Verslag gespreksavond 28 oktober 2025

Verslag van de gespreksavond Begroting 2026 gehouden op dinsdag 28 oktober 2025 Voorzitter: Griffier:

de heer R. Tiemstra de heer J. Chambille de heer T. Broeders

Aanwezig:

de heer B. Bruurmijn de heer J. van Hest mevrouw B. Koptagel-Demirbas de heer W. Lodenstijn de heer J. de Meijer de heer N. van der Pluijm mevrouw M. Veraa de heer E. van Bockel de heer D. Dubbeldam de heer E. Knops de heer F. den Braven de heer G. den Braven mevrouw A. Kenger mevrouw A. Wens de heer R. Frodyma de heer G. Kocken de heer H. de Vaan mevrouw C. de Bruijn de heer N. Kieboom de heer H. Metzke de heer J. van Groos

Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang VVD VVD VVD GroenLinksaf GroenLinksaf GroenLinksaf GroenLinksaf Samen Waalwijk Samen Waalwijk Samen Waalwijk CDA D66 D66 ChristenUnie

Afwezig m.k.

de heer T. Klerks mevrouw Y. IJpelaar mevrouw M. Verhagen-van Lier de heer H. van Zelst

VVD

Portefeuillehouders:

mevrouw S. Ausems de heer A. de Jong de heer T. Klerx mevrouw S. Schuijffel de heer S. Slaats de heer F. Spierings

Secretaris:

de heer M. Tromp

Notulen:

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

Lijst IJpelaar Lokaal Belang SGP

1. Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen harte welkom. Hij meldt het bericht van verhindering van de leden IJpelaar, Klerks, Verhagen en Van Zelst. De heer Van der Pluijm gaat de vergadering eerder verlaten. De raadsvoorstellen die vanavond worden besproken komen op de agenda van de begrotingsvergadering van 6 november a.s. De vergadering wordt via een livestream uitgezonden.

Verslag gespreksavond Begroting 2026, 28 oktober 2025

1

2.

Vaststellen van de agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Bespreking raadsvoorstellen met inwoners en daarna college 3.

Programmabegroting 2026

De raad stelt ieder jaar een begroting voor het jaar daarop vast. Nu ligt het vaststellen van de begroting voor 2026 voor. De raad stelt het beleid voor 2026 vast en wat het mag kosten. De voorzitter biedt gelegenheid om in te spreken. De heer Klein spreekt in namens Stichting WAKS. De stichting zet zich in voor jongerencultuur in Waalwijk toegespitst op het thema urban (skateboarden, BMX, steppen, inlineskaten, breakdance, graffiti, hiphop, rappen). Dit zijn vormen van zelfexpressie met een attribuut of het lichaam met een oorsprong op straat. Urban leeft enorm. Hiphop is op dit moment de meest beluisterde muzieksoort in Nederland. Urban leeft ook in Waalwijk. Stichting WAKS is opgericht om een brug te slaan tussen de community en het beleid. Jongeren, sport en cultuur worden teruggezien in het beleidskader en de gemeentelijke visie. De stichting wordt betrokken bij gesprekken over de voorzieningen en dat wordt gewaardeerd. Het gaat goed, maar de scene in Waalwijk is versplinterd. Het bikepark bij het Lido wordt gedoogd door de gemeente. Voorgesteld wordt om een overdekte urban broedplaats te realiseren die het hele jaar toegankelijk is waarvoor de verantwoordelijkheid bij een organisatie gelegd wordt. Hij roept op de stichting nog meer te betrekken en het gesprek hierover aan te gaan. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer G.

den Braven bedankt inspreker voor het positieve betoog en vraagt of er al ideeën zijn over een locatie en het ruimtebeslag. Voorts informeert hij of al aangegeven is hoe de gemeente hierover denkt. De heer Klein reageert dat een dergelijke locatie best wat ruimte vraagt, maar de stichting heeft nog geen concrete panden op het oog. Als voorbeeld van een indoor faciliteit noemt hij Hall of Fame Tilburg en Waalhalla Nijmegen. Er is een inschatting van de kosten gemaakt, gesproken met de wethouder en ambtenaren, maar concrete zaken zijn nog niet uitgewerkt. De stichting is vanavond vooral aanwezig om de zichtbaarheid te vergroten en gaat graag het gesprek met partijen aan. De heer Kocken informeert of er ook gesprekken zijn gevoerd met Tavenu die accommodaties heeft op verschillende plekken. Deze contacten zouden als vliegwiel kunnen werken. De heer Klein antwoordt dat er regelmatig ideeën met Tavenu wordt uitgewisseld, maar nog niets concreets. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan de wethouder over dit onderwerp. De heer Kocken informeert of de wethouder mogelijkheden ziet om aan de wensen van deze doelgroep tegemoet te komen. Voorts vraagt hij of de wethouder een rol ziet voor Tavenu in de tussenliggende periode en of de gemeente bereid is om middelen hiervoor beschikbaar te stellen.

Verslag gespreksavond Begroting 2026, 28 oktober 2025

2

Wethouder Klerx bevestigt dat er mogelijkheden worden gezien en die zijn ook met Tavenu besproken omdat Tavenu een aantal skatevoorzieningen heeft. Het college heeft een besluit genomen over sporten in de buitenruimte en daarin komt ook de streetsportculture terug. Inspreker vraagt nadrukkelijk om een indoorfaciliteit en die heeft Tavenu op dit moment niet. Het college neemt het verzoek voor een dergelijke voorziening graag mee in het beleidskader dat in januari/februari aan de orde komt omdat wel duidelijk is dat dit om een structurele bijdrage vraagt. De voorzitter constateert dat inspreker geen behoefte heeft om een slotwoord te spreken. Begroting 2026 Dit agendapunt is geagendeerd door de fractie van de ChristenUnie. De heer Van Groos vraagt waarom het college er opnieuw voor kiest om meer geld uit te geven dan er binnenkomt. In verband met het negatieve begrotingsresultaat moet voor het vierde jaar op rij € 1,5 mln. uit de algemene reserve gehaald worden. De begroting is in 2028 en 2029 niet meer sluitend. Hij vraagt waarom het college ervoor kiest het volgende bestuur op te zadelen met een financieel probleem. In de Kadernota zijn PM posten opgenomen, niet omdat de bedragen nog niet bekend zijn maar omdat er geen middelen beschikbaar zijn. Hij verzoekt om verduidelijking.

Hij vraagt waarom er zo weinig vooruitgang is geboekt ten aanzien van de prestatieindicatoren, bijvoorbeeld ten aanzien van de mobiliteitsdoelstelling. De begroting bevat nauwelijks prestatie-indicatoren terwijl daar al jaren om gevraagd wordt. Hij vraagt waarom de zinsnede in de strategische visie over bovenlokaal willen en moeten organiseren door het college wordt geïnterpreteerd als het afstappen van het adagium lokaal, tenzij. Al jaren wordt vrijwillig en verplicht bovenlokaal samengewerkt (bijvoorbeeld taxidiensten Jeugdzorg en gemeenschappelijke regelingen zoals de Omgevingsdienst). Afsluitend vraagt hij waarom het versterken van de lokale democratie enkel en alleen wordt opgehangen aan de burgerbegroting. Wethouder Klerx nuanceert dat er meer geld wordt uitgegeven dan er binnenkomt, maar het genoemde resultaat van € 1,5 mln. wordt gecorrigeerd met een regel voor incidentele baten en lasten. Als voorbeeld noemt hij de bijdrage aan de kleedkamers van WSC van € 750.000 die gecorrigeerd wordt waardoor het meerjarige en structurele saldo anders is. Deze onttrekking uit de algemene reserve wordt als passend aangemerkt omdat het incidentele uitgaven zijn die vanuit spaargeld gedaan worden. Hij bevestigt dat de begroting vanaf 2028 niet sluitend is en dat was ook een dilemma voor het college omdat een nieuw bestuur daar inderdaad mee geconfronteerd wordt.

Het college streeft naar een duurzaam financieel beleid, maar het ravijnjaar is opgeschoven en VNG is nog in onderhandeling met het Rijk omdat taken en vergoedingen niet in balans zijn. Het verhogen van inkomsten lost dit probleem op, maar vermoed wordt dat er dan geen inspanning meer vanuit het Rijk zal volgen. De gemeente wil juist benadrukken dat zij de rekening niet bij de inwoners legt en daarom wordt het gat zichtbaar gemaakt. Er wordt geen OZB verhoging voorgesteld, er worden geen bezuinigingen doorgevoerd en er wordt niet gesneden in ambities vanaf 2028 conform het advies van VNG. Het Rijk heeft voor 2026 en 2027 een eerste stap gezet, VNG blijft strijden voor een balans tussen taken en middelen. De PM posten zijn om uiteenlopende redenen nog niet ingevuld in de Kadernota. Voor onderhoud openbare ruimte was bekend dat er een tekort van ruim € 1 mln. zou zijn en daarom is dit als PM post vermeld omdat bekeken is of een ombuiging mogelijk was door het onderhoudsniveau naar beneden te doen. Geconcludeerd is dat daardoor meer klachten zullen binnenkomen van zaken die gerepareerd moeten worden en dat dit nauwelijks geld oplevert. De structurele vertaling is nu gemaakt. Hij verwijst naar de vierde ontmoetingsplek en de sporthal in Waspik waarvan nog niet exact bekend is wat

Verslag gespreksavond Begroting 2026, 28 oktober 2025

3

dit gaat kosten, maar dit is wel nodig in de komende jaren en daarom is het terecht om die PM posten in te vullen met een ongeveer bedrag. Het college heeft een megainspanning geleverd om verbeteringen aan te brengen in de prestatie-indicatoren, maar hij is het eens dat dit nog niet helemaal op het gewenste niveau is. Op mobiliteit moet nog een grote stap gezet worden. De beleidsdoelstellingen uit het door de raad vastgestelde beleid moeten zo smart mogelijk gemaakt worden en daar wordt aan gewerkt. De heer Van Groos vraagt of hij het goed begrijpt dat ondanks dat het financiële tij voor de gemeente veel slechter is dan een aantal jaren geleden (voor gezinnen en ondernemers is dit een signaal om wat voorzichtiger om te springen met hun geld) het college nog steeds hoopt dat het Rijk met meer geld komt en dat daarom het voorzichtigheidsprincipe losgelaten wordt en het advies van VNG gevolgd wordt. De wethouder refereert aan de bezuinigingen die doorgevoerd zijn, maar het lijkt erop dat deze vooral zijn bedoeld om middelen vrij te spelen om allerlei ambities en wensen te realiseren. De bezuinigingen zijn niet gebruikt om de financiële basis te verstevigen. Inwoners worden hierdoor met een aanzienlijke lastenverzwaring geconfronteerd. Aangaande de prestatie-indicatoren ziet hij niet welke stappen er zouden zijn gezet.

Wethouder Klerx reageert met betrekking tot het voorzichtigheidsprincipe dat VNG aangeeft dat ondanks het streven naar een sluitende meerjarenbegroting een meerjarig verlies geaccepteerd mag worden omdat wanneer er nu bezuinigd of geschrapt wordt het moeilijk is om dit weer op te bouwen als straks blijkt dat het niet nodig was. Het college is ervan overtuigd dat de onderhandelingen van VNG nog niet afgerond zijn. Gehoopt wordt dat het nieuwe Kabinet gemeenten gaat helpen. Voor 2026 en 2027 zijn nog geen ingrijpende maatregelen nodig. Bij de Kadernota is uitgebreid stil gestaan bij het mogelijk inzetten van een aantal impopulaire maatregelen (lastenverzwaring voor inwoners, inzetten van spaargeld). Het college wil niet nu iets doen waar zij later spijt van krijgt. Het college heeft ombuigingen opgehaald ter hoogte van € 5 mln. naast de transformatie in het Sociaal Domein die grotendeels wordt gedekt vanuit oud voor nieuw, van curatief naar preventief. Dit geld is gebruikt om het gat te dichten en deels om nieuwe ambities van te betalen omdat het niet de voorkeur heeft om nu dingen te stoppen of te verminderen waardoor op de langere termijn een groter probleem ontstaat. Hij beaamt dat het risico bestaat dat het Rijk niet over de brug komt en dan zullen er in 2028 pijnlijke bezuinigingen moeten volgen, ook het bijstellen van ambities is dan bespreekbaar.

Mobiliteit wordt terecht als punt genoemd, maar in bijvoorbeeld het Sociaal Domein is een megastap gemaakt met heel veel activiteiten en doelstellingen uit de reeds vastgestelde beleidsstukken. Dit geldt ook voor het programma Volkshuisvesting en stedelijke vernieuwing gebaseerd op de Omgevingsvisie wat volgende maand wordt behandeld door de raad. De heer Van Groos constateert dat hij van mening verschilt met de wethouder en daarom stelt hij niet opnieuw een vraag omdat dan waarschijnlijk een soortgelijk antwoord zal volgen. De voorzitter biedt de andere portefeuillehouders gelegenheid om de nog openstaande vragen te beantwoorden. Portefeuillehouder Ausems geeft aan dat de vraag over het afwijken van het principe lokaal, tenzij ook schriftelijk is gesteld maar wellicht wat laat beantwoord. Dit principe wordt niet verlaten. De opstelling in de Regio is wat meer gericht op samenwerking en dat heeft effect gehad. Een aantal onderwerpen is dermate complex dat deze wel regionaal opgepakt moeten worden. De demografische sturing en verantwoording vinden vanzelfsprekend wel lokaal plaats. Verlengd lokaal bestuur wordt verlegd lokaal bestuur. De heer Van Groos merkt op dat het antwoord op de technisch gesteld vraag juist aanleiding gaf om vanavond politieke vragen te stellen. Lokaal, tenzij is omdat het niet

Verslag gespreksavond Begroting 2026, 28 oktober 2025

4

anders kan of als de gemeente het zelf niet kan, maar toch staat in de begroting dat dit adagium wordt verlaten en daarbij wordt verwezen naar de strategische visie. Hij heeft de indruk dat hetzelfde als voorheen gedaan wordt, het is nog steeds lokaal, tenzij het van het Rijk anders moet of tenzij met samenwerking veel meer bereikt kan worden dan wanneer de gemeente het zelf doet. De begroting wekt de indruk dat er een afslag is genomen waar de raad op een onbewaakt moment ja tegen gezegd heeft. Hij hoort graag van collega’s of zij ook dachten dat strategisch gezien op de oude manier doorgegaan zou worden. Portefeuillehouder Ausems vervolgt dat het niet de bedoeling is geweest om zomaar iets ‘in de strategische visie te fietsen’. Het is nog steeds lokaal, tenzij maar dat tenzij wordt breder uitgelegd. Tenzij is niet alleen maar als de gemeente daartoe gedwongen wordt. De complexiteit van vraagstukken die bij de gemeente worden gelegd, bijvoorbeeld de stedelijke regio Breda-Tilburg (SRBT) waarbij in regionaal verband taken worden neergelegd door het Rijk, vraagt om regionaal samenwerken. Dit wil niet zeggen dat de gemeente niet ten principale voor haar inwoners staat en kijkt waar de eigen kracht ligt. De zelfbewuste eigen kracht wordt juist ingezet in een relatie of in de Regio.

Als in de mobiliteitsopgave voor SRBT niet regionaal was samengewerkt was Waalwijk hier nooit in gekomen. Soms zijn de belangen van de eigen inwoners helpend om een regionale positie te pakken. De heer Van Groos heeft het gevoel dat er een verschil van mening is, maar dat toch dezelfde woorden worden gesproken. Zijn fractie is niet tegen regionale samenwerking. Het licht voor de insteekhaven is in financiële zin op groen gegaan vanwege de samenwerking met de gemeente Tilburg en de Provincie. Het gaat erom of Waalwijk zo eigenwijs is dat zij zegt wij kijken vooral wat wij zelf kunnen en dat doen wij zo goed mogelijk omdat wij een ondernemende gemeente zijn. Samenwerking levert niet altijd wat wordt gewenst op. Als voorbeeld noemt hij Jeugdzorg waar veel te veel geld aan uitgegeven wordt omdat dit noodgedwongen in een systeem moet worden gedaan. Portefeuillehouder Ausems bevestigt dat zij het eens is met de ChristenUnie, de gemeente moet een zelfbewuste positie innemen in de samenwerking, uitgaan van de eigen kracht. Zij verschilt wel van mening over de conclusie die wordt getrokken dat de gemeente de Jeugdzorg beter zelf zou kunnen doen en dat de samenwerking niet goed loopt. Het Waalwijks belang wordt niet verkwanseld.

De heer Van Groos corrigeert dat hij niet heeft gezegd dat Waalwijk de Jeugdzorg zelf beter zou hebben gedaan, maar hij waarschuwt wel dat samenwerken niet altijd tot betere resultaten leidt. Hij vraagt afsluitend of hij uit de reactie van de portefeuillehouder mag afleiden dat het college eigenlijk nog steeds voor het adagium lokaal, tenzij gaat. Portefeuillehouder Ausems reageert dat dit klopt wanneer tenzij geïnterpreteerd wordt als tenzij de gemeente beter af is door een stevige positie in de samenwerking te pakken. De positie binnen de samenwerking wordt altijd vanuit kracht gepakt, niet vanuit het overleveren van het belang van de inwoners. Wethouder Schuijffel reageert met betrekking tot de vraag over lokale democratie of er meer wordt gedaan dan de burgerbegroting dat burgerparticipatie op veel manieren ingevuld kan worden. De burgerbegroting is een manier en die is zichtbaar als zelfstandig instrument. Zij refereert in dit kader aan de stadsgesprekken waar inwoners input hebben gegeven op de Omgevingsvisie en het Meedoen platform waaraan gewerkt wordt. De inrichting van nieuwe speelplekken wordt samen met de buurt gedaan. Zij noemt ook het ophalen van gevoelens en wensen met betrekking tot jezelf kunnen zijn en je veilig voelen binnen de gemeente. Deze aanpak heeft geleid tot vervolggesprekken met mensen uit de doelgroep.

Via het platform kan input gegeven worden en gereageerd worden. Fysieke bijeenkomsten zijn hierin opgenomen. De raadswerkgroep democratische vernieuwing heeft opdracht gegeven om een onderzoek te doen hoe

Verslag gespreksavond Begroting 2026, 28 oktober 2025

5

inwoners de lokale democratie ervaren en hieruit is een aantal actiepunten geformuleerd waaraan de raad samen met de griffie uitvoering geeft. De raadswerkgroep ruimtelijke ordening werkt aan participatie in het kader van de Omgevingswet. Op 4 december wordt een avond georganiseerd om vervolgstappen te zetten waarbij ook de raad aan zet is. In het verlengde van al deze activiteiten wordt gewerkt aan een nieuwe participatieverordening waarin onder andere het right to challenge wordt vormgegeven. Hoe kan de gemeente ervoor zorgen dat initiatieven worden gefaciliteerd zonder dat het overgenomen wordt. Er zijn nog veel meer mogelijkheden voor democratische vernieuwing, bijvoorbeeld een burgerberaad, maar op dit moment zijn keuzes gemaakt die passen bij de capaciteit en de huidige ontwikkeling van de gemeente. De heer Van Groos bedankt voor de uitgebreide reactie en het noemen van de voorbeelden. Hij is blij dat de lokale democratie versterkt wordt en dit vertaalt hij in de eerste plaats naar een hoge opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen. Op 18 maart 2026 wordt gepeild of al deze activiteiten succes hebben gehad en of meer mensen vertrouwen hebben gekregen in de lokale democratie.

Hij was verrast toen hij informeerde naar meer context bij het versterken van de lokale democratie dat hij het succesnummer van de burgerbijeenkomsten kreeg wat in zijn optiek een wat arme vertaling is. Hij vraagt afsluitend of al deze activiteiten inderdaad moeten leiden tot een hogere opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen. Wethouder Schuijffel antwoordt dat het niet de doelstelling is dat alle activiteiten moeten leiden tot een hogere opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen. Het is wel belangrijk dat de inwoners meer regie gegeven wordt bij de keuzes die gemaakt worden en vaker daadwerkelijk om input worden gevraagd, bijvoorbeeld via het Meedoen platform of via de stadsgesprekken. Zij kan zich voorstellen dat de vraag die is gesteld wat smal is beantwoord vanuit de burgerbegroting en hoopt dat het antwoord dat zij nu heeft gegeven een wat breder beeld geeft. De voorzitter ziet dat de heer Van Groos instemmend knikt. Hij biedt vervolgens gelegenheid om vragen te stellen in tweede termijn. De heer Van der Pluijm verwijst naar de financiële verordening 2025 waarin wordt geconstateerd dat de gemeente nog niet beschikt over elektrische voertuigen. Particulieren rijden al jaren elektrisch, Waalwijkse bedrijven werken actief aan de MVO prestatieladder en ook Waalwijkse transportondernemingen beschikken al jaren over elektrische vrachtwagens.

Zijn fractie concludeert dat de gemeente ernstig achterloopt op dit vlak. In de begroting wordt gesproken over een behoorlijk aantal vervangingsinvesteringen voor voertuigen, maaimachines en een hoogwerker. Hij vraagt waarom de gemeente op dit gebied achterloopt qua duurzaamheid. Voorts vraagt hij of de wethouder kan bevestigen dat genoemde investeringen op basis van elektrische voertuigen zullen zijn. Wethouder Klerx bevestigt dat in de financiële verordening is opgenomen dat er op dit moment nog geen elektrische voertuigen aanwezig zijn. Deze vraag wordt schriftelijk beantwoord. Wethouder Schuijffel vult aan dat het sommige onderdelen van het wagenpark redelijk oud zijn en op een gegeven moment vervangen moeten worden. Op korte termijn is het niet mogelijk om een oplaadfaciliteit te realiseren. Elke keer als er iets vervangen moet worden, wordt naar dit punt gekeken. Er wordt een plan opgesteld, bekeken wordt of er een aansluiting aangevraagd kan worden en voorts is er ook nog netcongestie. Ervaringen uit andere gemeenten leren dat er meer elektrische vuilniswagens nodig zijn vanwege de kortere actieradius om alle routes te kunnen rijden. Het precieze aantal elektrische voertuigen wordt nog teruggekoppeld.

Verslag gespreksavond Begroting 2026, 28 oktober 2025

6

De heer Van der Pluijm vervolgt dat op de begroting een twintigtal gewone transportbussen staat. Diverse Waalwijkse bedrijven rijden volop met elektrische bussen en daarom informeerde hij of dit ook mogelijk is voor de gemeente. Wethouder Schuijffel verzoekt de aanvullende vragen schriftelijk te stellen. De heer Knops wijst op de ombuigingen die vanwege het ravijnjaar vorig jaar oktober zijn doorgevoerd en vraagt of de wethouder bereid is om een aantal van deze ombuigingen te veroverwegen, met name de ombuigingen die de burger raken nu er toch meer ruimte in de begroting is dan op dat moment werd gedacht. Wethouder Klerx antwoordt dat het college met klem benadrukt dat er geen financiële ruimte is. In 2026 wordt € 49.000 overgehouden op een begroting van € 215 mln. wat maakt dat er weinig ruimte is om ombuigingen te heroverwogen. Bij de septembercirculaire is sprake van een kleine meevaller, maar via het Najaarsbericht zullen ook negatieve voorstellen volgen waaronder twee tegenvallers in het Sociaal Domein (Wmo en bijstelling Regiobegroting Jeugdzorg). De heer Knops beaamt dat € 49.000 geen serieuze ruimte is, maar de septembercirculaire bood wel degelijk enige ruimte en daarom verzoekt hij de wethouder de ruimte die er is te benutten. Wethouder Klerx herhaalt dat het Najaarsbericht in december door raad besproken wordt.

Daarmee wordt de bijtelling fors negatief en komt de gemeente fors geld tekort. Hij wil niet op de waan van de dag acteren door ombuigingen op deze manier te heroverwegen. Het college neemt de begroting als uitgangspunt ondanks de nieuwe informatie dat het allemaal wat minder rooskleurig is. Mevrouw De Bruijn begrijpt niet waarom er nog steeds geen gebiedsontwikkeling voor Zidewinde wordt begroot. De wethouder houdt met betrekking tot Sporthal Waspik een slag om de arm in verband met de grondverkoop. Op dit moment is hiervoor € 35.000 begroot. Pas als de gemeente de grond kan kopen wordt er daadwerkelijk gebouwd en dan worden de kapitaallasten in 2028 opgenomen. Zij verzoekt om verduidelijking. Voor havengelden is niets ingeboekt terwijl er enorm veel geld nodig is voor de kades van Waspik. Zij vraagt waarom hierop niet vooruitgelopen wordt. Wethouder Klerx antwoordt dat het college het voor Zidewide belangrijk vindt om een integrale gebiedsontwikkeling te maken conform de door de raad aangenomen motie. Er wordt gewacht op het beleidskader levendig Waalwijk omdat hierin een aantal kaders opgenomen worden waarmee duidelijk getoetst kan worden wat er in deze gebiedsontwikkeling nodig is omdat veel dingen samenkomen die mogelijk van invloed kunnen zijn op wat daar ontwikkeld wordt qua maatschappelijke voorzieningen. Niet alles kan tegelijkertijd.

Er is onderzoeksbudget beschikbaar dat ingezet wordt in 2026, maar binnen de fasering is voor de realisatie van Sporthal Waspik € 350.000 beschikbaar aan kapitaallasten (omgerekend is dit een miljoeneninvestering). Daarnaast is al een aantal kapitaallasten beschikbaar binnen de begroting. Hij hoopt hierover nog binnen deze bestuursperiode op terug te kunnen komen bij de raad omdat dit broodnodig is. Mevrouw De Bruijn vervolgt dat het ravijnjaar in 2029 volgt en vraagt zich af of dit dan nog uitgevoerd kan worden. Wethouder Klerx verduidelijkt dat voorgesorteerd is op de kapitaallasten voor Sporthal Waspik, in 2028 zijn extra kapitaallasten opgenomen waardoor er een forse investeringsruimte ontstaat. Bij de gebiedsontwikkeling Zidewinde staat nu nog nul. Gehoopt wordt dat er investeringsruimte ontstaat als daar bijvoorbeeld ook woningbouw mogelijk wordt gemaakt, maar verder is er nog geen rekening gehouden met deze investering. Kapitaallasten worden in de begroting opgenomen in het jaar nadat de

Verslag gespreksavond Begroting 2026, 28 oktober 2025

7

sleutel van het gebouw beschikbaar komt. De oplevering van de gebiedsontwikkeling Zidewinde is niet voorzien in 2028. Mevrouw De Bruijn begrijpt hieruit dat Sporthal Waspik er komt, maar Zidewinde moet nog bekeken worden. Wethouder Klerx wil voorkomen dat zijn woorden verkeerd worden uitgelegd. Het college onderschrijft dat er iets bij Zidewinde moet gebeuren, maar of dat groot onderhoud of volledige nieuwbouw wordt is nog onvoldoende duidelijk en daarom is er nog geen duidelijke richting aangegeven. Wethouder Spierings reageert dat er op dit moment wel degelijk havengelden worden geïnd, maar de manier waarop is verre van ideaal. In de Kerkvaartse haven wordt dit door de bedrijven zelf bijgehouden. Er wordt gekeken naar automatisering via een aansluiting bij Brabant Ports (branchevereniging binnenhavens). Dit houdt in dat schepen in een GPS omgeving herkend worden en daaraan worden havengelden verbonden. De havengelden kunnen niet verhoogd worden vanwege het huidige facilitaire niveau. De heer G. den Braven vraagt hoe robuust het financieel perspectief is voor de langere termijn. Waalwijk kan niet eeuwig gronden uit blijven geven. De kans is groot dat inwoners met lastenverzwaringen opgezadeld zullen moeten worden. Zijn fractie wil grote lastenverzwaringen voorkomen.

Hij vraagt of de wethouder van mening is dat de gemeente al voldoende doet om duurzame financiële oplossingen te verwezenlijken voor de langere termijn richting 2035-2040. Wethouder Klerx antwoordt dat het perspectief vanaf 2028 niet zo robuust is vanwege het tekort. Voor de korte termijn kan daarvoor een aantal maatregelen getroffen worden, maar om te kunnen blijven werken aan het Waalwijk van morgen moet in de toekomst geïnvesteerd worden en daar is nu geen ruimte voor. In elke bestuursperiode wordt daar naar gekeken en worden er afspraken gemaakt voor de komende vier jaar. Bij elke Kadernota is het mogelijk om de inkomsten te verhogen, bezuinigingen door te voeren en ambities te prioriteren of uit te stellen. Voor de langere termijn denkt hij aan investeren in windenergie wat structurele inkomsten zo kunnen genereren of het niet verkopen van de laatste gronden maar bijvoorbeeld te kiezen voor erfpacht. Mogelijk zijn er ook nog andere instrumenten voor structureel voordeel waar wellicht voor de langere termijn over nagedacht kan worden. Hierover kan wat informatie opgesteld worden, maar het is de raad die hier steeds over gaat bij de begroting en de Kadernota. Wellicht dat het goed is om externe hulp hierbij in te schakelen. De heer G. den Braven vervolgt dat zijn fractie voornemens is een motie in te dienen om dit wat verder uit te diepen.

De voorzitter biedt gelegenheid om onderling standpunten uit te wisselen, plannen te delen of ergens steun voor te vragen. De heer Van Groos geeft aan dat de VVD aan de wethouder vroeg of hij bereid was om besluiten die leiden tot lastenverzwaring voor de burger te heroverwegen. Hij vraagt of de VVD bereid is tot heroverweging. Uit technische vragen van Lokaal Belang blijkt dat er verbazing is over de enorme lastenstijging voor burgers bij de afvalstoffenheffing met name veroorzaakt door het doorrekenen van de btw. Hij informeert of Lokaal Belang bereid is om dit besluit te heroverwegen waardoor de gemeente haar burgers minder hoeft te belasten. De heer Knops reageert dat zijn fractie bereid is om de ombuigingen te heroverwegen. De wethouder gaf aan dat er niet veel ruimte is om grote ombuigingen terug te draaien, maar er kan ruimte gevonden worden door te schuiven met dingen. Zijn fractie heeft nog

Verslag gespreksavond Begroting 2026, 28 oktober 2025

8

geen concrete voorstellen, maar is daarnaar wel op zoek en daarom volgt er wellicht een motie waarbij op steun van bijvoorbeeld de ChristenUnie gehoopt wordt. De heer Van Groos vervolgt dat er ruimte gecreëerd kan worden door bepaalde uitgaven niet te doen, of uit te stellen. Zijn fractie gaat graag in gesprek met partijen die in deze richting willen werken. Mevrouw Veraa reageert dat haar fractie inderdaad geschrokken is van de lastenverzwaring, maar de septembercirculaire laat een positief beeld zien. De wethouder gaf zojuist aan dat ook naar het Najaarsbericht gekeken moet worden en daarom is haar fractie terughoudend aangezien het terugdraaien van de ombuiging voor de afvalstoffenheffing zorgt voor een tekort van € 600.000. Haar fractie staat achter de ingezette lijn en de ambities die nog verder uitgewerkt worden en ziet nu binnen de begroting geen mogelijkheden om aan knoppen te draaien. De heer Van Groos bedankt mevrouw Veraa voor dit teleurstellende antwoord. De heer G. den Braven meldt dat zijn fractie een motie voorbereid om het college een opdracht te geven om te zoeken naar locaties waar in de toekomst mogelijk 100% sociale huur gebouwd kan worden. Hij wijst op het lokale vereveningsfonds. Om daar iets mee te kunnen doen zullen dit soort locaties aangewezen moeten worden. Hij informeert of er fracties zijn die hier ook voor voelen.

Mevrouw Veraa kan nu nog niet aangeven of haar fractie voor of tegen dit voorstel is, maar er is zeker bereidheid om te zoeken naar mogelijkheden. De heer Metzke vindt het ook lastig om nu al iets te roepen omdat hij de consequenties daarvan niet kan overzien, maar er is bereidheid om mee te denken en contact te hebben over deze motie. De heer Knops staat positief tegenover dit idee, maar de precieze uitwerking en of er plekken zijn die aangewezen kunnen worden moet nog wel nader bekeken worden. De heer Frodyma is voorstander van het vereveningsfonds, wellicht dat dit fonds deels gevuld kan worden met de realisatie van woningen die dit jaar al meetellen voor de stimuleringsregeling. De heer Van Groos meldt dat zijn fractie een amendement overweegt dat zich richt op het sluitend maken van de begroting voor de jaren 2028 en 2029. Als er partijen zijn die willen meedenken zijn zij hierbij van harte uitgenodigd. De voorzitter concludeert dat de programmabegroting unaniem als bespreekstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 6 november a.s. Bespreking raadsvoorstellen met college 4.

Belastingverordening 2026 excl. OZB en leges

De belastingtarieven worden jaarlijks aan de begroting aangepast. Hiervoor worden nieuwe belastingverordeningen vastgesteld. Dit agendapunt is geagendeerd door de fractie van de ChristenUnie. De heer Van Groos heeft technische vragen gesteld over stap 2 van het grondstoffenbeleidsplan. Zijn fractie is verrast dat stap 2 pas per 1 april wordt ingevoerd en informeert waarom dit niet eerder gecommuniceerd is, bijvoorbeeld bij de behandeling van het voorstel voor stap 2 omdat toen het aflopen van contracten ook al bekend was.

Verslag gespreksavond Begroting 2026, 28 oktober 2025

9

Er worden nu twee verschillende bekostigingssystemen gehanteerd en daarom vraagt hij zich af hoe handig is het om deze stap pas op 1 april in te laten gaan. Wethouder Schuijffel bevestigt dat deze datum niet hard is opgenomen, maar voor de uitvoering is wel steeds van 1 april uitgegaan. Dit heeft ook te maken met de papierinzameling en het verstrekken van containers daarvoor. Gekeken is of ook het vastrecht per 1 april ingevoerd kan worden en dat is geen probleem. De heer Van Groos vervolgt dat GFT per 1 april gratis wordt, zowel de kilo’s als de lediging. Dit betekent dat er kosten zijn voor de inzameling van GFT die niet via de tarieven terugkomen dat moet dus via het vastrecht. Van 1 januari tot 1 april is in het vastrecht al een bedrag voor GFT opgenomen waardoor inwoners in de eerste drie maanden dubbel betalen. Wethouder Schuijffel reageert dat haar verzekerd is dat dit niet het geval is, maar gaat dit nogmaals checken. Als het niet klopt, komt zij hierop terug. De heer Van Groos gaat deze vraag schriftelijk stellen via de griffie. De voorzitter geeft aan dat de aangezien de belastingverordeningen samenhangen met de begroting 2026 het voorstel automatisch als bespreekstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 6 november a.s. Inventarisatie A- of B-stukken niet besproken raadsvoorstellen Geen.

Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen Er zijn geen verzoeken om mededelingen te delen ontvangen. 5.

Sluiting

De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering om 21.15 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van gemeente Waalwijk van 13 november 2025.

De griffier,

De voorzitter,

Jeroen Deneer

Sacha Ausems

Verslag gespreksavond Begroting 2026, 28 oktober 2025

10