Verslag gespreksavond begroting 241023

Beknopt verslag van de gespreksavond begroting 2024 gehouden op dinsdag 24 oktober 2023 Voorzitter: Griffier: Plv. griffier:

de heer R. Tiemstra mevrouw J. Louer mevrouw F. Opperman

Aanwezig:

de heer J. van Baardwijk de heer A. van Belkom de heer B. Bruurmijn mevrouw B. Koptagel-Dermibas de heer W. Lodenstijn de heer N. van der Pluijm mevrouw M. Verhagen-van Lier mevrouw M. Veraa de heer M. Bokšan mevrouw I. Klerks de heer E. Knops de heer F. den Braven de heer G. den Braven mevrouw A. Wens mevrouw B. de Jongste-van Heijst de heer G. Kocken de heer A. Tabbers mevrouw C. de Bruijn de heer R. Spohr de heer N. Kieboom de heer J. van Groos mevrouw Y. IJpelaar mevrouw M. Schilders

Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang VVD VVD VVD GroenLinksaf GroenLinksaf GroenLinksaf Samen Waalwijk Samen Waalwijk SGP CDA CDA D66 ChristenUnie Lijst IJpelaar Waalwijk in Beweging

Afwezig m.k.:

de heer J. van Dijk de heer A. van Hamond de heer J. van Hest de heer T. Klerks de heer H. Metzke de heer L. Ottens de heer H. van Zelst

Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang VVD D66 Samen Waalwijk SGP

Portefeuillehouders:

mevrouw S. Ausems de heer A. de Jong de heer T. Klerx mevrouw R. Odabasi-Seker mevrouw S. Schuijffel de heer F. Spierings

Secretaris:

de heer M. Tromp

Notulen:

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

1.

Opening en mededelingen

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen harte welkom.

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

1

2.

Vaststellen van de agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3.

Presentatie wethouder over de programmabegroting 2024 op hoofdlijnen

Wethouder Klerx verzorgt een presentatie. Inspraakronde met aansluiting bespreking met het college 4.

Programmabegroting 2024

De raad stelt ieder jaar een begroting voor het jaar daarop vast. Nu ligt het vaststellen van de begroting voor 2024 voor. De raad stelt het beleid voor de hele gemeente voor 2024 vast en wat het mag kosten. De voorzitter biedt gelegenheid om in te spreken. De heer Toonen spreekt in namens Kinderboerderij ’t Erf. Voorafgaand aan de inspraak is een begroting met uitgebreide toelichting en motivatie verstrekt. De kinderboerderij heeft een belangrijke rol voor Waalwijk en omgeving, er is plaats voor iedereen. Hij zou graag zien dat de raad op dezelfde manier naar de kinderboerderij kijkt als naar het Schoenenkwartier. De kinderboerderij ontvangt tenminste 35.000 bezoekers per jaar. Hij wijst op de win-winsituatie, mensen komen naar de kinderboerderij en gaan daarna nog even de stad in om te winkelen of een terrasje te pakken. De huidige beheerder gaat met pensioen. Dierenwelzijn staat hoog in het vaandel. Het is geen negen tot vijf baan omdat het om levende have gaat en dat gaat 24/7 door. Een dier in een fijne omgeving is voor de bezoeker een mooie ervaring. Omdat de beheerder jarenlang heeft afgezien van een tegemoetkoming kon dit geld in de kinderboerderij gestoken worden. Op basis van de huidige financiering is het helaas niet mogelijk om de kinderboerderij te laten draaien zoals deze zou moeten draaien. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker.

De heer Kocken informeert of overwogen is om aan de bezoekers een kleine bijdrage te vragen om de kinderboerderij te ondersteunen. De heer Toonen antwoordt dat dit in de praktijk nauwelijks uitvoerbaar is omdat hiervoor een kassafunctie nodig is en dat houdt in extra werk en extra kosten. Vanwege de laagdrempeligheid is ervoor gekozen om niemand buiten te sluiten, een kleine bijdrage zou een drempel kunnen opwerpen voor bepaalde doelgroepen. De heer Kocken verduidelijkt dat hij doelde op een vrijwillige bijdrage. De heer Toonen vervolgt dat dit al gebeurt, deze bijdragen zorgen voor wat eigen middelen, maar dit is heel beperkt. Mevrouw Klerks merkt op dat er geen bedrag is opgenomen bij de post giften en informeert of er echt niets binnenkomt. Zij informeert of er contacten zijn met het Waalwijkse bedrijfsleven over giften. Zij begrijpt dat het voornemen is om zzp’ers in te huren voor 88 uur per week, dit terwijl de huidige beheerder 70 uur werkt. Zij verzoekt om verduidelijking. Vanwege aanstaande wetgeven moet aan een zzp’er minimaal € 32

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

2

per uur betaald worden. Dit houdt in dat een dubbele van het bedrag dat wordt gevraagd nodig is. De heer Toonen antwoordt dat de kinderboerderij wordt gesponsord. Dit geld wordt gebruikt voor de opstallen en de speeltuin, niet voor de exploitatie. Dit jaar is bijvoorbeeld via de Lions Club een overkapping boven het terras gerealiseerd. De regelgeving voor de zzp’er is teruggetrokken door het Kabinet, vraag is of dit wordt doorgezet wat inhoudt dat de voorgestelde constructie mogelijk is. Mevrouw Klerks vervolgt dat wanneer een vergoeding conform het minimumloon wordt gegeven waarbij geen sociale lasten worden afgedragen deze lasten door de betrokkene moeten worden afgedragen wat inhoudt dat er onder het minimumloon wordt betaald. De heer Toonen bevestigt dat op dit moment wordt voldaan aan de criteria van het inhuren van een zzp’er. Omdat de huidige beheerder stopt ontstaat een nieuwe situatie waar rekening mee gehouden moet worden. Mevrouw Klerks merkt op dat het niet de eerste keer is dat de kinderboerderij inspreekt. In de afgelopen jaren is meerdere malen gesproken over het verhogen van de inkomsten. Zij informeert welke resultaten zijn behaald. De heer Toonen antwoordt dat de kleine horecagelegenheid de enige manier is om inkomsten voor de exploitatie te verwerven.

De ‘winst’ zit meer de in sociale realiteit die wordt gecreëerd waardoor iedereen van 0 tot 99 op een ongedwongen manier interactie kan hebben met dieren. Het kost geld om de kinderboerderij op deze manier te laten draaien. Gehoopt wordt dat de plannen om naar scholen te gaan kostendekkend zullen zijn, of dat er wat overgehouden wordt, maar dat gaat niet om grote bedragen. Mevrouw Klerks is het eens dat er geen winst gemaakt hoeft te worden, maar er wordt nu om een extra bijdrage gevraagd. Op dit moment wordt er fors verlies gedraaid. Het zou mooi zijn als met de huidige middelen uitgekomen zou worden. In de afgelopen jaren zijn manieren om geld te genereren besproken en daarvoor heeft de kinderboerderij ook plannen van aanpak aangeleverd. Zij vraagt nogmaals wat daarvan terecht is gekomen. De heer Toonen wijst op de forse toename in de omzet van de horeca, op andere terreinen is dat nog niet gelukt. Het werk dat gedaan moet worden, moet betaald worden. Het is onmogelijk om te draaien op vrijwilligers. Mevrouw Veraa vraagt over welke normen en eisen met betrekking tot educatie het gaat. Voorts vraagt zij of er belangstelling is vanuit het onderwijs om het lesprogramma op te stellen of dat dit uit eigen initiatief voortkomt.

De heer Toonen antwoordt dat er goede contacten zijn met het onderwijs, de pilotschool wordt verder uitgerold naar andere scholen, het gaat om kinderen naar de kinderboerderij halen om hen kennis te laten maken met dieren. De kinderboerderij voldoet aan de wettelijke vereisten. De heer G. den Braven beaamt dat de kinderboerderij een waardevolle functie heeft in Waalwijk, maar wijst op de beperkte financiële ruimte in de gemeentelijke begroting waardoor in sommige gevallen harde keuzes gemaakt moeten worden. Hij vraagt of er andere mogelijkheden zijn in het geval de raad besluit om het verzoek niet te honoreren. De heer Toonen antwoordt dat er bereidheid is om na te denken over alternatieven, maar neemt aan dat er naar aanleiding van de verstrekte informatie creatieve denkbeelden bij

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

3

de raad zullen ontstaan waar het bestuur zelf nog niet aan heeft gedacht. Hij veronderstelt dat er weinig mogelijkheden zijn om aan de feiten te ontkomen. Op de meeste kinderboerderijen wordt gewoon met betaalde krachten gewerkt. Als voorbeeld noemt hij de kinderboerderij in Rhenen met acht betaalde krachten. Hij beseft dat dit verzoek op een laat moment wordt gedaan, een tegemoetkoming voor het komende jaar zou een optie kunnen zijn om vervolgens met de wethouder in gesprek te gaan over een structurele oplossing. Als het einde van de kinderboerderij in zicht komt, moet er geen energie in educatie gestoken worden en daarom is duidelijkheid nodig voor de toekomst. Voor de huidige exploitatie zijn er naast de exploitatiesubsidie nauwelijks middelen buiten de horeca. De heer Van Groos spreekt zijn complimenten uit voor wat de kinderboerderij doet. De gemeente verstrekt sinds jaar en dag subsidie. Een substantieel deel daarvan is bedoeld voor het beheer (in het verleden was de beheerder via de WML aangesteld) maar deze middelen worden op een andere wijze ingezet. Er wordt dus geld ontvangen voor het beheer, maar er wordt ook geld gevraagd voor het beheer. Hij informeert daarom of de kinderboerderij dit probleem niet zelf heeft gecreëerd.

De heer Toonen antwoordt dat er inderdaad een beheervergoeding is opgenomen in de exploitatiesubsidie, maar de beheerder heeft afstand gedaan van deze vergoeding en deze is vervolgens in de kinderboerderij gestoken. De laatste vijf jaar is een beheervergoeding ontvangen die uitkomt op een uurloon van € 5,50. Het gaat om 2,2fte (88 uur). Er is een prachtige kinderboerderij gecreëerd. De vraag is of de gemeente het de moeite waard vindt om dit in stand te houden. In de afgelopen jaren hebben de gemeente en sponsoren veel geld in de kinderboerderij gestoken. Als dit verloren gaat, is dat kapitaalvernietiging. Iedereen moet dankbaar zijn dat de beheerder dit geld in de kinderboerderij heeft gestoken. De heer Van Groos verduidelijkt dat het ging om één beheerder (1fte) en nu wordt geld gevraagd voor 2,2fte. De heer Toonen vervolgt dat één beheerder niet voldoende is voor de huidige omvang van de kinderboerderij. Vergelijkbare kinderboerderijen hebben minimaal het dubbele aantal mensen in dienst. Het werk moet wel gedaan worden. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan het college met betrekking tot dit inspraakbetoog. De heer Van Groos merkt op dat de gemeente een voorziening als een kinderboerderij subsidieert. Dit bedrag is uit bepaalde elementen opgebouwd. Hij vraagt of het geld aan andere zaken besteed mag worden.

Voorts vraagt hij of de gemeente controleert of de exploitatie op de lange termijn draaiend gehouden kan worden, of dat dit een verantwoordelijkheid is van het bestuur zelf. Wethouder Klerx antwoordt dat in de basis afspraken worden gemaakt over de subsidie. De activiteit wordt gesubsidieerd; het zijn en het hebben van een kinderboerderij. Een deel van het geld is voor personele kosten. Hij weet niet of dit gezien de indexatie nog in lijn is met de afspraken die destijds zijn gemaakt. Er is gesproken over het langjarig perspectief en de zorgen die daarbij spelen. De situatie is veranderd en daarom wordt dit vanavond voorgelegd om hier voor het komende jaar op te kunnen anticiperen. Het is bekend dat de kinderboerderij eerder financiële uitdagingen had maar deze uiteindelijk altijd te boven is gekomen dankzij eigen inzet, de hulp van het bedrijfsleven en soms extra bijdragen vanuit de gemeente.

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

4

Mevrouw De Bruijn vraagt of er mogelijkheden zijn via de DUMAVA subsidie. Wethouder Klerx denkt dat er altijd mogelijkheden zijn als het om vastgoed gaat, maar de gemeente heeft veel vastgoed. In de afgelopen jaren is al een impuls gegeven aan de verbouwing van de kinderboerderij. Hij denkt dat er gebouwen zijn met meer urgentie, maar daarvoor is inmiddels een raadsvoorstel voorgelegd. De heer G. den Braven vraagt of de wethouder andere mogelijkheden ziet dan de structurele oplossing die door de kinderboerderij wordt voorgelegd. Wethouder Klerx vindt dat een lastige vraag. In de afgelopen jaren heeft de huidige beheerder van de kinderboerderij heel veel energie in de kinderboerderij gestoken. Hij weet niet of het mogelijk is om iemand te vinden die net zij voor een appel en een ei ziel en zaligheid in gaat leggen. Andere structurele oplossingen tornen wellicht aan het voorzieningenniveau, de uitstraling en de kwaliteit van de kinderboerderij en zullen zorgen voor veranderingen. Mevrouw Klerks vraagt of de wethouder heeft gekeken naar de plannen van aanpak die in het verleden werden verstrekt en de uitvoering die daaraan is gegeven. Inspreker verwees naar een kinderboerderij elders met dagbesteding en vraagt of dit een alternatief zou kunnen zijn.

Wethouder Klerx antwoordt dat veelvuldig over educatie is gesproken, maar de plannen konden vanwege corona nauwelijks opgestart worden. Men is nu klaar om tot uitvoering over te gaan. Ook hij had liever meer voortgang gezien in deze plannen, maar de kinderboerderij stond voor uitdagingen in de afgelopen jaren. Kijkend naar zijn collega die gaat over het Sociaal Domein geeft hij aan dat dagbesteding het onderzoeken waard is. Mevrouw De Jongste informeert of er een datum aan gesteld kan worden. Het is jammer dat er zo laat wordt aangegeven dat het niet lukt met de voorgenomen plannen. Wethouder Klerx snapt dat de raad enige druk voelt. Ook hij was verrast en zag geen andere oplossing dan dit nu voorleggen. De uitvoering van de plannen is aan de kinderboerderij en daarbij is nu nog een financiële uitdaging gekomen. De voorzitter biedt inspreker gelegenheid om een slotwoord uit te spreken. De heer Toonen benadrukt dat de uitvoering van de plannen vooral de verantwoordelijkheid van de kinderboerderij is. De raad wordt gevraagd om dit mogelijk te maken en daarom is geld nodig om de activiteiten te financieren. De voorzitter bedankt inspreker voor zijn inbreng.

De heer Peters spreekt in namens Langstraat Media, de lokale omroep die mede dankzij een incidentele subsidie vorig jaar twee professionele krachten in dienst heeft kunnen houden naast 70 vrijwilligers om het nieuws uit de regio te brengen. Hij bedankt voor het toekennen van de zendvergunning voor de komende vijf jaar. Ook de gemeente Heusden heeft recent gekozen voor Langstraat Media. Het bedienen van vier gemeenten past binnen de plannen om te komen tot een streekomroep. Dit proces is in gang gezet door de branche van lokale omroepen, VNG en het Ministerie. Vanaf 2026 mogen in Nederland ongeveer 80 streekomroepen actief zijn (op dit moment zijn er 250 lokale omroepen). Langstraat Media is voornemens om de streekomroep van de Langstraat te zijn omdat de streek een eigen omroep verdient. De overheid is voornemens om deze regio te

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

5

verbinden met de regio Tilburg waaronder ook Hilvarenbeek, Goirle, Moergestel en Oisterwijk. Afgesproken is om in Hart van Brabant met twee nieuwsedities te werken; voor Tilburg e.o. en voor De Langstraat. Bij een professionele streekomroep horen een professionele organisatie en professionele activiteiten. Dit is aangegeven in een beleidsplan met financiële onderbouwing dat is verspreid via de griffie. Bij het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek is een subsidie aangevraagd die ook is toegekend. Dit maakt het mogelijk om volgend jaar een hoofdredacteur en vier deeltijd redacteuren aan te stellen. Deze subsidie is alleen voor professionele krachten, niet voor de organisatie of de apparatuur en daarom worden de vier Langstraat gemeenten gevraagd om evenredig naar inwonertal een bijdrage te leveren om de aansturing van de professionele redactie en de vrijwilligers te kunnen ondersteunen en de kanalen verder te ontwikkelen. De gemeente Heusden heeft inmiddels € 50.000 gereserveerd (nog niet toegekend). Aan Waalwijk wordt een vergelijkbaar bedrag gevraagd waarvan € 30.000 als basissubsidie via het Gemeentefonds en jaarlijks structureel € 20.000 extra. Dit budget wordt alleen ingezet voor de activiteiten in Waalwijk, het brengen van actueel nieuws en voor het versterken van de betrokkenheid van de burger bij de lokale democratie.

De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Kocken begrijpt dat van hogerhand aangegeven wordt de schaalgrootte voor de regionale omroep niet op het niveau van Waalwijk en De Langstraat zou moeten liggen, maar voor een groter gebied met Tilburg. Hij informeert wat het handelen van de rijksoverheid betekent voor de budgettering naar twee edities. De heer Peters reageert dat men zich jarenlang hard heeft gemaakt om voor De Langstraat een zelfstandige streekomroep te krijgen. Het Rijk is van mening dat de omroep te klein is gezien het inwoneraantal en omvang en daarom is Hart van Brabant als streek samengevoegd. Met Tilburg is afgesproken om de subsidie fiftyfifty te delen. Op de lange termijn zal op de financiering van de omroepen door het Rijk teruggekomen worden met een minimale bijdrage van € 250.000 per streek en daar bovenop nog een bijdrage per inwoneraantal. Dit betekent dat grote streken meer krijgen dan kleine streken met een verdeling qua inwoneraantal voor de twee edities. Dat ziet er op zich positief uit voor De Langstraat. Mevrouw Klerks feliciteert inspreker met de aanwijzing in de gemeente Heusden. Voor de extra bijdrage van € 20.000 wordt een incidenteel project genoemd. Zij vraagt of dit bedrag echt meerjarig nodig is.

De heer Peters antwoordt dat deze subsidie vooral gebruikt wordt om de organisatie structureel te versterken ter ondersteuning van de journalisten die vanuit het Stimuleringsfonds gefinancierd worden. De gemeente Heusden heeft gevraagd om in de uitzendingen extra nadruk op Heusden te leggen en evenementen te verslaan. Het extra budget wordt specifiek voor de activiteiten van Waalwijk ingezet met een structurele aard. Mevrouw Klerks vraagt hoe inspreker democratische vernieuwing en vitalisering meerjarig voor zich ziet. De heer Peters wil de organisatie versterken met bijvoorbeeld de aanstelling van een operationeel manager. Het is lastig om een organisatie met alleen vrijwilligers aan te sturen als er ook betaalde krachten in dienst zijn.

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

6

De heer Van Groos merkt op dat de gemeente Waalwijk al jarenlang het geld dat van de overheid wordt ontvangen afdraagt aan de lokale omroep. Inspreker heeft vorig jaar gevraagd om een incidentele subsidie omdat het nog onduidelijk was wat er met HTR zou gebeuren en er liep destijds een aanvraag bij het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek waarvan nog niet bekend was of deze gehonoreerd zou worden. Hiervoor werd € 20.000 incidenteel gevraagd. Hij begrijpt nu dat HTR erbij komt en dat de subsidie is toegekend, maar toch wordt er om een bijdrage van € 20.000 structureel gevraagd. Hij voelt zich daar een beetje ongemakkelijk bij, want het verhaal van vanavond is anders dan dat van een jaar geleden. De heer Peters reageert dat er destijds om € 20.000 werd gevraagd omdat er een gat dreigde te ontstaan. Het bedrag van het Stimuleringsfonds mag alleen ingezet worden voor de aanstelling van journalisten, niet voor de aanschaf van apparatuur of structurele versterking van de organisatie. De heer Van Groos vervolgt dat de middelen vanuit het Stimuleringsfonds altijd al alleen het voor personeel konden worden ingezet. De heer Peters verduidelijkt dat de incidentele subsidie in het afgelopen jaar is ingezet om deze mensen in dienst te kunnen houden zodat zij als journalistieke krachten beschikbaar blijven voor het komende jaar.

De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan de wethouder naar aanleiding van het inspraakbetoog. De heer Van Groos leest in de toelichting op de begroting dat het college het belangrijk vindt dat er macht en tegenmacht is waardoor hij zich afvraagt of er in de raad onvoldoende tegenmacht is en vanuit de media wel voldoende tegenmacht komt. Hij heeft soms de indruk dat de media erg op de hand van het college is omdat daar de nieuwtjes vandaan komen waarmee zij naar buiten kunnen treden. Hij vraagt hoe de wethouder dit heeft bedoeld. Wethouder Klerx antwoordt dat vanuit de gedachte om de democratie te blijven vernieuwen onder andere VNG een pamflet heeft gemaakt dat is besproken in de werkgroep democratische vernieuwing. Eén van de zaken in het pamflet is macht en tegenmacht organiseren, daar natuurlijk is per definitie de raad voor, maar je wilt dat ook op andere manieren versterken. Journalistiek wordt veelvuldig als één van de mogelijkheden genoemd. Hij heeft gemerkt dat in de tijd dat er wel een subsidie vanuit het Stimuleringsfonds was er meer redacteuren waren die vragen konden stellen, in plaats van alleen maar het doorplaatsen van nieuwtjes wat nu veel gebeurt. Je wilt juist ook dat er een lokale journalist dit kan organiseren omdat de media een hulpmiddel kan zijn om de tegenmacht beter te organiseren of in ieder geval een podium te geven.

De heer Van Groos heeft het plan van de werkgroep nog niet gezien en informeert daarom of het niet vreemd is om daar op vooruit te lopen. Een klacht over kritische vragen vanuit de raad houdt altijd in dat er beslag wordt gelegd op ambtelijke capaciteit. Hij vraagt of nu de eigen capaciteit wordt ingezet om de omroep daar een beroep op te laten doen. Wethouder Klerx benadrukt dat geprobeerd wordt om een stimulans te geven aan democratische vernieuwing. Het college heeft daar ook gedachten bij. In het coalitieakkoord is ook over democratische vernieuwing geschreven, in de raad is over versterking gesproken. Dit idee is ontstaan naar aanleiding van een amendement dat bij de vorige begroting is aangenomen waarmee het college de opdracht heeft gekregen om

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

7

naar een structureel karakter te kijken. Hij gelooft in het organiseren van tegenmacht om de lokale democratie te versterken. De voorzitter biedt inspreker gelegenheid om een slotwoord uit te spreken. De heer Peters denkt dat met een streekomroep voor De Langstraat meer een kritisch geluid kan worden verwacht voor de activiteiten van de lokale politiek. De overheid wil op termijn de basisfinanciering van de omroepen weghalen bij gemeenten zodat de afhankelijkheid van subsidieverstrekking de omroep niet belet om wat minder kritisch te zijn in de discussie. De omroep probeert dat waar te maken. De voorzitter bedankt inspreker voor zijn bijdrage. De heer Broeks spreekt in namens Buurtcentrum Sprang Driessen (voor de tekst van het inspreekbetoog zie bijlagen). De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw De Jongste begrijpt dat verschillende keren is toegezegd dat er ondersteuning zou komen. Zij vraagt hoe inspreker het volhoudt, vooral wat betreft de warmte, en waarmee hij direct geholpen zou zijn aangezien er eigenlijk wat meer zou moeten gebeuren. De heer Broeks antwoordt dat niet om verduurzaming wordt gevraagd. Er moeten heel veel gemeentelijke gebouwen verduurzaamd worden. Zonnepanelen op het dak, dat zou prachtig zijn, maar dan moet er ook vloerverwarming komen.

Een nieuwe vloer staat op de planning, maar dit moet wel binnen de mogelijkheden gebeuren. De CV wordt ’s middags aangezet vanwege zuinig stoken. Mensen zitten om 23.00 uur met de jas aan omdat de temperatuur niet boven de 17 graden uitkomt vanwege het enkele glas. De rolgordijnen die men zelf heeft opgehangen om in de zomer de zon buiten te houden werken niet, het glas straalt warmte naar binnen. Gevolg is dat de afzuigers aan moeten om de warmte af te voeren. Ambtelijk is aangegeven dat de CO²voetafdruk te laag is. LED verlichting moet zelf bekostigd worden, maar dat is een te grote uitgave. Omdat er zo weinig hulp komt bij de aanschaf van LED verlichting en isolatieglas vraagt hij zich af waarom er naar de nieuw op te starten Muzenkamer en andere projecten wel heel veel geld gaat. Het gaat om een bedrag van maximaal € 4.000 voor isolatieglas. De heer Van der Pluijm was te gast in het buurtcentrum tijdens de Waterschapsverkiezingen en kan zich herinneren dat het in de ochtend heel koud was, maar dat de dag heel warm werd geëindigd. Hij vraagt of inspreker alleen om isolatieglas vraagt. De heer Broeks reageert dat de wethouder zich bij de inspraak van de kinderboerderij afvroeg of er mensen te vinden zijn die zouden handelen als de huidige beheerder van de kinderboerderij; die mensen zijn vanavond aanwezig.

Het gaat niet om schouderklopperij de heer Blikman (voorzitter) en hij (secretaris) houden het gebouw optimaal bij. De grote zaal is geïsoleerd en in orde gemaakt uit eigen middelen. Op dit moment wordt de keuken opgeknapt uit eigen middelen. Als bij de gemeente wordt aangeklopt voor isolatieglas en er wordt aangegeven dat het buurtcentrum niet vooraan in de rij voorkomt voor de verduurzaming van gebouwen dan is dat niet hetgeen waar om wordt gevraagd. Label C is verplicht sinds januari 2023. Hij kan zich niet voorstellen dat dit label van toepassing is op Buurtcentrum Sprang Driessen. De energierekening moet gewoon betaald worden. Het buurtcentrum wordt overeind gehouden voor mensen die dit nodig hebben. Dit komt uit het hart.

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

8

De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan de wethouder naar aanleiding van dit inspraakbetoog. Mevrouw Schilders vraagt in hoe de wethouder dit betoog ziet in relatie tot de ontmoetingsplekken die ingericht worden in het voorliggend terrein van het Sociaal Domein. Wethouder Schuijffel wijst op de implementatie van de koers Sociaal Domein waarbij gekeken wordt naar de rol van buurthuizen en wijkdienstcentra daarin, wat dit betekent en hoe dit financieel uitwerkt. Voorts verwijst naar het raakvlak met het prioriteitenoverzicht van de verduurzaming van het vastgoed. De heer Van der Pluijm vraagt waarom het buurthuis niet wordt geholpen met isolatieglas en LED lampen. Wethouder Schuijffel antwoordt dat buurthuis Sprang Driessen één van de vastgoedobjecten van de gemeente is en is meegenomen in de scans om een verduurzamingsslag te kunnen maken. Aanstaande donderdag wordt het gesprek gevoerd over de prioritering. Geen enkel pand heeft nu al een positie, dit volgt nog. Mevrouw Klerks begrijpt dat CO² uitstoot één van de belangrijkste criteria is waarop de prioritering wordt gebaseerd. Grootschalig onderhoud van het pand of grootschalige verduurzaming moet verlopen via de prioriteitenlijst, maar deze mensen zitten nu in de kou en vragen om € 4.000 voor isolatieglas.

Dat bedrag is zodanig laag dat zij zich afvraagt waarom er niet voor gekozen wordt om dit alvast te doen. Wethouder Schuijffel geeft aan dat er 14 maatregelen in de scan zijn opgenomen om een pand te verduurzamen. Eén daarvan is het vervangen van enkel glas door HR++ glas. Het bedrag dat daarvoor is opgenomen ligt boven de € 3.500. Als de gemeente dit doet, moet het arbeidsloon daar ook nog bij gerekend worden. De verwachte besparing is een schijntje in vergelijking tot andere maatregelen. Het pand moet verduurzaamd worden met isolatie en door het dak van de zaal te isoleren. Ook LED lampen zullen een grotere besparing opleveren dan het HR++ glas. Mevrouw Klerks snapt dat er veel meer gedaan moet worden om uiteindelijk de besparing te realiseren, maar het gaat om een klein bedrag waarmee het comfort in het gebouw verhoogd wordt. De rest kan dan volgen bij de prioritering. Wethouder Schuijffel vervolgt dat ook andere buurtcentra en sportverenigingen zonnepanelen of dubbelglas willen en juist daarom wordt het prioriteitenoverzicht donderdag voorgelegd. Mevrouw Klerks merkt op dat het conform hier niet in meegenomen wordt. Het gaat om een gebouw waar het oncomfortabel is om te verblijven. Zij vraagt of er donderdag een motie of amendement ingediend moet worden om eerst van alle onvoldoendes een voldoende de maken en dat daarna de rest volgt.

Zij is op zoek naar een manier om dit te doen die recht doet aan alles wat Buurtcentrum Sprang Driessen doet. Wethouder Schuijffel houdt zich aan het voorstel dat donderdag voorligt. Aan de hand van een aantal criteria wordt de verduurzamingsslag gemaakt. Zij moet rekening houden met de beperkte beschikbaarheid van personeel, beperkte middelen en het feit dat er meer panden zijn, hoewel zij het verzoek begrijpt.

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

9

De heer Van Groos wijst op de verduurzamingsslag bij een aantal gebouwen zonder prioriteitenlijst waar al het nodige geld aan uitgegeven is. Het budget voor dit jaar is volledig uitgegeven aan één pand. Donderdag worden er prioriteiten gesteld maar het is een zoektocht waar begonnen en geëindigd moet worden. Hij heeft vragen gesteld over het comfort, ouderen hebben meer last van de kou. De wethouder verklaart het systeem bijna heilig waardoor hij donderdag waarschijnlijk tegen zal moet stemmen omdat hij van mening is dat Buurtcentrum Sprang Driessen prioriteit moet krijgen. Hij vraagt voorts waarom er aan iets nieuws begonnen wordt dat heel veel geld kost terwijl de bestaande voorzieningen nog niet op orde zijn. Wethouder Schuijffel is het eens dat zonnepanelen, isolatie, dubbelglas en LED licht het comfort in een pand zullen verbeteren, maar comfort is ook een subjectief begrip. Het gaat om zorgen voor minder energieverbruik en behaaglijke ruimtes doordat er goed is geïsoleerd en wordt geventileerd. Zij verzoekt om nadere uitleg met betrekking tot de tweede vraag. De heer Van Groos verduidelijkt dat inspreker een vergelijking trok met De Muzenkamer, een voorziening die in Landgoed Driessen moet komen, waar de raad nog geen besluit over heeft genomen.

Hij neemt aan dat dit om meer dan € 4.000 gaat en vraagt hoe hij dit moet zien; iets nieuws bouwen terwijl het bestaande nog niet op orde is waardoor het voor de gebruikers slechte ruimten zijn en CO² technisch bezien ongewenst. Wethouder Schuijffel reageerde al in de richting van mevrouw Schilders dat er gekeken wordt hoe de implementatie van de koers Sociaal Domein uitwerkt voor buurthuizen en wijkdienstencentrum. Inwoners in Landgoed Driessen missen een ontmoetingsplek. Om een slag van curatief naar preventief te maken is een plek nodig waar mensen graag komen, elkaar ontmoeten en activiteiten hebben. Buurtcentrum Sprang Driessen is één van die plekken, maar er moet ook naar een wijk als Landgoed Driessen gekeken worden. Zij is van mening dat er appels met peren vergeleken worden. De heer Van Groos vindt het vreemd dat een voorziening voor Landgoed Driessen moet komen terwijl deze voorziening er al is. Wethouder Schuijffel denkt dat het belangrijk is wat de inwoners aangeven. Zij geven aan dat er behoefte is aan ontmoetingsplekken in hun eigen wijk. Mevrouw De Jongste begrijpt dat de wethouder zich aan regels en systemen moet houden, maar inspreker vraagt om dubbelglas, men wil het zelf plaatsen. Als de raad in zijn volksvertegenwoordigende rol vraagt om te helpen gaan de inwoners van Landgoed Driessen een comfortabele winter tegemoet. Daarna kan er verder gekeken worden.

Wethouder Schuijffel kan op dit moment geen toezegging doen. Bij de bespreking over het prioriteitenoverzicht wordt het vastgoed in totaliteit bezien. De voorzitter biedt inspreker gelegenheid om een slotwoord uit te spreken. De heer Broeks verduidelijkt dat het gebouw grotendeels geïsoleerd is. Na een lekkage is een nieuw geïsoleerd dak geplaatst. De grote zaal heeft men zelf geïsoleerd en daar is het comfortabel en warm. Het gaat om de hal en de vergaderruimtes waar dit niet het geval is. Veel oudere mensen zitten daar met hun jas aan. Hij vindt het heel erg jammer dat er zo kort door de bocht nee wordt gezegd. Buurtcentrum Sprang Driessen heeft deze naam omdat het de bedoeling was dat mensen uit Landgoed Driessen daarnaartoe zouden komen. Er zijn destijds flyers verspreid om het buurtcentrum onder de aandacht te brengen, waar maar weinig mensen op gereageerd hebben. Hij vermoedt dat

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

10

De Muzenkamer een luxe hangplek wordt. De subsidie is in 2007 ingetrokken. Jaren later heeft de toenmalige wethouder hem benaderd om een ander onderkomen te zoeken voor muziekvereniging Marijke waarvan hij 40 jaar voorzitter is geweest. Dat bleek niet mogelijk omdat alle gebouwen bezet waren waardoor men buiten Sprang-Capelle zou moeten gaan. Toen was al aan de orde dat het toenmalige bondsgebouw zou gaan sluiten. Het is daarom niet verwonderlijk dat er zorgen zijn over het steken van geld in De Muzenkamer omdat vermoed wordt dat het wel meevalt met de belangstelling. Hij heeft persoonlijk weinig geluiden gehoord vanuit Landgoed Driessen over de wens voor een ontmoetingsplek. De gemeente wil deze plek creëren en daar wordt Buurtcentrum Sprang Driessen hoogstwaarschijnlijk de dupe van. De voorzitter bedankt inspreker voor zijn bijdrage. (Kort schorsing). De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan het college over de programmabegroting. De heer Van Groos vraagt waarom in de begroting veel vage en niet meetbare doelstellingen zijn opgenomen. Vanwege het ravijnjaar maant het college tot voorzichtigheid. Hij informeert waarom bij de kaderstelling toch is gekozen voor extra uitgaven met een structureel karakter. Hij vraagt waarom de gemiddeld betaalde OZB per woning verhoogd wordt van € 284 in 2021 naar € 384 in 2024 (35%). Dit is meer dan de inflatiecorrectie.

Wethouder Klerx reageert dat er veel werk is verzet om in deze begroting de activiteiten en doelstellingen te formuleren met meer gedragenheid. Hij is het eens dat er op een aantal domeinen verbeteringen mogelijk zijn om de doelstellingen en activiteiten concreter te krijgen. De ambities ligt hoger en daarom belooft hij dat het in de volgende P&C cyclus nog beter zal zijn, maar hij snapt dat dit geen bevredigend antwoord zal zijn. De extra uitgaven zijn zo summier mogelijk gehouden. Een aantal zaken is als belangrijk aangemerkt om de huidige ambities te kunnen continueren of zaken te versterken en daarom worden deze vijf voorstellen voorgelegd. Dit aantal is fors minder dan in andere jaren, maar het is aan de raad om daarover te besluiten. In 2021 is inderdaad een grote sprong gemaakt, maar een precies antwoord kan hij niet geven. In 2023 en 2024 zijn alleen inflatie- en indexatiecorrecties toegepast. Deze vraag wordt schriftelijk beantwoord. De heer Van Groos krijgt de indruk dat de wethouder bedoelt dat men in de actualisering terughoudend is geweest, maar deze actualisering heeft eigenlijk niet plaatsgevonden. Bij de Kadernota kwam het college met een aantal voorstellen waarbij de raad kon aangeven of deze wel of niet meegenomen moesten worden bij de begroting. Het college krijgt daarna niet nogmaals de vrije hand om wederom een actualisering te doen.

Hij doelde op de bedragen die het college in de Kadernota heeft opgenomen vanuit het coalitieakkoord die een groot structureel effect hebben voor 2026 en 2027. Hij heeft zich verbaasd dat er wordt gesteld vanwege het ravijnjaar moet voorzichtigheid betracht worden, terwijl dit een half jaar geleden nog niet het geval was. Wethouder Klerx vervolgt dat twee voorstellen bij de Kadernota al zijn gemeld. Hij begrijpt dat aangegeven wordt dat deze voorstellen in de ideale situatie bij de Kadernota afgewogen hadden moeten worden met een uitwerking in de begroting. De subsidies voor Slachtofferhulp en de Quiet Community zijn naar aanleiding van het kaderstellend debat. Het extra budget voor Economie had gewoon in de Kadernota moeten staan. De bijdrage van de Veiligheidsregio had hij liever niet willen zien, maar de gemeente is

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

11

hiermee geconfronteerd. Langstraat Media wordt voorgesteld naar aanleiding van een amendement dat in de begrotingsvergadering van vorig jaar is aangenomen waar nu uitvoering aan gegeven wordt. Bij de Kadernota was een beter moment geweest, maar toen was er nog geen duidelijkheid over de situatie met de gemeente Heusden en het Stimuleringsfonds. De heer Van Groos verwijst naar pagina 5 en citeert vervolgens: “Tegelijkertijd zijn wij positief over waar wij als gemeente staan en de potentie die wij hebben om het nog beter te doen”. Over de potentie is zijn fractie het eens, maar Waalwijk is in de monitoring van Brabantse gemeenten als één van de slechtst scorende gemeenten naar voren gekomen. Hij vraagt waarom het college daar positief over is. Zijn fractie heeft eerder aandacht gevraagd voor het rapport van het SPB “eigentijdse ongelijkheid”. Tijdens de algemene beschouwingen is hij hier uitgebreid op ingegaan, want niet iedereen is veerkrachtig. Er zullen altijd mensen zijn die ondersteuning nodig hebben. Hij vraagt waarom het college er desalniettemin vanuit dat iedereen veerkrachtig moet zijn. Kinderen in Nederland zijn leerplichtig, hun ouders zijn verplicht om hen naar school te sturen.

Wanneer kinderen gebruik moeten maken van speciaal onderwijs en de desbetreffende school is niet in de buurt kunnen ouders niet verplicht worden hun kind naar school te brengen, maar toch staat dit in de begroting. Hij vraagt of het personeelsgebrek hier wordt afgewenteld op ouders die vaak hun handen al vol hebben met de zorg voor hun kroost of dat er sprake is van een bezuinigingsmaatregel. Wethouder Odabasi antwoordt dat de veerkrachtigheid van inwoners een duidelijke pijler is van de koers Sociaal Domein waar aandacht aan besteed wordt. Als een inwoner geen veerkracht heeft dat daaraan gewerkt wordt, aandacht voor wijken met de meeste kwetsbaarheden. Met betrekking tot de leerplicht geeft zij aan dat elk ouder in principe verantwoordelijk is om ervoor te zorgen dat het kind onderwijs volgt. Als de school op een bepaalde afstand is gelegen wordt daar leerlingvervoer voor georganiseerd, maar primair ligt de verantwoordelijkheid nog steeds bij de ouders. Het leerlingvervoer loopt vast door personeelsproblemen en daarom wordt gewezen op de primaire verantwoordelijkheid in het geval de gemeente dit niet georganiseerd krijgt. Wethouder Klerx verduidelijkt naar aanleiding van het citaat dat de gemeente over het algemeen positief is over waar zij staat, maar naast de potenties die worden gezien worden ook de verbeteringen gezien die nog nodig zijn.

Mevrouw Klerks merkt op dat in de begroting staat dat er een overleg komt over alle zwangere vrouwen in de gemeente en verzoekt om een mondelinge toelichting. Wethouder Odabasi antwoordt dat dit gaat om het landelijk programma kansrijke start dat al vijf jaar loopt, een alliantie met een aantal partijen. Het Rijk verstrekt hier middelen voor. Bij kinderen worden de meeste risico’s gezien in de eerste 1000 dagen (voor de zwangerschap tot 2 jaar). Met huisartsen, verloskundigen en ziekenhuizen zijn afspraken gemaakt om tijdens de zwangerschap via een risicomatrix eventuele signalen op te pakken (groeiachterstand, armoede, gezondheidsproblematiek bij ouders). In een multidisciplinair overleg worden casussen besproken (met toestemming van de betrokkenen) en daarna te kijken wat er gedaan kan worden te voorkomen dat deze kinderen met een bepaalde achterstand opgroeien. Mevrouw Klerks zou graag nader overleggen met wethouder over de matrix om te kunnen bepalen in hoeverre de gemeente ingrijpt. Wethouder Odabasi bekijkt of hier in de volgende bijpraatsessie Sociaal Domein aandacht aan besteed kan worden.

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

12

Mevrouw Klerks merkt op dat de meerjarenbegroting niet sluitend is waardoor het lastig is om te zien of de gemeente goed stuurt. Zij hoort graag van de wethouder of er voldoende gekeken is naar wat de gemeente mogelijk ontvangt in 2026 en of de meerjarenbegroting voldoende op koers is. De rentelasten stijgen vanwege nieuwe leningen. Zij vraagt of dit alles al is afgedekt met een raadsbesluit. De Veiligheidsregio is eenzijdig opgezegd. Zij informeert hoeveel jaar de gemeente nog € 33.000 krijgt en of op basis daarvan de kapitaallast is bepaald van de brandweerkazerne. Voorts informeert zij of er moeite is gedaan om dit bedrag van de Veiligheidsregio te krijgen. Afsluitend merkt zij op dat de motie over de rentevisie niet is uitgevoerd en daar wil zij het ook nog eens over hebben. Veel leningen die zijn afgesloten tegen een lager tarief moeten tegen een hoger tarief afgesloten worden waardoor de rentelasten de komende jaren alleen maar zullen oplopen. Met de rentevisie werd een vooruitblik voor de toekomst gewenst zodat duidelijk wordt wat de rentelasten zijn in 2026, 2027, 2028. Er is nu alleen een doorkijk voor volgend jaar gegeven. Wethouder Klerx begrijpt de wens om naar de nullijn te sturen. Dit gaat nu niet en dat is een bewuste keuze.

Hij wijst op de motie die de raad heeft aangenomen bij het kaderstellend debat die daarbij helpt; een analyse van de capaciteiten, welke uitdagingen er liggen, welke financiële middelen structureel en incidenteel gedekt zijn. Dit proces komt op korte termijn richting de raad. Er wordt nu gestuurd op het inzichtelijk maken van het gat. Naar aanleiding van de discussie die hij daarnet met de heer Van Groos had geeft hij aan dat het gat met een aantal aanvullende voorstellen wel groter wordt gemaakt. Het proces dat in het komende jaar doorlopen wordt, maakt het makkelijker om keuzes te maken met elkaar. Leningen worden afgesloten op het moment dat het geld uitgegeven moet worden tegen het dan geldende rentetarief. Met de kapitaallasten is wel rekening gehouden in de begroting. De afgelopen jaren was de rente laag. Twee jaar geleden was het rentetarief voor de insteekhaven heel anders. Geprobeerd is om een beeld te scheppen van de rentes voor het komende jaar, maar de rentes voor de komende jaren inschatten is onmogelijk. Hij verzoekt specifiek aan te geven waar verscherpt moet worden. Mevrouw Klerks wijst op het huidige rentetarief. In de komende jaren lopen leningen af, als die verlengd moeten worden tegen het nu geldende tarief zijn dat de rentelasten voor de komende jaren.

Zij heeft behoefte aan een doorkijk voor de komende vier jaar op basis van de rente van nu om te zien wat dit doet in de meerjarenbegroting. Wethouder Klerx vervolgt dat getracht is om dat voor het komende jaar te doen op basis van de te verwachten rentetarieven voor het volgende jaar. Daarbovenop is het risico op rente van € 100.000 naar € 1 mln. gebracht omdat de rente hoger kan oplopen dan nu wordt voorzien. Mevrouw Klerks gaat er met dit gegeven nogmaals naar kijken, als zij het dan nog niet snapt, komt zij even bij de wethouder langs, toch wil zij graag nog een technische uitsplitsing van de leningen. De insteekhaven is zeker, maar zij is ook benieuwd waar nog sturing mogelijk is, eventuele leningen voor zaken die al zijn opgenomen in de meerjarenbegroting maar nog niet zeker zijn. Wethouder Klerx antwoordt dat er geen zaken zijn opgenomen waarover nog niet is gesproken. Aangaande de Veiligheidsregio geeft hij aan dat het om kapitaallasten gaat. Het is niet mogelijk om dat te verhalen, maar in de basis gaat het wel over een groter bedrag omdat dit is opgenomen als structurele bijdrage aan de brandweerkazerne, de kapitaallasten zouden inderdaad lager zijn.

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

13

Portefeuillehouder Ausems vult aan dat in ombuigingstukken van de Veiligheidsregio eind 2021/begin 2022 is aangegeven dat Waalwijk € 27.000 minder zou ontvangen. Dit komt geïndexeerd uit € 33.000 voor volgend jaar. Toen zij daar vragen over stelde werd dat gesust met de opmerking dat dit al liep. Vervolgens is meerdere malen om opheldering gevraagd en werd steeds verzekerd dat er antwoorden zouden komen. Daarna is geen zienswijze ingediend en ingestemd met de begroting. Uiteindelijk is in een brief aan de Veiligheidsregio gewezen op de informele afspraak (niet in een contract is vastgelegd) die in de optiek van de Waalwijk eenzijdig is gestopt. De Veiligheidsregio heeft gereageerd dat Waalwijk als één van de 24 deelnemende gemeenten soms met positieve en soms met negatieve effecten te maken heeft. Bij de afgelopen begroting heeft zij daarom, ondanks dat door de raad werd geadviseerd om geen zienswijze in te dienen, tegen de begroting gestemd. In de notulen van de Veiligheidsregio is opgenomen waarom en dat Waalwijk niet blij is met de verloop van het proces en het eenzijdig intrekken van een afspraak. Mevrouw Klerks vraagt of Waalwijk ook eenzijdig de bijdrage aan de Veiligheidsregio met € 33.000 kan verminderen. Het gaat om veel kapitaallasten.

Portefeuillehouder Ausems vervolgt dat er stevige gesprekken zijn gevoerd, maar het gaat om een bedrag dat Waalwijk niet ontvangt ter compensatie. Zij weet niet of het als kapitaallasten gerekend moet worden. Mevrouw Klerks verzoekt om nadere schriftelijke toelichting hoe één en ander afgedekt wordt. De voorzitter ziet dat er geknikt wordt. Portefeuillehouder Ausems geeft aan dat zij de brief die zij aan de Veiligheidsregio heeft gestuurd deelt met de raad. De heer Van der Pluijm heeft vragen over het aanvullende voorstel voor het project Quiet Community. Hij vraagt waarom het college denkt dat er onvoldoende draagvlak is vanuit de samenleving om de Quiet Community levensvatbaar te krijgen en te houden. Hij vraagt in hoeverre relevante partners (armoedeorganisaties) bereid zijn om mee te werken. Hij vraagt waaruit blijkt dat het bedrijfsleven voldoende middelen bij elkaar gaat brengen. Afsluitend vraagt hij waar of wanneer het go-no go moment is in relatie tot de verwachting van het succes van het project. Wethouder Odabasi antwoordt dat in het kader van draagvlak met diverse ondernemers is gesproken en aan overleggen is deelgenomen. Bij andere Quiet Communities is gekeken hoe zij opgestart zijn. Gebleken is dat veel ondernemers willen meewerken, maar vooraf een bedrag toezeggen is lastig omdat nog niet tastbaar is waar het geld voor gegeven wordt.

Ervaring leert dat op het moment dat de Quiet Community er is bijdragen vanuit ondernemers makkelijker tot stand komen. Een aantal ondernemers heeft een concrete toezegging gedaan (€ 60.000 voor de komende drie jaar naast enkele kleinere bedragen) en enkele ondernemers zijn bereid om te financieren als de Quiet Community er is. Vanuit de samenleving hebben mensen aangegeven een rol te willen spelen (bestuursfuncties, vrijwilligers). Toen de financiering vanuit het Rijk kwam (GALA) werd dit als een mooi kans gezien om de start te kunnen doen met een afbouwscenario dat er na drie jaar geen bijdrage meer volgt vanuit de gemeente (verzelfstandiging). De Voedselbank, de Speelgoedbank, de Strohalm, het onderwijs en nog een aantal organisaties hebben positief gereageerd. Het go-no go moment is in de begrotingsvergadering. Bij een positief besluit wordt een stichting opgericht en gaat het

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

14

bestuur aan de slag met het zoeken van een locatie en het aannemen van personeel om in januari/februari te kunnen starten. De heer Van der Pluijm begrijpt dat het tastbaar moet zijn om partners en ondernemers enthousiast te krijgen, maar zijn fractie wil graag horen of er vertrouwen is dat het een succes wordt. Wethouder Odabasi kan geen 100% zekerheid geven. De gemeente verstrekt subsidie waarna de stichting wordt opgestart. Op dit moment zijn 9 mensen geïnteresseerd om een rol op te pakken waardoor zij denkt dat het van de grond zal komen. Zij wijst in dit kader op De Kazerne waar gekeken wordt hoe dit verzelfstandigd kan worden. Gezien de behoefte, de groepen die hiermee geholpen worden en het thema bestaanszekerheid denkt zij dat het een succes gaat worden. De heer Van der Pluijm begrijpt dat het eerste jaar wordt geput uit de SPUK-gelden. Voor het tweede en derde jaar wordt om € 75.000 en € 25.000 gevraagd. Hij vraagt of de raad daar ook meteen ja tegen zegt. Wethouder Odabasi antwoordt dat de SPUK-gelden meerjarig zijn. Ook het tweede en derde jaren worden hiermee bekostigd. Mevrouw Koptagel geeft aan dat de wethouder eerder op de avond aangaf dat de extra gelden voor MidPoint (economie) niet eerder zijn gemeld. De zaken waarvoor extra middelen worden gevraagd lijken te behoren tot het reguliere takenpakket van MidPoint (innovatie, het bevorderen van economie).

Zij vraagt wat doorslaggevend was voor het college om deze extra bijdrage te overwegen. Wethouder Spierings antwoordt dat de bijdrage voor 2024 per inwoner € 4,61 bedraagt. Dit geldt ook voor de andere gemeenten met uitzondering van Heusden. Dit is een basisbijdrage om MidPoint in leven te houden. Hij zegt toe op korte termijn de raad te informeren over wat MidPoint is, wat men doet en waar men voor staat. De extra bijdrage staat los van de basisbijdrage en is voor meer couleur locale of onderzoeksopdrachten op het gebied van economie en innovatie waar een extra impuls gevraagd wordt door de deelnemende gemeenten om een sterke regio mee te kunnen bouwen. Als voorbeeld, met Smart Logistics wordt logistieke bedrijven een energiescan of een digitale scan aangeboden en daarvoor wordt expertise ingekocht. Mevrouw Koptagel vraagt of de andere gemeenten ook bijdragen. Wethouder Spierings vervolgt dat het niet alleen voor Waalwijk is maar voor alle deelnemende partijen aan MidPoint die naar rato een deel betalen. De opgedane kennis wordt gedeeld. De voorzitter biedt gelegenheid om in tweede termijn vragen te stellen. De heer Spohr wijst op het debat over het Kindcentrum Meerdijk waar een opmerking werd gemaakt over de afbouw van de onderwijsreserve omdat deze in de toekomst niet meer voldoende zou zijn.

Hij heeft de afbouw niet teruggevonden in de begroting en vraagt of de wethouder dit nader kan verklaren. Wethouder Odabasi heeft aangegeven dat zij bij de Kadernota 2024 een toelichting geeft zodat dit in de begroting 2025 opgenomen kan worden.

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

15

Mevrouw IJpelaar is geschrokken van het vignet dat in het koersdocument Sociaal Domein stond (geen armoede, geen honger). Drie jaar geleden ging het college samenwerken met de Stichting Light of Life met de bedoeling om met kinderen in gesprek te gaan over zichtbare armoede in Nepal en verborgen armoede in Waalwijk. De jeugd zou plannen bedenken om dit soort situaties te verbeteren. Zij informeert wat hiervan terechtgekomen is. Wethouder Odabasi antwoordt dat deze zelfstandige stichting met een groep leerlingen (Young Warriors) allerlei projecten doet om armoede bespreekbaar te maken. De gemeente geeft hier geen subsidie voor. Het logo dat wordt gebruikt komt vanuit de duurzaamheidsdoelen. Doel één is geen armoede, geen honger en daar wordt naar gestreefd. Mevrouw IJpelaar verduidelijkt dat Waalwijk zes jaar geleden één van de gemeenten was met armoedebestrijding op de rails en vraagt wat er is veranderd dat er nu kinderen zonder eten naar school gaan. Zij kan het niet plaatsen, zeker niet in het licht van de Quiet Society, waar zij overigens persoonlijk nog haar twijfels over heeft. Wethouder Odabasi vervolgt dat onderzoeken laten zien dat de verschillen tussen arm en rijk in Nederland steeds groter worden. Veel meer mensen leven in armoede en deze groep wordt steeds groter. Dit gaat niet specifiek over Waalwijk.

Bestaanszekerheid is ook een thema bij de landelijke verkiezingen. Zij beaamt dat het probleem de laatste jaren alleen maar groter is geworden. Mevrouw IJpelaar is raadslid in Waalwijk en kijkt daarom niet naar landelijk. Een paar jaar geleden liep Waalwijk voorop met een goed armoedebeleid, nu ziet zij dat het overal slecht gaat en dat baart haar zorgen. Wethouder Odabasi deelt deze zorgen. Zij weet niet of Waalwijk achterloopt op het armoedebeleid. Er is veel aandacht voor de armoedeproblematiek en er wordt van alles gedaan om armoede te verzachten. Mevrouw Schilders ziet de landelijke tendens en ziet nut, noodzaak en de voordelen van de communities, maar er is ook al heel veel. Zij heeft een beetje moeite met een aanloopperiode om zich te bewijzen waar al gelden voor beschikbaar worden gesteld terwijl vanuit de samenleving andere initiatieven zijn begonnen zonder geld, die problemen overwonnen hebben en de eerste stap van zich bewijzen op eigen kracht gemaakt hebben. Zij geeft de wethouder ter overweging mee dat het anders is als er al gelden beschikbaar zijn waar mensen op kunnen meeliften in vergelijking tot initiatieven vanuit de samenleving die soms niet ondersteund kunnen worden door de gemeente. Wethouder Odabasi weet niet of er op het gebied van armoede initiatieven zijn die zonder hulp of subsidie van uit de gemeente tot stand zijn gekomen.

Vanuit de koers voor het Sociaal Domein is aangegeven dat bestaanszekerheid een belangrijk thema is waar aan gewerkt wordt om armoede te verzachten en projecten te doen. Vanuit dat kader wordt dit gedaan, maar uiteindelijk is de begrotingsvergadering het moment waarop de raad beslist of hier wel of niet mee doorgegaan wordt. Mevrouw Koptagel worstelt met dezelfde gedachte over Quiet Community en probeert keuzes te maken richting 2026. In het voorstel staat dat in drie jaar naar levensvatbaar gestreefd wordt. Bij de Kadernota heeft haar fractie aangegeven dat er veel initiatieven zijn in het Sociaal Domein en daarom moeten er keuzes gemaakt worden. De SPUKgelden kunnen breder besteed worden. De subsidie wordt tot 2026 toegekend. Zij vraagt welk concreet resultaat wordt gemist als de raad hier niet voor kiest.

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

16

Wethouder Odabasi reageert dat de GALA-gelden op 9 onderdelen besteed kunnen worden. Daar moet een plan onder liggen. Zonder plan moeten de gelden teruggestort worden. Zij wijst op de opdracht vanuit de raad om Quiet Community te verkennen. Dit project heeft zich bewezen in andere gemeenten als versterking van de sociale basis en om armoede te verzachten. Op basis van de effecten in andere gemeente wordt voorgesteld om in plaats van een nieuw project te bedenken het geld voor dit initiatief te gebruiken. De community moet zichzelf organiseren en een bijdrage leveren aan het verzachten van armoede en het versterken van mensen die in armoede leven door verhalen te vertellen, hen met hulpmiddelen te helpen om verder te komen. In gemeenten waar dit loopt zijn fantastische resultaten geboekt, maar de uiteindelijke keuze laat zij aan de raad. De voorzitter constateert dat het de begroting unaniem als bespreekstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 2 november aanstaande. Bespreking raadsvoorstellen met college 5.

Parkeerverordening 2024

De Parkeerverordening zorgt voor een actueel juridisch kader voor de parkeerregulering en de uitgifte van parkeerproducten. Vanwege de samenhang met de Verordening Parkeerbelastingen, die in de begrotingsvergadering wordt vastgesteld, wordt de Parkeerverordening tegelijkertijd met de Programmabegroting en Belastingverordeningen behandeld. Daarnaast is het gewenst om voor 1 december duidelijkheid te hebben over de tarieven en parkeerproducten die de gemeente per 1 januari 2024 kunnen verstrekken. Dit onderwerp is geagendeerd door de fractie van de ChristenUnie. De heer Van Groos vraagt waarom in het kader van de vereenvoudiging en betere overzichtelijkheid nieuwe zaken als een onduidelijke autodate en een ingewikkelde mantelzorgregeling aan de verordening worden toegevoegd. Hij vraagt waarom de ontheffing in de straten en gebieden waar betaald parkeren geldt verdwijnt. Bij een vergunning is een parkeerplaats gegarandeerd, alleen mensen met een vergunning mogen daar parkeren. Hij vraagt of dit betekent dat het vrij betaald parkeren overal verdwijnt. Hij vraagt waarom de raad een nieuwe verordening zou moeten vaststellen terwijl hij de uitkomsten van de onderzoek nog niet kent en de nieuwe parkeervisie nog niet heeft vastgesteld.

Wethouder Klerx antwoordt dat de verordening wordt aangepast in een poging om het makkelijker te maken en tevens enkele zaken toe te voegen waar al langer om gevraagd wordt. Vooruitlopend op de parkeervisie wordt daarom voorgesteld om de parkeerverordening nu al aan te passen en dat ligt nu voor. Hij sluit niet uit dat er nogmaals aanpassingen gedaan moeten worden als de parkeervisie is vastgesteld, maar hoopt dat met het voorstel al een stap in de goede richting gemaakt wordt. De begrippen vergunning en ontheffing zorgen regelmatig voor verwarring en daarom wordt voorgesteld om daar één begrip van te maken, een vergunning geeft geen garantie op een parkeerplaats. Mevrouw Klerks vraagt waarom er niet voor eenvoudiger taalgebruik is gekozen. Wethouder Klerx antwoordt dat de modelverordening van VNG enigszins is aangehouden. Veel verordeningen kunnen in simpeler Nederlands opgesteld worden, maar dit zorgt

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

17

soms voor een dilemma omdat het juridisch geborgd moet worden, maar ook begrijpelijk moet zijn voor inwoners. Hij neemt de uitdaging aan om daar voor de volgende keer naar te kijken omdat hij de gedachte achter deze vraag snapt. Mevrouw Klerks noemt als voorbeeld dat ‘krachtens’ vervangen kan worden door ‘waarmee’. Wethouder Klerx vindt dit een treffend voorbeeld en onderschrijft nogmaals de wens om simpeler taalgebruik te gebruiken, maar daarvoor is een transitie nodig. De heer Kocken geeft aan dat zijn fractie een beetje is overvallen met dit stuk, de volgorde is niet juist. Vanuit diverse belanghebbenden is de wens geuit om het overzichtelijker te maken. Hij vraagt of de belanghebbenden in de vergunninggebieden zijn benaderd, hoe zij hier tegenaan kijken en wat zij veranderd zouden willen hebben. Hij vraagt voorts of de veranderingen voor de burgers duidelijk zijn en organisatie op 1 januari toegerust is om de verordening uit te voeren. Wethouder Klerx antwoordt dat wanneer het besluit nu genomen wordt er voldoende tijd is om in december alles te verwerken. Inwoners en bedrijven hebben gevraagd of het simpeler en digitaal zou kunnen. Hij weet dat digitaal voor een specifieke doelgroep moeilijker is, maar voor een heleboel aanvragers is digitaal een stap vooruit. Er is aandacht voor beide doelgroepen.

De heer Kocken benadrukt dat het hem om de communicatie gaat, iemand die mantelzorg nodig heeft kan wellicht niet direct aan de slag kan met het nieuwe systeem. Wethouder Klerx vervolgt dat de communicatie klaar staat, na de besluitvorming op 2 november wordt alles in gang gezet om in de resterende maanden alles uit te leggen. Er wordt nu een aanzet gegeven om ruimte te scheppen voor de mantelzorgregeling. Deze is op 1 januari nog niet digitaal aan te vragen. Om verwarring te voorkomen; het merendeel van de vergunningen wordt al digitaal aangevraagd. De voorzitter geeft aan dat dit voorstel in samenhang met de begroting wordt behandeld waardoor er geen inventarisatie hoeft plaats te vinden. 6.

Belastingverordeningen 2024 ex OZB en leges

De belastingtarieven worden jaarlijks aan de begroting aangepast. Hiervoor moeten nieuwe belastingverordeningen worden vastgesteld De heer Van Groos geeft aan dat de bewoners die nu gebruik maken van een ontheffing, waarvoor zij een administratief tarief betalen de komende jaren meer gaan betalen. Hij vraagt waarom zij moeten betalen voor het uitwijkgedrag van het winkelpersoneel. Zij wonen soms in straten waar geen winkel te vinden is, betaald parkeren is ingevoerd omdat winkelpersoneel niet op betaalde parkeerplaatsen wil staan. Hij informeert naar de rechtvaardiging voor dit voorstel. Voorgesteld wordt om het tarief van de naheffingsaanslag te verhogen van € 76,70 naar € 177,76 (+131%). Deze verhoging is gebaseerd op een berekening waarbij allerlei kosten zijn opgeteld waarna het totaal wordt gedeeld door een aantal naheffingsaanslagen. Hij vraagt waarop dit aantal is gebaseerd, sinds 1 oktober vorig jaar is er nauwelijks gehandhaafd. Begin 2022 is na het mislukte experiment met het nultarief besloten om het product parkeren kostendekkend te maken. Uit bijlage 0 blijkt dat voor 2024 een voordelig saldo van € 235.000 is voorzien. Een overdekking van bijna 25%. Hij vraagt wat deze overdekking rechtvaardigt. In de toelichting bij de verordening

Verslag gespreksavond 24 oktober 2023

18

parkeerbelastingen staat dat het college het niet opportuun vindt om de tarieven voor kort parkeren te verhogen. De raad heeft bij het vaststellen van de door het college voorgedragen uitgangspunten besloten om ook de tarieven voor kort parkeren met 5% te verhogen. Hij vraagt waarom het raadsbesluit niet uitgevoerd wordt en waarom het wel opportuun geacht wordt om allerlei zaken te veranderen zoals de zone-indeling en de parkeerontheffing. Wethouder Klerx wil ontkrachten dat er nauwelijks is gehandhaafd. De problemen met handhaving gingen altijd over parkeren waar dit niet is toegestaan vanwege de Wet Mulder. Op de naheffingen omdat er niet was betaald is wel degelijk gehandhaafd. Sterker nog; er zijn meer boetes uitgeschreven dan in andere jaren. Hij zegt nadere beantwoording toe omdat in zijn beleving het tarief stijgt van € 72,90 naar € 76,70. Het positieve saldo op het product parkeren; afgesproken is om de parkeertarieven kostendekkend te laten zijn. Het is lastig in te schatten hoeveel er komend jaar geparkeerd wordt. Hij is het eens dat dit in de basis geen winstgevend product zou moeten zijn, maar het is een bewuste keuze geweest om geen uitvoering is gegeven aan raadsbesluit.