Verslag consultatieavond koerskeuzes 10 mei 2022

Wat het laatste betreft vraagt zich wat dit betekent voor Waalwijk met een specifieke bevolking die uit drie kernen en 165 nationaliteiten bestaat. Dit vraagt veel van een bestuur. Zij begrijpt dat er vanavond accenten gelegd kunnen worden. Dat had zij niet zo begrepen en daarom heeft zij enkel enkele verleidelijke, verduidelijkende vragen. Jeugd jongeren: Het tegengaan van braindrain is prima, maar welke organisatie wordt verantwoordelijk voor het programma jeugd? Hoe wilt u huisvesting voor jongeren daadwerkelijk realiseren? De wachtlijsten zijn enorm lang, worden de wachtenden achtergesteld? Wat heeft de beoogde coalitie in gedachten wanneer zij spreekt over hoogwaardig, openbaar vervoer van en naar onze gemeente? Hoe ziet de beoogde coalitie Waalwijk als een inclusieve gemeenschap waar de verschillen in welzijn, inkomen, luxe en welvaart enorm zijn? Gezondheid: Hoe krijgen preventie en hulp vooraf vorm? Valt de gezondheid van de inwoners die dag en nacht overlast hebben van de geluidshinder van de A59 hier ook onder? Sommige inwoners kampen ook met hun psychische gezondheid. Hoe wordt hier bij het concept van samenredzaamheid ingevuld? Zij sluit af met een quote van John Kennedy: Leiderschap en leren zijn onmisbaar voor elkaar. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

18

Mevrouw Schuijffel refereert aan de culturele diversiteit en het voldoende aandacht daaraan schenken zodat mensen tot hun recht komen en informeert wat er toegevoegd moet worden om dit beter te doen dan dit nu wellicht gedaan wordt. Mevrouw IJpelaar antwoordt dat wanneer zij rondkijkt in de raad zij helaas weinig diversiteit ziet. Zij is één van de ouderen en denkt dat wanneer het mooi geweest is voor haar er niet zo gauw iemand met een kleurtje bij zal komen 20 jaar lang. Die mensen moeten ook bij de politiek betrokken worden. Mevrouw Schuijffel begrijpt dat het ook gaat over het waarderen van de inwoners van Waalwijk juist vanwege de culturele diversiteit en de kleurrijkheid. Zij vraagt wat er concreet gedaan kan worden om daar meer aandacht voor te hebben en stappen in te zetten in het akkoord. Mevrouw IJpelaar geeft aan dat zij met een voorstel zal komen zoals de heer Tiemstra dat ook heeft toegezegd. Mevrouw Odabasi verduidelijkt dat de A4 een samenvatting is van een akkoord dat nog volgt. Het uitgewerkte coalitieakkoord zal iets meer pagina’s bevatten en daarin zullen ook de verschillende plannen teruggezien worden. Zij stelt voor om de vragen te bewaren tot het moment van debat. Zij hoort het volgende accent: aandacht voor de ouderen van nu.

Het onderdeel diversiteit is heel erg belangrijk, maar een coalitieakkoord gaat niet over het aanpakken van de diversiteit in de raad. Aandacht voor diversiteit in de gemeente is wel degelijk onderdeel van het coalitieakkoord. Mevrouw IJpelaar vervolgt dat diversiteit erg breed is. Zij heeft enkel gereageerd op de vraag van mevrouw Schuijffel. Zij miste iets over ouderen en daarom heeft zij dat aangegeven. De heer Klerx roept Lijst IJpelaar op om bij de gestelde vragen vooral ook suggesties te noemen zodat duidelijk is wat er meegegeven wordt en dit betrokken kan worden. Het programma wordt uitgevoerd door de gemeente dus dit kan in lijn gezien worden met hoe bijvoorbeeld duurzaamheid en de binnenstad zijn georganiseerd. Het is geen programma dat uitbesteed wordt, maar een programmatische aanpak. Hoogwaardig openbaar vervoer; zojuist is door de jongeren gewezen op de verbinding naar Breda, snellere tijden, extra busstroken waarbij de gemeente, zoals daar terecht op gewezen werd, afhankelijk is van anderen. Voorts werd opgemerkt dat veel nationaliteiten in de gemeente iets van de bestuurders vraagt. Hij verzoekt om verduidelijking. Mevrouw IJpelaar antwoordt dat zij heeft gemerkt dat er heel veel goede dingen op papier staat, maar veel mensen blijven achter, worden niet bereikt. Zij gaat hierover nadenken en komt met haar wensen.

De heer Bakker merkt op dat er verschillende inzichten zijn over hoe groot het coalitieakkoord zou moeten zijn (hoofdlijnen, detail). Hij hoort vrij gedetailleerde vragen en opmerkingen als het zijn mooie woorden, goede voornemens. Hij maakt hieruit op dat er eigenlijk hele concrete zaken op heel veel onderwerpen verwacht worden en vraagt daarom of er een lijvig document of een richting verwacht wordt. Mevrouw IJpelaar wil zeker een richting horen. Zij was in de veronderstelling dat er vanavond vragen gesteld zouden mogen worden. Zij heeft het akkoord aan inwoners laten lezen, inwoners die wel en niet hebben gestemd. Aangegeven werd als ik dit zo lees loop ik hard weg, ga ik nooit meer stemmen. De heer Bakker vervolgt dat dit de kern van zijn vraag is. Als het coalitieakkoord er straks ligt willen partijen de antwoorden op hun vragen daarin lezen. Dat betekent dat dit vrij

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

19

uitvoerig en duidelijk opgenomen moet worden. Hij vraagt nogmaals of alles opgesomd en uitgewerkt gepresenteerd moet worden of dat met een richting volstaan kan worden. Mevrouw IJpelaar wil hier graag even over nadenken en komt hier op terug. De heer Bakker zegt dat dit eigenlijk voor alle fracties geldt die vragen hebben gesteld in hun pitch of dat nog gaan doen. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van de ChristenUnie. De heer Van Groos bedankt de beoogde coalitie voor het delen van het document en de mogelijkheid om hierop te reageren. De reactie van de ChristenUnie bevat drie onderdelen: 1. Positief, 2. Fysisch, 3. Waarden. Afsluitend gaat hij nog enkele andere accenten aangeven. De fractie is blij dat voor het eerst de term samenredzaamheid wordt gebruikt in plaats van zelfredzaamheid. Mensen worden vermorzeld door de doorgeslagen individualisering en omdat niemand zelfredzaam is; wij hebben elkaar nodig. De fractie is ook blij dat er niet wordt gesproken over het verplaatsen van de Waalwijkse bibliotheek en het busstation. Het document bevat slechts twee pagina’s, dit zou erop kunnen wijzen dat het geen uitgebreid en dichtgetimmerd coalitieakkoord wordt. Zijn fractie mist een visie op een aantal terreinen, niet allerlei details als antwoord op de vraag van de heer Bakker, maar een visie.

Het document begint inhoudelijk met een aanname: Het is noodzakelijk om versneld te groeien naar 55.000 inwoners in 2030 om ons huidige voorzieningenniveau te behouden en te versterken. Deze veronderstelling werd voor het eerst gelezen in het addendum van de demissionaire coalitie. Hij informeert welk wetenschappelijk rapport hieronder ligt, want meer inwoners betekent niet alleen dat de gemeente Waalwijk wat meer geld krijgt uit het Gemeentefonds, maar ook dat de gemeente meer uitgaven heeft, bijvoorbeeld in het Sociaal Domein. Voorts vraagt hij waarom 55.000 en hoe deze bevolkingstoename zich verhoudt tot de huidige grote problematiek op de woningmarkt. Er zijn nu al veel te weinig woningen voor de nog geen 50.000 inwoners. Hij stelt voor eerst de huidige wooncrisis op te lossen voordat het probleem wordt verergerd door Haven 8 oost af te ronden en daarmee nog meer (al dan niet tijdelijke) arbeidskrachten aan te trekken. Gesteld wordt dat er minimaal 1.200 extra woningen gebouwd moeten worden op een duurzame en kwalitatieve manier. In een volgende zin wordt gesproken over flexibele bouw. Hij veronderstelt dat dit laatste niet duurzaam is en zeker niet kwalitatief. Voor de extra woningen moet tot wel 50 meter de hoogte in gegaan worden, maar een visie op hoogbouw is er niet.

Gesteld wordt dat er met de meer ruimte komt voor extra groen, maar bouwen gaat altijd ten koste van bestaand groen. Hij vraagt hoe gedacht wordt meer groen te kunnen realiseren bij meer woningbouw. Aangegeven is dat de plannen ook vragen om een andere kijk op mobiliteit, maar wat die kijk is, wordt niet vermeld. Wellicht dat dit donderdagavond duidelijk wordt als het mobiliteitsplan op de agenda staat. De beoogde coalitie zegt in te willen zetten op hoogwaardig openbaar vervoer. Hij vreest dat hiermee niet wordt bedoeld dat Vrijhoeve, Capelle en Waspik beter openbaar vervoer krijgen. Slechts eenmaal wordt het woord visie genoemd. Hij citeert: “Onze visie blijft het leveren van lokaal maatwerk en een goede aansluiting op de toegang via Team WijZ”. Dat is geen visie, dat is een uitgangpunt. De partijen zeggen dat eerst moet worden onderzocht wat daarvoor nodig is. Volgens zijn fractie zijn dit al sinds 2014 de uitgangspunten voor de drie decentralisaties. Hij vraagt of na 7 jaar nog steeds niet bekend is wat er nodig is. Hij is net als anderen benieuwd naar wat wordt bedoeld met een betere balans tussen macht en tegenmacht en welke tegenmacht er dan mag zijn. Een visie op de betaalbaarheid van alle wensen van de beoogde coalitie ontbreekt.

Zijn indruk is dat de keuzes vooral worden bepaald door gewenste uitkomsten zoals meer woningen en meer evenementen, maar het hoe, ook in financieel opzicht, en het waarom ontbreken te vaak.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

20

Een belangrijke vraag voor de ChristenUnie is welke waarden zitten er onder dit document, de gemaakte koerskeuzes en accenten. Deze vraag komt mede voort uit het feit dat er qua inhoud geen verschil wordt gezien met toen het CDA nog deel uitmaakte van de coalitie. Hij informeert of het CDA toen geen inbreng had, of anders gesteld wat is de toegevoegde waarde van D66 is en waaruit de inbreng van deze partij blijkt. Hij vraagt of dit soms in de laatste alinea zit, de vernieuwende manier voor participatie en democratische vernieuwing zoals het inzetten van een burgerbegroting. Afrondend geeft hij aan dat naast de al aangegeven accenten het volgende nog aangegeven wordt. De ChristenUnie betreurt het dat het tegengaan van de sociale veeldeling niet als speerpunt is vermeld en dat maatschappelijke opgaven als vergrijzing, energiearmoede, drugsproblematiek en ventilatie in scholen niet worden genoemd. Niet alles kan genoemd worden, maar de keuzes van de beoogde coalitie zeggen meer dan genoeg. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen. De heer Klerx antwoordt dat meer inwoners ook meer geld per inwoner inhoudt. De berekeningen uit het Gemeentefonds laten zien dat grote gemeenten er meer op vooruit gaan dan kleinere gemeenten. Een maatschappelijk voordeel is dat er een betere balans ontstaat. Meer jongeren aantrekken voor de toekomst van Waalwijk.

Bij een andere kijk op mobiliteit is een aantal voorbeelden genoemd (deelmobiliteit, hoogwaardig openbaar vervoer, parkeernormen). Gesteld wordt dat de visie ontbreekt, hij vraagt op welke onderdelen een specifieke visie wordt gewenst. De heer Van Groos antwoordt dat de herverdeling van het Gemeentefonds waar nu over gesproken wordt er waarschijnlijk toe leidt dat de grote gemeenten er duidelijk op vooruit gaan. Het gaat dan niet om 50.000 of 55.000 inwoners, maar om minstens 100.000 inwoners. Hij is benieuwd naar de informatie die op de achtergrond aanwezig is om aan te geven dat Waalwijk in financieel opzicht echt veel beter af is als er 55.000 inwoners zijn. De concrete dingen die zijn genoemd met betrekking tot mobiliteit zijn wat hem betreft nog geen visie op mobiliteit. Hij begrijpt dat er minder auto’s gewenst worden, maar de vraag is of de Waalwijkers daaraan toe zijn. Hij zou graag een visie zien hoe dit bereikt kan worden. Als het gaat over de huidige wooncrisis in Waalwijk vraagt hij zich af wat de problemen en oorzaken daarvoor zijn, want daar leest hij niets over. Een van de oorzaken is dat geen woningen zijn gebouwd voor de doelgroepen die er zijn (starters, senioren die niet kunnen doorstromen). De vraag naar woningen stijgt door de enorme economische expansie in Waalwijk.

Mensen die straks in Waalwijk komen werken, wonen niet in Waalwijk en daarom zegt de ChristenUnie los eerste deze wooncrisis in plaats van dat deze wordt vergroot. Mevrouw Odabasi refereert aan de opmerking waarom het vanuit financieel perspectief belangrijk is om het inwoneraantal op peil te hebben en te laten groeien. Vanwege de schaal zijn er discussies over het voorzieningenniveau, een volwaardige bibliotheek, sportvoorzieningen, voldoende onderwijscapaciteit, een mbo afdeling in Waalwijk. De discussie over het ziekenhuis heeft ook te maken met de schaalgrootte, het ziekenhuis kan wellicht behouden worden met een redelijk inwoneraantal en de stroom vanuit de omliggende gemeenten. Je krijgt meer voor elkaar als je een middelgrote gemeente bent. Als daar niet actief op ingezet wordt en de vergrijzing slaat toen, ontstaan weer andere problemen en daarom moet breder gekeken worden dan alleen het Gemeentefonds. De heer Van Groos denkt dat voor de bibliotheek, het ziekenhuis of de mbo school niet uitmaakt of het 50.000 of 55.000 inwoners zijn. Mevrouw Odabasi verduidelijkt dat de ambitie moet zijn dat je een groeigemeente wilt zijn en geen krimpgemeente om de voorzieningen in stand te houden.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

21

De heer Van Groos vindt het jammer dat het lijkt dat het zo geframed wordt dat de ChristenUnie voor een krimpgemeente pleit. De gemeente moet zeker ambities hebben. Dat kan op allerlei terreinen en hoeft niet perse het inwoneraantal te zijn. Dit is een overtuiging van de beoogde coalitie, maar hij heeft nog geen bewijs gevonden dat er naar 55.000 inwoners gegroeid moet worden om de genoemde ideeën te verwezenlijken. Ook zijn fractie is voor goede voorzieningen, het ziekenhuis in Waalwijk, een goede bibliotheek, maar dat kan ook op een andere manier. De groei versterkt in eerste instantie een probleem dat er al is; de wooncrisis. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van Sociaal Lokaal en merkt daarbij op dat het de maidenspeech is van mevrouw Schilders. Mevrouw Schilders bedankt voor de ruimte die geboden wordt en de mogelijkheid om in gesprek te gaan over mogelijke aanvulling op de koerskeuzes van de beoogde coalitiepartners. Als nieuweling in de raad is het vooralsnog belangrijk om te luisteren. Zij heeft zich voorgenomen om alleen te spreken als zij iets toe te voegen heeft of kan leren. Sociaal Lokaal kan zich in alle onderdelen herkennen en steunt de genoemde voorbeelden van harte. Het is zeker een begin. Vooral de keuzes die leiden tot meer inclusie en burgerparticipatie worden omarmd. De wens tot meer leeft wel.

Niet zo zeer meer in financiële ruimte, want dat gaat ten koste van keuzes van individuele burgers, maar wel in meer ruimte voor een integrale aanpak. De fractie zou graag meer overlap creëren, meer samenhang, samenwerking, samenleven en samenredzaamheid, des te meer kansen er komen om meer keuzes te realiseren van zowel coalitie als oppositie. De fractie ziet graag meer aandacht voor het proces. Meer ruimte voor leren en veranderen. Het is mooi om een theoretisch kader te scheppen en een koersrichting te bepalen. Nog belangrijker en een grote kunst is het om in de praktijk de bestaande bestuurscultuur zodanig structureel te veranderen met als uitgangspunt dat de ander net als jijzelf te vertrouwen is. Een systeem waarbij een gelijkwaardiger speelveld ontstaat waarbij ook burgers en inwoners eerder inspraak hebben over wezenlijke aspecten van hun leefomgeving die mede bepalend zijn voor hun kwaliteit van leven. Liever de nek uitsteken op basis van kansen en mogelijkheden en actief meebewegen in en met de samenleving binnen gestelde regels en kaders natuurlijk maar zonder de angst ook hierin te durven snijden als dingen anders uitpakken dan verwacht of wij ingehaald worden door betere alternatieven. De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn naar aanleiding van deze bijdrage. (De aanwezigen reageren met applaus).

De voorzitter geeft aan dat de heer Klerx nog iets wil melden met betrekking tot de beoogde wethouders. De heer Klerx is blij met deze vruchtbare avond. Hij heeft meegeschreven, veel vragen gehoord en ook een heleboel suggesties. Enige tijd geleden heeft hij namens de beoogd coalitiepartners vier kandidaat-wethouders bekend gemaakt: John van den Hoven voor Lokaal Belang, Ronald Bakker voor de VVD, Dilek Odabasi voor GroenLinksaf en Sheila Schuijffel voor D66. Gisteravond heeft Lokaal Belang een besluit genomen over de tweede kandidaat-wethouder. Na een selectieprocedure heeft de fractie gekozen voor Ad de Jong uit Sprang-Capelle. Ad is al geruime tijd actief lid van de partij en zeer betrokken bij het verenigingsleven in de gemeente. De raad wordt op de hoogte gehouden van het verdere proces richting de collegevorming. Afsluitend bedankt hij iedereen nogmaals voor de constructieve avond. 5.

Sluiting

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

22

De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun aanwezigheid en inbreng en sluit de vergadering om 22.42 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van gemeente Waalwijk van 7 juli 2022. De griffier,

De voorzitter,

Jeske Louer

Sacha C.A.M. Ausems

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

23