Verslag gespreksavond 13-10-22

Beknopt verslag van de gespreksavond gehouden op donderdag 13 oktober 2022 Voorzitter: Griffier: Plv. griffier:

de heer Timon Klerx mevrouw J. Louer mevrouw F. Opperman

Aanwezig:

de heer J. van Baardwijk Lokaal Belang de heer A. van Belkom Lokaal Belang de heer B. Bruurmijn Lokaal Belang de heer J. van Dijk Lokaal Belang de heer A. van Hamond Lokaal Belang de heer W. Lodenstijn Lokaal Belang de heer N. van der Pluijm Lokaal Belang mevrouw M. Verhagen-van Lier Lokaal Belang mevrouw M. Veraa Lokaal Belang de heer M. Bokšan VVD de heer D. Dubbeldam VVD mevrouw I. Klerks VVD de heer Tom Klerks VVD de heer F. Spierings VVD mevrouw C. de Bruijn CDA de heer W. Paulissen CDA de heer R. Spohr CDA mevrouw B. de Jongste-van Heijst Samen Waalwijk de heer G. Kocken Samen Waalwijk de heer L. Ottens Samen Waalwijk de heer Frank den Braven GroenLinksaf de heer Gijs den Braven GroenLinksaf mevrouw A. Wens GroenLinksaf de heer N. Kieboom D66 de heer H. Metzke D66 de heer J. van Groos ChristenUnie de heer W. van Veelen ChristenUnie de heer R. Tiemstra SGP de heer T. Vink SGP de heer H. van Zelst (vanaf 20.10 uur) SGP mevrouw Y. IJpelaar Lijst IJpelaar mevrouw M. Schilders Sociaal Lokaal

Afwezig m.k.

mevrouw B. Koptagel-Dermibas Mevrouw Y. van Laar

Portefeuillehouders:

mevrouw S. Ausems de heer R. Bakker de heer A. de Jong mevrouw S. Schuijffel

Afwezig m.k.

mevrouw R. Odabasi-Seker

Notulen:

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

1.

Lokaal Belang GroenLinksaf

Opening en mededelingen

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

1

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen harte welkom. Hij meldt de berichten van verhindering. Bespreking raadsvoorstellen met inwoners en daarna college 2.

Vaststelling Lokale Inclusie Agenda

Dit onderwerp is geagendeerd door de fracties van ChristenUnie en SGP. Een vertegenwoordiger van Inclusief Waalwijk geeft aan dat de werkgroep blij is dat de Lokale Inclusie Agenda binnenkort wordt vastgesteld en dat de werkgroep daarbij betrokken wordt en wil daartoe enkele opmerkingen maken en enkele aandachtspunten aangeven. Het document wordt als onoverzichtelijk aangemerkt en kan toegankelijker en beter leesbaar gemaakt worden door te kiezen voor één lettertype, minder kleuren en minder plaatjes. Hierbij moet ook de voorleesversie voor blinden en slechtzienden niet vergeten worden. Voorts zou de werkgroep graag zien dat het logo van Inclusief Waalwijk vermeld wordt. Er worden vraagtekens geplaatst bij het besteden van de helft van het geld aan coördinatie. Het uitvoeren van de schouw culturele instellingen wordt eerder gewenst dan 2024. Met betrekking tot de schouw van het centrum van Waalwijk wordt opgemerkt dat enkele belemmeringen zijn aangegeven, maar een terugkoppeling is er nog niet geweest. Voor gelijke kansen op de arbeidsmarkt voor mensen met een beperking wordt geen datum van uitvoering genoemd. Veel mensen geven zich aan zich nuttig te willen maken door het doen van vrijwilligerswerk of betaald werk. Mensen worden soms afgewezen op hun beperking. Werkgevers of organisaties zien vaak grote obstakels. Sport en vrije tijd krijgen veel aandacht.

Gevraagd wordt of dit ook effect heeft (extra aanmeldingen of het ontstaan van groepen bij verenigingen, vinden de mensen een vereniging, kijkt de gemeente mee als een derde partij een evenement organiseert). Afgelopen zomer werd bij een evenement in de stad geen rekening gehouden met rolstoelgebruikers (geen aparte plaatsen bij het podium). Bij evenementen in de stad moet de gemeente erop toezien dat groepen uitgesloten worden. De werkgroep hoort vaak dat de Wmo in Waalwijk niet inclusief en niet toegankelijk genoeg is. Ook zijn er signalen dat er niet goed wordt geluisterd naar de problemen van mensen waardoor de juiste voorzieningen niet of erg laat ingezet worden. Cliënten voelen zich vaak niet gehoord. Meer advies op maat en financiële ondersteuning op maat is gewenst. Inclusie met betrekking tot jongeren mag meer genoemd worden. Meer aandacht voor groep psychische aandoeningen. Ook mensen met gehoorproblemen of slechtzienden krijgen minder aandacht dan bijvoorbeeld mensen die rolstoelafhankelijk zijn. Er wordt veel gesproken over meer bewustwording en het vergroten van kennis, zorgen voor blijvende aandacht voor de groepen, mensen blijven vinden, blijven ontwikkelen. Geïnformeerd wordt hoe het staat met de pilot van de LHBTIQ-groep en wanneer besloten wordt of en tegen welke voorwaarden dit wordt vervolgd.

Deze vragen gelden ook voor de andere groepen die in bijlage A genoemd worden. Gevraagd wordt of er een budget of een vergoeding komt voor de inzet van vrijwilligers of de werkgroep Inclusief Waalwijk. Herhaald wordt dat Inclusief Waalwijk graag betrokken wil worden in de breedste zin van het woord. Laat elk vergader- of overlegmoment voor één van de doelgroepen een concreet uit te voeren verbeterpunt opleveren. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Bokšan refereert aan de opmerking die werd gemaakt over de coördinatiegelden en informeert welke verbeteringen doorgevoerd zouden moeten worden. Aangegeven wordt dat er ook oplossingen gezocht moeten worden voor mensen met psychische aandoeningen, slechtzienden en jongeren. Hij vraagt of er ideeën zijn welke maatregelen hiervoor getroffen zouden moeten worden. Geantwoord wordt dat degene die zich hierin heeft verdiept niet aanwezig is vanavond en daarom kan deze vraag niet beantwoord worden, maar de werkgroep wil graag in overleg

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

2

om dit uitgebreid te bespreken. Raadsleden en fractievolgers worden uitgenodigd om een vergadering van de werkgroep bij te wonen zodat bepaalde problemen wat uitgebreider besproken kunnen worden. Voor mensen met psychische aandoeningen en jongeren wordt wat minder gedaan, deze groep is wat lastiger te bereiken. Concrete oplossingen zijn niet voor handen, maar het is wel belangrijk om hierover te brainstormen. Deze groep moet meer opgezocht worden. Mevrouw Veraa begrijpt dat er nog geen terugkoppeling is geweest over de schouw van het centrum en vraagt of hier afspraken over gemaakt zijn. Geantwoord wordt dat aangegeven is dat er terugkoppeling zou volgen, maar zonder concrete datum. Inmiddels is afgesproken dat een vertegenwoordiger van de gemeente aansluit bij een vergadering van de werkgroep. De heer Ottens merkt op dat er een aantal redelijk fundamentele opmerkingen gemaakt wordt (belemmeringen centrum, Wmo die niet inclusief genoeg zou zijn, het vinden van de juiste doelgroep, opmerkingen ten aanzien van evenementen) en vraagt of het mogelijk is om de raad in de komende tijd te voeden zodat tot aanscherping van de agenda gekomen kan worden voordat deze wordt vastgesteld. Geantwoord wordt dat er altijd bereidheid is om in overleg te gaan. Concrete punten kunnen aangedragen worden. De werkgroep is benieuwd of de mensen bij de Wmo dezelfde concrete geluiden horen.

Mevrouw Verhagen refereert aan de opmerking dat er minder aandacht is voor slechtzienden en slechthorenden. Voor slechtzienden zijn in het centrum enkele voorzieningen getroffen. Voor slechthorenden vindt zij niets terug, ook niet binnen het gemeentehuis. Zij vraagt hoe de werkgroep het zou vinden als er een schrijftolk wordt toegevoegd aan de raadsvergadering. Gereageerd wordt dat er sinds kort een ringleiding beschikbaar is. De website van de gemeente heeft een voorleesfunctie. Hoe kleiner de groep, hoe lastiger het is om daar direct aanpassingen voor te doen. Desgevraagd geeft zij aan dat het niet bekend is hoe groot de betreffende groep is. Een vertegenwoordiger van PCOB geeft aan dat hij veel contact heeft met Team WijZ. Hij is verbaasd dat gesteld wordt dat Team WijZ zo toegankelijk is omdat men alleen bereikbaar is in de ochtenduren en niet op vrijdag. Mensen op leeftijd vinden het lastig om hulp aan te vragen. Wanneer zij dit wel doen, duurt het op dit moment vier maanden voordat er een keukentafelgesprek plaatsvindt. Af en toe worden daarbij mensen ingezet die niet in dienst van de gemeente zijn. Na het maken van een plan van aanpak wordt dit door een toetser bekeken. Als vervolgens hulp wordt toegekend is er vervolgens bij zorgaanbieders een wachttijd tot ongeveer een half jaar, waardoor het uiteindelijk een jaar duurt voordat mensen hulp krijgen.

Hij geeft een voorbeeld. Een invalideparkeerkaart aanvragen kan alleen digitaal. Voor het aanvragen van energietoeslag moet voldaan worden aan de eis 120% van het sociaal minimum waar veel andere gemeenten naar 130% of 140% zijn gegaan. Veel mensen met een ‘schoenmakerspensioen’ komen daardoor niet in aanmerking. De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn aan inspreker. Hij bedankt de insprekers voor hun inbreng en biedt vervolgens gelegenheid om vragen te stellen aan het college. De heer Vink bedankt de insprekers voor hun inbreng. Het is goed om te zien dat een onderwerp leeft en het sluit aan bij één van de hoofdzaken van het voorstel; niets over ons zonder ons. Hij leest in de uitvoeringsagenda dat wordt ingezet op het verbeteren van de fysieke toegankelijkheid met als einddoel in elke kern minstens één inclusieve speelplek. Gevreesd wordt dat de kernen Waspik en Sprang-Capelle maar één inclusieve

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

3

speeltuin zullen krijgen. Zijn fractie is van mening dat alle speelplekken in de gemeente voor iedereen toegankelijk moeten zijn. De fractie kan zich in grote delen van de agenda vinden, zelfs als deze is gestoeld op de sustainable development goals waar de fractie op een aantal punten absoluut wars van is. Vanavond moet het gaan over zaken die de inwoners echt gaan helpen. De fractie baalt ervan dat in de agenda in slechts drie zinnen een onderzoek naar het diversiteitsbeleid voor de werving van Waalwijks personeel wordt genoemd. Dit hoort niet thuis in deze agenda. De voorzitter roept op de politiek te bewaren voor de raadsvergadering en verzoekt de heer Vink om zich te beperken tot het stellen van verduidelijkende vragen aan het college. De heer Vink is van mening dat deze avond ook is bedoeld om politieke vragen te stellen. Het onderzoek zou moeten dienen om na te gaan hoe inclusief het Waalwijkse wervingsbeleid is. In de doelen wordt aangegeven dat de gemeente naar een diversiteitsbeleid wil. Zijn fractie wil dit absoluut niet. Het is vanzelfsprekend dat de best mogelijke kandidaat de functie krijgt. Geslacht, huidskleur, beperking, leeftijd, religie en seksuele voorkeur mogen daarbij niet uitmaken. Hij vraagt waarom het college het nodig vindt om dit onderzoek en doel specifiek aan deze agenda toe te voegen.

Hij vraagt voorts waarom het college het nodig vindt om dit onderzoek uit te voeren. In navolging op vragen van de VVD vraagt hij wat een inclusief wervingsbeleid behelst. Hij informeert naar de gevolgen als na het onderzoek blijkt dat de gemeente niet divers genoeg is. De ervaring bij het invoeren van diversiteitsbeleid komt er vaak op neer dat de nadruk ligt op etniciteit en seksuele voorkeur. Zijn fractie wenst dat Waalwijk bewaard blijft voor deze woke-ideologie. Wethouder Schuijffel reageert dat zij het liefst zou zien dat alle speelplekken inclusief zijn. Er zijn aanpassingen nodig om deze doelgroep te kunnen laten spelen, maar niet elk speeltoestel is geschikt voor een kind in een rolstoel of iemand die slecht loopt of blind is. Bekeken wordt hoe speelplekken aangepast kunnen worden zodat kinderen met een fysieke beperking daar kunnen spelen. Naast dat dit een kwestie van budget is, betekent dit dat er meer ruimte nodig is. Elk kind moet in de eigen kern kunnen spelen. Het is nog niet bepaald om hoeveel speelplekken het gaat. Met betrekking tot diversiteit geeft zij aan dat het fijn is als de eigen organisatie een afspiegeling is van de lokale samenleving. Het gaat hierbij om mensen van kleur, met een fysieke of verstandelijke beperking, mensen met een andere seksuele voorkeur. Deze vertegenwoordiging helpt om inclusie verder vorm te geven in de samenleving.

Mevrouw De Jongste geeft aan dat een harde ondergrond en anders kijken naar een speeltuin al heel veel mogelijkheden bieden die niets kosten waardoor er wel iets samen gedaan kan worden. De heer Van Groos bedankt de insprekers voor het aanleveren van een aantal aandachtspunten. Op een vraag van zijn fractie naar concrete doelstellingen wordt verwezen naar 3.1 t/m 3.5 van de agenda, maar dat is een activiteitenagenda waarin vooral wordt gesproken vergroten, verbeteren, stimuleren en bevorderen. Er is geen nulmeting. In het voorwoord staat dat de agenda een actieplan is en geen beleidsnota. Hij vraagt waarom niet eerst het beleid wordt vastgesteld. Het is niet duidelijk welke inwoners onder de Lokale Inclusie Agenda vallen (verwarde mensen, arbeidsmigranten, vluchtelingen, mensen die worden gediscrimineerd op de arbeidsmarkt). Hij vermoedt dat er enkel is gesproken met mensen die een bepaalde fysieke beperking hebben. Hij vraagt waarom de wethouder meent dat er met dit document toch sprake is van beleid. Wethouder Schuijffel antwoordt dat is ingestoken op het VN-verdrag dat gaat over het toegankelijk maken van de samenleving voor mensen met een beperking. De Lokale Inclusie Agenda impliceert niet een beleidsplan te zijn, maar is een activiteitenplan om uitvoering te kunnen geven aan het VN-verdrag.

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

4

De heer Van Groos vervolgt dat hij hier nog nader op terugkomt. Als het een activiteitenplan is, wordt dat over een tijdje geëvalueerd en zal geconstateerd worden dat alle activiteiten uitgevoerd zijn. Hij vraagt hoe dan bekend wordt dat Waalwijk inclusiever is geworden en dat de juiste maatregelen zijn getroffen. Wethouder Schuijffel vervolgt dat op een aantal punten concrete doelstellingen zijn benoemd die meetbaar zijn. Op een aantal onderdelen moet een concrete doelstelling nog nader uitgewerkt worden en daarna kan naar de voortgang gekeken worden. Waar moet bijgestuurd worden, moeten er dingen meer of minder gedaan worden. Hierbij wordt de werkgroep betrokken omdat het belangrijk is om dingen te doen waar mensen op zitten te wachten. Mevrouw IJpelaar vraagt wat de wethouder doet met de oproep om het stuk toegankelijker te maken voor de doelgroep. Het woord inclusie komt 170 maal voor in het stuk. Zij vraagt waarom er in het stuk weinig aandacht is besteed aan dementie. De werkgroep heeft een schouw gedaan in het centrum. Zij vraagt of er ook een schouw in de wijken wordt gedaan. Wethouder Schuijffel antwoordt dat het een goed idee is om de agenda in Word te uploaden zodat er gebruik gemaakt kan worden van de voorleessoftware. Aandacht voor mensen met dementie; hoe met deze problematiek omgegaan dient te worden is nu niet meegenomen.

Zij acht het goed om hier nog eens nader over te spreken met mevrouw IJpelaar. Op de schouw in het centrum wordt in november teruggekomen met de werkgroep. Op het moment dat er ontwikkelingen zijn, bijvoorbeeld een herinrichting van een straat, wordt gekeken of de werkgroep betrokken kan worden om te horen hoe de beoogde invulling beoordeeld wordt. Mevrouw IJpelaar benadrukt dat dementie een ziekte is. Deze mensen vallen ook onder inclusie en daarom wil zij graag met de wethouder in gesprek omdat zij in de raadsvergadering wil terugkomen op dit onderwerp. De heer Kieboom vraagt hoe ervoor gezorgd kan worden dat grotere evenementen beter bereikbaar worden. Wethouder Schuijffel antwoordt dat zij eerder al heeft gereageerd naar aanleiding van vragen van de heren Vink en Den Braven. Bij grote evenementen waar derden bij betrokken zijn wordt dit ter sprake gebracht. De organisatie moet hierin nog wat slagen maken, maar het komt aan de orde als er in gesprek gegaan wordt over het organiseren van grote evenementen. De heer Van Groos merkt op dat grote evenementen vaak subsidie ontvangen en informeert of het mogelijk is om als voorwaarde te stellen dat er dingen geregeld worden voor bepaalde groepen. Wethouder Schuijffel neemt deze suggestie mee. Mevrouw Verhagen wijst op een artikel in de krant over de Meedoen Pas, een gratis reispas voor statushouders in De Langstraat.

Zij vraagt of mensen met een Paswijzer ook kunnen aansluiten bij dit initiatief. Zij begrijpt dat er een ringleiding is in de raadzaal, maar dove mensen kunnen nog niet meeluisteren met de raadsvergadering. Zij vraagt of het (financieel) mogelijk is om deze groep ook te betrekken. Wethouder Schuijffel zegt schriftelijke beantwoording toe over de Meedoen Pas omdat zij het initiatief onvoldoende kent. Zij beaamt dat dove mensen niets hebben aan een ringleiding. Als er iemand is die graag zou willen meeluisteren zou daarvoor een schrijftolk geregeld kunnen worden. Als er een concreet verzoek is, hoort zij dat graag.

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

5

De heer Spohr geeft aan dat zijn fractie zich heeft afgevraagd hoe er gekomen kan worden tot de omvang van inclusie. Hij begrijpt uit de discussie dat het geen beleidsplan is maar een activiteitenplan. Het lijkt op een greep uit mogelijkheden waaroverheen de definitie van inclusie wordt gelegd. Uit de inspraak kwam naar voren dat er groepen zijn die nog niet zijn genoemd. De nadruk ligt op fysieke toegankelijkheid waarbij een koppeling wordt gelegd met gemeentelijk vastgoed, maar inclusie gaat verder. Voetpaden zijn vaak niet goed toegankelijk voor mensen in een rolstoel, maar dit komt niet aan de orde. Betrokken kijken in eerste instantie naar de mogelijkheden om van A naar B te komen in de eigen wijk. Er wordt een verbinding gemaakt met het VN-verdrag, maar het verdrag is veel ruimer dan alleen toegankelijkheid. Het gaat richt zich ook op het de zelfstandigheid van mensen om ergens te wonen, onderwijs en werk te kunnen hebben. Hij is het eens dat er meer gekeken kan worden naar hoe er zelfstandig geleefd kan worden in de samenleving. Een logische structuur in het activiteitenplan ontbreekt. Hij hoort nog steeds veel klachten over de website. Mensen konden het formulier voor het aanvragen van de energietoeslag niet vinden, wisten niet dat zij hiervoor bij Baanbrekers moesten zijn. De zoekfunctie zorgt voor problemen bij mensen die minder computervaardig zijn.

Wethouder Schuijffel bevestigt dat inclusie verder gaat dan fysieke toegankelijkheid. In eerste instantie is gekozen voor het verder invulling te geven aan het VN-verdrag. Zij zou graag alle onderdelen van inclusie betrekken, maar vreest dat dit een kostenplaatje oplevert dat niet past. Bekeken is welke onderdelen belangrijk zijn voor de korte termijn. Deze worden doorgevoerd en gemonitord waarna het kan gebeuren dat de focus op andere doelgroepen wordt gelegd. In eerste instantie wordt uitgegaan van een inclusievere samenleving met het toegankelijker maken voor mensen met een fysieke beperking. Het onderdeel inclusie is iets wat in de gehele organisatie op alle vlakken doorgevoerd moet worden. Als er afwegingen en keuzes worden gemaakt moet gekeken worden of het inclusief genoeg is. De klachten over de website zijn benoemd in de agenda. Zij is het eens dat een website in één oogopslag helder moet zijn met kloppende doorverwijzingen. Hier wordt dagelijks aan gewerkt. Sommige zaken zijn wat ongelukkiger uitgevallen en dan is het fijn als daarop gewezen wordt zodat dit aangepast kan worden. Er is bij het klantencentrum altijd bereidheid om formulieren te printen en toe te sturen. Voor ontwikkelingen buiten het centrum wordt nadrukkelijk gekeken naar inclusie en daarbij wordt de werkgroep betrokken. Dit moet een vanzelfsprekendheid worden binnen de organisatie.

Individuele aanpassingen kunnen altijd aangevraagd worden. De heer Spohr vindt het fijn dat er mogelijkheden zijn om documenten via de gemeente te verkrijgen, maar hier moet wellicht meer ruchtbaarheid aan gegeven worden. Voor toegankelijkheid binnen of buiten het centrum wordt vanuit een logische gedachte geredeneerd, maar mensen in een rolstoel moeten eerst vanuit hun huis ergens naartoe kunnen komen. Hiervoor is het noodzakelijk om de voetpaden periodiek te controleren. Wethouder Schuijffel is het hiermee eens. Het thema fysieke toegankelijkheid komt aan de orde bij alle thema’s zodat er geen aparte schouw meer nodig is, maar dat het een vanzelfsprekendheid is. Mevrouw De Jongste merkt op dat zij verbaasd is dat hier nu pas op gelet wordt. In de afgelopen 8 jaar zijn zaken gerealiseerd, maar of dit voldoende en duidelijk is, is nog de vraag. Hoe het binnen de organisatie is, daar wordt ook al heel lang aan gewerkt. Het is zorglijk dat er nu heel snel erg veel moet. De mensen die dit moeten uitvoeren moeten ook de kans krijgen om stil te staan bij wat nodig is. Hierop niet bezuinigen als er een plan ligt, want dat is ook een ervaring. Wethouder Schuijffel bedankt voor dit aandachtspunt. Dit is de reden waarom wordt begonnen met de Lokale Inclusie Agenda. Er is tijd om dit zorgvuldig uit te voeren.

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

6

De voorzitter inventariseert de standpunten en verzoekt om daarbij een motivatie aan te geven. De heer Van Groos geeft aan dat er geen beeld is hoe groot het probleem is, waar de grootste prioriteiten liggen, welke keuzes gemaakt hadden kunnen worden. Hij roept het college op het huiswerk opnieuw te doen om vervolgens met een nieuwe beleidsnota te komen. De heer Ottens sluit zich hierbij aan gelet op de fundamentele opmerkingen vanuit de werkgroep. Uit de reactie van de wethouder blijkt dat er geen relatie met het coalitieakkoord is gelegd waarin uitgebreid is aangegeven dat er aandacht is voor een toegankelijke openbare ruimte in de wijken en kernen. De heer Bokšan heeft geïnformeerd naar de aanvullende maatregelen vanuit de werkgroep en gaat dit nader uitwerken. Mevrouw Verhagen wacht het antwoord van de wethouder over de Meedoen Pas af. De heer Den Braven wil een aantal onderdelen van het voorstel nog nader bespreken in de raad. De heer Spohr geeft aan dat het ook voor zijn fractie aan T-stuk zou zijn, omdat het beleid wordt gemist, maar zijn fractie is er wel voor om ergens te starten en daarom wordt ingegaan op de omvang van inclusiviteit, wat ontbreekt en de logica. Mevrouw IJpelaar wil nog met de wethouder in gesprek over dementie en overweegt met een motie te komen.

De heer Vink kiest voor een bespreekpunt omdat een deel van het betoog moet worden doorgegeven aan zijn collega en daarnaast omdat de fractie ernstige moeite heeft met specifieke onderdelen van het programma (LHBTI-project, het hijsen van de regenboogvlag, het diversiteitsbeleid). De fractie beraadt zich over de manier waarop deze woke-wind buiten het gemeentehuis gehouden kan worden. De voorzitter constateert dat de fracties van VVD, Lokaal Belang, GroenLinksaf, CDA, Lijst IJpelaar en SGP dit onderwerp als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 3 november a.s. De fracties van de ChristenUnie en Samen Waalwijk merken het stuk als T-stuk. De voorzitter bedankt de insprekers voor hun inbreng en sluit de bespreking over dit onderwerp. 3.

Koersbepaling Sociaal Domein

Dit onderwerp is geagendeerd door de fractie van de ChristenUnie. Een vertegenwoordiger van de SAR spreekt in en geeft aan dat het advies van de SAR bij de stukken is gevoegd. De oude koers die in Waalwijk gehanteerd wordt dateert van voor de transitie. Hierbij werd uitgegaan van enigszins overspannen verwachtingen van de zelfredzame burger die in hoge uitzondering maatwerk nodig had. In de nieuwe koersbepaling is sprake van een ander beeld. Het college kiest voor een andere benadering die aansluit bij het bij de coalitievorming uitgebrachte advies. Samenredzaamheid moet nog nadere invulling krijgen op Waalwijks niveau. Bekeken moet worden hoe wijk- en buurtopbouw versterkt kan worden, het vormgeven van burgerparticipatie van onderop, initiatieven van burgers die voor elkaar willen zorgen en ouderen die willen samenwonen stimuleren. In de reeks van uitwerkingsnota’s zal blijken

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

7

hoe hier vorm aan gegeven wordt. De SAR gaat hier graag verder op in als de concrete regelingen en uitwerkingen voorliggen. Afsluitend geeft hij aan dat er bereidheid is om eventuele vragen vanuit de raad te beantwoorden. De heer Van Groos vindt het fijn dat het begrip samenredzaamheid, waar zijn fractie al jarenlang een pleidooi voor voert, wordt omarmd. Hij bedankt voor het advies. De reactie van het college hierop merkt hij aan als vriendelijk, maar beperkt. Vanuit de SAR wordt voorgesteld om bepaalde scenario’s niet meteen over de gehele gemeente uit te rollen, maar eerst experimenten te doen met enkele onderdelen. Hierop is geen reactie gekomen. Hij informeert wat inspreker hiervan vindt. Voorts verzoekt hij om dit idee nader toe te lichten omdat hij vreest dat dit kan leiden tot ongelijkheid in de wijken. Geantwoord wordt dat het aan de raad en het college is om hierover in gesprek te gaan. In punt 4 van het advies wordt een suggestie over de scenario’s gedaan. De visie die in scenario 4 wat fundamenteler wordt uitgewerkt past beter bij het advies vanuit de SAR. Als de scenario’s elkaar niet uitsluiten kan wellicht gekeken worden of een bepaald scenario, dat wat scherper wordt uitgewerkt in scenario 4, in bepaalde wijken toegepast kan worden waarbij in andere wijken vanuit scenario 3 wordt geredeneerd.

De heer Van Groos vraagt hoe in de ogen van de SAR de mensen die gebruik moeten maken van het Sociaal Domein zo optimaal mogelijk tegemoet gekomen kunnen worden. Geantwoord wordt dat burgers hun rechten niet verliezen in bepaalde scenario’s, in alle scenario’s is sprake van een ondergrens. De SAR acht dit minimaal noodzakelijk voor de rechten van burgers en gelijkheid. De gemeente kiest voor een nieuwe koers. In de afwegingen die hierbij worden gemaakt heeft de SAR gelezen dat scenario 4 wordt afgewezen vanwege budgettaire aspecten. Deze beoordeling is een politieke kwestie, maar als dit zo zou zijn kan de SAR zich voorstellen dat er in bepaalde wijken wel via deze benadering gewerkt wordt omdat het dan budgettair wel haalbaar is, bijvoorbeeld omdat er in die wijken kansrijke initiatieven zijn om samen vorm te geven, of dat er een absolute noodzaak is om iets te doen. Mevrouw Veraa informeert naar de invloed van de SAR op het college. Geantwoord wordt dat er na een uitgebracht advies een gesprek wordt gevoerd met het college en/of de ambtenaren over het wel of niet opvolgen. Vervolgens wordt dit teruggekoppeld aan de achterbanorganisaties. De heer Klerks informeert wat wordt verstaan onder een ruime horizon. De koers die in 2013 is vastgesteld was redelijk snel achterhaald op sommige punten. Hij informeert hoe voorkomen wordt dat dit wederom gebeurt.

Het college stelt scenario 3 voor. Hij vraagt hoe realistisch dit scenario wordt geacht gezien de personele druk. Geantwoord wordt dat er in de koers niet veel is opgenomen over de langjarige horizon. Er zijn voorbeelden van gemeenten die kiezen voor een tienjarige aanpak. Het is goed om de visie en koers bestendig uit te zetten om vervolgens in de uitwerkte programma’s aanbieders het vertrouwen te geven en langjarig aan de koers te werken. Opbouwwerk vraagt om een langere adem. De visie van 2013 heeft doorgewerkt in de praktijk en daarom is hetgeen wordt besloten belangrijk omdat hier richting aan ontleend kan worden. Alle vier de scenario’s worden als realistisch aangemerkt, maar terecht wordt gewezen op de schaarste op de arbeidsmarkt die alleen maar zal toenemen. Juist daarom moet de kant van samenredzaam op gegaan worden. Bronnen in de samenleving moeten van onderaf aangeboord worden, naar vermogen kijken wat mensen kunnen en willen. Mevrouw De Jongste hoort de laatste jaren steeds vaker zelfredzaamheid en vraagt of er ook gesprekken worden gevoerd met mensen die zichzelf redden zodat zij kunnen aangeven welke toevoegingen aan de scenario’s gewenst worden.

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

8

Gereageerd wordt dat de SAR juist voorstelt om van zelfredzaamheid af te stappen. In de afgelopen zes jaar zijn er zeker gesprekken gevoerd met de achterban. Als de nieuwe koers door de raad bekrachtigd wordt, is de SAR voornemens om te kijken hoe in het advieswerk burgerparticipatie beter vormgegeven kan worden rondom een bepaald thema. Mevrouw De Bruijn begrijpt dat nadrukkelijk wordt opgeroepen om naar wonen te kijken, zeker gezien de krapte op de markt voor jongeren, en vraagt of hier ideeën voor zijn. Geantwoord wordt dat in de nota thema’s worden uitgewerkt en daarin is het verbinden van het Sociaal Domein in aanzet aanwezig, maar op het gebied van wonen is het wat beperkter. Het perspectief had wat scherper naar voren kunnen komen in het stuk omdat daar kansen liggen (woonprojecten van ouderen met jongeren, gehandicaptenzorg in de ouderenzorg). Mevrouw Schilders merkt op dat de vraag wat maakt dat u wel zelfredzaam bent heel essentieel is in verband met preventie. Het niet vanuit nood hoeven handelen of repareren, maar juist voorkomen. Gereageerd wordt dat er geen tegenstelling is tussen zelfredzaamheid en samenredzaamheid als het gaat om iemand die een maatwerkvoorziening nodig heeft vanuit de gemeente. Dit is een belangrijke kerntaak van Team WijZ.

Er moet gewerkt worden aan de voorkant van de samenlevingsopbouw, want als er alleen maar op individueel niveau gekeken wordt naar wat mensen nodig hebben is dat een doodlopende weg. Op dat onderdeel geeft de visie een positieve aanzet die in de uitwerking bewezen moet worden. De heer Klerks informeert in hoeverre de SAR contact heeft met andere gemeenten en sociale adviesraden. Geantwoord wordt dat er frequent overleg is met de andere tien adviesraden van Hart van Brabant. Daarnaast is de SAR lid van de landelijke koepel waar gebruik gemaakt kan worden van een data-themabank. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan het college. Mevrouw Veraa merkt op dat bij risico’s wordt aangegeven dat de omslag en de verwachtingen van inwoners tot ontevredenheid en onrust kunnen leiden. Zij informeert hoe ervoor gezorgd wordt dat deze impact zo klein mogelijk is. Aangegeven wordt dat er een verandering in denken moet komen. Zij vraagt hoe de ambtelijke organisatie hierin meegenomen wordt. Afsluitend vraagt zij op welke termijn Team WijZ voldoende in staat is om te functioneren op scenario 3 en of er zicht is welke aanpassingen nodig zijn om dit te kunnen realiseren. Wethouder Schuijffel antwoordt dat met goede communicatie de onrust onder inwoners beperkt wordt, duidelijk maken waarom iets wordt gedaan.

Het is echt een andere manier van ervoor zorgen dat inwoners goed kunnen meedoen in de samenleving en dat zij geholpen worden bij de dingen waar zij tegenaan lopen. Voor de ambtelijke organisatie is een ontwikkeltraject voor handen omdat er op een andere manier geacteerd moet worden. Ervoor zorgen dat de verwachtingen gemanaged worden. Als de raad kiest voor scenario 3 dan wordt dit ook hetgeen naartoe gewerkt wordt met het ontwikkeltraject. Mevrouw Veraa vraagt wat er nodig is om dat goed in te richten voor Team WijZ. De ambtelijke organisatie moet aan de voorkant meegenomen worden.

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

9

Wethouder Schuijffel vervolgt dat op het moment dat er niet op alle facetten direct aan de slag kan worden gegaan met de nieuwe koers ontwikkeltrajecten gaan lopen. De onderliggende plannen worden uitgewerkt en daarin wordt de uitwerking vormgegeven en wordt concreet wat dit betekent voor de taken. De heer Spohr leest in het advies van de SAR dat er een hoofdrichting is aangegeven voor de scenario’s maar ziet dit niet terug in het voorstel. Als een bepaald scenario wordt gekozen is het de vraag wat er met de andere mensen gebeurt. Hij informeert of mensen uitgesloten worden. Wethouder Schuijffel antwoordt dat de middelen wordt geconcentreerd. Wat gaat het meeste effect sorteren, op de andere delen geldt het wettelijk minimum. Er worden hele duidelijke keuzes gemaakt voor de doelgroepen waarop gericht wordt. Het is niet zo dat er niets gedaan wordt voor mensen buiten deze doelgroep, maar dat is niet de doelgroep waar intensief op ingestoken wordt. De heer Spohr is van mening dat dit ronduit discriminerend is voor mensen die aangewezen zijn op hulp van de gemeente. Wethouder Schuijffel verduidelijkt dat deze mensen uiteraard hetgeen in de wet geregeld is krijgen. Alle voorzieningen die worden getroffen zijn voor de gehele gemeente bereikbaar, maar het is niet zo dat er wordt geïnvesteerd in andere doelgroepen.

Met het scenario wordt een keuze gemaakt voor de doelgroepen waar op ingestoken wordt omdat verwacht wordt dat dit de groepen zijn waar het meest effect gesorteerd wordt met de gekozen aanpak en die een brede invloed hebben. De heer Van Groos vraagt waarom de gemeente niet voorzichtig begint, eerst bezien of de aanpak werkt waarna dit bij gebleken succes verder uitgebouwd wordt. De SAR maakt hier ook een opmerking over, maar daar is het college helaas niet op ingegaan. De beoogde resultaten zijn duidelijk verwoord (pagina 21, bijlage 1). Hij informeert hoe gemeten wordt of deze resultaten ook worden behaald. Voor de wijk- en buurtteams wordt verwezen naar pagina 31 van de nota waar hij leest dat er voor gekozen kan worden om alle professionals die preventieve, outreachende, vrij toegankelijke zorg bieden samen te brengen. Dit kan als onderdeel van Team WijZ of als apart team. Hij informeert of de wethouder wat concreter kan zijn over gebiedsgericht werken. Voor de scenario’s 3 en 4 zijn extra mensen nodig terwijl deze in het Sociaal Domein al schaars zijn. Hij vraagt waardoor gedacht wordt dat het gaat lukken om deze mensen te werven. Wethouder Schuijffel geeft aan met betrekking tot voorzichtig beginnen dat er gezamenlijk een koers wordt bepaald. De raad kiest een scenario en op basis daarvan wordt de uitwerking in plannen vormgegeven.

Daarna wordt gekeken hoe één en ander verder geïmplementeerd wordt. Zij neemt deze vraag graag mee terug voor nadere beantwoording. Gebiedsgericht werken; er wordt specifiek voor een aantal wijken gekozen waar het gekozen scenario goed toepasbaar gemaakt kan worden zodat er goede resultaten behaald kunnen worden. Met betrekking tot de werving geeft zij aan dat er een krapte is op de arbeidsmarkt, maar deze situatie wordt niet makkelijker als er langer wordt gewacht. Het doel is om minder zorgpersoneel in te zetten omdat de zorg op een andere manier vormgegeven wordt, meer preventief. Met betrekking tot narratieve evaluatie wordt ambtelijk aangevuld dat dit een wetenschappelijk bewezen methode is in kwalitatief onderzoek. Er zijn manier om een mening van een individu om te vormen tot een meer objectieve mening door een onderwerp van verschillende kanten te benaderen en een bepaalde manier van uitvragen. De heer Van Groos geeft aan dat veel gemeente er bij de drie decentralisaties voor gekozen hebben om met wijkteams te werken. Waalwijk heeft hier bewust niet voor

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

10

gekozen. Het werken met wijkteams is in de praktijk geen succes geworden, maar nu lijkt Waalwijk toch voor deze manier van werken te kiezen. Hij verzoekt om verduidelijking. Wethouder Schuijffel antwoordt dat er nog geen afspraken zijn gemaakt hoe het gedaan wordt en ook of niet of dit met wijkteams is. Er wordt wel gekeken naar bepaalde voorzieningen in bepaalde wijken, maar dat wil niet zeggen dat deze voorzieningen niet voor iedereen toegankelijk zijn. De voorzitter informeert of het voldoende duidelijk is. De heer Van Groos geeft aan dat het tijdens de raadsvergadering niet de bedoeling is om discussie te voeren met het college en daarom gaat hij de andere fracties uitnodigen om tot een discussie hierover te komen. De voorzitter inventariseert de standpunten. De heer Tiemstra wil de koerskeuze van het college graag nog even tegen het licht houden in de raad. De heer Van Groos denkt dat het een hele klus zal worden om binnen de toegewezen tijd iets te zeggen over waarom er geen evaluatie is, waarom een ander scenario misschien beter is, de enorme toename van de jeugdzorg in Waalwijk, het principe één huishouden, één plan, één regisseur, onduidelijkheden in de nota (bijvoorbeeld over wijkteams), het ontbreken van een nulmeting. Kortom, onderwerpen genoeg om op terug te komen in de raadsvergadering.

Voorts vraagt hij zich af hoe de raad tot besluitvorming kan komen omdat er wel een scenario gekozen moet worden. De voorzitter geeft aan dat het college voorstelt om scenario 3 te kiezen en wijst op de mogelijkheid om dit te amenderen als daar behoefte aan is. Mevrouw IJpelaar komt in de raad terug op het monitoren van resultaten. De heer Spohr wil eveneens de keuze voor het scenario tegen het licht houden, hij heeft daarnet al gewezen op discriminatie en uitsluiting. In een tijd van overschotten is het vreemd dat er nauw wordt ingestoken op een bepaalde doelgroep. Mevrouw Veraa kiest voor een bespreekpunt omdat het advies van de SAR en de schriftelijke vragen nog nader worden besproken in de fractie. De heer Klerks kiest eveneens voor een bespreekpunt omdat de beantwoording op vragen nog wordt afgewacht en wordt nagedacht over het inzetten van een raadsinstrument met betrekking tot de scenariokeuze. De heer Ottens geeft aan dat zijn fractiegenoot in de raadsvergadering zal toelichten waarom de fractie kiest voor een bespreekpunt. De voorzitter constateert dat de fracties van Lokaal Belang, VVD, Samen Waalwijk, SGP, CDA, Lijst IJpelaar en ChristenUnie dit onderwerp als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 3 november a.s. 4.

Programmabegroting 2023 en Actualisering begroting 2023

De voorzitter biedt gelegenheid om in te spreken. Een vertegenwoordiger van Langstraat Media spreekt in. In een brief zijn de vragen aan de raad reeds geduid. Langstraat Media heeft de functie van lokale en streekomroep. Landelijk beleid richt zich op het teruggaan naar streekomroepen. Om daarvoor in

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

11

aanmerking te komen moet er wel geprofessionaliseerd worden. Dit kan door professionele journalisten aan te stellen voor de nieuwsvoorziening. Voor een periode van twee jaar is een stimuleringssubsidie ontvangen vanuit het stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Om de professionaliteit in de nieuwsvoorziening te kunnen behouden zijn meer middelen nodig dan de middelen die volgen vanuit het Gemeentefonds. Verzocht wordt om de vergoeding te verhogen van € 30.000 naar € 50.000. Daarnaast is wederom een subsidie aangevraagd bij het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. De plannen en ambities om de omroep te laten groeien naar een Streekomroep zijn geduid in de bijlagen. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw Klerks vraagt of de subsidie terugkrijgt als er ook subsidie wordt toegekend vanuit het stimuleringsfonds. Geantwoord wordt dat een eventuele subsidie vanuit het stimuleringsfonds enkel ingezet mag worden voor personeel, niet voor ondersteunende activiteiten. De heer Van Dijk merkt op dat de verhoging van de subsidie pas interessant wordt als er daadwerkelijk wordt samengegaan met Heusden omdat er dan synergie ontstaat. Hij informeert hoe groot deze kans ingeschat wordt. Geantwoord wordt dat al een aantal jaren onderzocht wordt of er met Heusden samengewerkt kan worden om tot een echte streekomroep voor de gehele Langstraat te komen.

Volgend jaar moet ook Heusden met een nieuwe zendvergunning komen en dan wordt geprobeerd om gezamenlijk een vergunning te krijgen. Inspreker kan niet aangegeven hoe kansrijk dit is, maar extra financiële middelen helpen ook om de kwaliteit van de huidige omroep te verbeteren, het zal zeker helpen als Heusden op termijn aansluit. De heer Van Dijk vraagt wat het niet tot stand komen van de samenwerking financieel gezien betekent voor de mogelijkheden van de journalistieke uitbreiding. Geantwoord wordt dat de huidige omroep de nieuwe subsidieregeling ook kan aanvragen met drie gemeenten. Dit gaat over € 250.000 en is niet afhankelijk van de samenwerking met Heusden. Op lange termijn wordt er wel gestreefd naar streekomroepen met een verzorgingsgebied van 150.000 inwoners. Daar wordt nu niet aan voldaan. Het alternatief is een sterkere samenwerking met Hart van Brabant, maar dit wordt minder gewenst. Mevrouw Schilders vraagt of het gat vooral ontstaat omdat er professionals nodig zijn. Geantwoord wordt dat om echt te kunnen professionaliseren goed opgeleide journalisten nodig zijn. Als er geen journalisten in dienst zijn, zijn er ook geen stagiaires. Met de huidige 2fte kan daar een groep omheen gebouwd worden in combinatie met vrijwilligers die door de journalisten worden opgeleid om goede nieuwslezers, redacteuren of verslaggevers te worden.

Als er professionele krachten zijn, kunnen er ook vrijwilligers opgeleid en getraind worden. Een vertegenwoordiger van SCC/WDC Den Bolder spreekt in. Uit de gemeentebegroting voor 2023 wordt afgeleid dat het eerder voorgenomen besluit om de subsidie voor Den Bolder te verlagen met € 50.000 daadwerkelijk doorgaat. Eerder is al bezwaar gemaakt tegen het toen nog voorgenomen besluit en is ingesproken op een gespreksavond. Deze korting is een derde van de netto subsidie en is niet haalbaar. Dit werd onderschreven door de vorige wethouder en is in een overdrachtsadvies (fiche) bij het college neergelegd. Een gedeeltelijke bezuiniging van € 16.500 is inmiddels doorgevoerd. De noodzakelijke bezuinigingsmaatregelen zouden alle buurthuizen raken, maar nu blijkt dat alleen bij Den Bolder deze korting is doorgevoerd. De raad heeft de

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

12

Rekenkamercommissie gevraagd onderzoek te doen naar het subsidiebeleid in algemene zin en de vergelijkbaarheid van subsidievertrekking aan alle buurthuizen en centra. Den Bolder is nooit voor dit onderzoek benaderd en heeft de uitkomsten van het onderzoek niet gezien. Den Bolder ontvangt ongeveer € 260.000 subsidie vanuit de gemeente. Daarvan wordt € 130.000 terugbetaald aan huur voor het pand. Ook Den Bolder heeft te maken met stijgende energiekosten. Het pand is 20 jaar oud, beperkt geïsoleerd en uitgerust met energieonvriendelijke installaties. Van verduurzaming is vooralsnog geen sprake. Verwacht wordt dat de energiekosten flink zullen stijgen. Als de korting op de subsidie doorgevoerd wordt, zal de vereniging verliesgevend zijn en binnen een paar jaar door haar reserves heen zijn. Er zullen dan maatregelen getroffen moeten worden. Bijvoorbeeld minder activiteiten in het sociaal, maatschappelijk en cultureel domein. Of één à twee dagen per week sluiten, eventueel inkrimpen in het personeelsbestand. Een ander alternatief is het opzeggen van de huur en de opdracht teruggeven aan de gemeente. Al deze opties hebben ver strekkende gevolgen voor de leefbaarheid van Waspik en dit staat haaks op hetgeen door de raad wordt beoogd in de cultuurnota (verbinding en sociale cohesie, inwoners op een creatieve manier betrekken bij het bevorderen van de leefbaarheid).

Inspreker kan zich niet voorstellen dat de raad de leefbaarheid wil ondermijnen door Den Bolder fors te korten op de subsidie als de leefbaarheid juist gestimuleerd moet worden en daarom wordt gevraagd om de voorgenomen korting op de subsidie voor 2023 en de jaren daarna ongedaan te maken. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Ottens begrijpt dat uit diverse overleggen met de wethouder, ambtenaren en aan de hand van een analyse is overeengekomen dat de korting beperkt zou worden tot € 16.500 en informeert of dit ook schriftelijk is bevestigd. Geantwoord wordt dat dit bedrag is genoemd in de fiche. De heer Metzke leest in de stukken meer doen met vrijwilligers zoals dit ook gebeurt in andere centra binnen de gemeente en vraagt of hierop al actie is ondernomen. Geantwoord wordt dat Den Bolder een vereniging is met 220 leden. Deze leden zijn allen vrijwilliger en doen allerlei klusjes. Daarnaast zijn er vier mensen in dienst die de vrijwilligers begeleiden, de inkoop verzorgen, de administratie voeren. Er komen steeds meer vrijwilligers die deze taken overnemen en daardoor kan de kostenbesparing van € 16.500 gerealiseerd worden. De voorzitter heeft zojuist vernomen dat het onderzoek van de Rekenkamercommissie enige vertraging heeft opgelopen en volgt in maart.

Gereageerd wordt dat het vreemd is dat de korting wordt doorgevoerd als het rapport nog niet gereed is. Mevrouw Klerks herinnert zich dat Den Bolder meer gekort wordt omdat Den Bolder veel meer subsidie ontvangt dan de andere wijkdienstencentra en informeert hoe inspreker dit ziet. Enige jaren geleden speelde deze kwestie ook en werd er ingesproken. Daarbij is gesproken over het binnenhalen van meer inkomsten. Zij informeert welke acties hierop zijn ingezet. Geantwoord wordt dat de vraag of Den Bolder meer subsidie ontvangt dan de andere wijkdienstencentra onderdeel is van het onderzoek van de Rekenkamercommissie. De centra zijn lastig te vergelijken als je kijkt naar de activiteiten. Het is een hoog subsidiebedrag in absolute zin, maar als de helft daarvan wordt terugbetaald in de vorm van huur, terwijl andere centra dat niet doen en daardoor ontstaat een ander beeld.

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

13

Mevrouw Klerks verduidelijkt dat bijvoorbeeld Zidewinde € 70.000 subsidie ontvangt en daarvan ook nog de huur moet betalen. Vervolgd wordt dat door het organiseren van meer activiteiten die geld opbrengen meer inkomsten worden gegenereerd. Daarnaast zijn er steeds meer verplichtingen om activiteiten te organiseren binnen het Sociaal Domein die meestal geld kosten. De horecavergunning beperkt het organiseren van activiteiten die echt iets kunnen opbrengen. Hierover wordt nog steeds gesproken met de gemeente. De heer Van Groos verzoekt of inspreker de term bezuinigingsdrift nader zou kunnen toelichten omdat hij in de begroting naast dit voorstel om te bezuinigen enkel voorstellen leest om meer geld uit te geven. Hij merkt op dat er al enige tijd PV panelen op het dak van Den Bolder liggen en vraagt of hiervan gebruik gemaakt wordt. Gereageerd wordt dat destijds toen het voorgenomen besluit over de subsidiekorting werd gecommuniceerd dit in een periode was waarin iedereen de broekriem moest aanhalen. De situatie is nu anders, er is sprake van een ruimte in de begroting, maar Den Bolder is het enige centrum waarop gekort wordt. Dit is opmerkelijk mede gezien het feit dat het onderzoek van de Rekenkamercommissie nog niet is afgerond. Voor de elektriciteit van de panelen wordt betaald aan de gemeente.

De voorzitter bedankt de insprekers voor hun bijdragen en biedt gelegenheid om vragen te stellen aan het college. Mevrouw Klerks is benieuwd naar de stand van zaken rondom de horecavergunning van Den Bolder. Wethouder Schuijffel verwacht na de herfstvakantie uitsluitsel te kunnen geven over de horecavergunning. De heer Van Dijk is benieuwd hoe er wordt gekeken naar het verzoek vanuit Langstraat Media temeer omdat aangegeven wordt dat het nog niet zeker is waar het extra bedrag aan uitgegeven wordt. Wethouder Bakker wijst op de verkenning om het gebied te vergroten door de gemeente Heusden toe te laten treden. Met deze schaalvergroting zal vervolgens professioneler gewerkt kunnen worden voor een groter gebied. De Omroep heeft een stimuleringssubsidie ontvangen om verder te kunnen professionaliseren. Een dergelijke subsidie is niet bedoeld om structureel invulling te geven aan bijvoorbeeld capaciteit. Het zal zeker niet de bedoeling zijn dat de gemeente het gat dicht dat achterblijft als de stimuleringssubsidie ophoudt. De gemeente opteert voor het doorvoeren van de schaalvergroting waarna vervolgens collectief met de omliggende gemeente gekeken kan worden naar het op sterkte brengen van de omroep. De heer Ottens informeert wat er met de fiche over Den Bolder van de vorige portefeuillehouder is gebeurd en hoe de opvolger daar naar heeft gekeken.

Wethouder Schuijffel geeft aan dat deze fiche niet op tafel is gekomen. Mevrouw Schilders hoort dat stimuleringssubsidie van de Omroep doorwerkt naar de vrijwilligers. De wethouder heeft aangegeven dat het fijn is als noodzakelijke incidentele posten kunnen worden omgezet in structurele posten. Zij verzoekt om verduidelijking. Wethouder Bakker begrijpt de vraag. Hij heeft dit zo gezegd, maar dit ging over incidenteel omzetten naar structureel als je daar ook het geld voor hebt, niet als je het geld van iemand anders moet krijgen.

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

14

De voorzitter geeft aan dat de fractie van de ChristenUnie aangegeven heeft zij dat vragen wil stellen en biedt hiertoe gelegenheid. De heer Van Groos refereert aan raadsinformatiebrief 47-22 over de meicirculaire waarin meevallers zijn opgenomen die eindigt met twee kanttekeningen; de kans is groot dat het Rijk nog met bezuinigen komt en de onzekere tijden met inflatie en economische ontwikkelingen. Dit klinkt als een pas op de plaats. Zijn fractie was verbaasd toen zij de actualisering zag en vraagt wanneer en hoe het college de raad heeft geïnformeerd over het werken aan een actualisering. Wethouder Bakker antwoordt dat dit twee jaar geleden ook zo is gedaan. Op basis van de meicirculaire wordt gekomen met een voorstel tot actualisering van de begroting die nu voorligt. De heer Van Groos vervolgt dat zijn fractie dit twee jaar geleden geen slimme zet vond. Hij heeft nergens gezien dat er een actualisering zou volgen en zou daarom graag de verwijzing waar de wethouder zich op beroept ontvangen. Wethouder Bakker geeft aan dat hij in juli 2022 heeft gereageerd op de discussie tussen de heer Van Groos en mevrouw Klerks met de opmerking dat het zou kunnen dat het college eventueel met aanvullende voorstellen komt en daarin zou ook de keuze van incidentele middelen structureel opnemen mogelijk zijn bij grotere financiële begrotingen.

Dit was de aankondiging van het feit dat met deze voorstellen gekomen zou worden bij de actualisering. De heer Van Groos vraagt of de wethouder echt van mening is dat dit een heldere aankondiging is van een actualisering op de begroting in de omvang die nu bij de raad ligt. Wethouder Bakker geeft aan dat hij dit meent anders zou hij het niet zeggen. De heer Van Groos vraagt hoe het staat met het strategisch personeelsbeleid. De vertegenwoordiger van de VVD heeft hier enkele jaren geleden naar gevraagd. Er is sprake van vergrijzing, babyboomers verlaten de gemeente, ontgroening en het wordt steeds lastiger om aan personeel te komen. Hij vraagt of de voorstellen in de begroting die te maken hebben met het personeel en de beloning van personeel de uitkomst zijn van het nadenken over strategisch personeelsbeleid. Portefeuillehouder Ausems moet op dit moment het antwoord schuldig blijven. Strategisch personeelsbeleid is ongelofelijk belangrijk en daarom gaat zich zij daarin verder verdiepen omdat dit een stevig punt is in deze tijden van een krappe arbeidsmarkt waarin de gemeente goed moet zorgen voor het huidige personeel, maar zeker ook moet zorgen voor goede aanwas en ontwikkeling. De heer Van Groos heeft overwogen om schriftelijke vragen te stellen, maar het zou jammer zijn als de beantwoording na de begrotingsbehandeling volgt en daarom stelt hij deze vragen nu.

Begin van de week was in het nieuws dat zwangere vrouwen met geldproblemen steeds vaker aangeven dat zij minder of geen kraamzorg willen omdat zij de eigen bijdrage niet kunnen betalen. Gemiste kraamzorg leidt vaker tot een slechtere start van moeder en kind en dus tot meer ongelijkheid. De kraamverzorgende helpt niet alleen bij het op gang helpen van de borstvoeding, maar signaleert het ook als het niet goed gaat met de baby of de moeder. Voor wie niet aanvullend verzekerd is, is de eigen bijdrage voor kraamzorg € 4,70 per uur. Als mensen het minimaal aantal van 24 uur kraamzorg afnemen zijn zij ruim € 100 kwijt. Dit veroorzaakt stress bij vooral zwangeren in een kwetsbare situatie en dat zijn nu juist de mensen die extra veel baat hebben bij kraamzorg. Hoewel de Zorgverzekeringswet geen lokale aangelegenheid is, stelt hij de volgende vragen:

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

15

Erkent het college dat goede kraam- en geboortezorg essentieel is voor een goede start voor moeder en kind en preventie van allerlei gezondheidsproblemen op latere leeftijd? Heeft het college zicht op het aantal vrouwen dat in de gemeente Waalwijk geen of minimale kraamzorg inschakelt en op de oorzaken hiervan? Zo niet, is het college bereid dit bij de betreffende beroepsgroepen na te vragen? Is het college bereid om in de gemeentelijke collectieve verzekering voor minima de aanvullende verzekering die ook de eigen bijdrage voor kraamzorg dekt mee te nemen? Op welke manier wijst het college mensen die het nodig hebben en ervoor in aanmerking op deze speciale verzekering? Kan dit beter? Is het college bereid om op korte termijn met de verloskundigen en de GGD Hart van Brabant te verkennen wat zij binnen de huidige mogelijkheden kan doen om zwangere vrouwen die vanwege geldproblemen afzien van kraamzorg te bereiken en te helpen? Wethouder Bakker stelt voor om de vragen toe te sturen zodat daar voor de begrotingsbehandeling nog iets over aangegeven kan worden. Uiteraard erkent het college dat goede kraamzorg belangrijk is. Mevrouw Schilders merkt op dat de gemeente voor mensen met een gemeentepolis kan onderhandelen om dit in deze polis op te nemen.

De heer Van Groos geeft aan dat de raad op 21 april 2022 de programma- en hoofdstukindeling van de begroting heeft vastgesteld, maar toch is naar aanleiding van het coalitieprogramma een programmawijziging doorgevoerd. Het programma jeugd is toegevoegd. Dit is in strijd met het raadsbesluit. Hij vraagt hoe de portefeuillehouder hierover denkt. In de begroting staan dezelfde hoofstukken als waartoe in april is besloten, maar de paragrafen komen absoluut niet overeen. Hij mist de paragrafen kritische beheersing en brandweer, openbare orde en veiligheid, openbaar basisonderwijs, wijkteams en informeert naar de waarde van een raadsbesluit in dit kader. Wethouder Bakker kan op dit moment niet duiden waar deze wijzigingen uit voortkomen en geeft aan dat hij bereid is om dit nader uit te zoeken. De heer Van Groos vervolgt dat dit destijds een zwaar punt was voor zijn fractie waar zij zich sterk tegen heeft verzet. Voorgesteld werd om te wachten op het coalitieakkoord, maar nu is er toch sprake van wijzigingen. Hij is benieuwd naar het antwoord en hoopt dat hij op 10 november gelegenheid krijgt van de voorzitter om hierover in discussie te gaan met het college. De voorzitter geeft aan dat de fractie van de Lokaal Belang aangegeven heeft zij dat vragen wil stellen en biedt hiertoe gelegenheid.

De heer Van der Pluijm refereert aan de capaciteit die wordt ingezet voor de uitbreiding van het fysieke domein. In het coalitieakkoord is voor twee jaar € 650.000 opgenomen. Dit is veranderd naar € 325.000 structureel zodat er mensen in dienst genomen kunnen worden in plaats van kort durend inhuren. De ambities op het gebied van woningbouw zijn hoog. Zijn fractie maakt zich zorgen of de wensen en ideeën wel haalbaar zijn. Wethouder De Jong antwoordt dat dit is gedaan om te voorkomen dat de gemeente is overgeleverd aan inhuurcontracten. In de ruimtelijke ordening gaat het van planidee naar planontwikkeling wat een periode van minimaal drie tot vier jaar vraagt en daarom is continuïteit in de bezetting wenselijk. Het budget wordt over vier jaar uitgesmeerd zodat mensen aangenomen of voor langere periode gecontracteerd kunnen worden. Om de doelstelling te kunnen halen is capaciteit de eerste voorwaarde. In deze tijd zijn er heel veel afhankelijkheden als het gaat om het kunnen en mogen realiseren van woningen. Betaalbaarheid speelt hierbij een belangrijke rol. Als er zo veel kansen en mogelijkheden komen dat er een tandje bij moet, komt het college terug bij de raad.

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

16

De heer Van der Pluijm refereert aan de inflatiepercentages en de correctie die wordt toegepast in de programmabegroting en op andere onderwerpen. Hij ziet percentages van 2%, 3% en 5%. In het dagelijks leven en in de media hoort hij percentages van rond de 10%. De raad heeft in juni met de nota van uitgangspunten besloten dat een indexatie van 5% wordt aangehouden maar omdat het nu verder is in de tijd maakt zijn fractie zich zorgen of de indexaties waarmee gerekend wordt wel actueel genoeg zijn. Wethouder Bakker antwoordt dat de inflatie omhoog gaat, maar mogelijk gaat het weer omlaag op het moment dat de rijksoverheid besluit om een energieplafond in te stellen. Een groot component van de inflatie bestaat op dit moment uit energie. De gemeente heeft zich gebaseerd op een raming van het CPB. In de septembercirculaire wordt ook met dit percentage gerekend waardoor er hoogstwaarschijnlijk extra middelen komen om de inflatie te compenseren. Wekelijks de begrotingsvoorstellen corrigeren is te veel gevraagd, er wordt strategisch gezien vastgehouden aan de CPB normen waardoor gelijke tred wordt gehouden met het Rijk. De voorzitter concludeert dat dit onderwerp door alle fracties als bespreekstuk wordt aangemerkt voor de raadsvergadering van 10 november a.s. Bespreking raadsvoorstellen met college 5.

Belastingverordeningen 2023 (excl. OZB en leges)

De voorzitter geeft aan dat dit voorstel in samenhang met de begroting wordt besproken. De heer Van Groos geeft aan dat zijn fractie voornemens is om met een amendement op het inflatieverhaal te komen. Voorts is de fractie het niet eens met de verblijfsbelasting en wil zij iets zeggen over het principe ‘de vervuiler betaalt’. Inventarisatie onder fracties A- of B-stukken voor de niet besproken voorstellen 6.

Verordening klankbordgesprekken burgemeester en raad

De voorzitter informeert voor welke fractie dit onderwerp een bespreekpunt is. De heer Ottens geeft aan dat er in het fractievoorzittersoverleg is gesproken over stemmingen over personen. De voorgestelde wijze is in strijd met de Gemeentewet dus daar gaat zijn fractie sowieso op amenderen. Het dient een geheime schriftelijke stemming te zijn. Daarnaast overweegt zijn fractie een amendement dat recht doet aan de positie van de burgemeester en aan de vertegenwoordiging van de raad in de klankbordgroep. De overige fracties worden hier ruim van te voren in gekend. Mevrouw Klerks merkt op dat in het fractievoorzittersoverleg is besloten om dit voortaan zo te doen en is daarom verbaasd dat dit nu niet meer akkoord is voor de fractie van Samen Waalwijk en stelt daarom voor om dit punt te agenderen voor de volgende fractievoorzittersoverleg. Haar fractie is gelukkig met de gekozen werkwijze die wellicht in strijd is met de Gemeentewet, maar wel gebruikelijk is in het land. De voorzitter constateert dat de fractie van Samen Waalwijk dit onderwerp als bespreekstuk aanmerkt voor de raadsvergadering van 3 november a.s. 7.

Voorstel tot tweede keer verlenging van het contract met PWC voor de accountantscontrole

De voorzitter constateert dat dit onderwerp unaniem als hamerstuk wordt aangemerkt.

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

17

8.

Keuze inzet Ombudscommissie Waalwijk en Nationale Ombudsman

De voorzitter verduidelijkt dat het de bedoeling is dat fracties met een amendement komen om hun keuze voor het doorgaan met de Ombudscommissie Waalwijk of het aansluiten bij de Nationale Ombudsman en gaat er daarom vanuit dat dit onderwerp voor alle fracties een bespreekstuk is. 9.

Sluiting

De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering om 22.38 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van gemeente Waalwijk van 3 november 2022.

De griffier,

De voorzitter,

Jeske Louer

Sacha C.A.M. Ausems

Verslag gespreksavond 13 oktober 2022

18