de overige vragen straks aan de wethouder. De heer Kocken merkt op dat destijds bij de vaststelling van het krediet drie elementen aan de orde waren: de exploitatiesubsidie, de huur en een plus voor de opstart van het museum voor een bepaalde periode om de doorstart mogelijk te maken. In de exploitatie werd 10fte formatie opgenomen en vervolgens is de raad akkoord gegaan met de bouw van het museum. Hij informeert of de formatie op orde is. De raad heeft tot op heden weinig inzicht gekregen in de resultaten van het museum en dat maakt het lastig om het extra bedrag met een structurele doorwerking te beoordelen. Hij verzoekt de raad deze doorkijk te geven. Mevrouw Jurgens antwoordt dat de cijfers en het jaarverslag op 1 juli gepubliceerd worden. Daarin staat dat 7,3fte formatie is gehonoreerd waardoor op nul geëindigd wordt in 2023.

In 2023 waren er bijna 26.000 bezoekers, het eerste volle jaar van het Schoenenkwartier. De heer Van Groos is benieuwd of inspreker ook de geschiedenis van de cijfers kent en weet hoeveel de gemeentelijke subsidie bedroeg toen het museum nog aan de Elzenweg gevestigd was. Het huidige subsidiebedrag is meer dan het dubbele van het bedrag op de oude locatie. Mevrouw Jurgens is niet op de hoogte van de vroegere afspraken. Zij is voor een jaar aangesteld. De helft van de subsidie vloeit terug in het prachtige pand en de huur aan de gemeente. Dit is een kostprijs dekkende huur die netjes in 20 jaar wordt terugbetaald. Zij weet niet of dit gegeven ten grondslag ligt aan de verdubbeling. De heer Van Groos reageert dat het niet alleen de extra huur betreft. Mevrouw De Bruijn vraagt of geprobeerd is om sponsoren binnen te halen. Mevrouw Jurgens geeft aan dat zij dat sponsorend uit met de term partners. Zij is blij met inmiddels 13 partners die contracten hebben getekend waarbij gehoopt wordt op een langdurige samenwerking. Het betreft ongeveer € 25.000 voor dit jaar. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan de wethouder. Mevrouw Klerks heeft als antwoord op een technische vraag over de extra € 200.000 gekregen dat de begroting bij de start niet voldoende realistisch was.

Deze uitspraak doet haar iets want er is destijds in de raad flink gediscussieerd over het Schoenmuseum en de subsidie. In het antwoord wordt aangegeven dat de begroting niet realistisch genoeg was. Zij las dit antwoord een half uur voor aanvang van deze vergadering en moet nog even bijkomen daarvan. Zij vraagt of de wethouder namens het college kan duiden waarom het passend is gezien de achtergrond om € 200.000 extra te vragen los van de vraag of het museum dit nodig heeft of niet. Er zijn in de raad duidelijke afspraken gemaakt over de subsidie die nu met voeten getreden worden. Dat de begroting niet realistisch zou zijn verbaast haar enorm.

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

4

Wethouder Klerx vindt het lastig om deze vraag te beantwoorden. Destijds heeft het college, hij had toen een andere rol, met de beste intenties gekeken naar de begroting voor een gesloten museum in een tijd voor corona en oorlog. Hij is van mening dat er veel veranderd is en dat het los daarvan lastig is om in de toekomst te kijken aangezien het museum al een paar jaar dicht was en alles opnieuw opgebouwd moest worden. De bezoekersaantallen zijn ingeschat, de personeelskosten zijn veel hoger dan in 2017, 2018, 2019 werd ingeschat. Hij herinnert zich de gesprekken over 10fte, dat kan het Schoenenkwartier niet betalen en daardoor is al geminderd. In die periode is gekeken naar het minimale en is alles zo goed mogelijk ingeschat maar een iets andere realiteit is gebleken. Na het eerste volle jaar wordt zichtbaar wat het doet en daarom wordt deze discussie aangezwengeld. Het college ziet het belang van het Schoenenkwartier en de meerwaarde die wordt geboden aan Waalwijk en de Regio en daarom wordt voorgesteld de opstartsubsidie structureel te maken. Mevrouw Klerks vraagt hoe verantwoord de wethouder het vanuit de portefeuille financiën vindt om € 200.000 extra subsidie te geven gezien het financieel meerjarenperspectief. De gemeente komt € 5 mln. tekort.

Wethouder Klerx vervolgt dat er een integrale afweging gemaakt moet worden en daarom is het verkeerd om bij alle plannen en ambities nu op de rem te trappen door beslissingen te nemen waarbij organisaties, inwoners en activiteiten klem worden gezet of nog veel zwaarder benadeeld worden. Er wordt prudent omgegaan met alle ambities, the sky is absoluut niet the limit, Waalwijk heeft betere tijden gekend, de broekriem moet aangehaald worden, maar de gemeente wil niet stilstaan. Het voorstel is afgewogen ten opzichte van de andere voorstellen. De Kadernota staat vol met ambities omdat Waalwijk nu eenmaal niet stil kan staan en om het voorzieningenniveau te behouden. Daar hoort het Schoenenkwartier bij. Mevrouw Klerks informeert of in het geval de extra subsidie niet wordt toegekend het Schoenenkwartier naar de inschatting van de wethouder failliet gaat. Wethouder Klerx antwoordt ontkennend, maar daarmee ontstaat wel een zeer afgeslankt museum omdat de vrije middelen die besteed kunnen worden (ongeveer € 500.000) een substantiële impact hebben. Er wordt een marktconforme huur berekend en daar wordt niet aan getornd. Voorgesteld wordt om dit te doen vanwege de kwaliteit van het Schoenenkwartier met bovenregionale aantrekkingskracht en omdat het betrekken van scholen en de jeugd laten kennismaken met het cultureel erfgoed van enorm belang is voor de stad.

De heer Kocken merkt op dat de wethouder zegt niet op de rem te willen trappen, met dit voorstel wordt het gas ingedrukt. Hij vraagt zich af op basis van welke cijfers de raad een besluit moet nemen om de subsidie structureel te maken. Het krediet voor het museum is nog niet afgesloten, daarover moet nog verantwoording afgelegd worden. Om een goed beeld te kunnen krijgen van de opstartfase van het museum en de beoordeling of de huidige situatie van het museum robuust is of niet vraagt hij of het mogelijk is om het bedrag voor één jaar incidenteel toe te kennen om vervolgens op basis van de ervaringscijfers en de doorontwikkeling van het museum een definitief besluit te nemen of het structureel moet worden. Wethouder Klerx verduidelijkt dat het ook gaat over op tijd een realistisch signaal afgegeven. Voor 2025 komt de subsidie nog uit de bestemmingsreserve. Als dit besluit niet genomen wordt is dat zo ingrijpend dat het Schoenenkwartier daar op voorbereid moet worden. Hij herhaalt dat het college meerwaarde ziet om de subsidie wel structureel te maken en het niet nodig vindt om de cijfers af te wachten omdat zij vertrouwen heeft in de cijfers en heeft begrepen uit de gesprekken met de directeur en de Raad van Toezicht dat dit noodzakelijk is. Hij verwacht dat de gevraagde cijfers voor

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

5

de behandeling van de Kadernota in het bezit van de raad zullen zijn. Hij is geen voorstander van gedane de suggestie, maar het kan natuurlijk wel. De voorzitter biedt inspreker de gelegenheid om een slotwoord uit te spreken. Mevrouw Jurgens nodigt iedereen uit die nog nooit in het prachtige Schoenkwartier is geweest om te komen. Zij verzorgt graag persoonlijk een rondleiding. De heer Van den Hoven spreekt in namens de Voedselbank. Negen jaar geleden kwam hij om geld vragen om de Voedselbank overeind te houden. Hij komt deze keer niet om geld, maar met een huisvestingsvraag. Het huurcontract is opgezegd en de ontruiming is aangezegd per 1 november 2024. De eigenaar van het pand kwam met een voorstel om de huur te verhogen wat de Voedselbank niet kan en wil accepteren (een verhoging van € 6.000 naar € 27.000 per jaar). De Voedselbank vindt dat niet zo omgegaan kan worden met de waarderingssubsidie en geld afkomstig van andere sponsoren en donateurs omdat dit een disproportionele verhoging is. Er is een verzoek tot opschorting van de ontruimingsdatum gedaan zodat er een ander pand gezocht kan worden aangezien er specifieke voorkeuren en eisen zijn (koelcel, diepvriescel, hygiëne). Een al bezocht pand bleek niet geschikt te zijn. De makelaar doet mee aan de zoektocht naar een pand met een maatschappelijk verantwoorde huur.

Enkele weken geleden heeft de raad besloten om het pand van Baanbrekers aan te kopen. Hij is van mening dat dit een uitstekende plaats zou zijn voor de Voedselbank. Meerdere partijen die worstelen met huisvesting en zich bezighouden met het segment armoede zouden daar een gezamenlijke plek kunnen krijgen. Hij verwijst in dit kader naar de discussie met de Notenkraker om meerdere partijen in één pand te krijgen die niet is gelukt en denkt daarom dat een tweede kans altijd aangepakt moet worden. Het kan ook een sociale ontmoetingsplek worden. Mensen die in armoede leven zijn ook vaak eenzaam. Het zou een mooie plek zijn om samen een kop koffie te drinken. Hij denkt voorts aan de Speelgoedbank en de Strohalm en stelt voor om er iets moois van te maken. De panden zijn aangekocht met de bedoeling om in 2026 te bekijken wat de gemeente daar mee wil. Hij vindt dat geen goed idee en daarom stelt hij voor om te kijken wat daar mogelijk is en of de panden überhaupt geschikt zijn voor de Voedselbank en andere faciliteiten. Als er wordt gewacht tot 2026 wordt daarmee een jaar tot anderhalf jaar tijd verspeeld. Panden leeg laten staan is niet handig. Hij vraagt wat de mogelijkheden zijn om ervoor te zorgen dat er een voorbereidingskrediet komt om te onderzoeken wat er mogelijk is in de panden van Baanbrekers. Hij is bouwkundig en daarom biedt hij om mee te denken en te kijken, gratis.

Hij verwijst voorts naar het beleidsveld schuldhulpverlening. De intake van inwoners met geldzorgen wordt verzorgd door Team WijZ. Dit is vaak een opmaat voor mensen die naar de Voedselbank komen. De Voedselbank hecht heel veel waarde aan het feit dat de gemeente de intake doet omdat zij dan ook meteen de inwoners met geldzorgen in beeld heeft. Als de Voedselbank dit zelf zou doen en deze informatie wordt niet gedeeld met de gemeente worden zaken dubbel gedaan. Het is niet gepast om deze mensen op meerdere plekken te laten komen om hun inkomsten en uitgaven toe te lichten. De gemeente is in de optiek van de Voedselbank het loket waar dit moet blijven gebeuren. Als er personele uitbreiding bij Team WijZ niet doorgaat moet de gemeente zich beraden op niet wettelijke taken. De intake voor de Voedselbank is geen wettelijke taak, stoppen met de werkzaamheden voor de Voedselbank levert een bezuiniging van 0,2fte op. Het gaat hierbij om een bedrag tussen de € 12.000 en € 16.000. Hij heeft zojuist andere bedragen gehoord en zou zich schamen om dit de Voedselbank aan te doen. De Voedselbank is al in gesprek met Team WijZ om te kijken of de processen waarbij de Voedselbank betrokken is versnel en veranderd kunnen worden zodat de personele last afneemt. Hij vermoedt dat hier uitgekomen wordt, zodat er ruimte komt voor Team WijZ om minder dingen voor de Voedselbank te doen.

Hij roept op de voorgenomen bezuiniging geen doorgaan te laten vinden. Afsluitend zegt hij dat hij niet vraagt om geld, maar om het schrappen van een bezuiniging.

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

6

De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van Zelst informeert hoeveel vierkante meters de Voedselbank op dit moment in gebruik heeft. De heer Van den Hoven antwoordt 350m². Hij heeft inmiddels naar enkele panden gekeken zoals het huidige pand van Twiddes met het gedeelte van gemeentewerken en het pand van Cleanroom. Hij wijst nogmaals op de specifieke eisen die creatief op te lossen zijn. De Voedselbank heeft in de afgelopen jaren een beetje gespaard omdat de koelvriescellen aan vervanging toe zijn. De gewenste voorzieningen kunnen zelf aangebracht worden. De heer Van Zelst vermoedt dat in het pand van Baanbrekers koelcellen aanwezig zijn. De heer Van Hamond wijst op de zorgen die inspreker een aantal jaren geleden heeft geuit over het te zijner tijd moeten vertrekken uit het pand. Dit is nu aan de orde. In het pand van Baanbrekers is voldoende ruimte. Hij vraagt of er al inzicht is in de verhuiskosten en de kosten waardoor de gewenste faciliteiten op een verantwoorde wijze gerealiseerd kunnen worden. Hij neemt aan dat in de afgelopen maanden met de wethouder is gesproken en vraagt of dit nader geduid kan worden. De heer Van den Hoven reageert dat het pand dicht bij het Slachthuisterrein ligt, maar de plannen daar zijn niet doorgegaan.

De eigenaar van het pand heeft tot op het laatste moment aangegeven de Voedselbank te willen behouden als huurder en gezegd dat er een normale huur gevraagd zou worden. Echter er is nu een commerciële huur voorgesteld waarmee de Voedselbank overvallen werd. Aangeboden is om het onderhoud zelf te doen, kleine zaken zijn in het verleden altijd zelf opgelost. Voorts werd er een pand in het oosten van Waalwijk aangeboden, maar dit wordt niet als een sociale plek aangemerkt omdat de Voedselbank er is voor de inwoners van Waalwijk, Waspik en Sprang-Capelle en daarom wordt een centrale ligging gewenst. Hij heeft geen opzet gemaakt van de verhuiskosten. De heer Van Hamond stelt voor te beginnen met het opstellen van een begroting wat er nodig is voor de toekomst om eventueel te kunnen verhuizen en weer 100% operationeel te zijn. De heer Van den Hoven heeft zojuist goed geluisterd naar de inspraak van het Schoenmuseum. In 2019 was daar een bepaalde begroting die vijf jaar later niet blijkt te kloppen. Als er voor de behandeling in de raad een begroting wordt gewenst gaat hij daar zijn best voor doen. De huurprijs is afhankelijk van de locatie en de staat van het pand. Dit varieert van € 40 tot € 80 per m². Als in de begroting rekening wordt gehouden met bepaalde afmetingen en het wordt een groter pand dan veroorzaakt dat een gat in de begroting.

De heer Van Hamond vervolgt dat het huidige pand met de nieuwe huur inhoudt € 180 per m². De heer Van den Hoven wijst daarnaast op de forse energierekening. Er is bereidheid om een hogere huur te betalen mits het pand energetisch waardevoller wordt dan nu. Mevrouw Koptagel vraagt of zij het goed begrepen heeft dat voorgesteld wordt om de intake eventueel over te nemen. De heer Van den Hoven reageert dat de gemeente dit nu doet. De Voedselbank wil dat graag zo houden. Team WijZ is bekend met de criteria van de Voedselbank. Inwoners die zich melden bij de gemeente worden getoetst en daarna wordt bepaald of zij in aanmerking komen voor ondersteuning door de Voedselbank. Vervolgens wordt de

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

7

betrokkene met open armen bij de Voedselbank ontvangen zonder dat er vragen worden gesteld. Mevrouw Koptagel vermoedt dat de cliënten van de Voedselbank rekenen op discretie en vraagt of dit gewaarborgd kan worden in de combinatie met meerdere instellingen bij elkaar. De heer Van den Hoven denkt van wel omdat de cliënten van de Voedselbank ook van de voorzieningen van deze partijen gebruik maken. De Voedselbank zit nu achteraf. Hij kent voorbeelden van een Voedselbank middenin de winkelstraat in grote steden. De voorkeur gaat niet uit naar een winkelstraat, maar op een sociale plek. Mevrouw Koptagel vraagt of met groei van het aantal cliënten rekening gehouden moet worden. De heer Van den Hoven verwacht geen extreme groei. Op dit moment zijn er ongeveer 80 cliënten, de top was 152. Als de situatie blijft zoals die nu is wordt rekening gehouden met een groei naar 100. De heer Van Groos verkeert in de veronderstelling dat mensen die in aanmerking komen voor de Paswijzer ook gebruik kunnen maken van de Voedselbank. Of het toetsen voor de Paswijzer samengaat is een verantwoordelijkheid van de organisatie. Hij vraagt of er signalen zijn dat Team WijZ overweegt om te stoppen met de Paswijzer. De heer Van den Hoven heeft deze signalen niet, maar denkt dat dit een vraag is voor de wethouder.

Mensen die de Paswijzer krijgen zijn niet per definitie cliënt van de Voedselbank, de cliënten van de Voedselbank hebben minder te besteden dan 130% van het sociaal minimum. De heer Van Groos begrijpt dat mensen die van de Voedselbank gebruik mogen maken allemaal een Paswijzer hebben, maar niet iedereen die een Paswijzer heeft komt in aanmerking voor de Voedselbank. Dit houdt in dat de toets die de gemeente doet voor De Paswijzer automatisch ook een toets kan zijn om te beoordelen of iemand voor de Voedselbank in aanmerking komt. De heer Van den Hoven bevestigt dat daar het eerste signaal komt. Hij weet niet of bij de Paswijzer wordt gekeken naar de inkomsten en de uitgaven of alleen naar het inkomen. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan de wethouder. De heer Van Groos vraagt of de wethouder iets kan zeggen over de procedure voor de Paswijzer en de procedure voor de Voedselbank en hoeveel extra werk het is voor de organisatie in relatie tot de plannen om tot een bezuiniging te kunnen komen. Wethouder Odabasi antwoordt dat inspreker refereert aan een stuk dat in de Kadernota is opgenomen om het team van schuldhulpverlening met 0,2fte uit te breiden (€ 85.000 wat nu in het integrale plan is opgenomen vanuit de begroting mens en samenleving).

Als deze uitbreiding niet wordt gedaan, wordt teruggevallen op de wettelijke taken en dan zou het kunnen zijn dat het stukje toetsing voor de Voedselbank niet meer gedaan kan worden. Als inwoners naar de Voedselbank mogen dan moet daar altijd een plan onder liggen, want de Voedselbank is een vangnetregeling en niet iets structureels. Als dit wordt gekoppeld aan de Paswijzer en iedereen met de pas kan naar de Voedselbank dan wordt het plan daarachter gemist. Bij de toekenning voor de Voedselbank wordt gekeken naar inkomsten en uitgaven op basis waarvan de ruimte om te kunnen leven wordt bepaald. Inwoners worden in beginsel voor drie maanden naar de Voedselbank doorverwezen en daarna vindt een gesprek plaats of het helpt en wat er eventueel nog meer moet gebeuren voor de gezinssituatie. Omdat het om voedsel gaat is de wens dat

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

8

inwoners daar zelf in kunnen voorzien omdat er vanuit bestaanszekerheid meer nodig is dan alleen het voedselpakket. Deze extra toetsing wordt in overleg met de Voedselbank gedaan. De heer Van Groos kan het verhaal van de wethouder volgen, maar mensen in die situatie zou je juist regelmatig willen volgen om ze niet uit het oog te verliezen en later te worden geconfronteerd met een verslechtering van hun situatie wat de gemeente meer gaat kosten. Hij vraagt zich daarom af of de overweging om terug te vallen op de kerntaak financieel verstandig is. Wethouder Odabasi verduidelijkt dat het Rijk een toezegging heeft gedaan voor € 85.000 die is opgenomen bij schuldhulpverlening. Zij citeert vervolgens dat er in de afgelopen jaren vele taken zijn bijgekomen zonder dat dit heeft geleid tot extra formatie. Team WijZ is behoorlijk onder druk gekomen en daarom wordt gevraagd om € 85.000 voor extra formatie omdat het bedrag vanuit het Rijk nog niet toegekend is. Het is geen bezuiniging, maar een extra bedrag om dit te kunnen blijven doen. Als deze uitbreiding wordt geschrapt ontstaat een probleem. De samenwerking met de Voedselbank is geen wettelijke taak. In de keuze tussen wettelijke en niet wettelijke taken komt dit het eerst aan bod. Dat is de intentie en daarom wordt de uitbreiding voorgesteld.

Mevrouw Klerks merkt op dat deze taak nu al worden gedaan en informeert waar dit van wordt betaald. Wethouder Odabasi antwoordt dat het steeds met tijdelijk geld is opgelost, maar het moet nu structureel gemaakt worden. De grens is bereikt en dat is uitvoerig beschreven in de Kadernota. Mevrouw Klerks geeft aan dat zij straks een vervolgvraag stelt aan de wethouder financiën. De heer Kocken vraagt wat de wethouder vindt van de suggestie van inspreker om een combinatie te maken van de Voedselbank, de Strohalm en de Speelgoedbank. Wethouder Odabasi antwoordt dat er al een tijdje wordt gesproken met de Voedselbank, Stichting Leergeld, de Strohalm, de Speelgoedbank en Quiet Community. Er is naar meerdere locaties gekeken die eventueel in aanmerking zouden komen, maar het is niet gelukt. Er is een armoedealliantie in oprichting waarbij de partijen die rondom armoede met elkaar samenwerken de toegevoegde waarde zien van één plek waar complementair aan elkaar de dienstverlening aangeboden kan worden. De gemeente staat achter deze wens, maar het is heel lastig om zo’n plek te vinden. Het terrein van Baanbrekers is een optie, maar de gemeente is nog niet zo ver dat daar al invulling aan gegeven kan worden. De noodzaak is hoger geworden met 1 november in het vooruitzicht. De heer Van Zelst denkt dat het belangrijk is dat de intake bij Team WijZ blijft.

Inspreker wees erop dat daar 0,2fte voor nodig is, een bedrag van € 16.000. De wethouder noemt een bedrag van € 85.000. Hij informeert naar het verschil omdat hij zich niet kan voorstellen dat iemand zich de hele week met deze taak bezighoudt. Bij het Sociaal Domein wordt altijd gezegd één gezin, één regisseur, preventief werken. Als de intake naar de Voedselbank wordt verschoven dan gaat wellicht het zicht op 80 gezinnen verloren waardoor dingen misgaan en de gemeente straks met meer kosten in aanraking komt. Wethouder Odabasi geeft aan dat deze vraag het standpunt van het college bevestigt om de taak bij Team WijZ te houden. Het is een onderdeel van het totale pakket voor de aanpak binnen het Sociaal Domein. De gemeente wil dit graag uitvoeren vanuit de preventieve werking en de gehele gezinssituatie in beeld hebben, maar daar is extra formatie voor nodig.

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

9

De heer Van Zelst herhaalt dat er geen fulltime kracht nodig is om dit te ondersteunen. Hij hoort inspreker zeggen 0,2fte waardoor hij veronderstelt dat dit geen € 85.000 hoeft te kosten. Wethouder Odabasi zegt schriftelijke onderbouwing van het bedrag toe. Mevrouw Koptagel vraagt of het gaat om formatie of inhuur. Wethouder Odabasi antwoordt dat geprobeerd wordt om dit binnen de formatie op te lossen omdat het structureel is. Het hele Sociaal Domein is in ontwikkeling. Het bedrag is nodig, dit stukje wordt geborgd, maar hoe het gaat met de personele invulling is nog even een vraag. Mevrouw Koptagel verduidelijkt dat zij deze vraag stelt omdat zij een punt wil maken richting de kaderstelling. De heer Kocken wijst op de exorbitante huurverhoging die is aangezegd. De Voedselbank moet het pand verlaten als de huurverhoging niet geaccepteerd wordt. Via een juridische procedure wordt geprobeerd om op te schorten. Het pand grenst direct aan de planontwikkeling van het Slachthuis. De huurverhoging is bedoeld als opmaat om het pand leeg te krijgen. Hij vraagt of er ontwikkelingen zijn waardoor bij de eigenaar van het pand of de projectontwikkelaar de druk van de ketel gehaald kan worden zodat de Voedselbank totdat er andere huisvesting is gevonden in het pand kan blijven met de huidige huur.

Wethouder De Jong moet voor de beantwoording beter in beeld hebben wie de eigenaar is en wie daar sturing op heeft. De ontwikkelaar van het Slachthuisterrein is voornemens om aan het einde van dit jaar te starten. Of er mogelijk politiek achter zit dat moet uitgezocht worden. Hij begrijpt ondanks dat het zijn portefeuille niet is dat wordt gezocht naar een overbruggingstermijn zodat de Voedselbank kan blijven functioneren. Het college en het ambtelijk apparaat kunnen kijken of er mogelijkheden zijn die nog niet zijn onderzocht. Hij heeft zojuist vernomen dat er vrij gericht is gezocht. Hij gaat na of er een causaal verband is tussen de ontwikkelingen op het Slachthuisterrein en de huurverhoging voor de Voedselbank. Mevrouw Klerks vindt dit een vreemde toezegging. De gemeente is niet in de positie om zich te mengen in zaken tussen een pandeigenaar en een huurder. Gezien de veranderingen in belastingveranderingen op huur kan zij zich voorstellen dat de verhuurder een huurverhoging noodzakelijk acht. Zij gokt dat op het huidige huurbedrag bijgelegd moet worden vanwege de plannen van Den Haag. Hier ligt geen rol voor het college. Er ligt wel een rol om ervoor te zorgen dat de Voedselbank door kan en daar heeft haar fractiegenoot een vraag over. De heer Knops vraagt wat de wethouder vindt van het voorstel van inspreker om het pand van Baanbrekers te gebruiken.

Wethouder De Jong antwoordt dat er een projectleider wordt gezocht. Hij roept in herinnering dat de notariële akte in het eerste kwartaal van 2026 passeert. Tot die tijd blijft het pand van Baanbrekers en wordt ook gebruik gemaakt van de gebouwen. Hij kan niet beoordelen in hoeverre dit voorstel past. De heer Knops vervolgt dat het idee bij de aankoop van het pand was dat er daarna twee jaar tijd zou zijn om plannen te ontwikkelen. Nu doet zich een kans voor maar de wethouder zegt ik krijg de sleutel pas over twee jaar. Hij is van mening dat de tussenliggende periode juist gebruikt moet worden om invulling te geven aan het pand en moedigt de wethouder aan deze kans te grijpen.

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

10

Wethouder De Jong verduidelijkt dat het college dit verzoek niet zomaar naast zich neerlegt en daarom heeft hij gezegd dat er bereidheid is om te onderzoeken of er een causaal verband is. Hij hoort dit verzoek vanavond voor het eerst. Er is altijd bereidheid om gericht naar een oplossing te zoeken. De Voedselbank gaat ook het college aan het hart en de penibele situatie wordt gezien. Als kansen zich voordoen en de gemeente kan daarin een rol spelen dan wordt dit opgepakt. De heer Van Zelst merkt op dat de wethouder de kansen ook in de komende drie maanden kan bekijken en ernaartoe kan werken dat de Voedselbank naar het pand kan met alle organisaties die daar nog bij kunnen komen. Als er binnen drie maanden duidelijkheid komt kan inspreker tegen de verhuurder zeggen dat de Voedselbank niet akkoord gaat met de huurverhoging, want daar moet de gemeente zich inderdaad niet mee bemoeien. Hij vraagt of de wethouder bereid is om zich daarvoor in te zetten. Wethouder De Jong antwoordt dat hij altijd bereid is om zich in te zetten. Er moet nu al nagedacht worden. De heer Van Zelst vraagt of de raad binnen nu en zes maanden een voorstel mag verwachten. Wethouder De Jong herhaalt dat de Voedselbank belangrijk is. Zodra er iets gecommuniceerd kan worden dan wordt dat direct gedaan. Hij kan niet garanderen dat hij binnen de gestelde termijn met een voorstel kan komen.

Gekeken wordt of er een oplossing gevonden kan worden. Hij begrijpt dat een suggestie wordt gedaan voor een overbruggingsperiode en dat wordt meegenomen. Wethouder Odabasi heeft zojuist ambtelijk doorgekregen dat het bedrag van € 85.000 is toegekend door het Rijk in de meicirculaire. De passage over 0,2fte wordt volgende week besproken in het college en wellicht geschrapt waarna de raad wordt geïnformeerd. De taak blijft bij de gemeente. Mevrouw Schilders heeft begrepen dat naar een complementair proces gekeken wordt waarbij functies elkaar kunnen aanvullen en verzoekt of wethouder Schuijffel daarbij ook kan denken aan duurzaamheid en hergebruik. Wethouder Schuijffel reageert dat voor het terrein van Baanbrekers over een goede invulling nagedacht wordt. Er zijn meerdere opties. Zij verwijst in dit kader naar de motie over een circulariteitscentrum dit ook betrokken wordt. De heer Frodyma begrijpt dat inspreker bouwkundige is. De wethouder merkte op dat er een projectleider wordt gezocht. Wellicht kan het één en ander gecombineerd worden. Wethouder De Jong reageert met de woorden dat je een gegeven paard niet in de bek mag kijken, maar verwijzend naar het pleidooi van het Schoenenmuseum zou hij ook kunnen zeggen schoenmaker blijf bij je leest.

De heer Van Hamond wijst op de motie van Lokaal Belang met betrekking tot de eventuele invulling en mogelijkheden binnen het gebouw van Baanbrekers (1/3 van gebouw 4). Eind juli wordt het nieuwe pand van Baanbrekers opgeleverd, maar dat betekent wel dat Twiddes pas na de vakantiemaanden gaat verhuizen en daarbij gaat het om heel veel spullen. Als er plannen worden gemaakt om de Voedselbank te helpen moet er rekening mee gehouden worden dat één en ander pas echt in januari 2026 beschikbaar komt. Hij verzoekt de wethouder daarom rekening te houden met de motie en de tijdspanne.

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

11

De voorzitter geeft aan dat deze opmerking is genoteerd en biedt inspreker de gelegenheid om een slotwoord uit te spreken. De heer Van den Hoven is blij met de aandacht die de Voedselbank heeft gekregen voor haar probleem. Als de gemeente in januari 2026 de sleutel krijgt wil dat niet zeggen dat er in het voortraject in overleg met Baanbrekers geen plannen gemaakt kunnen worden. Hij wil voorkomen dat er tijd verloren gaat. Als het pand geschikt blijkt voor de Voedselbank en andere instanties roept hij op te bekijken wat er mogelijk is. De tekeningen zijn aanwezig op het gemeentehuis. De aanbesteding kan klaar zijn op het moment dat de sleutel wordt overhandigd. Hij biedt zijn excuses aan voor de veroorzaakte verwarring met betrekking tot de 0,2fte. Een hele fte kost € 80.000, 0,2fte kost € 16.000. (Schorsing) De voorzitter meldt dat de fracties van Lokaal Belang, VVD en ChristenUnie zich hebben aangemeld om vragen te stellen aan het college. Mevrouw Koptagel merkt op dat bij verschillende gemeenschappelijke regelingen in de afgelopen maanden voorstellen of begrotingswijzigingen zijn gedaan met een aanvraag voor extra financiële middelen.

Gelet op het negatieve meerjarenperspectief en het traject wat de gemeente doorloopt in het kader van het robuust financieel perspectief (het ravijnjaar) is haar fractie voornemens om met een motie of amendement te komen tijdens de raadsvergadering of bij de kaderstelling en daarom heeft zij enkele vragen. Zij vraagt in hoeverre de wethouders vanuit de rol in de verschillende DB’s en AB’s sturen om verdere stijgingen te voorkomen. Zij vraagt voorts tot in hoeverre het college bereid is om bij gemeenschappelijke regelingen aan te dringen op een ombuigingsoperatie zoals de gemeente die nu zelf doorloopt. Wethouder Klerx antwoordt dat in de rol bij het AB en DB uiteraard wordt gekeken naar de financiën van de gemeenschappelijke regelingen. Dit is terug te zien in de zienswijzen die volgende week ter bespreking voorliggen bij de raad. Daarin zijn nog geen ombuigoperaties opgenomen. Hij schat in dat daar nog niet over is gesproken bij de meeste gemeenschappelijke regelingen. Hiervoor zal een oproep gedaan moeten worden. Hij heeft al wel moties van verschillende raden gezien die hierop voorsorteren. Het is van belang dat de afweging hierbij wordt gedaan op basis van de inhoud en beleidskeuzes versus de financiën. Financiën zou daarbij niet de enige overweging moeten zijn, maar is wel belangrijk gelet op het meerjarenbeeld van de gemeenten.

Mevrouw Koptagel informeert welke acties de raad kan ondernemen om ervoor te zorgen dat de wethouder dit sterk kan uitdragen. Wethouder Klerx geeft aan dat de raad vrij is om aanpassingen, verscherpingen, verzwaringen te doen op de zienswijzen. Voor ombuigingen moet met een raadsinstrument gekomen worden bij de Kadernota, maar het kan ook in de raadsvergadering waarin de zienswijzen worden voorgelegd. De raad kan ook genoegen nemen met de opmerking dat de collegeleden daar allemaal scherp op zijn. Mevrouw Koptagel verduidelijkt dat het haar gaat of dit moet gebeuren voor iedere gemeenschappelijke regeling afzonderlijk of in totaliteit. Wethouder Klerx zegt dat het niet per gemeenschappelijke regeling hoeft. Hij acht het logischer om dit te doen bij de behandeling van één van de begrotingen waarbij in algemene termen ook iets over de andere gemeenschappelijke regelingen gezegd kan worden, maar hij wil niet te veel op stoel van de raad gaan zitten.

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

12

Mevrouw Koptagel geeft aan dat haar fractie mobiliteit als een zeer belangrijk thema aanmerkt. Verschillende activiteiten die de bereikbaarheid verbeteren worden ondersteund (betere en snellere ov-verbinding, betere fietsvoorzieningen, ontwikkelingen GOL). Tot op heden is er echter weinig aandacht voor de zogenaamde Last Mile, met andere woorden de laatste 1 tot 2 kilometer van of naar je werk kunnen komen op een industrieterrein. Het is bekend dat het college met de Provincie volop inzet op de ov-verbindingen en de haltes, maar voor het laatste deel van een halte naar het werk ontbreekt nog wat. Dit is niet aantrekkelijk voor werknemers en werkgevers die moeite hebben om personeel aan te trekken. Zij vraagt hoe de gemeente de samenwerking met de ondernemers ziet om ook hier gezamenlijk aandacht aan te besteden. Zij vraagt voorts in hoeverre het college werkt aan het realiseren van deze plannen voor het verbeteren van de bereikbaarheid van bedrijventerreinen. Afsluitend vraagt zij of het college bereid is om met voorstellen te komen om de laatste twee kilometer te verbeteren in samenwerking met de ondernemers. Wethouder De Jong antwoordt er regionaal werkgroepen zijn ingericht om op het niveau van Hart van Brabant c.q. SRBT-niveau te kijken tot wat voor mogelijkheden dit gaat leiden.

Uit pilots blijkt dat qua inwonerdichtheid, massa en hoeveelheid het businessmodel niet rondgekregen wordt en daarom wordt samengewerkt met andere gemeenten. Het is lastig om daarvoor een goede oplossing en een goed businessmodel te krijgen. Voor bedrijventerrein Haven wordt bij de concessie voor het openbaar vervoer ingezet op aansluiting. Met betrekking tot brede welvaart worden kansen gezien om ondernemers daarbij te betrekken omdat ook zij gebaat zijn bij een goede bereikbaarheid van het industrieterrein. Mevrouw Koptagel merkt op dat de geluidswal langs de A59 voor 2026 op de agenda van Rijkswaterstaat staat. De raad is geïnformeerd dat er vanwege de hoge kosten wordt gekozen voor het alternatief van een houtwal. De effecten van de door Rijkswaterstaat de plaatsen geluidswal zijn nog niet duidelijk maar zijn wel bepalend voor hetgeen naast de geluidswal komt. Zij vraagt waarom het college vooruitlopend op de geluidswal al alternatieven gaat uitvoeren. Zij acht het rationeler om de uitvoering van de alternatieve geluidswal uit te stellen tot na de realisatie. Wethouder Schuijffel antwoordt dat op dit moment geluidsoverlast wordt ervaren. De geluidswal is een vrij dure optie en het is nog niet exact bekend wat de effecten zullen zijn van de ontwikkelingen die nog moeten plaatsvinden in dat gebied.

Rijkswaterstaat plaatst een scherm van 350 meter, de rest van het gebied blijft open. Om tegemoet te komen aan de geluidsoverlast is besloten om toch iets te doen. Een houtwal heeft een aantal jaren nodig om tot een bepaald volume uit te groeien. Als daarmee gewacht wordt, moet tegen die tijd alsnog iets gedaan worden. Als het GOL is gerealiseerd en de geluidswal is geplaatst, als ander asfalt wordt toegepast op de A59 en als het woningbouwproject aan de Torenstraat is gerealiseerd wordt nogmaals bekeken wat er eventueel aanvullend gedaan kan worden. Hierbij moet gedacht worden aan isoleren van woningen, snelheidsmaatregelen (langzamer verkeer) en ook op andere plekken een houtwal of natuurlijke schermen tegen geluid en fijnstof. Het effect van de houtwal zal pas over een aantal jaren merkbaar zijn. Mevrouw Koptagel vervolgt dat wanneer Rijkswaterstaat een geluidswal plaatst dit effect zal hebben op het geluid en dan zal duidelijk worden wat er verder nog veranderd moet worden. Zij denkt dat het beter is om de realisatie van de houtwal uit te stellen dan nu iets creëren dat over één of twee jaar weer aangepast moet worden. Wethouder Schuijffel verduidelijkt dat is gevraagd om een geluidsscherm van 1300 meter, bijna over de hele lengte van de wijk Baardwijk, maar er komt slechts een klein deel. Het gaat om de kilometer naast de geluidsscherm die open blijft.

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

13

Mevrouw Koptagel ziet in meerdere domeinen een toename in de vraag voor capaciteit, zowel structureel als incidenteel. Als alle wensen en plannen gerealiseerd worden lijkt dit legitiem en noodzakelijk, maar tegelijkertijd gaan er nog steeds veel incidentele bedragen naar de inhuur van personeel. Haar fractie maakt zich al langer zorgen over het feit dat er veel inhuurkrachten werkzaam zijn bij de gemeente omdat inhuur altijd veel meer kost. Zij vraagt in hoeverre het college bereid is om meer risico’s te nemen bij het aannemen van vaste krachten en hiermee bij te dragen aan het reduceren van kosten om later te bekijken hoe het vervolg of de doorloop het best uitgevoerd kan worden. Voor sommige functies is het belangrijk om deze duurzaam en structureel te vervullen. Wethouder Klerx antwoordt dat de gemeente met incidentele middelen geen vaste krachten mag aannemen. Hij beaamt dat inhuur duurder is. Gekeken wordt hoe de grenzen opgezocht kunnen worden, structureel geld in de begroting omzetten zodat er vaste krachten aangenomen kunnen worden. In de afgelopen jaren is dit heel lastig gebleken vanwege de uitdagende arbeidsmarkt. De organisatieontwikkeling is gaande. Er werd een aantal managers ingehuurd, maar uiteindelijk is het de bedoeling om deze functies met vaste krachten in te vullen.

Mevrouw Koptagel verwijst naar de motie over de capaciteit en waar het knelt qua personeel inzichtelijk te maken en vraagt of bij het vaststellen van de begroting inzichtelijk gemaakt kan worden waar vast personeel geworven kan worden. Wethouder Klerx vervolgt dat dit overzicht niet verstrekt zal worden omdat het aannemen van personeel aan de directie is. Raad en college gaan over het wat. De raad kan aangeven hoeveel geld er aan personeel uitgegeven mag worden, maar de afweging over het hoe is aan de directie. Mevrouw Koptagel begrijpt hieruit dat het beter is om structureel in plaats van incidenteel geld toe te wijzen. Wethouder Klerx verduidelijkt dat wanneer incidentele budgetten structureel gemaakt worden er vaste krachten aangenomen kunnen worden, maar hij weet niet of dat financieel gezien verstandig is. Hij begrijpt de oproep, maar gelet op de financiële situatie is dat heel lastig. Mevrouw Koptagel zegt dat het belang van digitaliseren en data gedreven werken vaststaat. Hierover wordt niet uitgeweid in de kaderstelling. Deze ontwikkeling helpt de organisatie om efficiënter te werken wat van belang is gezien de personeelskrapte. Zij vraagt welke mogelijkheden het college ziet om toch hiermee aan de slag te gaan. Wethouder Spierings antwoordt dat digitalisering de volle aandacht krijgt, maar daarbij gaat het om gigantische investeringen.

De interne systemen voldoen op dit moment nog net. Er zijn acties om een in-processysteem te vervangen per 1 januari a.s. en dan is alles weer up-to-date. De digitale wereld is blijvend in beweging. In de organisatie is al een klein beetje zicht op hoe in de toekomst met AI gewerkt kan worden. Als er spectaculaire veranderingen komen of capaciteitsproblemen zijn die met AI ondersteund kunnen worden wordt geprobeerd om hier invulling aan te geven. Als daar een investering voor nodig is, komt hij terug bij de raad voor een krediet. De heer Van Zelst sprak iemand van Berenschot die veel werkt bij gemeenten. Aangegeven werd dat er vaak dubbele kosten worden gemaakt voor licenties terwijl er maar één licentie gebruikt wordt. Hij vraagt of de wethouder dit wil laten uitzoeken omdat hij heeft begrepen dat dit echt heel vaak voorkomt en over enorme bedragen gaat. Wethouder Spierings reageert dat het college daar nog niet over gesproken heeft en kan daarom geen duidelijk antwoord geven. Hij gaat er vanuit dat het goed in de hand is,

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

14

maar vanwege de stelligheid in de vraag is het wellicht interessant om daar aandacht aan te geven. Hij gaat dit met het college bespreken, in het geval van een positieve uitspraak kan er een toezegging gedaan worden. De heer Van Zelst vindt dit een onbevredigend antwoord en gaat een onderhandse vraag stellen. Mevrouw Koptagel verwijst naar het vaststellen van de inclusieagenda in november 2022 en vraagt waarom er geen uitvoeringsprogramma is opgenomen in de Kadernota. Wethouder Schuijffel wijst op de raadsinformatiebrief van deze week met de evaluatie van de lokale inclusieagenda. Hierin wordt ook een nieuwe inclusieagenda aangekondigd onder aangeving dat deze per abuis niet is opgenomen in de Kadernota. Dit wordt hersteld bij de begroting. Mevrouw Klerks merkt op dat in de Kadernota op meerdere fronten om formatie wordt gevraagd die nu incidenteel gedekt wordt. Zij vraagt hoeveel incidenteel geld er vrijkomt als deze formatie wordt gerealiseerd. Zij heeft een schriftelijke vraag gesteld over de kinderboerderij maar denkt toch dat deze politiek is. Er wordt een structurele subsidie aangekondigd van € 50.000. De kinderboerderij heeft een plan van aanpak overlegd. Haar grootste bezwaar richt zich op het onderbetalen van zzp’ers omdat dit juridisch niet wordt toegestaan.

Zij vraagt waarom het college het verstandig vindt om een organisatie subsidie toe te kennen die wordt gebruikt voor iets wat juridisch gezien niet mag. Een groot deel van de Kadernota wordt gedekt vanuit de voordelen vanuit het Rijk (meicirculaire) maar met de bijgestelde indexering (€ 1,3 mln. in 2026 en € 1,1 mln. daarna) vraagt zij in hoeverre dit financieel technisch is en in hoeverre dit ook de praktijk zo gaat zijn. Het bedrag wordt nu als voordeel ingerekend in de meerjarenberekening waardoor het financieel perspectief minder slecht wordt, maar de vraag is hoe hard dit gegeven is. Wethouder Klerx informeert of er een politiek antwoord of technisch antwoord wordt gewenst op de vraag over formatie en inhuur. Mevrouw Klerks verduidelijkt dat zij deze vraag technisch heeft gesteld met betrekking tot de beleidsadviseur sportaccommodaties. Daar kwam een smal antwoord op, terwijl haar vraag Kadernota breed is bedoeld. Zij wil vanavond alleen horen of de wethouder haar vraag begrijpt en of er een nieuw antwoord komt. Wethouder Klerx antwoordt dat bij projecten en investeringen vaak ook de uren van de medewerkers worden meegenomen in het investeringsvoorstel. Dat was bij de beleidsadviseur Sportaccommodaties het geval, maar dit is ook vaak zo bij bijvoorbeeld reconstructies of het vergroenen van het Vredesplein. Dit is soms ook voor inhuur.

Bekeken wordt of dit naar de formatie omgebogen kan worden. Over het vrijvallen van gelden, als het dit soort gevallen betreft is het antwoord vaak nee tenzij de uren op de één of andere manier op de projecten geschreven worden en er een plusje wordt gecreëerd op de BTW staat. Dit is heel technisch en maakt de projecten wellicht onnodig duur. Bij de Woonvisie worden geen uren van de beleidsmedewerker Wonen geschreven, die staan gewoon in de begroting. Mevrouw Klerks vervolgt dat het gebruikelijk is dat er bepaalde inkomsten komen uit de grondexploitatie waarmee de reserves aangevuld worden. Uit die reserves wordt een heleboel incidenteel geld gedekt. Omdat de grond steeds wordt verkocht wordt het incidentele geld blijvend aangevuld. Als er minder geld incidenteel wordt gebruikt en meer geld structureel dan blijft er meer incidenteel geld over en wordt de spaarpot groter. Zij vraagt in hoeverre daar een plan voor komt om bijvoorbeeld de leningen een beetje te verminderen.

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

15

Wethouder Klerx weet niet of het verminderen van leningen met deze gelden gedaan moet worden, maar uiteindelijk wordt de spaarpot gevuld omdat dit gelet op alle plannen en ambities in de Kadernota goed zou zijn. Gezien de aanstaande grote investeringen (GOL, de insteekhaven, de noordelijke rondweg, participatie in windmolens) acht hij het goed om af en toe wat geld in de spaarpot te storten. Hij heeft een bestuurlijk gesprek gevoerd met de kinderboerderij. Dit risico wordt door hen anders ingeschat omdat er een afspraak is gemaakt met twee personeelsleden. Hij verwacht dat men hier nog nader onderzoek naar doet om tot een duurzame, langdurige contractsituatie te komen. Dit zijn wellicht geen twee volledige fte’s, maar accepteren dat het werk voor een deel vrijwilligerswerk betreft. Het gesprek gaf het college voldoende comfort voor de subsidie die een stimulans biedt om een kwalitatief betere slag te maken qua personeel en het behoud van de plus op educatie. De vraag over de € 1,1 en € 1,3 mln. wordt in de raadinformatiebrief over de meicirculaire toegelicht. Hij heeft de details niet voldoende helder om op dit moment een toelichting te geven. Als de informatie in de raadsinformatiebrief als onvoldoende wordt aangemerkt, kan hier altijd schriftelijk op teruggekomen worden.

Mevrouw Klerks benadrukt dat het voor de raad belangrijk is om kennis te nemen hoe hard dit gegeven is, want het zegt iets over het meerjarenperspectief. De heer Van Groos refereert aan de vorm van de Kadernota waarbij wordt gesproken over domeinen terwijl er normaalgesproken met hoofdstukken wordt gewerkt. Hij vraagt waarom hiervoor gekozen wordt en of het de bedoeling is dat de begroting ook in drie domeinen wordt opgesteld. Hij vraagt voorts of de wethouder zich heeft gerealiseerd wat dit betekent voor de autorisatie. Het college geeft aan dat zij nog niet gaat bezuinigen op advies van de VNG. Hij vraagt zich af wat het advies inhoudt, want hij leest alleen maar over gemeenten die wel aan het bezuinigen zijn. Hij vraagt zich af of dit wel verstandig is en of er dan wel allerlei nieuwe zaken gedaan moeten worden, ook in structurele zin, waarmee het tekort alleen nog maar groter wordt gemaakt. Bij de Voorjaarsnota kunnen een heleboel dingen niet uitgevoerd worden omdat er geen personeel is. Hij informeert of het wellicht beter is om al die ambities te schrappen waardoor er minder personeel nodig is zodat het huidige personeel de andere dingen kan uitvoeren. Aangegeven wordt dat de belastingen nog niet verhoogd worden.

De dekkingsgraad voor de leges is 75%, de wens is 100% dekking en daarom vraagt hij zich af hoe verstandig het is om in 2026 te kiezen voor een verhoging in één keer met 25% in plaats van stapsgewijs door alvast in 2025 een eerste stap te maken. Ondanks het ravijnjaar is aan de organisatie gevraagd om met enige terughoudendheid dingen naar voren te brengen. Hij denkt dat er van terughoudendheid geen sprake is geweest, want hij heeft nog nooit een Kadernota gezien met zo veel nieuwe voorstellen als de Kadernota die nu voorligt. Wellicht heeft men gedacht dat het de laatste kans is om iets te kunnen vragen. Hij vond het opvallend dat heel veel zaken die tot nu toe met incidenteel geld worden gedekt ineens structureel worden gemaakt. Bij de wijk GGZ was al bekend dat een tweede kracht werd gewenst en dit moet nu structureel gemaakt worden. Ook in het Voorjaarsbericht zijn zaken opgenomen die hiermee te maken hebben, maar daar komt hij op terug in de raadsvergadering. Het toetsen voor de Voedselbank is eigenlijk een structurele taak die al jaren wordt gedaan die nog steeds met incidenteel geld wordt betaald. Het is mooi dat er van incidenteel naar structureel gegaan wordt, maar waarom wordt dit niet in één keer goed gedaan dan had de gemeente zich deze ellende kunnen besparen. Wethouder Klerx antwoordt dat de Kadernota vormvrij is.

In het verleden zijn nooit Kadernota’s verschenen met de exacte indeling van de begroting. Het waren altijd hoofdstukken met andere titels dan in de begroting in planning & control cyclus. De Kadernota is nu anders vormgegeven vanwege de keuze voor een wat meer strategische lijn. Niet alleen maar een financiële paragraaf met belangrijke actualiseringen en

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

16

vervolgens een heleboel activiteiten los gepositioneerd. Geprobeerd is om er een integraal verhaal van te maken met de nieuwe domeinstructuur in de hoop dat het beter leesbaar zou zijn. De ambtelijke organisatie heeft integrale voorstellen gemaakt om het gat niet groter te maken in aansluiting op het advies van de VNG. In de programmabegroting wordt de gebruikelijke indeling gehanteerd. De VNG heeft meerdere adviezen uitgebracht over de begroting: Benoem de financiële en inhoudelijke consequenties van de noodzakelijke bezuinigingen en/of lastenverzwaring, ook van ombuigingen die eerder zijn ingezet. Maak boekjaar 2025 sluitend rekening houdend met de wijze waarop de financiële toezichthouders omgaan met de incidentele korting voor 2025. Voer geen bezuinigingen door op andere beleidsterreinen vanwege de groei van de kosten voor de Jeugdzorg. Overweeg rekening te houden met toekomstige ontwikkelingen rondom het BTW compensatiefonds en de Wet maatschappelijke ondersteuning. Dit alles is vooruitlopend op de meicirculaire gedaan vooruitlopend op de Voorjaarsnota van het Rijk. De meicirculaire volgt volgende week Het klopt dat in de afgelopen jaren veel zaken met incidentele middelen mogelijk zijn gemaakt. Het past bij een ondernemende pioniersstad dat heel veel dingen worden geprobeerd. Dat met sommige dingen voorop gelopen wordt.

Dat sommige dingen goed en sommige dingen minder goed werken. De conclusie is getrokken dat een aantal dingen kan stoppen en ook dat een aantal dingen structureel aangevraagd wordt. Hij is het niet eens dat de gemeente zich deze ellende had kunnen besparen als zij dit eerder meteen structureel had gedaan. De financiële situatie zou voor een groot deel nog hetzelfde zijn, want dan waren de aanvragen die nu worden gedaan al structureel geweest, terwijl er juist voor is gekozen om flexibiliteit in te bouwen door het eerst te proberen zodat er een betere afweging gemaakt kan worden. Het heeft voor- en nadelen. Wellicht dat er financieel gezien een getrouwer beeld zou zijn omdat nu heel veel incidentele zaken structureel wordt gemaakt, maar aan de andere kant bood dit ook flexibiliteit om met een aantal dingen te stoppen. De heer Van Groos geeft aan dat het antwoord voor dit moment voldoende is omdat de fracties hier nog over gaan spreken. De voorzitter constateert dat er verder geen vragen zijn aan het college. De behandeling van de Kadernota is hiermee afgerond. De agenda van het kaderstellend debat van 4 juli staat op het RIS. Hij wenst een ieder veel succes met de voorbereidingen. De griffie verzoekt de fracties om de algemene beschouwingen voor donderdag 4 juli 9.00 uur te sturen. 4.

Sluiting

De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering om 22.30 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van gemeente Waalwijk van 12 september 2024.

De griffier a.i.

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

De voorzitter,

17

Frances Opperman

Verslag gespreksavond 20 juni 2024

Sacha C.A.M. Ausems

18