Verslag consultatieavond koerskeuzes 10-05-22

Beknopt verslag van de gespreksavond gehouden op dinsdag 10 mei 2022 Voorzitter: Griffier: Plv. griffier: Communicatieadviseur

mevrouw S. Ausems mevrouw J. Louer mevrouw F. Opperman de heer T. Broeders

Aanwezig:

de heer J. van Baardwijk Lokaal Belang de heer A. van Belkom Lokaal Belang de heer B. Bruurmijn Lokaal Belang de heer J. van Dijk Lokaal Belang de heer T. Klerx Lokaal Belang mevrouw B. Koptagel-Dermibas Lokaal Belang de heer W. Lodenstijn Lokaal Belang de heer N. van der Pluijm Lokaal Belang mevrouw M. Veraa Lokaal Belang de heer R. Bakker VVD de heer M. Bokšan VVD mevrouw I. Klerks VVD de heer T. Klerks VVD de heer F. Spierings VVD mevrouw Y. van Laar GroenLinksaf mevrouw D. Odabasi GroenLinksaf mevrouw A. Wens GroenLinksaf mevrouw C. de Bruijn CDA de heer J. van Elderen CDA de heer W. Paulissen CDA de heer R. Spohr CDA de heer T. Mertens D66 mevrouw S. Schuijffel D66 de heer R. Tiemstra SGP mevrouw Y. IJpelaar Lijst IJpelaar de heer J. van Groos ChristenUnie mevrouw M. Schilders Sociaal Lokaal de heer C. Chirino Samen Waalwijk mevrouw B. de Jongste-van Heijst Samen Waalwijk de heer G. Kocken Samen Waalwijk de heer L. Ottens Samen Waalwijk

Afwezig m.k.

de heer A.A. van Hamond de heer J. van de Hoven mevrouw M. Verhagen-van Lier de heer F. den Braven de heer H. van Zelst

Portefeuillehouders:

de heer E. Daandels (demissionair) mevrouw D. Odabasi (demissionair)

Notulen:

1.

Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang GroenLinksaf SGP

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

Opening en mededelingen

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

1

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen harte welkom. Zij richt ook een woord van welkom aan de kijkers via de livestream en een speciaal welkom aan alle jongeren. De jongeren worden uitgenodigd om te zeggen wat zij denken, voelen, vinden en waar zij het wel of niet mee eens zijn, wat zij graag zouden willen. Zij meldt het bericht van verhindering van mevrouw Verhagen en de heer Van Zelst. 2.

Gesprek met jongeren

De voorzitter geeft aan dat de beoogde coalitiepartijen een document hebben gemaakt waarin zij aangeven dit zou onze richting zijn voor de komende vier jaar en daar gaan wij het over hebben met de raad, maar zij willen eerst nog een gesprek met jongeren voeren. Voorafgaand aan dit gesprek voorziet zij de jongeren van enige achtergrondinformatie. In maart waren de gemeenteraadsverkiezingen, 10 partijen en hiermee 29 raadsleden zijn vervolgens in de gemeenteraad gekozen. Alle raadsleden zijn afwezig. Lokaal Belang is de grootste partij en heeft het initiatief genomen om te komen tot een coalitie. Een coalitie is een samenwerking van een aantal partijen die meestal de meerderheid heeft in de raad. Zij schrijven een coalitieakkoord waarin staat welke koers de gemeente gaat varen de komende vier jaar. De coalitiepartijen leveren meestal ook de wethouders. De wethouders vormen samen met de burgemeester het college. Het college is het bestuur van de gemeente. De partijen die geen deel uit maken van de coalitie worden de oppositie genoemd. In Waalwijk zijn naast Lokaal Belang ook de VVD, GroenLinksaf en D66 de partijen die hebben aangegeven dat zij samen een coalitie willen gaan vormen. Zij zitten nu midden in dat proces. Vanavond staat in het teken van het bespreken van de keuzes van deze partijen.

De raadsleden zijn gekozen door de kiezers en daarnaast zijn er ook nog fractievolgers die de fracties bij hun werk helpen. De raadsleden en fractievolgers willen graag de wensen en ideeën voor Waalwijk horen voor de komende vier jaar. Nu is een belangrijk moment om input te geven aan het beleid omdat vandaag de koers wordt besproken met de raad. Er mag over alle onderwerpen gesproken worden, van wonen tot uitgaan, van sport tot verkeer. Zij informeert of er iemand is die iets wil meegeven aan de raadsleden. Een student wil graag wat zeggen over het openbaar vervoer. De bus rijdt rechtstreeks naar Den Bosch, maar niet naar Tilburg. Zij informeert of er een rechtstreekse verbinding mogelijk is omdat studenten hier veel baat bij zullen hebben. Zij heeft voor een studie in Den Bosch gekozen vanwege het openbaar vervoer. Eén van de jongerenambassadeurs herkent het probleem. Zij gaat in Breda naar school, de verbinding daarnaartoe is nog slechter, op een goede dag kost dit 1,5 uur op een slechte dag soms 3 uur. Er is wel een busverbinding van Waalwijk naar Breda waardoor zij via Tilburg reist. Deze bus is echter vaak al heel erg vol voordat deze uit Waalwijk vertrekt en dat is niet comfortabel. Het is niet veilig omdat er te veel mensen toegelaten worden.

Aangevuld wordt dat de bussen zo vol zijn dat mensen soms niet eens meer mogen instappen en daardoor te laat komen voor hun lessen of tentamens. Gevraagd wordt of de verbinding naar Tilburg beter is dan die naar Den Bosch vanwege de files op de laatste route, wellicht kan er een busbaan komen zodat de file vermeden kan worden. Een andere jongerenambassadeur merkt op dat zij altijd via Tilburg met de trein naar Den Bosch reist omdat dit sneller gaat dan met de bus. De voorzitter begrijpt dat de busrit naar Tilburg langer duurt vanwege het aantal stops, maar vanwege de eigen busbaan minder lang duurt dan de busrit naar Den Bosch in het geval van file. Overvolle bussen zijn in algemene zin een vraagstuk.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

2

Een jongerenwerker geeft aan dat er toen zij studeerde een aparte lijn was van Waalwijk naar Tilburg met één stop in Loon op Zand. Het is jammer dat deze lijn nu niet meer is. Gereageerd wordt dat heel veel toeristen met de bus naar de Efteling komen waardoor de bussen vaak heel vol zijn. In Sprang-Capelle zijn ook vier stops op dezelfde weg die voor vertraging zorgen. Een student uit Capelle wijst op de verbinding tussen Raamsdonkveer en het Vredesplein die is beperkt naar eenmaal per uur. Er rijden meer bussen naar Tilburg dan naar Den Bosch waardoor je vaak in overvolle bussen moet zitten of niet toegelaten wordt. Een jongere wijst op begeleid wonen waarbij de wachtlijsten zo lang zijn dat jongeren niet in hun eigen stad of dorp kunnen blijven wonen en gedwongen worden om verder weg te wonen. Aangevuld wordt dat dit ook ligt aan hoeveel je er zelf achteraangaat bij de gemeente. Haar ouders zijn echt heel erg actief geweest in het benaderen van de gemeente voor een plaats voor haar broer, maar zij kan zich voorstellen dat niet iedereen deze mogelijkheid of capaciteiten heeft waardoor ongelijkheid ontstaat. Opgemerkt wordt dat het heel erg lang duurt voordat je op gesprek mag komen waarna een kennismaking en weer later nog een intake volgen. Vervolgens kom je op de wachtlijst en moet je wachten tot je aan de beurt bent.

Het duurt soms meer dan een jaar om een plekje te vinden. Deze stap moet eigenlijk gewoon vrij zijn. De voorzitter begrijpt dat het gaat om de capaciteit (de hoeveelheid huizen) maar ook om de manier waarop je toegang krijgt (makkelijk of het kost heel veel energie). Mevrouw Van Laar vraagt hoe lang er gewacht moest worden en begrijpt dat het ook gaat om een plek die niet de voorkeur had. Geantwoord wordt dat er na twee jaar op de wachtlijst een plaats was in Assen. Als je zo’n stap moet maken, heb je mensen om je heen nodig die je vertrouwt. Veel jongeren uit Waalwijk willen hier een begeleid wonen plek, maar die zijn er niet. En als er wel een plek is, wordt je ergens anders heen gestuurd omdat je indicatie niet klopt en dat is krom. De voorzitter kent het verhaal dat hier achter zit wat indrukwekkend is en bedankt voor het delen. Aangegeven wordt dat voor studenten onmogelijk is om een woning te vinden in Waalwijk. Studenten kunnen niet veel betalen, veel woningen die worden aangeboden kosten tussen de € 700 en € 800 per maand. Bovendien zijn dit gezinswoningen die te groot zijn voor een alleenstaande. Mensen gaan daardoor al snel buiten Waalwijk zoeken omdat er te weinig is voor studenten en alleenstaanden. Mevrouw Klerks vraagt hoe groot de woning zou moeten zijn en hoeveel deze zou mogen kosten voor een gemiddelde student.

Geantwoord wordt dat een studio of eenkamer appartement al ruim voldoende zou zijn. Het maximum is € 500 per maand exclusief bijkomende kosten, maar dit betekent wel dat er bijgeleend moet worden. Mevrouw Klerks informeert hoe erover een studentenwoning met een slaapkamer van 18m² wordt gedacht, waarbij de woonkamer wordt gedeeld.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

3

Vervolgd wordt dat de voorkeur uit gaat naar een eigen woning. Bij studentenwoningen gaat het vaak om een ruimte van 6m² voor € 400 per maand. In Tilburg kun je een appartement huren voor € 400 per maand waardoor dit best wel krom is. Zij staat open voor een studentenhuis, maar dan moet het wel betaalbaar en realistisch zijn. Mevrouw Klerks zou graag horen wat de gemeente zou moeten bouwen, begrijpt dat een studentenwoning een mogelijkheid is, maar dan moet het geen 6m² zijn. Zij informeert of 12m² tot 18m² (een gemiddelde studentenwoning) voldoende is. Dit wordt bevestigd. Toegevoegd wordt dat het lastig is om te weten wat je nodig hebt als je voor het eerst op jezelf gaat wonen. Het zou kunnen blijken dat samenwonen niet jouw ding is en dat je een eigen toilet en badkamer nodig hebt. Je weet pas hoe dit is als je het daadwerkelijk hebt ervaren. Opgemerkt wordt dat het handig is om lampen bij de groene kooi in Zanddonk te hangen zodat daar ook in de avond gespeeld kan worden. Naast de Ducdalf is een skatepark wat beter onderhouden moet worden. Daar is een gleuf waardoor je heel makkelijk kunt vallen, bovendien zijn er losse steentjes. Gevraagd wordt waarom het bikepark bij het Lido is weggehaald. De voorzitter bedankt voor deze concrete melding. Met betrekking tot het bikepark heeft zij een vraag van ouders gekregen die is doorgeleid naar de wethouder die hierover gaat.

Er was sprake van veiligheidsproblemen. Wethouder Odabasi vult aan dat er inderdaad veiligheidsproblemen waren. De initiatiefnemers van het bikepark hebben zich teruggetrokken waarna het gebied in overleg met hen is gesloten. Als nieuwe initiatiefnemers die de veiligheid en het beheer op zich willen nemen zich melden is de gemeente bereid om te bekijken of dit georganiseerd zou kunnen worden. De voorzitter kan zich voorstellen dan jongeren hiervan balen, maar de gemeente moet voldoen aan allerlei veiligheidsregels als het iets op de openbare grond betreft. De initiatiefnemers konden het veiligheidsniveau niet garanderen. Gevraagd wordt waarom de gemeente het dan niet zelf oppakt omdat er al veel faciliteiten aanwezig zijn op het terrein. De voorzitter antwoordt dat dit een mogelijkheid is, maar dat kost geld en daar horen overwegingen bij waarna er een voorstel moet komen dat goedgekeurd moet worden door de raad. Zij veronderstelt dat de raad de suggestie heeft gehoord. Met betrekking tot de veiligheid op voetbalveldjes en speelparken wordt opgemerkt dat er onderhoud nodig is op het Cruyff court (hekken, scherpe randen, kabels bij de goals, het veld is versleten). Dit is samen met de buurtcoach bij de gemeente gemeld.

De voorzitter reageert dat het mogelijk is om een melding te doen via de website van de gemeente waarna dit wordt opgepakt door de buitendienst en er wordt gecommuniceerd over de afhandeling. Een jongerenwerker geeft aan dat aangegeven is dat er een bepaalde levensduur is gekoppeld aan het veld waar de gemeente zich aan moet houden. De voorzitter vervolgt dat er gradaties zijn in onderhoud, veiligheid en de staat van het veld en bedankt voor het melden. Aangevuld wordt dat dit ook geldt voor andere voetbalveldjes.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

4

Gevraagd wordt hoe het komt dat de hekken niet meer op zijn plaats staan, is dit iets voor de gemeente of voor de jongeren zelf? Gereageerd wordt er ook jongens komen die heel goed kunnen voetballen waardoor er af en toe een duel is waarbij tegen hekken wordt geduwd. Als dat vaak gebeurt, valt het hek makkelijk om. De voorzitter begrijpt dat wordt gesteld wat is je eigen verantwoordelijkheid en wat is de verantwoordelijkheid van de gemeente, waar liggen de grenzen. De heer El Messaoudi snapt waar het om gaat. De Cruijff court wordt intensief gebruikt waardoor de afschrijvingstermijn, die eigenlijk meer belastingtechnisch is, niet opgaat. Gezegd werd dat mensen naar het ziekenhuis moeten en dan gaat het niet perse om het Cruyff court maar meer over wiens schuld het is. Oneens dat de gemeente hier iets aan kan doen. De heer El Messaoudi vervolgt dat dit net zoiets is al vandalisme bij een bushokje, is dat de schuld van de bewoners? Als iets kapot iets, dan moet daar iets aan gedaan worden hoe lastig dit soms ook is. Opgemerkt wordt dat er in de Kloosterweg een voetpad ligt dat er niet goed uitziet. Het is onveilig om daar te wandelen. De wortels van bomen hebben het pad overgenomen. Voorgesteld wordt om het pad te vervangen of te verwijderen aangezien er aan de overkant een voetpad ligt dat wel prima is.

De voorzitter merkt op dat ook hiervan een melding gemaakt kan worden in het reeds genoemde systeem. Gereageerd wordt dat er wel meer slechte voetpaden en fietspaden zijn. Mensen moeten soms oversteken omdat het voetpad niet in orde is. Eén van de jongeren geeft aan dat zij zich ’s avond niet altijd veilig voelt en te maken heeft gehad met straatintimidatie. Zij weet niet in hoeverre de gemeente capaciteit heeft om dit op te lossen, maar zou graag willen dat er maximale op ingezet wordt om daar een steentje aan bij te dragen. Mevrouw IJpelaar bedankt voor het delen en vraagt wat er onder straatintimidatie verstaan wordt. Geantwoord wordt dat groepjes jongeren of wat oudere mensen die hebben gedronken naar haar schreeuwen of haar nafluiten. Het gebeurt niet wekelijks, maar wel regelmatig. Veel van haar vriendinnen mogen niet alleen naar huis fietsen of moeten hun live locatie met de ouders delen. Mevrouw IJpelaar informeert of er melding is gedaan bij de politie. Vervolgd wordt dat er geen melding is gedaan omdat dit niet strafbaar is. De politie kan mensen enkel aanspreken. Als zij een groep mensen ziet op straat is zij meteen alert en dat is geen fijn gevoel. De heer Mertens weet dat dit onderwerp (subjectieve veiligheid) wordt meegenomen in de enquêtes (leefbaarheidsmonitor) in de wijken.

Hij veronderstelt dat er speciale aandacht van de politie uitgaat naar de specifieke situaties die worden gemeld. Aangevuld wordt dat getwijfeld wordt of meer politie op straat en groepen aanspreken de juiste aanpak is. Zij gaat groepen liever uit de weg.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

5

Een andere jongere geeft aan dat zij dit probleem herkent (roepen, nafluiten, achter iemand aan lopen) waardoor zij vrienden moet bellen omdat zij het niet vertrouwt. Het is jammer dat dit in een stad als Waalwijk een probleem is. Er is voldoende verlichting in het centrum, maar er is te weinig toezicht. Beaamt wordt dat meisjes langs het Halve Zolenpad van Drunen en tot aan Waspik worden nageroepen. Hij wordt vaak door zijn zusjes en nichtjes gebeld omdat zij daar niet veilig kunnen lopen of fietsen. De weg bij het RKC stadion is erg donker. Mevrouw Klerks informeert wat de gemeente zou kunnen doen zodat betrokkenen zich veiliger voelen. Zij hoort meer verlichting, maar wellicht meer boa’s of camera’s. Aangevuld dat het inderdaad vaak gebeurt dat meisjes achternagezeten worden. Desgevraagd geeft hij aan dat meer verlichting sowieso goed zou zijn. Veel straatjes zijn niet goed verlicht, bijvoorbeeld sommige delen van de Winterdijk. De straat bij de brug in de buurt van McDonalds is helemaal niet verlicht. Het Halve Zolenpad bij het RKC Stadion is inderdaad niet goed verlicht. Op veel verbindingswegen is de verlichting niet optimaal (lantaarnpalen die niet werken). Verlichting helpt altijd, maar voor haar ligt de oplossing vooral in het aankaarten van dit probleem door de gemeente. Zij heeft nog weinig gezien van een campagne tegen straatintimidatie.

Dit moet op scholen besproken worden. Mensen kunnen elkaar aanspreken als hier bewustzijn over gecreëerd wordt. Aangevuld wordt dat het ook zou helpen als het wat serieuzer wordt genomen als er een melding wordt gedaan. Zij gaat niet meer naar de politie omdat er niets mee gedaan wordt, er wordt meer van de politie verwacht. Boa’s of wijkagenten zouden kunnen langsrijden. Mevrouw Schilders vraagt of buurtpreventie zou kunnen helpen of mensen uit de eigen wijk. Geantwoord wordt dat dit in zijn wijk zeker gebeurt, maar niet iedereen kan alles zien. Desgevraagd geeft hij aan dat hij geen mensen heeft gezien van buurtpreventie, maar enkel de bordjes dat er buurtpreventie is. Opgemerkt wordt dat het lastig is om onderscheid te maken in wie je wel of niet kunt vertrouwen. De voorzitter begrijpt dat dit een effect is van de vervelende ervaringen die zijn opgedaan en bedankt voor het delen. Boa’s, wijkagenten en buurtpreventie zal zeker helpen. Camera’s geven geen veilig gevoel omdat er niet ingegrepen kan worden als het mis gaat. Waalwijk wordt steeds groter, het moet niet zo ver komen dat er in Waalwijk ook nare dingen zoals ontvoeringen plaatsvinden. Mevrouw Van Laar kent het gevoel, niet overal is voldoende verlichting, het is vervelend als mensen je nafluiten waardoor je je niet veilig voelt.

Het jongerenwerk komt ook op locatie en er is een grote kans dat zij de betreffende jongeren kennen waardoor zij ermee aan de slag kunnen. Wellicht is het goed om met de organisaties in Waalwijk die zich hiermee bezig houden gezamenlijk te bespreken of er campagne gevoerd zou kunnen worden.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

6

Het is wel slim om meer camera’s op te hangen als bewijsmateriaal. Het zou mooi zijn als er ook nog een campagne volgt. Terugkomend op de vraag hoe het veiliger kan worden is het belangrijk dat het laagdrempeliger wordt. Weten dat er naar je geluisterd wordt. Buurtpreventie is prima, maar wie kan er gebeld worden om drie uur in de nacht? Mevrouw De Jongste merkt op dat wanneer zij ziet dat wanneer er een lantaarnpaal langs het Halve Zolenpad stuk is zij het nummer noteert zodat zij dit kan melden. Meestal wordt het dan vrij snel gemaakt. Mevrouw Veraa vindt het mooi dat er allerlei dingen geopperd worden. Voor de bewustwording is het goed om met het onderwijs in gesprek te gaan. Hoe ervaren de slachtoffers dit, maar ook wat zijn de overwegingen daarbij van de andere partij. Met betrekking tot de verlichting wordt opgemerkt dat er op sommige plaatsen heel weinig lantaarnpalen staat, boven wordt er vaak (te) hard gereden waardoor het soms onveilig is. Aangevuld wordt dat op veel lantaarnpalen het nummer niet meer te lezen is en op sommige plaatsen zijn helemaal geen lantaarnpalen. Dit verdient meer aandacht. Op de Winterdijk is de weg een beetje kapot wat het al lastig maakt en vaak wordt je dan ook nog met hoge snelheid gepasseerd door (vracht)verkeer. Dit maakt het gevaarlijk om daar te fietsen.

Wethouder Odabasi reageert dat wanneer er voorbeelden gegeven worden er altijd nog meer voorbeelden te noemen zijn. Vanavond is een aantal thema’s naar voren gekomen. Verkeer, bewegen in de openbare ruimte, sportvelden die bijgehouden moeten worden, zorg, wonen. Zij is benieuwd of er onderwerpen zijn waar zeker aan gedacht moet worden als het gaat om jongeren. Wat moet er de komende tijd beter of anders in Waalwijk en waar moet aandacht voor komen? De mentale gezondheid onder jongeren gaat naar beneden omdat zij niet genoeg aandacht krijgen, niet voldoende dingen kunnen doen. Dit heeft zeker ook te maken met de coronaperiode. De verbetering gaat nog te langzaam. Het duurt lang om thuis begeleiding te krijgen (wachttijden). Veel jongeren/kinderen kunnen niet wachten vanwege een slechte thuissituatie. Sinds het eerste uur gratis parkeren is verdwenen moeten mensen die hun kinderen van school ophalen betalen. Gevraagd wordt of hier iets op te bedenken is. Op sommige plekken staan veel te weinig prullenbakken. Jongeren krijgen vaak het verwijt dat zij rommel maken, maar kunnen nergens hun afval kwijt. Gevraagd wordt of er een centrale plek voor jongeren kan komen om te hangen in plaats van dat zij dit doen op straat in hun auto. Hierbij is de keuze van de plek belangrijk. Bij het Lido worden huizen gebouwd.

Geïnformeerd wordt of er een café komt, of het commercieel wordt, of er straks nog honden mogen komen en of er nog vrijetijdsbesteding zoals vissen kan plaatsvinden. De voorzitter antwoordt dat de mogelijkheden onderzocht worden. De heer Klerx vult aan dat dit een wens is, maar er zullen keuzes gemaakt moeten worden. Hij heeft goede dingen gehoord.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

7

Aangevuld wordt dat een strandje/surfvijfer een goed idee is. Een gratis openbaar zwembad zal veel betekenen voor jongeren. Jongeren zouden ook graag een bioscoop willen. Opgeroepen wordt om een korte lijn van communicatie te houden met de jongeren over alle onderwerpen die jongeren aangaan via social media, via scholen. Nu moet altijd via, via gehoord worden dat er plannen zijn. Aangevuld dat het goed zou zijn voor de raad om regelmatig een nieuwsbrief op te stellen zodat bekend wordt waaraan gewerkt wordt. Afsluitend wordt opgemerkt dat het belangrijk is dat de jongeren met de raad praten, jong en oud moeten bewust worden van elkaar en samen stappen maken, in plaats van individueel. De voorzitter bedankt voor deze mooie afsluiten. (De aanwezigen reageren met applaus). De voorzitter geeft aan dat er een uur en een kwartier met elkaar is gesproken. Hierbij zijn allerlei interessante thema’s aan de orde gekomen. Zij bedankt de jongeren voor deze inspirerende avond onder dankzegging aan mevrouw Odabassi voor het organiseren. Het is fijn dat er zo veel jongeren en jongerenambassadeurs aanwezig waren om zaken aan de raad mee te geven. De heer Spierings vult aan dat de fracties altijd op zoek zijn naar jongeren die politiek geëngageerd zijn. Hij heeft vanavond enkele jongeren horen spreken waardoor hij positief werd getemd.

Hij veronderstelt dat alle fracties zullen zijn bereid om jongeren te ontvangen. De contactgegevens zijn te vinden op de website en Instagram. De meest fracties vergaderen op maandagavond, jongeren zijn altijd welkom. Aangevuld wordt dat de jongerenambassadeurs ook open staan voor nieuwe leden. De voorzitter vervolgt dat jongerenambassadeurs een instituut is dat leuke dingen doet waar de gemeente veel mee overlegt. 3.

Toelichting koerskeuzes

De voorzitter licht toe dat de beoogde coalitie een koersdocument heeft opgemaakt dat zal worden toegelicht. Daarna is er gelegenheid om vragen te stellen en alle fracties krijgen vervolgens het woord om er iets van te vinden. Het is een open gesprek, het debat volgt later in de raad. De heer Klerx geeft aan dat Lokaal Belang op 26 april mede namens de coalitiepartners een brief heeft gestuurd aan de raad over de ontwikkelingen met betrekking tot het nieuwe bestuursakkoord. Alle raadsleden en fractievolgers werden uitgenodigd voor het gesprek met de jongeren van zojuist. Op 4 mei zijn de koerskeuzes schriftelijk kenbaar gemaakt ter voorbereiding op deze avond. Hij licht de koerskeuzes straks toe, maar geeft eerst een procesmatige update. Hij bedankt voor het ingaan op de uitnodiging voor dit gesprek. Voor het gedeelte met betrekking tot cultuur en proces is Rodney Weterings benaderd die wegens persoonlijke omstandigheden helaas niet in de gelegenheid is om de raad hierbij te begeleiden. Voorgesteld wordt om de burgemeester en de griffier te vragen iemand anders te zoeken die dit zou kunnen doen omdat dit vanuit de raad moet komen, niet alleen vanuit Lokaal Belang. Wat hem betreft is dit de laatste keer dat hij een update geeft over het proces waarna het vooral aan ons allemaal is. Voorafgaand aan deze avond is gesproken met een aantal jongeren uit de gemeente.

Het thema jeugd en jongeren krijgt veel aandacht en een belangrijke plek in het beoogde

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

8

coalitieakkoord en daarom wordt er niet alleen over jongeren gepraat, maar ook heel graag met jongeren. Hij hoopt met elkaar in gesprek te blijven zodat dit wordt vervolgd. Hij vervolgt met de toelichting op de koerskeuzes. De beoogde coalitiepartijen Lokaal Belang, VVD, GroenLinksaf en D66 werken graag door aan de ingezette koers van de afgelopen periode en plaatsen ook enkele nieuwe accenten voor het Waalwijk van nu, maar vooral ook voor een gezond en welvarend Waalwijk van morgen. Hij benoemt namens de beoogde coalitiepartners nogmaals kort de koers per thema met daarbij vooral de nieuwe accenten. Wonen is een belangrijk thema. De wens is om vooral meer en sneller te bouwen. Dit vraagt om een enorme inspanning van iedereen (de ambtelijke organisatie, ondernemers, ontwikkelaars, inwoners). Om het woningtekort aan te pakken zal met elkaar geaccepteerd moeten worden dat er meer gebouwd wordt. Het accent dat wordt geplaatst is een nog stedelijker woon- en leefklimaat in de binnenstad door substantieel meer woningen toe te voegen, duurzaam, groen, leefbare wijken, goede voorzieningen in Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik, blijvend investeren in sport, cultuur en evenementen, onderhoud van wegen, meer biodiversiteit en groen in de openbare ruimte, minder zwerfafval. Een ander belangrijk thema is gezondheid.

De zorg voor de inwoners is een grote verantwoordelijkheid, van curatief naar veel meer preventief. Onze visie blijft lokaal maatwerk, fijnmazig en dicht bij. De kosten gaan voor de baten uit. Dit vraagt nu om een grote investering, maar zowel de financiële als de maatschappelijke gevolgen worden pas in een later stadium gezien. De jeugd heeft de toekomst is een bekend gezegde. De jongeren van daarnet verwoordden hun concrete wensen voor de toekomst van de stad. Daar wordt werk van gemaakt en er wordt een nieuw accent geplaatst door te kiezen voor een programma jeugd en jongeren waarin verbinding wordt gemaakt op de thema’s wonen, leren, werken, vrije tijd en gezondheid. Er wordt extra ingezet op het behouden en laten terugkeren van jongeren en jongvolwassenen. Er wordt blijvend gewerkt aan Waalwijk als ondernemende pioniersstad en daarom wordt vastgehouden aan de economische ambities en daarbij wordt nog steviger ingezet op slimmere en schonere mobiliteit. De ambities op duurzaamheid worden behouden. De gemeente geeft het goede voorbeeld en helpt haar inwoners met verduurzamen. Een nieuw accent is dat er initiatieven worden ondernomen om zelf windmolens te gaan exploiteren op Haven 8 oost en de gemeente probeert te participeren bij andere projecten grootschalige opwek duurzame energie.

Zelf meedoen; Waalwijkers zijn ondernemende mensen en willen graag meedoen en daarom wordt geëxperimenteerd met vernieuwende manieren van participatie en wordt ingezet op democratische vernieuwing. Niet iedereen zal zelfstandig kunnen meedoen en daarom wordt blijvend gewerkt aan een inclusieve samenleving. Hoe nu verder; het is zo dadelijk aan de andere partijen om te reageren en accenten te benoemen. De beoogde coalitie luistert graag en neemt de input van deze consultatieavond en de inbreng van de jongeren van zojuist mee naar de coalitieonderhandelingen. Het is ook aan de raad om daar inbreng op te hebben. Samen met de inbreng van eerder (de gespreksavond van 14 april, de vele ingekomen stukken ten behoeve van de formatie en uiteraard de eigen programma’s van de vier partijen) zal dit alles een enorme hoeveelheid aan wensen en ambities vormen. Een winstwaarschuwing vooraf want de financiële ruimtes zijn kleiner dan het wensenlijstje en daarom zullen er keuzes gemaakt moeten worden omdat simpelweg niet alles kan. Het streven is om het coalitieakkoord begin juni te presenteren met een uitgebreid financieel overzicht. Medio juni wordt een extra raadsvergadering uitgeschreven en zal de collegevorming plaatsvinden.

De raad kan in die vergadering reageren op het definitieve akkoord en daarna wordt een aantal besluiten genomen (benoeming van de wethouders, het voor kennisgeving aannemen van het coalitieakkoord). Het akkoord krijgt na de collegevorming de status van een kaderstellende nota. Op dat moment is er voldoende ruimte voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties om hierover mee

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

9

te praten op bijvoorbeeld de gespreksavond van 30 juni. Uiteraard wordt het coalitieakkoord door de raad behandeld in het kaderstellend debat op 14 juli. De voorzitter biedt gelegenheid om verduidelijkende vragen te stellen. De eigen mening en wat hiervan gevonden wordt kan zo dadelijk in de pitch aan de orde komen. De heer Tiemstra vraagt of er al een financiële onderbouwing is of dat dit zonder financiële onderbouwing is bedacht. De heer Klerx antwoordt dat er op dit moment wordt gewerkt aan een financiële onderbouwing. Er zijn nu eerst koerskeuzes gemaakt. De uiteindelijke gedetailleerde uitwerking met een financieel plaatje, want er moeten keuzes gemaakt worden, zal later volgen. Dat is best ingewikkeld. De heer Tiemstra vraagt nogmaals of er nu wel of geen financiële onderbouwing is. De heer Klerx herhaalt dat hieraan gewerkt wordt. 4.

Pitches fracties over koerskeuzes

De voorzitter geeft het woord aan de fractie van Samen Waalwijk. De heer Ottens bedankt de beoogde coalitiepartijen voor het delen van het koersdocument en de gelegenheid om wat accenten te plaatsen. Samen Waalwijk vindt het koersdocument in zijn geheel onevenwichtig. Samenhang in ambities wordt gemist en sommige ambities blijven steken in goede voornemens. Er worden ook details gezien die weinig met koers te maken hebben. Zoals bijvoorbeeld een algehele lijn voor 50 meter hoogbouw in het centrum wat gerealiseerd moet worden door het verlagen van de parkeernorm. Dit is in de ogen van Samen Waalwijk een papieren oplossing omdat daarmee het probleem niet wordt opgelost. Of een subsidie voor groenen daken. Ook de burgerbegroting komt weer terug zonder dat duidelijk is wat het doel daarvan moet zijn. Het document geeft naar de opvatting van Samen Waalwijk onvoldoende richting aan de huidige problemen in de Waalwijkse samenleving; veiligheid en leefbaarheid kwamen vanavond aan de orde, de woonarmoede, betaalbaar wonen, energiearmoede, de tweedeling in de samenleving, of de afkeer van de lokale politiek. Laat staan dat aandacht wordt besteed aan de geopolitieke situatie en de gevolgen daarvan voor Waalwijk. Niet alleen de gevolgen van vandaag zoals de enorme inflatie, de dagprijzen voor grondstoffen, de leveringsonzekerheid van grondstoffen, maar ook de gevolgen voor de toekomst.

Worden er voldoende arbeidsmigranten vastgehouden als Oekraïne straks opgebouwd moet worden wat voor meer bestaanszekerheid voor arbeidsmigranten zorgt? Hoe kwetsbaar is de logistieke sector dan en hoe wordt hiermee omgegaan? Dit zijn enkele vragen waar heel Nederland mee worstelt. Er worden ook goede aanknopingspunten gezien in het koersdocument, zoals het zoeken naar nieuwe vormen van participatie. Jongeren zijn enorm belangrijk, maar waarom beperken tot jongeren? Er zijn veel meer groepen in de samenleving die willen meedoen, zelfs moeten meedoen. Daar wordt niets over gelezen. Als de burgerbegroting net als de vorige keer inhoudt dat er gratis geld wordt gegeven aan de groepen die de weg toch wel weten te vinden doet Samen Waalwijk daar niet aan mee. Dat geld kan beter aan de ouderenzorg besteedt worden, zeker gelet op de toenemende vergrijzing. Dit wordt pleisters plakken, maar het is niet anders. Het gaat niet alleen om de koers, het gaat uiteindelijk om de invulling daarvan en Samen Waalwijk zal daarom straks een oordeel geven over het coalitieprogramma inclusief de financiële onderbouwing. Tot slot nog een opmerking over het zoeken naar een betere balans tussen macht en tegenmacht. Hierin wordt een worsteling gezien om te komen tot een cultuurverandering.

Wat bedoelt de beoogde coalitie met een betere balans? Er komt een coalitieakkoord op inhoud en de wens om daarnaast een bestuursakkoord te sluiten op proces en cultuur.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

10

Voor Samen Waalwijk zijn deze twee zaken onlosmakelijk met elkaar verbonden om vertrouwen te krijgen. Dat vertrouwen is op dit moment onvoldoende aanwezig. Dat heeft niet alleen te maken met de afgelopen bestuursperiode, de ervaringen tijdens de eerste maanden van de nieuwe raad zijn ook niet positief. De uitnodiging voor deze consultatieavond schept onvoldoende vertrouwen voor een bestuursakkoord, want het komt erop neer dat de niet coalitiepartijen wat mogen vinden, maar de coalitiepartijen bepalen wat zij daarmee doen. Dat is onvoldoende basis voor een bestuursakkoord. Samen Waalwijk vaart de komende tijd haar eigen koers, dat wil zeggen positief en kritisch per voorstel waarbij het accent ligt op integer en transparant bestuur en de thema’s die echt belangrijk zijn voor de inwoners zoals eerder al benoemd. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen. De heer Van der Pluijm merkt op dat de heer Ottens een oordeel heeft over wat er wel en niet goed is met betrekking tot de eerste presentatie, maar de vraag was welke accenten wilt u graag verwerkt zien in het coalitieakkoord. Die accenten heeft hij niet gehoord. De heer Ottens geeft aan dat hij een reactie heeft gegeven op het koersdocument. De accenten die Samen Waalwijk belangrijk vindt zijn al meegegeven in het verkiezingsprogramma.

Er worden goede aanknopingspunten in het koersdocument gezien, herhalen lijkt hem niet zinvol op dit moment. Geprobeerd is te delen hoe het proces naar het koersdocument is ervaren en hoe dit wordt gelezen. Mevrouw Odabasi reageert op de vraag waarom er is gekozen voor de jeugd en niet voor de ouderen. Een investering in de jeugd is ook meteen een investering in de ouderen. De gemeente vergrijst, als er niet wordt geïnvesteerd in het gezond laten opgroeien van de jeugd zijn er straks geen volwassenen die er voor ouderen kunnen zijn. Dat is de reden waarom wordt gekozen om de gezondheid en het welbevinden van de jongeren te verstevigen. De heer Ottens verduidelijkt dat hij niet heeft ontkend dat investeren in participatie door jongeren niet aan de orde is. Sterker nog, hij heeft gezegd dat dit heel erg belangrijk in samenwerking met maar er zijn meer groepen die graag willen meedoen, zelfs moeten meedoen. Zoals de jongeren vanavond aan het woord zijn geweest is fantastisch, dat moet vaker gedaan worden, maar er zijn meer groepen die niet uit het oog verloren moeten worden, niet alleen specifiek ouderen. Mevrouw Odabasi vervolgt dat zij het dan waarschijnlijk verkeerd heeft gehoord. Andere groepen krijgen door middel van oproepen de kans om input te leveren. Alle inwoners zijn opgeroepen om een bijdrage te leveren aan het akkoord, maar daarop zijn weinig reacties gekomen.

Mevrouw Klerks zou toch graag op twee onderwerpen verduidelijking willen van de heer Ottens. Gezegd wordt dat er in de koerskeuzes onvoldoende ingegaan wordt op de woonarmoede, terwijl wel geprobeerd is om daar input op te leveren. Zij vraagt wat er specifiek gemist wordt en wat Samen Waalwijk anders zou doen. Voorts wordt aangegeven dat de geopolitieke situatie beter meegenomen moet worden. Zij informeert hoe dat gedaan zou moeten worden. De heer Ottens wijst met betrekking tot woonarmoede op de koppeling met betaalbaar wonen. In de afgelopen periode is waar het gaat om sociale woningbouw aan de bovenkant gebouwd qua huurprijzen en koopprijzen. Dit moet betaalbaar gehouden worden gezien de huidige grondstoffenprijzen. De gemeente moet veel meer de regie nemen en normen stellen richting projectontwikkelaars (wij willen voor deze doelgroepen bouwen met maximaal deze prijzen, goedkoop, midden en hoger segment huur en koop). Die regie ontbreekt en wordt niet teruggelezen in het koersdocument.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

11

De geopolitieke situatie heeft geen enkele partij in het verkiezingsprogramma opgenomen omdat daar twee weken voor de verkiezingen een dramatische verandering in is gekomen. Tijdens het verkiezingsdebat heeft Samen Waalwijk als enige partij voorgesteld om daar rekening mee te houden vanwege de gevolgen op de korte en lange termijn, juist vanwege de grote mate van afhankelijkheid van arbeidsmigranten. Dit is geen verwijt, maar verwacht werd dat hier in een koersdocument rekening mee gehouden zou worden. Mevrouw Klerks vraagt wat er opgenomen zou moeten worden omdat dit een breed onderwerp is. De heer Ottens begrijpt dat de heer Klerx aan heeft gegeven dat er een disclaimer zit op de plannen aangezien zes weken geleden niet voorzien kon worden dat naast de prijsstijging van grondstoffen ook de levering van grondstoffen heel erg onzeker is geworden. De sancties hebben behoorlijk wat consequenties. De beelden tonen aan dat er straks gigantisch veel opgebouwd zal worden moeten. Het vergt jaren voordat dit gerealiseerd zal zijn. Dit gaat ook consequenties hebben voor de takken van sport waar Waalwijk op inzet. Mevrouw Klerks is het eens dat dit gevolgen zal hebben voor de landelijke economie en dus ook voor de lokale economie, maar deze opmerking suggereert bijna dat er behoudend begroot moet worden omdat er met grote tekorten en verliezen rekening gehouden moet worden.

Zij denkt niet dat dit wordt bedoeld en daarom is zij benieuwd naar wat wel wordt bedoeld. Moeten er wellicht helemaal geen nieuwe wensen opgenomen worden omdat daar geen geld voor is? Hoe voorzichtig moet het worden? De heer Ottens zou willen dat hij dat kon voorspellen. Hij zou het minimaal als disclaimer willen meenemen, want met het koersdocument en het coalitieprogramma worden verwachtingen gewekt richting de samenleving. Bij een uitvraag wordt op het moment van offerte aangegeven wordt wat de prijzen zijn en moet op dezelfde dag besloten worden omdat het om dagkoersen gaat. De disclaimer moet vanuit verwachtingsmanagement daarom wel opgenomen worden. De heer Klerx refereert aan de opmerking over de onevenwichtigheid in sommige ambities en informeert of er een voorbeeld genoemd kan worden. De burgerbegroting; het doel is participatie verbeteren, meer betrokkenheid. Het laatste gedeelte ging over een betere balans tussen macht en tegenmacht. Hij weet niet hoe dit precies ingericht moet worden, suggesties om hier een vorm in te vinden hoort hij graag (journalisten, criticasters, andere groepen). De heer Ottens vreest dat zijn reactie een debat zal uitlokken. De voorzitter informeert of dit voor alle onderwerpen geldt (onevenwichtigheid, burgerbegroting, macht en tegenmacht).

De heer Ottens vervolgt dat over macht en tegenmacht een hele avond gediscussieerd zou kunnen worden waarna het nog maar de vraag is of hier iets uit zal komen. Als voorbeeld van onevenwichtigheid in ambities is aangegeven dat sommige ambities lijken op goede voornemens. Als je niet uitwerkt dat er wordt gezocht naar een betere balans tussen macht en tegenmacht, is dat een goed voornemen, maar hoe en welke richting (dat is de koers) is niet duidelijk. Voorts wordt gezien dat de koers op sommige punten heel erg op details ingaat. Als voorbeeld is genoemd de hoogbouw tot 50 meter als algehele norm in het centrum. Dat is een koers en dit wordt gerealiseerd door de parkeernorm te verlagen in combinatie met meer deelvervoer. Daarvan is gezegd dit is een detail en dat lijkt een papieren oplossing omdat hiermee het parkeer- of vervoersprobleem niet opgelost wordt.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

12

Mevrouw Schuijffel vraagt of de geopolitieke situatie vooral te maken heeft met de bouw en de realisatie van bouwprojecten of dat dit nog verder gaat. De heer Ottens antwoordt dat het onder andere te maken heeft met ambities met betrekking tot de bouw, de huidige projecten die gefaseerd uitgevoerd worden. De consequenties van de sancties zijn veel breder, prijsstijgingen olie en gas en energierekeningen, et cetera. Het is geen Waalwijks probleem, maar hier moet wel rekening mee gehouden worden. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van de SGP. De heer Tiemstra wijst op het koersdocument vanuit de beoogde coalitiepartijen dat voorligt. Dit beslaat één A4, uit duurzaamheidsoverwegingen aan beide zijden geprint. Doordat het koersdocument flinterdun wordt de suggestie gewekt dat er nog volop ruimte is om bij te kunnen sturen en dat is prijzenswaardig, maar in de uitnodigingsbrief geeft Lokaal Belang namens de beoogde coalitiepartijen aan dat de koerskeuzes vast staan en dat er wordt geluisterd naar ingebracht accenten van de overige partijen. Het blijft een afweging van de nieuwe coalitiepartijen om de ingebrachte accenten wel of niet op te nemen in het coalitieakkoord. Lokaal Belang kan later in ieder geval niet worden verweten dat zij de niet beoogde coalitiepartners te veel hoop heeft gegeven. In het document wordt op hoofdlijnen een aantal plannen geschetst.

Hij informeert waarom bij dit document geen cijfers zijn meegeleverd omdat hij ervan overtuigd is dat deze er wel zijn. Hij kan zich niet voorstellen dat met een team van 20 raadsleden, de ambtelijke organisatie en drie zittende wethouders niet verder gekomen is in bijna acht weken tijd dan één A4. Hij nodigt de beoogde coalitiepartijen graag uit om wat er nog meer is te delen. Voorts heeft hij enkele vragen. Hij vraagt wat de belangrijkste nieuwe accenten zijn. Hij verzoekt uit te leggen waarom het voor het voorzieningenniveau van belang is om versneld te groeien naar 55.000 inwoners. Gevraagd wordt of een toename van 1.250 woningen voldoende is voor deze groei of dat er uitgegaan moet worden van minstens het dubbele aantal. Gevraagd wordt waarom er voor Waspik en Sprang-Capelle enkel voor inbreidingslocaties gekozen wordt. De SGP is tegen hoogbouw tot 50 meter, 8 bouwlagen is het maximum. Hij vraagt hoe de burger tot deelmobiliteit bewogen wordt. Voorts vraagt hij welke effecten er worden verwacht van de daling van de parkeernormen en hoe dit voor elkaar gekregen wordt. Hij vraagt of er voornemens zijn om meer te investeren in groenonderhoud, of de beeldkwaliteit omhoog gebracht wordt, of voor elkaar gekregen kan worden dat het groenonderhoud bij andere ondernemers dan Baanbrekers ondergebracht wordt.

Hij vraagt hoe wordt gefocust op positieve gezondheid en wat hiermee bedoeld wordt, wat de inwoner hiervan gaat merken. Onderzocht wordt wat er nodig is om de zorg meer te laten aansluiten op de Waalwijkse koers. Hij informeert wat er verbeterd moet worden en hoe de Waalwijkse koers wordt omschreven. Hij vraagt of er kansen worden gezien voor een mbo opleiding in Waalwijk (bijvoorbeeld logistiek, automotive). Bij economie en mobiliteit wordt niets gelezen over de laadinfrastructuur voor elektrische personenwagens, bedrijfswagens en vrachtwagens. Hij informeert naar de plannen hiervoor. Hij vraagt op basis van welk onderzoek inwoners zullen kiezen voor gedeeld vervoer. Het klinkt lekker dat wordt ingezet op hoogwaardig openbaar vervoer, maar hij denkt dat dit een zaak van de Provincie is. Hij vraagt wat er wordt bedoeld met een betere balans tussen macht en tegenmacht; de verhouding raad/college, coalitie/oppositie of wellicht strekt niet nog verder, hoe wordt hier inhoud aan gegeven? Er wordt al langer gedacht over een burgerbegroting. Hij informeert hoe dit wordt opgezet en welke status hieraan wordt toegekend. De SGP wil de volgende accenten meegeven voor de verdere besprekingen. Een alinea over veiligheid en integriteit wordt gemist. Burgers moeten zich veilig voelen en beschermd weten. Een alinea over de identiteit van de verschillende kernen wordt eveneens gemist.

Vrijwel alle verkiezingsprogramma’s spreken hier wel over. Daarnaast wordt een alinea over bestuurlijke samenwerking in de Langstraat gemist. Waalwijk moet een zelfstandige gemeente blijven, samenwerking wordt bevorderd wanneer dit tot

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

13

meerwaarde leidt. De plannen met betrekking tot het busstation, de bibliotheek en het stadsstrand worden gemist in het overzicht. Hij informeert of eerst geprobeerd wordt om hier met elkaar uit te komen. Afrondend geeft hij aan dat de voornaamste vragen zijn waarom ben je raadslid, wat zijn de drijfveren, voor wie wordt het gedaan. Te vaak worden signalen van bezorgde inwoners ontvangen die gaan over aanvragen Paswijzer, gemeentelijke aanslagen, deurwaarders, Voedselbank, gebrek aan persoonlijk contact met de gemeente, bekend maken besluiten gemeente Waalwijk, inflatie, armoede. Het gemeentebestuur kan vanuit welke positie dan ook de grootste plannen maken, van woontorens tot industriehaven, van stadsstrand tot een bruisend Waalwijk, zolang zonder de goede wil van alle directbetrokkenen in twijfel te trekken de zorg voor de minder draagkrachtigen binnen de gemeente niet voor elkaar is, moeten een belangrijk deel van de aandacht en inspanningen juist daar naar uit gaan. De voorzitter merkt op dat er heel veel vragen zijn gesteld. De heer Tiemstra geeft aan dat hij het prima vindt om de vragen schriftelijk ter hand te stellen zodat hier binnen een week schriftelijk op gereageerd kan worden om de antwoorden vervolgens te delen zodat de vergadering niet verder belast wordt. De voorzitter vervolgt dat zij ziet dat er al enkele antwoorden gegeven zullen worden.

Mevrouw Odabasi denkt dat de heer Tiemstra even geduld moet hebben en moet wachten op het coalitieakkoord waarin alle plannen uitgewerkt worden. Er komt nog een moment waarop hierover het debat wordt gevoerd. De vraag voor vanavond was wat wordt er gemist en waar wilt u accenten leggen. Zij begrijpt uit het betoog dat de SGP zich voornamelijk richt op armoede en de zwakkeren in de samenleving. Zij neemt dit mee naar het overleg en hier wordt in de uitwerking op teruggekomen. Gezondheid en welvaart voor de inwoners is een belangrijk thema. De heer Tiemstra merkt op dat uitgenodigd is om vragen te stellen aan de beoogd coalitiepartners over het koersdocument. Zijn fractie heeft dit gedaan en ook wat accenten gelegd. Hij begrijpt dat niet alle vragen meteen beantwoord kunnen worden, maar er wordt zeer aan beantwoording gehecht. Daarom zal hij de vragen schriftelijk overhandigen. Armoede en zorg zijn inderdaad aangelegen punten voor zijn fractie. Mevrouw Odabasi vervolgt met betrekking tot de financiële onderbouwing dat in het overdrachtsdocument heel veel cijfers zijn opgenomen die als input voor het coalitieakkoord worden gebruikt. Op dit moment is dat nog niet volledig uitgewerkt en daarom is het niet bij de stukken gevoegd. Dit volgt straks bij het akkoord. De heer Tiemstra vindt dit lastig omdat hij heeft begrepen dat er wel degelijk een financiële onderbouwing is.

De heer Bakker vult aan dat tussen het moment dat er geen financiële onderbouwing is en het moment dat deze er wel is over het algemeen wat tijd zit. Nu is nog niet het moment om dit te delen omdat dit alles nog onderwerp is van allerlei correcties, discussies en prioriteringen. De heer Tiemstra begrijpt het helemaal, maar denkt dat de heer Bakker hem ook begrijpt. Mevrouw Klerks veronderstelt dat de heer Tiemstra bedoelt te zeggen dat zij degene is die heeft gezegd dat er een financiële onderbouwing is. Zij verduidelijkt dat zij heeft aangegeven dat er een concept ligt dat nog niet rijp is om te delen omdat daarin aan de hand van vanavond echt nog keuzes gemaakt moeten worden. Zij zou het jammer vinden als een poging van haar kant om zo open en transparant mogelijk te communiceren verdraaid wordt alsof er een wig zou zijn.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

14

De heer Tiemstra waardeert deze reactie enorm, maar had het op prijs gesteld als er toch iets was gedeeld, desnoods vertrouwelijk. Nu ontstaat het gevoel van op achterstand liggen. Mevrouw Klerks heeft een deel van de vragen opgeschreven omdat zij deze ziet als aandachtspunten die zij graag meeneemt, bijvoorbeeld uitbreidingslocaties in plaats van inbreidingslocaties, aandacht hebben voor deelname aan deelmobiliteit, groenonderhoud bij Baanbrekers onderbrengen. Zij refereert aan de identiteit van de kernen, in alle verkiezingsprogramma’s is opgenomen dat dit belangrijk is, zij informeert wat hierover opgenomen zou moeten worden in het coalitieprogramma. De heer Tiemstra stelt voor om te beginnen met de grootste gemene deler uit de verkiezingsprogramma’s die hij mist in dit stuk. Mevrouw Klerks vraagt of bedoeld wordt dat in een inleiding wordt gezegd dat er drie kernen zijn met een eigen identiteit of dat er ook bepaalde acties of visies dienen te komen. De heer Tiemstra denkt dat enkel een inleiding dit onderwerp te kort doet. Aandacht voor de identiteit van de verschillende kernen zou zijn fractie op prijs stellen. Hij veronderstelt dat de beoogde coalitie creatief genoeg is om daar een gedegen paragraaf over op te nemen. Mevrouw Klerks zou toch graag willen weten wat er moet wordt meegenomen. De heer Tiemstra zegt een tekstvoorstel toe.

Mevrouw Schuijffel heeft eveneens aantekeningen gemaakt over vervoer, mobiliteit en parkeren, wat sowieso een uitdaging is. Er wordt een opmerking gemaakt over de keuze voor inbreidingslocaties voor Sprang-Capelle en Waspik. Zij informeert hoe hier tegenaan gekeken wordt. Zij is voorts benieuwd welke activiteiten er voor de kernen worden verwacht. De heer Tiemstra komt met een tekstvoorstel ten aanzien van identiteit en acties. Hij benadrukt dat hij heeft gevraagd waarom de beoogde coalitiepartijen enkel kiezen voor inbreidingslocaties in Sprang-Capelle en Waspik. Mevrouw Schuijffel is benieuwd hoe de SGP aankijkt tegen woningbouw in Waspik en Sprang-Capelle. De heer Tiemstra antwoordt dat de grondgedachte is om ook jongeren en starters binnen de kernen vast te houden. Dat vraagt om betaalbare woningen, voorzieningen voor jongeren en ouderen om families bij elkaar te houden en het wegtrekken van jongeren te voorkomen. Hiervoor is ook een open houding ten aanzien van uitbreidingslocaties nodig. Hij hoort graag wat de insteek van de beoogd coalitiepartners is. Mevrouw Schuijffel denkt dat de insteek bijna gelijk is. In de kernen gaat het om doorstroming, het vasthouden van jongeren, aanbod voor ouderen. Dit is niet perse gekoppeld aan inbreidings- of uitbreidingslocaties. De heer Tiemstra ziet dit als winst in het koersdocument.

De heer Bakker vraagt of de heer Tiemstra uitbreidingslocaties zou kunnen noemen rekening houdend met de identiteit en het landelijk karakter.

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

15

De heer Tiemstra gaat daar op een later moment graag over in debat. Afgesproken is om het vanavond te beperken tot het zetten van wat accenten en het stellen van verduidelijkende vragen. Hij heeft geen uitgewerkt plan. De heer Bakker begrijpt hieruit dat er in beginsel wat de SGP betreft geen problemen zijn om rondom Sprang-Capelle uitbreidingslocaties te creëren in weilanden of op andere locaties. De heer Tiemstra verduidelijkt dat dit natuurlijk niet zonder voorbehoud en ongeclausuleerd goedgekeurd wordt. De heer Bakker vervolgt dat wanneer er geen accenten of indicaties voor het coalitieakkoord meegegeven worden dit een lastig punt wordt omdat het coalitieakkoord best gedetailleerd is ten aanzien van binnenstedelijke uitbreiding. De voorzitter zou het debat willen vermijden. Er is gevraagd om accenten, die zijn gegeven en er ligt een uitnodiging om dit te concretiseren mochten er ideeën zijn. Zij vraagt of de heer Bakker nog vragen heeft aan de heer Tiemstra. De heer Bakker reageert dat hij geen vragen heeft, maar wel een antwoord met betrekking tot de laadinfrastructuur voor vrachtwagens. Bedrijven doen dit zelf. De eerste elektrische vrachtwagens zijn al in Waalwijk gearriveerd. Voor vrachtwagens is nooit openbare laadstructuur nodig aan de weg. Hij stelt voor dit te concentreren op laadcapaciteit voor personenauto’s.

De heer Tiemstra begrijpt wat de wethouder bedoelt, maar weet niet of hij het daar helemaal mee eens is. Er staan nog schriftelijk vragen uit om vrachtwagens te kunnen opladen op eigen terreinen. Daar heeft de gemeente ook een rol in. Hij wacht de beantwoording van deze vragen af. De heer Klerx stelt voor om bij de vragen aan te geven wat het antwoord van de SGP zou zijn zodat duidelijk wordt hoe aan de wensen gehoor gegeven kan worden en in het coalitieakkoord op teruggekomen kan worden. Veiligheid en integriteit en bestuurlijke samenwerking worden gemist. Hiervoor zou een alinea opgenomen moeten worden. Hij verzoekt de heer Tiemstra om ook hiervoor een tekstvoorstel te doen. De heer Tiemstra zegt het gewenste tekstvoorstel toe. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van het CDA. De heer Spohr bedankt voor de gelegenheid die de beoogde coalitie biedt om inbreng te hebben, hoewel hij inmiddels het idee krijgt dat de SGP het coalitieakkoord gaat schrijven. Het CDA heeft de koerskeuzes beoordeeld en heeft een aantal opmerkingen bij een aantal thema’s. De fractie leest over nieuwe initiatieven richting inwoners in het koersdocument. Er wordt gesproken over experimenteren met participatie, een burgerbegroting en jongerenambassadeurs. Dat is goed, maar wat zijn fractie betreft moet een analyse aan de basis staan van nieuw beleid.

Waarom haken zo veel kiezers in Waalwijk af? Burgers voelen zich niet gehoord terwijl zij wel van harte welkom zijn. Hij vraagt zich af of het vooral de landelijke ontwikkelingen zijn die het beeld en het sentiment in Waalwijk bepalen. Het zou goed zijn als de coalitie hier eens naar zou kijken. In het koersdocument wordt gesproken over een andere cultuur. Dit gaat vooral over de cultuur tussen raad en college en tussen coalitie en oppositie. Zo’n cultuurverandering wordt niet zo zeer bereikt met woorden op papier, maar uiteraard vooral met daden. Belangrijk is dat er geen dichtgetimmerde voorstellen gepresenteerd worden, maar voorstellen die mogelijkheden bieden voor zinvolle aanvullingen of aanpassingen, in ieder geval voor debat. Wat betreft de cultuur tussen gemeente en inwoners, een betere vorm van participatie, er worden gesproken over een experiment, zal voor kiezers een beeld

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

16

moeten geven dat zij serieus of serieuzer worden genomen. Er moet wel duidelijk gemaakt worden dat er een participatieproces is en dat er vervolgens wordt besloten. Daarna is de discussie afgerond en wordt het besluit uitgevoerd. Naar de mening van het CDA komt het te vaak voor dat discussies blijven liggen en soms jaren doorlopen, ook na besluitvorming. Dat leidt ertoe dat besluiten niet worden uitgevoerd of vertraagd worden uitgevoerd met negatieve beeldvorming van het bestuur en de politiek als gevolg. Hij roept op duidelijker te zijn naar de inwoners. Over het financiële kaders zijn vanavond al opmerkingen gemaakt, zijn fractie sluit zich daarbij aan. In het koersdocument zijn buiten de 1.200 woningen bijna geen getallen te lezen. Dat maakt het lastig om met nieuwe, aanvullende of gewijzigde beleidsvoorstellen te komen, of accenten te leggen. Daarnaast worden andere alarmerende omstandigheden gezien. De haven is ernstig vertraagd waardoor een forse kostenoverschrijding dreigt. Dit geldt ook voor de gebiedsontwikkeling oostelijke Langstraat (GOL). Als de coalitie van plan is om zelf windmolens te gaan exploiteren moet daarvoor eerst geïnvesteerd worden waardoor grote extra uitgaven nodig zullen zijn. De vraag is hoe snel de laatste gronden op het industrieterrein Haven 8 worden verkocht en wanneer de gemeente de opbrengsten daarvan mag ontvangen.

Gelet op de economische onzekerheid plaatst zijn fractie daar grote vraagtekens bij. Hij vraagt voorts wat er gebeurt als de opbrengsten vertraagd binnenkomen. Er moet dus een plan B zijn. Hij informeert of dit er is of gemaakt wordt. Het CDA steunt de ambities voor woningbouw van de beoogde coalitie, omdat in de vorige coalitie het voortouw is genomen voor hoogbouw in het centrum. De vraag is wel hoe realistisch die 1.200 woningen zijn gegeven de stikstofdiscussie, de langdurende bestemmingsplanwijzigingen en de steeds langere levertermijn in bouwprojecten. Dit moet meer zijn dan een getal. Voor Waspik en Sprang-Capelle wordt gekozen voor inbreidingslocaties. Dit wordt als onvoldoende aangemerkt. Er zijn andere wensen in beide kernen en daarom wil het CDA ook uitbreidingslocaties zien en een getal. Een positief gezondheidsbeleid en een jongerenbeleid wordt gesteund, de fractie is wel benieuwd naar de uitwerking, want het blijft nogal vaag. Een ouderenbeleid wordt gemist, mogelijk zijn er nog andere doelgroepen te bedenken, maar ook beleid over de gevolgen van corona in de gemeente. Wat moet er gedaan worden met belastingen, subsidies en inwoners die ernstig getroffen zijn? Hierdoor is aandacht gewenst voor een stevig armoede- en minimabeleid. De voorstellen ten aanzien van duurzaamheid worden als nog wat pover aangemerkt.

Het CDA vraagt aandacht voor de verduurzaming van het vastgoed omdat hier in korte tijd behoorlijke klappen te maken zijn in de zin van energieopwekking en kostenbesparing in verouderde gebouwen. Omwille van de tijd laat zijn fractie het hierbij. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen. De heer Mertens refereert aan de opmerking over cultuur, de raadsvoorstellen zouden meer ruimte voor aanpassingen moeten bieden. Hij vraagt hoe het CDA dit voor zich ziet want de raad kan als hoogste orgaan altijd wijzigingen voorstellen of moties indienen. De heer Spohr weet niet welke teksten dit precies zou moeten opleveren, maar er kan wel iets gedaan worden aan de intentie waarmee naar de raad gegaan wordt. Er kan een voorstel ingebracht worden zo van dit voorstel gaat het toch wel halen of er wordt gekomen met een idee waarbij de mening van anderen partijen wordt opgehaald waarna bekeken wordt of dit een verbeterd voorstel oplevert. Met name het debat over het voorstel levert een cultuurverandering op, niet het feit dat je met een meerderheid een voorstel altijd kunt binnenhalen. De heer Klerx refereert aan de analyse over verbeteringen met betrekking tot participatie en vraagt hoe het CDA dit voor zich ziet (een groot bureau dat uitvraagt, de ambtelijke organisatie die inventariseert, er zelf een avond voor gaan zitten).

Verslag consultatieavond koerskeuzes, 10 mei 2022

17

De heer Spohr vindt dit een vreemde vraag omdat in het koersdocument aangegeven wordt dat er een experiment wordt gedaan wat aangeeft dat er al gedachten zijn over een verbetering van het participatieproces. Hij vraagt zich af of het nodig is om de zoveelste adviseur te betrekken. Als je vindt dat het participatieproces op elementen verbeterd moet worden, wees dan vooral duidelijk wanneer het proces begint omdat daar vaak discussies over geweest zijn. Wees ook duidelijk dat als het besluit eenmaal genomen is het besluit ook uitgevoerd wordt. De heer Klerx kan de woorden dat duidelijkheid een pre zou zijn volgen en stelt voor om daar met elkaar aan te werken. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van Lijst IJpelaar. Mevrouw IJpelaar merkt op dat Bevrijdingsdag vorige week uitbundig is gevierd. Het is een grote vrijheid dat je mag zeggen wat je wilt, ook hier in het huis van de democratie. Eén van de ambassadeurs van de vrijheid was Fresku, een Eindhovense rapper met Antilliaanse roots. In zijn muziek besteedt hij altijd heel veel aandacht aan de wereld en de dagelijkse problemen. Fresku ziet altijd mensen, slachtoffers en onrecht. Zijn boodschap was dat wij onze maskers moeten afzetten om elkaar te kunnen zien. Wij moeten echt naar elkaar kijken op een menselijke manier, want mensen groeperen zich rond identiteit.

Er zijn zo veel verschillende hokjes die allemaal een plek moeten krijgen. Daardoor lijkt het volgens Fresku alsof wij het niet met elkaar eens zijn. Daarom wordt er te veel gestreden tegen elkaar. Wij moeten zien dat er altijd een overstijgende, menselijke overeenkomst is. Wij moeten uit de hokjes komen en alle kleuren met elkaar mengen. Vooral door dat laatste werd Lijst IJpelaar getriggerd, want dat mengsel mist Lijst IJpelaar het meest in deze koerskeuzes. Lijst IJpelaar staat voor een positief, kritische blik, echter deze koerskeuzes met prachtige woorden geven een gevoel van een Corendonlijstje naar het nieuwe Waalwijk. Preventie, want wij moeten in Waalwijk allemaal blij door het leven gaan. In een mooi geschetste Waalwijkse bubbel waar vooralsnog een begroting ontbreekt om al die mooie aanbiedingen die worden geschetst voor alle Waalwijkers ook uitgevoerd te krijgen, om iedereen mee te laten doen. Zij heeft begrepen dat dit de koerskeuzes zijn en dat pas bij het coalitieakkoord met een financiële onderbouwing gekomen wordt. Zij mist de aandacht voor de financiële gevolgen voor de inwoners van de twee jaar corona pandemie en de huidige oorlog in de Europese voortuin. Tevens wordt de diversiteit van de inwoners van Waalwijk gemist. Wmo, specifiek de ouderen van nu, en ook wat er feitelijk bedoeld wordt met macht en tegenmacht.