Verslag gespreksavond 21 februari 2024

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

17

De heer Van den Bosch pleit voor een parallelspoor. Het vka is nodig, maar het toevoegen van Overdiep als parallelspoor betekent dat er nog nader onderzoek volgt. Het is nog geen gelopen race. Als Defensie het gebied als laagvlieggebied gaat gebruiken zullen daar geen windmolens kunnen staan. De heer Fleerakkers spreekt in namens de initiatiefnemers Overdiepse Polder (zie Bijlage 6). De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van Belkom refereert aan het parallelspoor en het toevoegen van Overdiep aan het vka en informeert wanneer tot vergunningaanvraag overgegaan wordt. De heer Fleerakkers antwoordt dat Vattenfall een bijlage heeft toegevoegd aan de stukken met een planning van de procedures die doorlopen moeten worden. De vergunningaanvraag wordt samen met Vattenfall gedaan. De heer Van Zelst geeft aan dat hij zijn irritante vraag niet opnieuw zal stellen; het antwoord is duidelijk. Hij heeft begrepen dat Vattenfall is toegetreden tot het afsprakenkader en vraagt of dit betekent dat ook HMC en de boeren zijn toegetreden. Voorts vraagt hij of er al is getekend. De heer Fleerakkers antwoordt dat er een reactie is gekomen op de aanvraag die Vattenfall heeft gedaan om toe te treden tot het afsprakenkader. Er is nog niets ondertekend, maar wel gezegd wij kunnen per direct deelnemen aan het afsprakenkader.

In de begeleidende mail staat dat zowel HMC als de grondeigenaren moeten tekenen. Hij als grondeigenaar ziet daar het nut niet van in omdat Vattenfall de projectontwikkelaar is die zich dient te houden aan het afsprakenkader (maatschappelijke meerwaarde en 50% lokaal eigendom). Mevrouw Wens heeft diverse insprekers gehoord die willen dat Overdiep wordt meegenomen als een parallelspoor en probeert zich daar een voorstelling van te maken. De raad kan de beleidsvisie die voorligt vaststellen inclusief een vka en daarna worden vervolgstappen gezet. Met het parallelspoor moeten de stappen die al genomen zijn ook genomen worden voor het vka Overdiep. Zij vraagt of gewacht moet worden op de uitkomsten voor Overdiep als eerder al blijkt dat de Bovenkerkse polder en de Baardwijkse Overlaat voldoen. De heer Fleerakkers verduidelijkt dat het gaat om het risico voor de gemeente zo veel mogelijk uitsluiten. Uiteindelijk beslist de gemeente over de vergunningverlening. Met het parallelspoor wordt de mogelijkheid opengehouden om windmolens in Overdiep te plaatsen, maar het sluit het doorgaan van Bovenkerkse Polder en Haven 8 niet uit. De vergunningaanvraag wijst straks uit of er wel of geen windmolens geplaatst kunnen worden.

Als Overdiep in het vka wordt uitgesloten dan blijft het beperkt tot het voorliggende vka met alle risico’s die daaraan vastzitten plus het verhaal na 2030 met het Rijksinpassingsplan dat hoogstwaarschijnlijk door Defensie wordt vastgesteld waardoor het niet meer mogelijk zal zijn om in de Overdiepse polder windmolens te plaatsen. Mevrouw Wens begrijpt dat wanneer Overdiep wordt meegenomen in het vka het mogelijk is dat er zowel in de Bovenkerkse als in de Overdiepse polder windmolens komen. De heer Fleerakkers herhaalt dat dit aan de vergunningverlener is.

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

18

De heer Smits spreekt in namens de bewoners van Scharlo (zie Bijlage 7). De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn aan inspreker. De heer Van Iersel merkt voorafgaand aan zijn betoog op dat slecht 4,8% van de reacties iets teweeg heeft gebracht in de beleidsvisie. Hij geeft aan dat de berekening van de opbrengsten niet klopt; de opbrengst van de privé woningen is niet meegenomen, maar deze hebben wel invloed op het totaalplaatje. Hij is van mening dat er zelfs sprake is van een fors overschot van 80.000 megawatt. Hij heeft gevraagd waarom er niet bij het begin van de exploitatie voor de exploitanten als verplichting wordt gesteld dat er een fonds wordt gevuld dat vanaf dag één de dekking biedt voor de ontmanteling van de windmolens zodat onze kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen niet achterblijven met een windmolen die over 25 jaar op is. Dit fonds moet elk jaar getoetst worden zodat de windmolen niet voor de rekening van de gemeente of de belastingbetaler komt, maar voor rekening van de exploitant die daar ook de winsten van geniet. Hij verwijst naar een wetenschappelijk onderbouwd artikel uit Zweden dat stelt dat in vrijheid levende zoogdieren hun eeuwenoude migratieroutes verplaatsen om windmolens te ontwijken met tientallen kilometers. De mens is in de basis ook een zoogdier. Een koe achter een hek kan niet weg.

Windmolens hebben gewoon invloed op de omgeving. Hij wijst op een reflectie van de gemeente die bij hem wat wrevel opriep; aangegeven wordt dat de voorgestelde generieke afstandsnorm als nieuwe milieunormen en de aangescherpte veiligheidsnorm in haar overtuiging te ver gaan. Deze dragen niet bij aan een goede balans tussen milieubescherming van de omwonenden van windparken enerzijds en de bescherming van omwonenden tegen klimaatverandering anderzijds. Met andere woorden Waalwijk gaat hier in tegen een landelijk beleid. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Den Braven vindt het voorstel voor de dekking van de ontmanteling van de windmolen een interessant punt en gaat deze vraag straks aan de wethouder stellen. De heer Tiemstra verzoekt om de opmerking dat de berekening niet juist is te verduidelijken en wat de raad daarmee kan. Een fonds waaruit de sloop van de windmolen straks betaald moet worden, dit kan bij de exploitant gelegd worden, maar er zijn meer mogelijkheden. Hij informeert of er voorbeelden zijn van plaatsen waar dit al zo geregeld is. Afsluitend vraagt hij wat de boodschap aan de raad is in het te kiezen voorkeursalternatief.

De heer Van Iersel antwoordt dat hij er bij zijn berekening vanuit is gegaan dat deze mede te baseren is op het duurzaamheidsdashboard van de gemeente waarin wordt gesteld dat 22% van de hedendaagse Waalwijkse woningen is voorzien van zonnepanelen. 22% van 22.585 woningen is 4.976 woningen. De prognose is dat er in de komende jaren 1.600 woningen bij komen die in het kader van de energietransitie waarschijnlijk allemaal voorzien zijn van zonnepanelen. Hiermee wordt uitgekomen op 6.576 woningen die gemiddeld 3,5 megawatt per woning opleveren waarmee inclusief de nieuwbouw wordt uitgekomen op 22.984,5 megawatt. Om je niet rijk te rekenen heeft hij dat gemiddeld waarmee uitgekomen wordt op 17.384 megawatt (gemiddeld 20.184 megawatt) per jaar aan privé daken. Het doel is 215.500 megawatt. Prognose wind 117.500, bedrijfsdaken 60.000, bestaande zonneweides en daken 30.000, prognose 15.000 nieuw zonneweides en 20.000 woningen komt totaal uit op 295.684 megawatt. Dit houdt in 80.000 megawatt te veel; dat zijn twee windmolens.

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

19

De heer Tiemstra merkt op over de 1.600 woningen extra dat hij gezien de plannen voor hoogbouw betwijfelt of dit ook om 1.600 daken gaat. Voor het overige gaat hij het narekenen. De heer Van Iersel vervolgt dat hij geen concrete voorbeelden heeft. In Zweden is men hier wel mee bezig, daar wordt het aantal windmolens al afgeschaald omdat men van mening is dat windmolens niet de toekomst hebben. Zijn boodschap voor de raad daarom om terughoudend met windmolens om te gaan. Bij nagenoeg alle zaken die hij heeft ingediend heeft hij een wetenschappelijk onderzoek gevoegd en daarom adviseert hij om tot een goede afweging te komen te vragen om een maquette op schaal waarin ook de windmolens op schaal geplaatst worden met de geldende windrichting. Waalwijk bevindt zich in een windluw gebied. Kijk naar de geluidscirkels, ook de laagfrequent geluidscirkels en laat deze intekenen. Omdat de meeste mensen visueel zijn ingesteld maakt een maquette de verhoudingen duidelijk. Hij wordt nu om advies gevraagd, hij is geen deskundige, maar heeft zich er wel een beetje in verdiept. De voorzitter schorst de vergadering. De voorzitter heropent de vergadering en geeft aan dat er nu een gesprek gaat plaatsvinden tussen de raadsleden, de fractievolgers en het college. Dit gesprek richt zich op de politieke aspecten van het raadsvoorstel.

Er wordt gelegenheid geboden om vragen te stellen aan de wethouder over wat zojuist besproken is en over het raadsvoorstel zelf. Als daar behoefte aan is kunnen onderling standpunten uitgewisseld worden voor de beeld- en meningsvorming ter voorbereiding op de raadsvergadering. De heer Bokšan refereert aan de opmerking van de heer Van Groos aan het begin van de avond. Veel insprekers hebben naar aanleiding van hun zienswijze nog extra vragen gesteld en zaken ter discussie gesteld. Hij vraagt of daar nog gehoor aan gegeven wordt. De Overdiepse polder is een aantal keer als parallelspoor genoemd als alternatief voor het vka. Hij hoort graag van de wethouder wat de gevolgen zijn als dit wel of niet zo opgenomen wordt. Inspreker Akkermans gaf aan dat de geluidsbelasting op de woning 47 decibel bedraagt terwijl in de beleidsvisie een maximum van 45 decibel is opgenomen. Hij informeert hoe hiermee omgegaan wordt. Inspreker Verschure gaf aan dat hij geen reactie heeft gekregen op zijn zienswijze. Hij verzoekt dit uit te zoeken. Platform Waspik gaf aan dat gevreesd wordt wanneer de Overdiepse polder niet meegenomen wordt dat er windmolens buiten het vka naast en in Waspik komen. Hij vraagt of de wethouder een garantie kan geven dat dit niet gebeurt aangezien één en ander moet plaatsvinden binnen het vka.

Naar aanleiding van de suggestie over het fonds voor het ontmantelen van de windmolens hoort hij graag of dit is meegenomen in het beleid. Bij windparken op zee geldt nu al dat er een bankgarantie van € 120.000 wordt gevraagd per megawatt. Insprekers noemen 2030 en 2043. Los van de afweging op 7 maart of de Overdiepse polder wel of niet wordt meegenomen in het voorkeursalternatief is hij van mening dat er een geloofwaardig verhaal moet zijn richting 2043. Ook andere fracties hebben deze vraag lopende het proces gesteld. Hij vraagt of de wethouder geholpen zou zijn met een voorstel vanuit de raad om een doorkijk te geven richting 2043. Hierbij wordt geen concreet plan verwacht, maar dat meegenomen wordt hoe dit eruit zou kunnen zien. Landelijk zijn er ontwikkelingen waarbij het onduidelijk is of er überhaupt een opgave is na 2030 en daarom zou hij graag zien dat scenario’s in kaart worden gebracht waarbij verder wordt gekeken dan alleen zon- en windenergie (groene waterstof, kernenergie, et cetera). De heer Van Dijk refereert aan de zorgen uitgesproken door Platform Waspik dat de Overdiepse polder straks niet meer toegevoegd kan worden waardoor Waspik mogelijk wordt omringd door windmolens. Hij vraagt of er in het geval Defensie ervoor zorgt dat

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

20

de Overdiepse polder definitief onmogelijk wordt er überhaupt nog voorkeursalternatieven denkbaar zijn voor windmolens of dat er sowieso naar alternatieven gezocht moet worden zoals de heer Bokšan al aangaf. De heer Bruurmijn merkt op, er vanuit gaande dat de windmolens in de Bovenkerkse polder komen, dat één van de insprekers wees op het aanleggen van houtwallen om het geluid tegen te houden. Hij vraagt hoe de wethouder aankijkt tegen het verminderen van geluid, met name van de Maasroute, door met Rijkswaterstaat te overleggen om de maximale snelheid daar in de nacht naar 100km terug te brengen. Vanuit Den Bosch mag tot aan Waalwijk 100km per uur gereden worden, eenmaal aangekomen bij Waalwijk mag het gaspedaal ingetrapt worden, maar dat betekent ook meer geluid. De heer Den Braven verzoekt om verduidelijking met betrekking tot het verschil in informatie over wat er aan rommel van windmolens af komt. Dit zou om 620 gram per jaar gaan, terwijl inspreker een veel hoger gewicht noemde (62kg). De heer Kieboom vraagt of de wethouder een beeld kan schetsen wat de gevolgen zijn voor het gehele plan GODE als de Overdiepse polder wordt toegevoegd als vka in een parallelspoor. De heer Metzke heeft de inspreker namens Vattenfall gevraagd hoe het zit met de afstemming over de onderzoeken die zijn geweest.

Hij hoort graag van de wethouder hoe dit is gegaan en waarom er twee onderzoeken zijn uitgevoerd. De heer Spohr wijst op de zorgen die zijn geuit over de mogelijkheid dat de Overdiepse polder geen alternatief meer kan zijn waardoor er mogelijk meer windmolens komen dan het huidige vka. Hij vraagt of bewoners er vanuit mogen gaan dat op het moment dat de raad een beslissing neemt over een vka er geen andere locaties meer zijn in de gemeente buiten het vka. De heer Van Zelst geeft aan dat zijn fractie politiekgezien richting de achterban blij is met de nu voorliggende beleidsvisie ten aanzien van het vast te stellen vka. Zijn kiezers bevinden zich voornamelijk in Sprang-Capelle, slechts een enkeling woont in Waspik of Baardwijk. Met het nu voorliggende vka zitten de kiezers dus goed; zij krijgen geen lusten, maar ook geen lasten van de windmolens. Deze zijn voor Baardwijk en Waspik zoals het er nu naar uitziet. Maar zijn fractie is er niet alleen voor de eigen achterban, maar om het beste voor de inwoners van gehele gemeente Waalwijk te zoeken. Dit is de hoofdreden dat zijn fractie niet instemt met de nu voorliggende beleidsvisie. Hij is van mening dat er op 7 maart sowieso niet tot besluitvorming overgegaan kan worden omdat hij op persoonlijke titel een Woo-verzoek zal indienen.

Zijn verwachting is dat hieruit zaken naar voren kunnen komen waardoor de raad nog niet tot besluitvorming kan overgaan. Hij weet niet of er op dit moment raadsleden aanwezig zijn die een vermoeden hebben wat er uit dit Woo-verzoek naar voren gaat komen of die hier mogelijk meer over weten. Als dat het geval is, verneemt hij dat graag. Hij stelt voor om het raadsvoorstel van de agenda van 7 maart af te halen. Nadat een ieder kennis heeft kunnen nemen van de gegevens die bij oplevering van het Woo-verzoek naar buiten zullen komen dit voorstel zo nodig in gewijzigde vorm voor te leggen aan de raad. Als hier niet toe besloten wordt, zal zijn fractie op 7 maart met een amendement komen om het raadsvoorstel niet vast te stellen maar voor kennisgeving aan te nemen. Ondanks dat partijen het afsprakenkader ondertekenden heeft niemand van hen vanavond ingesproken, dit terwijl zij allen twee uitnodigingen hebben ontvangen voor deze gespreksavond en een aantal van hen hier vanavond ook aanwezig is. Hij had graag met hen het gesprek aangegaan. Hij bedankt de insprekers die ondanks dat hen een spreekverbod werd opgelegd toch ingesproken hebben. Een spreekverbod is mensen de

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

21

mond snoeren. In een gemeente als Waalwijk die participatie hoog in het vaandel heeft kan dat echt niet. Persoonlijk is hij blij dat bijvoorbeeld Vattenfall heeft ingesproken om zo nog eens duidelijk te maken dat het Overdiep ook een kans verdient. Toch gaat hij hier nog enkele kritische vragen over stellen aan de wethouder. Hij vindt het jammer dat er geen insprekers zijn vanuit de Sprangse polder omdat hij daar graag mee van gedachten had gewisseld over de mogelijkheden die daar voldoende aanwezig zijn, zeker als de corridor van Defensie aangepast wordt (wat ook zeker mogelijk is). Zijn fractie is van mening dat er geen vka vastgesteld moet worden. De raad heeft kaders vastgesteld binnen het zoekgebied, maar wie is de raad om dat zoekgebied te beperken? Hij roept op initiatiefnemers en ontwikkelaars met plannen te laten komen die passen binnen de door de raad van Waalwijk vastgesteld kaders waarbij ook nog rekening wordt gehouden met de nieuwe regels die van rijkswege nog vastgesteld gaan worden zodat tot het maximale resultaat gekomen kan worden. Initiatiefnemers en ontwikkelaars zullen met de beste plannen kunnen komen niet gehinderd door welk vka dan ook. De voorzitter merkt op dat de heer Van Zelst ondertussen ongeveer de helft van de spreektijd heeft gebruikt die in de raadsvergadering wordt toegekend voor een bijdrage en verzoekt hem om tot zijn vragen te stellen.

De heer Van Zelst vervolgt dat hij nog een enkel punt wil maken en dan overgaat naar zijn vragen. Aan de oostkant van het gebied Baardwijk zijn ook windmolens gepland, echter daar wonen ook veel arbeidsmigranten. Uit alles blijkt dat de gemeente van mening is dat zij daar niet wonen, maar logeren. In het bestemmingsplan staat het woord logies. Dit is juridisch niet houdbaar, de arbeidsmigranten staan ingeschreven op het adres waar zij wonen (in de hotels op het industrieterrein) en zijn dus inwoners van Waalwijk. Het college van Waalwijk heeft een zienswijze ingediend bij Defensie en geeft daarin twee overwegingen mee aan de minister; integrale focus op gezondheid en gezondheidsbeleving en toetsing aan bestaande rijks- en regioafspraken. Deze twee punten zijn in deze volgorde blijkbaar het belangrijkste voor het college.

Hij heeft de volgende vragen voor de wethouder: Wat vindt de wethouder ervan dat er vanavond insprekers waren ondanks het feit dat zij een spreekverbod kregen? Wat vindt de wethouder ervan dat Vattenfall vanavond heeft ingesproken terwijl zij afgelopen vrijdag het bericht ontvangen per direct toe te kunnen treden tot het afsprakenkader en Vattenfall op basis van artikel 3 van het afsprakenkader uitsluitend en na overleg met de gemeente Waalwijk met anderen mag communiceren? Is dit in afstemming met de gemeente Waalwijk gegaan en zo ja hebben andere partijen dat verzoek ook ingediend? Kunt de wethouder dit iets meer toelichten? Wat is de reden dat Vattenfall pas afgelopen vrijdag te horen heeft gekregen dat zij per direct toe zijn getreden tot het afsprakenkader? Klopt het dat als er op 7 maart door de raad geen vka in het Overdiep toegevoegd wordt Vattenfall daarna per direct uit het afsprakenkader moet vertrekken? Is het gezien de plannen van Defensie die in de nabije toekomst meer vast gaat leggen aan ruimte voor laagvlieggebieden niet beter om nu al een vka voor het Overdiep mee te nemen? Als wij dat nu niet doen, zou dit in de toekomst nog wel eens meer problemen op kunnen gaan leveren. De uitbreiding van het windpark wordt dan verder beperkt en dan wordt waarschijnlijk de doelstelling van 2043 niet gehaald.

Hoe kijkt de wethouder daar tegenaan? Wat vindt de wethouder van het voorstel om ontwikkelaars en initiatiefnemers de ruimte te geven om binnen het gehele door de raad vastgestelde zoekgebied en de door de gemeente vastgestelde kaders met plannen te komen voor de ontwikkeling van een windpark?

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

22

Waarom ziet de wethouder onze arbeidsmigranten die veel bijdragen aan de Waalwijkse economie niet als inwoners van Waalwijk, maar slechts als logés? Waarom houdt de wethouder geen rekening met deze honderden inwoners van Waalwijk en waarom wilt de wethouder hen wel blootstellen aan allerlei overlast met mogelijke gezondheidsklachten tot gevolg? Is de wethouder van mening dat dit juridisch houdbaar is? De voorzitter merkt bij interruptie op dat sommige vragen minimaal wat leidend zijn, wellicht niet gepast en ook niet passend bij het onderwerp. Hij staat het toe om het stellen van de vragen af te maken, maar staat de wethouder ook toe om niet alle vragen te beantwoorden. Sommige vragen kunnen wellicht beter schriftelijk gesteld worden. De heer Van Zelst vervolgt zijn vragen: Waarom is het eerste punt in de zienswijze aan Defensie integrale focus op gezondheid en gezondheidsbeleving? In eerdere discussies inzake gezondheid bij het plaatsen van windmolens werd dit toch een beetje als een ondergeschoven kindje behandeld en afgedaan. Waarom nu in de zienswijze aan Defensie wel zo uitpakken over gezondheid en gezondheidsbeleving? Heeft de wethouder onderzoeken of aanwijzingen waaruit blijkt dat de activiteiten van Defensie tot zwaardere gezondheidsklachten gaan leiden dan de continu aanwezige en draaiende windmolens? Graag een uitgebreide toelichting.

Hoe staat de wethouder tegenover het voorstel van zijn fractie om op 7 maart niet tot besluitvorming over te gaan in afwachting van hetgeen uit het Woo-verzoek naar voren komt? Mocht het antwoord van de wethouder hierop zijn dat zij geen uitstel duldt dan graag een reactie op het aangekondigde amendement waarin voorgesteld wordt om het raadsvoorstel niet vast te stellen maar voor kennisgeving aan te nemen. De voorzitter schorst de vergadering. De voorzitter heropent de vergadering. Wethouder Schuijffel begint met de vragen van de VVD. Is het college bereid om een toelichting te geven aan mensen die een zienswijze hebben ingediend en dit wensen; uiteraard. Zij wijst op het spreekuur, maar mensen ook kunnen mailen of bellen en dan wordt er een afspraak gemaakt buiten het spreekuur. Het Overdiep als parallelspoor, wat zijn de gevolgen; de gevolgen zijn nog niet in kaart gebracht, maar dit vergt extra tijd en kosten. Gezien de uitkomsten van zowel de plan MER als de second opinion is dit niet iets wat het college adviseert. Maximaal 45 decibel; het Rijk houdt een grens van 47 aan, Waalwijk heeft in de beleidsvisie 45 opgenomen. De richtlijn van de gemeente is strikter en gaat daarom voor. De heer Verschure heeft geen reactie op zijn zienswijze gehad; er is driemaal een bericht gestuurd, maar het is geen probleem om deze mails nogmaals te sturen.

Platform Waspik/Waspik Energie Neutraal, wat als Overdiep niet meegenomen wordt, komen er dan overal windmolens; deze zorg is er feitelijk niet. De gemeente stelt een vka vast en dat betekent dat er binnen dat vka windmolens kunnen komen, daarbuiten niet. Daarnaast zijn er de corridors van Defensie waardoor geen windturbines geplaatst kunnen worden. Het vka is leidend. De ontmanteling van de windturbines zowel boven als onder het maaiveld; op pagina 41 van de beleidsvisie is opgenomen dat dit wordt meegenomen in de anterieure overeenkomst om daar concrete afspraken over te maken. Na 25 jaar moet alles weggehaald worden. Hoe wordt gedacht over na 2030 tot 2050, hoe zou dit eruit kunnen zien, welke scenario’s zijn er; voor de energiebehoefte kan een doorkijk gemaakt worden, maar de marges bij voorspellingen worden steeds groter. Voor de opwek is dit ingewikkelder in die zin dat een heleboel zaken op dit moment niet zeker en duidelijk zijn. Ook niet wat het Rijk gaat doen als het gaat om de energietransitie. Er wordt aan allerlei zaken gewerkt, maar hoe dit ingevuld wordt is nog niet bekend. Daarnaast wordt er op dit

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

23

moment ongelofelijk veel ontwikkeld (manier van opwek, energieverbruik, alternatieve energiebronnen) maar er is nog geen zicht op welke ontwikkelingen straks succesvol zullen zijn om de fossiele energiebronnen te vervangen. De gemeente volgt de innovaties en ontwikkelingen. Zij wijst in dit kader op netcongestie, de gemeente kijkt hoe ondernemers geholpen kunnen worden om daar op een goede manier mee om te gaan. Hierbij gaat het naast opwek over energie opslaan. Voor opwek is het op dit moment nog te vroeg om daar een concreet plan te maken, maar dit neemt niet weg dat er in de komende jaren wel steeds vooruit gekeken moet worden naar wat er gebeurt. Als de raad van mening is dat het college dit wel moet doen houdt dat in een nieuw traject doorlopen met een Kadernota en dergelijke om te kunnen vooruitkijken naar deze periode. Op dit moment wordt gehandeld vanuit de Kadernota die de raad in 2021 heeft vastgesteld. Dit hangt samen met de opgave vanuit de REKS en dit hangt weer samen met de opgave vanuit het Rijk. Zij vermoedt dat inmiddels ook de vraag van de Lokaal Belang of Waspik wordt omringd met windmolens is beantwoord. De heer Van Dijk verduidelijkt dat zijn vraag is of wanneer nu voor een vka gekozen wordt, waar het Overdiep geen deel vanuit maakt, het denkbaar is dat er in de toekomst nieuwe vka’s komen voor windmolens.

Wethouder Schuijffel vervolgt dat er een procedure is doorlopen waarbij een aantal plekken naar voren is gekomen waar het mogelijk is om windturbines te plaatsen. Het college gaat uit van het vka. Zij kan niet aangeven hoe de wereld er over 20, 30 of 40 jaar uitziet, maar gaat er vanuit dat er hele andere technieken zullen komen waardoor er hele andere vraagstukken op de gemeente af komen. De heer Van Dijk benadrukt dat het gaat om een stukje geruststelling richting de mensen die een zienswijze hebben ingediend en vragen hebben gesteld. Hij vraagt nogmaals of het denkbaar is dat er over tien jaar naar aanleiding van veranderde regelgeving bepaald wordt dat het nu ineens wel kan. Wethouder Schuijffel herhaalt dat er een plan voorligt om windturbines te plaatsen tot 2030. Daarvoor ligt een vka voor en daar ligt een plan MER onderzoek onder met beoordelingen. Dat is de ruimte die er nu is voor het plaatsen van windturbines. Er wordt geen vergunning afgegeven naast dit gebied. Omdat zij niet weet hoe de wereld er straks uitziet, gaat zij er vanuit dat er in de komende 20 tot 30 jaar nog allerlei andere ontwikkelingen gaan plaatsvinden waardoor zij hoopt dat er eigenlijk geen windturbines meer nodig zijn. Zoals al gezegd worden de windmolens na 25 jaar weggehaald inclusief de ondergrond.

De heer Spohr heeft gevraagd of de wethouder inderdaad kan uitsluiten dat de burgers met andere vka’s te maken krijgen. Er wordt nu een route gelopen waarbij met elkaar geprobeerd wordt om vast te stellen wat nu uiteindelijk voor de gemeente het meest oplevert, maar ook wat zo weinig mogelijk overlast voor de bevolking in oost en west van de gemeente en de buurgemeenten geeft. Als nu wordt gezegd voor 2030 wordt dit vka doorlopen en daarna kijken wij wel terwijl vanavond ook aangegeven is dat de energiebehoefte na 2030 sterk zal stijgen betekent dit in feite dat na 2030 het best zo kan zijn dat er een nieuw vka volgt. Wethouder Schuijffel geeft aan dat zij dit niet zo heeft uitgesproken, de raad gaat over het vaststellen van het vka. Als de raad aangeeft dit is het vka, binnen deze ruimte kunnen windturbines geplaatst worden dan is dat de plek waar de windturbines komen. De heer Spohr is van mening dat dit geen antwoord is op zijn vraag.

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

24

Wethouder Schuijffel vervolgt dat er buiten het gebied geen windmolens geplaatst kunnen worden als het vka is vastgesteld door de raad. De heer Spohr vervolgt dat dit nu niet mogelijk is, maar als in 2031 de opbrengsten zwaar tegenvallen dan kan het zijn dat er een nieuw vka komt. De inwoners wordt iets beloofd over de houdbaarheid van het vka. De voorzitter geeft aan dat de wethouder deze vraag duidelijk heeft beantwoord en stelt de wethouder voor om haar beantwoording te vervolgen. De wethouder heeft in antwoord op de vraag van de VVD al aangegeven dat er op dit moment geen ruimte is om windmolens buiten het vka te plaatsen en dit is inmiddels ook al eens herhaald. Hij begrijpt de vraag, maar de wethouder kan niet meer antwoorden dan zij nu heeft gedaan. Wethouder Schuijffel heeft toch de behoefte om te reageren. Zij benadrukt dat dit een beslissing van de raad is. Uit de plan MER procedure die is doorlopen is een aantal gebieden naar voren gekomen waarbij duidelijk is daar zou het kunnen. De raad stelt het vka vast en dat is de plek waar windmolens kunnen komen. Als er over 20 of 30 jaar iets anders moet gebeuren is de raad wederom aan zet om te bepalen wat er wordt gedaan en waar.

De heer Spohr hoorde de wethouder daarnet zeggen parallelspoor Overdiep, consequenties, er is geen onderzoek gedaan, dat gaat langer duren en kost meer en daarom raadt zij aan om dat vooral niet te doen. Dat heeft hier alles mee te maken. De raad stelt op dit moment een vka vast en zonder ver onderzoek te doen. In 2031 wordt er zo van de energiebehoefte geschrokken dat er een vka 2 wordt gedaan. Hij vindt het raar dat de wethouder daar niet op ingaat. De voorzitter geeft aan dat het punt is gemaakt, de wethouder vervolgt haar beantwoording. Wethouder Schuijffel vervolgt met de suggestie om met Rijkswaterstaat in gesprek te gaan over 100km per uur ter hoogte van Waalwijk, Waspik en Sprang-Capelle. Zij kent de voorgeschiedenis niet, maar koppelt dit terug met haar collega; wat is er al gedaan en of kan het college hier iets mee. GroenLinksaf heeft geïnformeerd hoe het zit met de kilo’s (60kg per jaar minder). Het onderzoek waar naar verwezen wordt spreekt over 145 gram op jaarbasis maar dit is niet terug te vinden. Het gaat niet om heel veel kilo’s want anders zouden er gaten vallen in de wieken. Als gekeken wordt naar wat bijvoorbeeld auto’s achterlaten in het milieu dan is dat veel meer dan die wieken. De erosie van de wieken is als niet significant aangemerkt.

De afstemming van de onderzoeken; naar aanleiding van de motie is contact opgenomen met de initiatiefnemers uit de Overdiepse polder. Afgesproken is met welke bureaus in zee gegaan wordt en ook de onderzoeksvragen zijn afgestemd. Andersom is dit niet gebeurd. De onderzoeker gaf aan dat Vattenfall en HMC een onderzoek hadden uitgezet op het moment dat de gemeente zelf contact zocht. In de richting van de SGP geeft zij aan dat er geen sprake is van een spreekverbod. Er zijn wel afspraken gemaakt over communicatie met de omgeving om dit in ieder geval af te stemmen met de gemeente. Vorig jaar poneerde een ontwikkelaar een plan om ergens in de gemeente Altena tussen twee kleine gehuchten een windmolen op te richten zonder dat er overleg was geweest met de gemeente. Daarna stond de hele gemeenschap op zijn achterste benen. In het afsprakenkader wordt geprobeerd voor dit soort dingen met elkaar tot een goede communicatiestroom te komen richting de inwoners. Op uitnodiging

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

25

van de raad was vanavond een aantal insprekers aanwezig en is ook een aantal mensen aanwezig op de publieke tribune. Opgenomen is om niet op eigen houtje een grote informatiebijeenkomst te organiseren over de eigen plannen. Waarom is aan Vattenfall, HMC en de initiatiefnemers in de Overdiepse polder pas afgelopen vrijdag aangegeven dat zij kunnen toetreden tot het afsprakenkader; dat is omdat alle partijen die het afsprakenkader eerder hebben ondertekend toestemming hiervoor moesten geven. De gemeente heeft in december al aangegeven dat deze partijen zouden kunnen toetreden, maar niet iedereen zat op dat moment op één lijn. Vorige week is iedereen op één lijn gekomen. Moet Vattenfall uit het afsprakenkader als de Overdiepse polder niet als vka wordt bestempeld; niemand hoeft uit het afsprakenkader, alleen de werking van het afsprakenkader eindigt als een initiatief van één van de partijen niet binnen het vka past of als er een anterieure overeenkomst gesloten wordt. Er is geen sprake van uit een afsprakenkader gaan. De voorzitter informeert of hiermee alle vragen zijn beantwoord. De heer Bokšan is blij dat de wethouder wees op het spreekuur en dat mensen hun vragen kunnen stellen. Hij roept de insprekers die heel gedetailleerde informatie over hun zienswijze hebben ingediend op om hier gebruik van te maken.

De wethouder gaf aan dat 45 decibel is vastgelegd naar aanleiding van de reactienota, maar verzoekt aan te geven wat dit voor gevolgen gaat hebben voor deze locatie. Naar aanleiding van de discussie tussen de heer Spohr en de wethouder over de garantie voor Waspik is hij blij met het antwoord dat de raad hierover gaat. Over de motie met betrekking tot 2043 geeft de wethouder aan dat zij geen concreet plan kan uitwerken. Dit verwacht hij ook niet omdat het duidelijk is hoe ingewikkeld dit is gezien de landelijke ontwikkelingen en de nieuwe ontwikkelingen rondom kernenergie, groene waterstof en dergelijke. Het is wel belangrijk dat de gemeente hierover nadenkt. Wethouder Schuijffel antwoordt dat er in het geval van een hogere geluidsbelasting gehandhaafd zal moeten worden. Eerst zal gevraagd worden om het geluid te mitigeren. Als dat niet voldoende is, moet de molen stop gezet worden. Mevrouw De Jongste vraagt of het mogelijk is om het vka te verruimen in oostelijke richting naar Haven 7. De boeren in de Sprangse polder wachten al meer dan tien jaar op een eerlijke kans. De polder wordt op dit moment beperkt door een corridor van Defensie die ongeveer 4,5 meter breed is (tweemaal de minimale breedte). Zij vraagt waarom deze niet smaller is en waarom deze corridor niet verlegd kan worden.

De aanvliegroute aan de westkant is in het verleden op verzoek van de gemeente een paar honderd meter verlegd. Zij vraagt voorts of het bouwen van windmolens in de Overdiepse polder extra kosten met zich meebrengt en of in het geval deze kosten te hoog worden het plan in gevaar komt. Wethouder Schuijffel antwoordt dat de gemeente nog in gesprek is met Defensie. Als er voor een lijnopstelling gekozen wordt, zou het fijn zijn als daar wat meer ruimte voor komt. Deze gesprekken zijn nog niet afgerond. Voor opschuiven van de corridor is weinig animo, maar dat biedt onvoldoende perspectief voor de agrariërs die worden genoemd. Zij hebben zelf gesproken met Defensie om hun verhaal te kunnen doen. Aangaande windmolens in de Overdiepse polder herhaalt zij dat het advies is om dit niet te doen omdat het veel geld gaat kosten, maar daarnaast ontstaan ook allerlei verwarrende zaken. De kansen voor dit traject worden klein ingeschat. De heer Van Zelst merkt op dat wanneer het vka wordt vastgesteld met deze gesprekken gestopt kan worden want dan heeft het versmallen van de corridor geen zin want de

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

26

windmolens moeten binnen het vka geplaatst worden en dat is niet in de Sprangse polder. Hij vraagt daarom of het vka opgerekt moet worden in afwachting van een mogelijke andere uitkomst van de gesprekken met Defensie. Wethouder Schuijffel antwoordt dat in het vka al een deel van de corridor is opgenomen (lichtbruin ingekleurd) waarvan Defensie zegt dat dit niet mogelijk is omdat daarover nog onderhandeld wordt, verder wil men niet opschuiven. De heer Van Zelst merkt op dat de wethouder nog niet is ingegaan op de vraag over de arbeidsmigranten, de vraag over de gezondheidsbeleving naar aanleiding van de zienswijze bij Defensie en wat de wethouder ervan vindt om het zoekgebied open te gooien en het over te laten aan ontwikkelaars. Naar aanleiding van toetreden van Vattenfall geeft hij aan dat vanavond aangegeven is dat de boeren in de Overdiepse polder niet mee tekenen. De wethouder zei dat het college op 19 december hiertoe heeft besloten en dat het daarna even geduurd heeft omdat niet iedereen op één lijn zat. Hij vraagt of dit nu wel het geval is. Wethouder Schuijffel antwoordt dat zij dat zojuist al heeft aangegeven. Over de arbeidsmigranten zegt zij schriftelijke beantwoording toe. Aangaande alles vrijgeven benadrukt zij dat de raad een paar jaar geleden heeft gevraagd om een goede procedure te doorlopen; een volledige plan MER.

Dat betekent dat je voor een zoekgebied kijkt wat er binnen dat zoekgebied kan gebeuren door alle belangen die daar spelen af te wegen. Het zou heel gek zijn om dit nu opzij te zetten. Gezondheid maakt onderdeel uit van de plan MER. Op het moment dat er concrete plannen zijn, op dit moment zijn alleen nog maar de gebieden bekend waar windturbines toegestaan worden, wordt daar een project MER aan gekoppeld en wordt opnieuw naar het aspect gezondheid gekeken. De heer Van Zelst heeft het antwoord op zijn vraag over het niet op één lijn zitten gemist en wat het betekent dat de boeren het afsprakenkader niet willen ondertekenen vraagt of dit nogmaals herhaald zou kunnen worden. Wethouder Schuijffel herhaalt dat iedereen op één lijn zit en daarom heeft men afgelopen vrijdag een uitnodiging gekregen om deel te nemen aan het afsprakenkader. Zij heeft vanavond pas gehoord dat de boeren niet willen tekenen en gaat daar het gesprek nog over aan. De agrariërs zijn van mening dat zij geen initiatiefnemer zijn, maar zijn dat wel. Mevrouw De Jongste begrijpt dat er nog wordt gesproken met Defensie over de corridor en informeert wanneer het besluit valt, want de boeren daar zijn al tien jaar bezig. Wethouder Schuijffel geeft aan dat in het vka slechts een klein deel is opgenomen waar nog gesprekken over gevoerd worden.

Dat is helaas onvoldoende om de agrariërs in dat gebied de mogelijkheid te bieden om op hun eigen grondgebied windturbines te plaatsen. De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn voor de wethouder in tweede termijn en bedankt de wethouder voor haar beantwoording. Hiermee is het gesprek met het college afgerond. Hij biedt vervolgens de insprekers gelegenheid om een korte slotreactie te geven. De heer Vos merkt op dat in de uitnodiging die hij van de griffie heeft ontvangen staat ‘de raad heeft uw zienswijze gelezen, wij geven u het advies om uw inspreekbetoog te richten aan de reactie van het college op uw zienswijze’. Hij begrijpt hieruit dat de raad zijn zienswijze heeft gelezen en dat hij wordt gevraagd om in te gaan op de reactie van

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

27

het college, maar daarop heeft hij slecht enkele summiere opmerkingen gehoord. Dat stelt hem diep teleur. De heer Verschure kreeg als reactie dat het verlies van de wieken om enkele kilo’s zou gaan, maar milieuartsen en toxicologen geven aan dat het om 60kg gaat en dat er buiten de stoffen die hij genoemd heeft nog meer gevaarlijke stoffen vrijkomen. De heer Van Dongen heeft zijn slotreactie veranderd naar aanleiding van hetgeen het Platform vanavond te horen heeft gekregen. Als het voorliggende vka wordt vastgesteld ontstaat er na 2030 een probleem. Nu een garantie geven dat er geen extra windmolens komen bij Waspik geldt alleen maar voor de periode tot 2030 omdat dit nu het plan is dat voorligt binnen het vka. Na 2030 kan het zomaar zijn dat besloten wordt om toch nog meer windmolens te plaatsen in een ander vka rond Waspik. Dat is waar het Platform bang voor is. Hij begrijpt dat het vooral aan de raad is om duidelijk te maken dat het belangrijk is om Overdiep open te houden voor het huidige vka. De heer Fleerakkers concludeert dat Defensie bepaalt wat er aan voorkeursalternatieven ligt binnen de gemeente Waalwijk. Hij roept op het niet te laten gebeuren dat na 2030 die voorkeursalternatieven niet meer beschikbaar zijn voor de gemeente, want dan ontstaat er een probleem.

Platform Waspik wees er ook al op dat er dan toch op andere locaties gezocht zal worden naar plekken voor windmolens. De heer Smits merkt op dat de voorgaande sprekers volkomen gelijk hebben. Hij ziet het al voor zich dat er na 2030 weer gezocht moet gaat worden. De gebieden rondom Waspik zullen dan weer aan de orde zijn. De volgens de regels beschikbare gebieden liggen niet in de kern Waalwijk, misschien voor een deel wel in Sprang-Capelle, maar voor het grootste deel in Waspik. De raad wordt uitgenodigd om op 2 maart naar Scharlo te komen. De voorzitter bedankt voor de uitnodiging. Hij constateert dat er verder geen behoefte is onder de insprekers om een slotreactie te geven en inventariseert de standpunten. De heer Bokšan geeft aan dat het een bespreekstuk is voor zijn fractie, alles wat vanavond besproken is wordt daarbij meegenomen. De lokale VVD is in principe tegenstander van windmolens, maar als deze dan toch geplaatst moeten worden dan kan daar beter richting aan gegeven worden. Tijdens de raadsvergadering van 7 maart zal nog ingegaan worden op een motie van zijn fractie met betrekking tot innovatie omdat deze te summier is uitgewerkt en verder wordt nagedacht over een motie aangaande een doorkijk naar 2043. De heer Van Belkom zegt dat het ook voor zijn fractie een bespreekstuk is. Alles wat vanavond aan de orde is gekomen, wordt nog in de fractie besproken.

De heer Den Braven merkt op dat het ook voor zijn fractie een bespreekstuk is, de zaken die vanavond aan de orde zijn gekomen worden nog nader besproken en voorts wordt in de raad een betoog gehouden over dit onderwerp wat eigenlijk al lang duurt, er moet nu een keer tot een uitvoering gekomen worden. De heer Metzke zegt dat het voor zijn fractie inhoudelijk bezien een akkoordstuk is, maar het onderwerp het verdient het om een betoog over te houden. Dit zal gaan over het steeds verder zetten van de piketten. Wat zijn fractie betreft is het nu tijd voor actie.

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

28

De heer Spohr kiest voor een bespreekstuk, dat heeft alles te maken met de doorkijk, het vka en met het alternatief van de Overdiepse polder. Er wordt sterk overwogen om met een motie te komen. De heer Van Groos geeft aan dat het op dit moment een akkoordstuk is voor zijn fractie. Ingeschat wordt dat er in de komende tijd nog informatie naar de raad zal komen. Zijn fractie zal voldoende bijdrage kunnen leveren aan het debat over dit onderwerp. De heer Van Zelst zegt dat het in eerste instantie een akkoordstuk was voor zijn fractie met een tegenstem, maar zijn fractie heeft inmiddels een amendement aangekondigd. Voorts wordt een motie ingediend om inwoners wat te ondersteunen in deze moeilijke materie. De wethouder had een kwartier nodig om bijgepraat te worden door de ambtenaren om antwoord te kunnen geven. Voor raadsleden en inwoners is het ook heel erg moeilijk. De voorzitter constateert dat de fracties van Lokaal Belang, VVD, GroenLinksaf, Samen Waalwijk, SGP, CDA en D66 het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 7 maart a.s. De agenda van de raadsvergadering van 7 maart, waarin dit onderwerp besproken wordt, staat op 29 februari op het RIS. 5.

Sluiting

De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun komst en inbreng en sluit de vergadering om 00.15 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van gemeente Waalwijk van 11 april 2024.

De griffier,

De voorzitter,

Jeske Louer

Sacha Ausems

Verslag gespreksavond 21 februari 2024

29