Verslag Afscheidsvergadering burgemeester Kleijngeld 010721

NOTULEN van de bijzondere openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 1 juli 2021 Voorzitter:

de heer G.M.J. Slaats

Griffier a.i.: Plv. griffier:

de heer A.W.J.M. Cornelissen mevrouw J.W.M. Louer de heer A.M.P. Kleijngeld, burgemeester

Aanwezig de leden:

de heer J.M. van Baardwijk De heer B.C. Bögemann mevrouw F.I.H.M. de Bruijn de heer R.H.M. Frodyma de heer J. van Groos de heer A.A. van Hamond mevrouw E.A. de Jongste-Van Heijst de heer D. Klapwijk mevrouw I.C. Klerks de heer T.A.B. Klerx de heer C.M.A. Kuijten de heer W.C.P.B. Lodenstijn de heer J.H.M. van den Meerendonk de heet L. Ottens mevrouw C.G.W.M.C. Schuijffel de heer T.F.J.H. Spierings de heer R.J.M. Spohr de heer R.A.A. Tiemstra de heer J.M.M. van Tuyl mevrouw A.J.A.M. van den Udenhout de heer J.M.C. de Vaan de heer D.L.G.C. Zijlmans

Afwezig zijn de leden:

de heer J.G. van Dinther mevrouw E.Y. IJpelaar-Alias mevrouw A.L. Pouw de heer M. van der Weijden de heer J.J. van Zelst

Tevens aanwezig:

de heer R. Bakker, wethouder de heer H.A.W.M. Daandels, wethouder de heer M.J.C. van den Hoven, wethouder mevrouw R. Odabasi-Seker, wethouder

1.

Opening

De vergadering wordt geopend om 19.30 uur. De voorzitter: Dames en heren van de gemeenteraad van Waalwijk. Ik heet u allen welkom bij deze bijzondere raadsvergadering, waarin wij afscheid nemen van burgemeester Kleijngeld. Ik wil burgemeester Kleijngeld en zijn gezin uitnodigen om het podium op te komen. Welkom. Het is vanavond een vergadering in een bijzonder accommodatie. Sinds kort kunnen we, met inachtneming van enkele maatregelen en voorschriften, weer fysiek met elkaar vergaderen. Deze locatie, theater De Leest, biedt ons daarvoor de gelegenheid. Dat is mooi voor deze bijzondere aangelegenheid. Ik stel vast dat er voldoende leden van de raad aanwezig zijn, zodat we voortvarend van start kunnen gaan. Dat gaan we doen. Het openen van de raadsvergadering zullen wij doen op de gebruikelijke wijze. Laten wij ons vanuit onze eigen visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. Een bijzonder woord van welkom aan burgemeester Nol Kleijngeld, mevrouw Inge Kleijngeld, zoon Stijn en zijn partner Floor. Welkom. Alsmede de moeder en schoonmoeder van de heer Kleijngeld. Ook bijzonder welkom aan de voormalig burgemeester van Unna, de heer Werner Kolter, overige familieleden, vrienden en bekenden, en andere genodigden.

Ook een warm welkom aan degenen die deze openbare raadsvergadering via de livestream volgen. Ten slotte een woord van welkom aan Esmeralda Schütz en haar begeleider op de piano, Maarten van den Hoven, die vandaag deze bijzondere raadsvergadering muzikaal zullen omlijsten. Ik wil de agenda beginnen met de mededelingen. Zoals ik al aangegeven heb, is het een bijzondere raadsvergadering met een aparte orde. We volgen de agenda zoals die op het raadsinformatiesysteem staat, maar staat u mij toe om hierop, waar nodig, enigszins op in te spelen als daar aanleiding voor bestaat, zodat we de vertrekkend burgemeester en de vergadering een beetje een verrassend karakter kunnen geven. Die kans heb ik nu, nu ik de voorzittershamer overhandigd heb gekregen voor de leiding van deze vergadering. We hebben bericht van verhindering ontvangen van de dames De Jongste, IJpelaar en Pouw, en de heren Van Dinther en van Zelst. De heer Van der Weijden komt waarschijnlijk later. Ter kennisneming hebben we een ingekomen stuk, dat we overigens eerder aan u kenbaar hebben gemaakt. Het betreft het Koninklijk Besluit, waarbij aan de heer Kleijngeld ontslag is verleend. De griffier zal dit voorlezen. De heer Cornelissen: De tekst van het Koninklijk Besluit luidt als volgt.

Wij, WillemAlexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, prins van Oranje-Nassau […] besluit van 15 december 2020 houdende ontslag van een burgemeester. Op voordracht van onze minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties van 10 december 2020, directoraat-generaal Bestuur, afdeling Politieke Ambtsdragers en Weerbaarheid, gelet op artikel 61b, lid 1, van de Gemeentewet en artikel 3219, lid 1 van het Rechtspositiebesluit Decentrale Politieke Ambtsdragers hebben goed gevonden en verstaan aan de heer drs. Notulen raadsvergadering 1 juli 2021

2

A.M.P. Kleijngeld op zijn verzoek met ingang van 2 juli 2021 eervol ontslag te verlenen als burgemeester der gemeente Waalwijk, met dank voor de als burgemeester bewezen diensten. Onze minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is belast met de uitvoering van dit besluit. Was getekend, ’s-Gravenhage, 15 december 2020, WillemAlexander. De voorzitter: Dank u wel. Dat is altijd een mooi moment. Om dat mooie moment luister bij te zetten, hebben we een aantal toespraken van mensen met wie u hebt samengewerkt. Allereerst wil ik graag het woord geven aan de eerste vicevoorzitter van de gemeenteraad van Waalwijk, de heer Jan van Baardwijk. 2.

Toespraken namens de raad, college, organisatie en zich daarvoor aangemelde gasten

De heer Van Baardwijk: Geachte burgemeester. Het is niet gebruikelijk in een formele raadsvergadering, maar toch zeg ik het nu wel: beste Nol. Wat ben ik een bevoorrecht mens dat ik als vicevoorzitter van de raad vanavond iets mag zeggen bij het officiële afscheid van de heer Nol Kleijngeld als burgemeester van Waalwijk. Naar welke school wil je? Wat wil je gaan studeren? Wat wil je later worden? Vragen die heel veel ouders aan hun kinderen stellen. Ik moest hieraan denken toen ik me voorbereidde op wat ik hier vanavond wilde zeggen. Ik vraag me namelijk af of uw ouders dit destijds ook aan u gevraagd hebben. Had u toen het idee om ooit burgemeester van Waalwijk te willen worden? Of is het bij u net zo gegaan, als bij de meesten van ons: dat je op voorhand niet weet wat er allemaal op je pad komt? Het moet een rare gewaarwording voor u zijn om vanavond, na zo veel jaren, het ambt van burgemeester neer te leggen en te gaan genieten van uw welverdiende pensioen. Vele jaren hebt u 24/7 ten dienste gestaan van inwoners, maatschappelijke instellingen en het bedrijfsleven in Waalwijk. Vanaf morgen bent u 24/7 thuis. Dit zal een grote overgang zijn. Niet alleen voor u, maar ook voor uw echtgenote Inge. Ook Inge zal eraan moeten wennen om de hele dag een man over de vloer te hebben. U kunt terugkijken op een mooie, lange carrière in het openbaar bestuur.

Ver in de vorige eeuw, in 1986, bent u raadslid in Waalwijk geworden voor de PvdA. U combineerde dit met het leraarschap geschiedenis. In 1995 werd u wethouder in Waalwijk. De toenmalige burgemeester Rob van Schaik zei dat u veel in uw mars had en raadde u aan om een gooi te doen naar het burgemeesterschap. Dit advies was niet tegen dovemansoren gericht. Van 2000 tot 2007 bent u met veel plezier burgemeester van Helden in Limburg geweest. Op 1 juni 2007 werd u burgemeester van ons mooie Waalwijk. Wat ik me nog goed van uw beginperiode als burgemeester herinner: het was u een worst hoe u genoemd wilde worden. U bent geboren en getogen in Waalwijk. In 1953 stond uw wieg in de Stationsstraat in het centrum van Waalwijk. Als kleuter verhuisde u naar het Heike, een rasechte Waalwijker dus. Veel mensen kenden u, benaderden u laagdrempelig en spraken u aan met Nol of Nolleke. Aan de ene kant vond u dit natuurlijk logisch, aan de andere kant wilde u in uw positie afstand houden, wat te begrijpen is. Het ambt is sinds 2000 veel veranderd. De samenleving is individueler geworden. Het politieke landschap is versnipperd. Ook heeft het Rijk de zorg overgeheveld naar de gemeenten. Door deze ontwikkelingen is het takenpakket en de verantwoordelijkheid van de gemeente complexer en moeilijker geworden. Deze veranderende samenleving heeft ook grote gevolgen gehad voor het burgemeestersambt.

Het ambt van burgemeester is mooi en veelzijdig, maar het ambt is in de loop der jaren intensiever en eenzamer geworden, met name ook door een andere groep maatschappelijke problemen: de toename van de ondermijnende criminaliteit. De steeds verdere verwevenheid tussen de onder- en Notulen raadsvergadering 1 juli 2021

3

bovenwereld kan onze samenleving ontwrichten en zet onze democratische normen en waarden onder druk. Als bestuursorgaan heeft de burgemeester in het kader van openbare orde en veiligheid een aantal bevoegdheden. U heeft ze in pas met de maatschappelijke ontwikkelingen in toenemende mate ingezet voor het bestrijden van ondermijnende criminaliteit. U hebt veel zorg en aandacht gegeven aan dit taakveld. Dit is bewonderenswaardig. U heeft moeilijke beslissingen en keuzes moeten maken. Natuurlijk heeft u kunnen sparren met uw collegeleden en de ambtelijke organisatie. Maar u hebt uiteindelijk de besluiten moeten nemen en dat maakt het ambt eenzaam en zwaar. U bent de grondlegger geweest van de strategische visie Samenwerken aan de toekomst. Hierin staan de ambities van Waalwijk tot 2025. U bent een fervent voorstander van samenwerken in de Langstraat met Heusden en Loon op Zand. U zou graag willen komen tot een gezamenlijke visie. De drie gemeenten hebben zeker gemeenschappelijke aspecten, alleen al het feit dat na de installatie van mevrouw Ausems er drie vrouwelijke burgemeesters zijn. Bij de vacature in 2007 stond in de profielschets dat de raad op zoek was naar een boegbeeld. Een boegbeeld voor de samenleving, een burgervader. Met vlag en wimpel bent u erin geslaagd. Met verve heeft u zich ingezet voor de Waalwijkse samenleving.

U hebt de eigenheid van Sprang-Capelle en Waspik altijd gerespecteerd. U was benaderbaar, aanwezig bij crisissituaties en bij lief en leed. U had een luisterend oor en nam zorgen serieus. U vond het ook een van de leukste aspecten van het ambt. Inwoners moeten het enorm gewaardeerd hebben en als een steun in de rug ervaren hebben. Het voorzitterschap van de raad vervulde u deskundig. Uw jarenlange ervaring kwam hier goed van pas. Het is moeilijk als voorzitter om het iedereen naar de zin te maken. Raadsleden, ze zitten hier allemaal voorin de zaal, zijn immers graag aan het woord en vinden het niet fijn als hen door de voorzitter het woord wordt ontnomen. U bent daar altijd op een charmante manier mee omgegaan. Maar u kon zelf als oud-docent nogal uitweiden. Het viel soms niet mee om de urenlange raadsvergaderingen voor te zitten en in goede banen te leiden. Alle respect hiervoor. Burgemeester, beste Nol. Ik ga afronden. U kunt terugkijken op schitterende herinneringen. De opening van ons mooie nieuwe stadhuis in 2010, de broodnodige nieuwe brandweerkazerne, de 80 van de Langstraat, een waar volksfeest, promotie en inhuldiging van RKC, waarvan u een fervent supporter bent, een eredivisieclub in een relatief kleine stad, iets waarop we allemaal hartstikke trots mogen zijn, de huldiging van Elfstedenzwemmer Maarten van der Weijden.

Er zullen best nog meer dingen zijn, waar u heel veel plezier aan beleefd hebt. Ik wil de lijst echter niet te lang maken. Helaas maakt u als burgemeester de opening van het nieuwe schoenenmuseum niet meer mee. En het zou prachtig zijn geweest om de insteekhaven mee te maken. U hebt er vele jaren werk aan verricht. Ik las zelfs dat u destijds als wethouder als bezig was met het schoenenmuseum. U bent er afgelopen week geweest en hebt gezien dat het langzamerhand steeds mooier gaat worden. U zult er als inwoner straks zeker aanwezig zijn. Zo hopen en verwachten wij elkaar nog veel te ontmoeten bij gelegenheden en ontwikkelingen die van betekenis zijn voor onze mooie gemeente. Namens de raad, maar ook namens de Waalwijkse samenleving, dank ik je hartelijk voor je enorme inzet voor het openbaar bestuur, vele jaren lang. Maar dat deed je niet alleen. Ik bedank ook hartelijke Inge, want zonder thuisfront en zonder steun van thuis lukt zo’n 24-uursbaan niet. Geniet samen met Inge, Stijn en Floor van je meer dan welverdiende pensioen. Eindelijk heb je nu meer tijd voor je grote hobby’s: badmintonnen, lezen, tuinieren, wandelingen – daar zijn we door corona allemaal actief mee geworden. U hebt heel veel hobby’s, dus u zult zich niet gaan vervelen, denk ik.

Notulen raadsvergadering 1 juli 2021

4

Graag overhandig ik namens de raad cadeaus. Naar één cadeau heb je jaren gekeken in de werkkamer. Het is heel symbolisch: je sluit de deur van je werkzame leven en stapt door een deur naar een andere levensfase. Voor het andere cadeau heb je nu, samen met Inge, alle tijd. De cadeaus worden overhandigd. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Baardwijk, voor de mooie speech en de mooie cadeaus namens de gemeenteraad van Waalwijk en de hele Waalwijkse bevolking. We gaan verder met iemand met wie u ook veel gewerkt heeft. Hij gaat ook een toespraak houden. Dat is wethouder en locoburgemeester John van den Hoven. De heer Van den Hoven: Voorzitter. Na deze mooie woorden van de heer Van Baardwijk, is het aan mij de eer om namens het college een woord te richten aan de geachte voorzitter van de raad en het college, de geachte burgemeester, geachte heer Kleijngeld, geachte docent. Maar liever begin ik toch met: beste Nol. Het is voor mij een eer dat ik vandaag als locoburgemeester namens het college enkele woorden mag richten in jouw laatste raadsvergadering. Deze week is ook de laatste vergadering geweest van het college met jou als voorzitter. Voor mij is het persoonlijk ook een grote eer dat ik de afgelopen drieëneenhalf jaar met mijn eigen burgemeester – dat licht ik zo toe – heb mogen samenwerken in het college van onze stad. Want Nol, wij komen uit dezelfde wijk, het Heike.

Er werd net al aan gerefereerd. We zijn geboren en getogen Waalwijkers. Wij zijn dus echte Wollukse, we zijn ook allebei RKC-fan en in tegenstelling tot jouw vader mocht ik van mijn vader wel gaan voetballen bij RKC en hoefde ik niet naar WRC. Dat maakt voor mij de samenwerking heel speciaal. Als mensen vijf jaar geleden tegen mij hadden gezegd: John, jij gaat in het college van Waalwijk nog eens met Nol Kleijngeld iets moois van de stad maken, dan had ik ze echt niet geloofd. Maar het was wel heel bijzonder. Nol neemt nu afscheid. Dat afscheid wordt wennen voor het college. “John, effe”. Dat “effe”, dames en heren, was zelden effe. Het was meestal een halfuur tot een uur. De all time Franse klassiekers die op elk moment uit zijn iPhone knalde als we in het college in een verhitte discussie zaten. Je voortdurende strijd met alle mooie Apple-instrumenten die wij kregen. Gelukkig hadden wij onze Mr. Gadget, Ronnie, die jou altijd wel te hulp schoot. Je voorliefde voor die ene krant, waaruit we bijna dagelijks wel een quote meekregen, die we niet altijd konden gebruiken, maar toch: het werd ons ongevraagd toegeworpen. En jouw voorliefde voor La douce France. Hoewel we wel vinden dat dit een beetje conflicteert met jouw autokeuze, want wij weten zeker dat de Volvo echt niet uit Frankrijk komt. Overigens heeft die wel dezelfde mankementen als menig Franse auto.

We hebben ook geen praatjes meer over jouw topprestaties. Jouw supermannelijke campingsport, badminton, is inmiddels ingeruild voor het nog uitdagender padellen: het blad is groter en de zijkantjes doen ook mee. Het voelt voor mij alsof ik ga bowlen bij het Bourgondisch Hof en dat de gootjes al zijn dichtgelegd, zodat ik altijd wel kan scoren. Maar goed, alle gekheid op een stokje. Je hebt voor het college als een ware mentor gefundeerd, een college waarin net een halfjaar een nieuwe van buiten was binnengekomen en had plaatsgenomen en dan ook nog twee Rooky-wethouders. Zo bestond het college in 2018 voor 60% uit vers bloed. Wij, de wethouders, hebben dat als erg prettig ervaren en gewaardeerd. Als nieuw bestuur samenwerken in een politieke omgeving vraagt een net iets andere kijk op zaken en skills dan dat je daarbuiten gewend was of bent. Persoonlijk kon ik altijd terugvallen op mijn zeer ruime raadservaring met heel veel raadsvergaderingen. Die mentorrol is je op het lijf geschreven. Soms zette je de leraarstand bewust aan, maar eigenlijk ging het meer op een natuurlijke manier bij jou. Dat leraarschap zit jou gewoon in het bloed. Het is jou niet vreemd. Daar heb je dan ook wel echt eerst een diploma voor moeten halen.

Notulen raadsvergadering 1 juli 2021

5

Jouw grote dossierkennis was ook voor ons een ontzettend fijne bijkomstigheid in de overleggen binnen het college of in een bilateraal overleg. Je zag de hoofdlijnen en overzag daarin feilloos de maatschappelijke, sociale en politieke context. Je radar was altijd prima op orde. Wij zijn als college blij dat je deze periode nog lang in functie bent gebleven om ons in onze rol te laten groeien. Een rol die we na vandaag zonder jou, maar met je opvolger Sacha, verder gaan vormgeven. Hoe typeert dit college jou nu als burgemeester van Waalwijk? Als echte Wollukse ben jij niet zomaar een burgemeester. Nee, je bent een atypische burgemeester. Je bent niet zomaar een burgemeester, maar je bent de burgemeester van Wolluk. Je bent een van ons, Nol en burgemeester zijn veertien jaar lang synoniem geweest van elkaar. Het waren geen verschillende rollen of patronen voor jou. Nol was de burgemeester en de burgemeester was Nol. Je zat ook liever niet veel binnen. Dat deed je ook niet: je trok er heel vaak op uit. Je was heel graag onder de mensen, de verenigingen en de ondernemers. Het was een soort tweede natuur die goed bij jou past. Wij adviseerden externe partijen echter altijd wel om liever niet om 9.00 uur af te spreken met jou en ook zeker niet om de moeite te nemen om op tijd te komen, want dat was voor jou best lastig. Een ander advies was … Nee, die laat ik zitten.

Elk collegelid heeft geprobeerd om in één zin samen te vatten hoe zij jou zien. Ik heb een mooie vraag voor thuis, om te kijken of je weet wie van de vier wethouders achter elke zin zit. De eerste: Nol wordt vast opgenomen in de Waalwijkse historie; hij was er in de functie van raadslid, wethouder en burgemeester. De tweede: Nol kent Waalwijk als de beste; met trots voor haar geschiedenis. De derde: herkenbaar is de alles overwinnende liefde voor zijn eerst gekozen vak. De laatste: als onderwijzende burgemeester de straat op als crime fighter. Succes! In het bijzonder wil ik je ook nog bedanken voor het goed verwoorden en verdedigen van de mening en de wil van Waalwijk in de regio. Hierop zal de spreker na mij nog even terugkomen. Het is enorm gewaardeerd vanuit het college hoe jij erin zat. Ik denk dat dat ook te maken heeft met jouw Waalwijkse roots dat het allemaal onlosmakelijk met elkaar verbonden is en blijft. Tot slot rest mij om jou namens alle wethouders, Dilek, Erik, Ronald en mijzelf, jou super te bedanken voor jouw inzet binnen het college. Je hebt je helemaal gegeven met als enige doel: het beste voor jouw stad, Waalwijk. Ons als wethouders heb je daarbij altijd gecoacht en geholpen waar nodig. De prettige, informele sfeer binnen het college is mede door jou tot stand gekomen. We hadden wel eens tijd voor een dolletje, konden ook kritisch zijn op elkaar.

We waren open en werkten samen erg hard om tot het beste resultaat te komen voor Waalwijk. Zoals het credo van RKC al zegt: you never Wolluk alone, Nol. Daar wil ik heel graag mee afsluiten. Ik dank jou voor alles en ik wens je een heel fijn leven, samen met Ing, Stijn en Floor, in deze nieuwe fase. Als je je verveelt, ben je van harte welkom als tuinman in de Wim Sonneveldstraat, ook aan de arme kant. Dank je wel. Ik heb RKC net al een paar keer genoemd. We zijn er allebei fan van. We hebben gemerkt dat er wel een paar hoogtepunten zijn geweest in jouw taak als burgemeester en ook als mens. We hebben gemeend om een klein aandenken voor thuis mee te geven. Dit mag je thuis ophangen in een van je kamers. Ik wens je heel veel kijkgenot. Het cadeau wordt overhandigd. De voorzitter: Hartelijk dank wethouder en locoburgemeester Van den Hoven voor deze mooie toespraak en het mooie cadeau. Ik wil graag naar de volgende spreker gaan, de secretaris en algemeen directeur, Jan Lagendijk. Notulen raadsvergadering 1 juli 2021

6

De heer Lagendijk: Je ziet, Nol, dat ik me op de gelegenheid gekleed heb. Dat was al een tijd geleden. Als ik een wat hogere stem heb, ligt dat niet aan de zenuwen, maar aan het feit dat mijn broek niet meer helemaal dicht ging. Ik ga het toch proberen. Voorzitter. Ik kan niet uitleggen wat een eer het voor mij is om hier in de gemeenteraad in het kloppende hart van de Waalwijkse democratie het woord te mogen voeren. Ik moet eerlijk zeggen dat ik er ook een klein beetje over in paniek was: val je op zo’n moment niet volledig door de mand met al die doorgewinterde politici om je heen? Maar goed, ik kijk natuurlijk ook af en toe weleens naar wat de raad allemaal uitspookt, dus ik dacht: Nol gaat weg, hoezo gaat Nol weg? Ik ga er gewoon 56 schriftelijke vragen over stellen, eens even kijken of Nol zich daar tijdig uit kan redden. Ik heb ze gisteren gesteld en ik moet opmerken dat ze nog steeds niet zijn beantwoord. Ernstiger eigenlijk nog, bij het besluit van Nol om te stoppen is aan mij helemaal niks gevraagd. Dus dan ga ik mij natuurlijk hardop afvragen of er op dit vrij cruciale besluit wel voldoende is geparticipeerd. Ik dacht: als ik dat nu maar overtuigend genoeg breng, dan kan ik misschien steun krijgen van mijn favoriete oppositieleider Spierings om er een T-stuk van te maken.

Dat is een teruggestuurd stuk waar beter over nagedacht en vooral beter op geparticipeerd moet worden. Ja, ik weet het. Dit slaat slechts zeer beperkt ergens op, maar dat komt doordat ik eigenlijk niet wil dat Nol vertrekt, terwijl ik natuurlijk wel snap dat het onderhand zijn tijd is. Beste Nol, ik wil eigenlijk niet dat je vertrekt. Dat is omdat ik nu eenmaal een enorm zwak heb voor mensen met zulke uiteenlopende eigenaardigheden als jij hebt. Dat zijn er aardig wat, Nol, maar ik maak een selectie. Een. Jouw allereerste eigenaardigheid waarmee ik kennis heb gemaakt, was toen ik net in dienst was. Jij vroeg mij om iets uit te zoeken. Ik weet niet meer wat, dat doet er ook niet toe. Je vroeg mij om iets uit te zoeken. Ik was nog een beetje onzeker natuurlijk, zo vers in Waalwijk, Van boven de rivieren word je toch al heel erg bekeken. Dat gaf mij het gevoel: jawel, ik krijg nu een vertrouwensvolle opdracht van de hoogste baas zelf. Toen ik daar twee mensen over benaderde, kreeg ik te horen dat zij ook van jou diezelfde vraag hadden gekregen en dat ze er overigens ook al lang en breed mee bezig waren. Is dat goed? Nee Nol, dat is niet goed. Is dat mooi? Ja, eigenlijk wel, omdat het laat zien dat jij heel erg weinig aan het toeval wil overlaten en heel erg graag volledig in control blijft.

Al snel daarna viel mij een andere eigenaardigheid van Nol op en dat is zijn neiging – je zou het ook een gave kunnen noemen – om de wereld te verdelen in mensen waar je wat aan hebt en mensen waar je weinig tot niks aan hebt. Zit je eenmaal in een van die twee pulletjes, dan is het voor Nol een tamelijk duurzaam gegeven. Is dat goed? Nee Nol, dat is niet goed natuurlijk. Is dat mooi? Ja, dat wel. Het laat namelijk zien dat Nol de hoge eisen die hij aan zichzelf stelt, ook stelt aan zijn omgeving. Bij Nol is het al vrij snel duidelijk dat hij vindt dat wij niet op deze aardkloot zijn neergezet om een beetje te vegeteren, maar om iets te betekenen. En als je voor Waalwijk werkt, dan heb je je stinkende best te doen om iets te betekenen voor Waalwijk en voor de inwoners van Waalwijk. Dat vind ik mooi. Wat je bij Nol zeker eigenaardig mag noemen, is het volgende. Zo verzoenend en zo op sfeer en overeenstemming gericht hij opereert in het college, zo op zijn strepen staat hij als hij buiten de deur de Waalwijkse belangen moet behartigen, bijvoorbeeld in de regionale samenwerking. Allergisch voor obligate samenwerkingspraat is hij recht voor zijn raap, kritisch en zeer vasthoudend. Is dat goed? Daar zijn de meningen over verdeeld. Ik vind van wel. Ik hou wel van kerels die je om een boodschap kunt sturen.

Het is wel zo dat als ze in een regio-overleg op enig moment bij elk agendapunt angstig jouw kant op Notulen raadsvergadering 1 juli 2021

7

beginnen te kijken – hoe worden we nu weer de les gelezen? – dan zou het kunnen betekenen dat je iets te ver bent gegaan, Nol. Overigens, als ze daar vervolgens tegen mij over gingen klagen, wat wel eens gebeurde, dan zei ik altijd: zo ken ik hem helemaal niet! Wat hebben jullie allemaal uitgespookt om hem zo ver te krijgen? Eigenaardig? Nou ja, eigen aan Nol, maar ook heel erg aardig is dat Nol een verhalenverteller is. Zonder onderscheid des persoons. Of je nu een diamanten echtpaar bezoekt of op werkbezoek gaat bij een Waalwijks bedrijf of te gast bent bij de ondernemingsraad, met scholieren in gesprek of met de Commissaris van de Koning: het maakt allemaal niet uit. Nol legt in al die gevallen heel erg gemakkelijk verbinding en in no time is hij verhalen aan het vertellen. Over hoe het vroeger was, waar we vandaag mee bezig zijn, hoe zijn droom voor de toekomst eruitziet en hoe geweldig het zou zijn als hij bij de realisatie van die droom op zijn luisteraars zou kunnen rekenen. Inderdaad loopt het soms een beetje uit, maar ik ben echt jaloers op dat ogenschijnlijke gemak waarmee Nol dat allemaal doet. De allermooiste eigenaardigheid van Nol vind ik dat hij in discussies altijd verder kijkt dan de hijgerigheid en het hit-and-runwerk van alledag waarin altijd van alles meteen moet gebeuren.

Hij is als geen ander in staat om de dingen van vandaag betekenis te geven voor de toekomst. Wij vechten niet tegen criminaliteit en ondermijning omdat we er een hekel aan hebben dat criminelen in van die dure auto’s rijden en wij niet. Nee, wij vechten daartegen omdat dat cruciaal is voor een vrije samenleving en een vrije democratie. Wij werken niet aan de ontwikkeling van ons havengebied omdat we nu eenmaal opgewonden raken van elke hectare grond die we verkopen. Nee, wij werken daaraan omdat een bloeiende economie ten goede komt aan de sociale kwaliteit van de samenleving. Iemand die verder kijkt dan onze neus lang is, dat is Nol. In control blijven, hoge eisen stellen, kritisch en vasthoudend zijn, verhalen vertellen en verder kijken dan je neus lang is: dat zijn natuurlijk niet alleen maar eigenaardigheden, maar het zijn vooral heel krachtige eigenschappen van mensen met een missie. In jouw geval, Nol, is de missie om van de stad iets moois te maken voor alle inwoners, door mee te gaan met de tijd, maar met respect voor onze geschiedenis. Het is helemaal dankzij deze missie van jou dat wij nu aan de vooravond staan van een bijzondere ontwikkeling in het gebied rondom de gedempte haven, de oorsprong van Waalwijk die er nu nogal respectloos bij ligt, maar straks een geweldig woon- en verblijfsgebied gaat worden. Beste Nol.

Je weet dat ik vind dat je het leven alleen maar serieus kunt nemen als je het af en toe ook wat minder serieus kunt nemen. Ik heb dat hier en daar mild laten doorklinken. Dat doet helemaal niets af aan de enorme waardering die ik voor jou heb. Ik vond het echt een eer en een genoegen om met je te werken. Nu ik er hardop over nadenk: laat die 56 vragen maar zitten. Maar mijn allerbelangrijkste slotvraag heb ik nog wel. Mogen wij ervan uitgaan dat jij niet gaat zitten verpieteren tussen de verlepte geraniums en dat je iets meer tijd voor jezelf neemt, maar dat je vooral als actieve Waalwijker je aanstekelijke bijdrage blijft leveren aan het wel en wee van onze mooie gemeente? Mogen wij daarvan uitgaan? Mijn allerlaatste advies aan jou is dan, zeg maar ja. Dank je wel. De voorzitter: Dank aan de heer Lagendijk. Het was een hoogtepunt om dat eens een keer in de raadsvergadering te mogen horen. Heel goed, dank u wel. We gaan nu verder met een muzikaal intermezzo. Muzikaal intermezzo door Esmeralda Schütz en Maarten van den Hoven.

Notulen raadsvergadering 1 juli 2021

8

De voorzitter: Hartelijk dank. Heel mooi om deze muziek te horen tijdens een raadsvergadering. Dat maakt het extra bijzonder. Dank u wel. We gaan verder met een videoboodschap van Theo Weterings, de burgemeester van Tilburg. Hij heeft op dit moment een raadsvergadering, dus kan niet aanwezig zijn. Behalve burgemeester van Tilburg is hij ook voorzitter van regio Hart van Brabant. De heer Weterings: Geachte leden van de raad, wethouders en genodigden bij deze bijzondere raadsvergadering. Geachte burgemeester van Waalwijk, beste Nol. Het is vandaag de laatste keer dat ik jou kan aanspreken met de titel “burgemeester”. Omdat op dit moment de Tilburgse raad vergadert over de perspectiefnota kan ik helaas niet fysiek bij jullie in de vergadering zijn. Maar we weten dat er in het najaar nog voor meer mensen de mogelijkheid komt voor het fysieke afscheid. Namens de collega’s in Hart van Brabant mag ik vanmiddag het woord tot je richten. Dames en heren. Beste Nol, je neemt afscheid van het vak van burgemeester, wat je maar liefst 21 jaar hebt verricht. 21 jaar, het staat in een mensenleven voor volwassen worden. Maar jij hebt het op een heel andere manier ingevuld, terugkerend naar Waalwijk met een enorme ervaring in het openbaar bestuur ben je 14 jaar burgemeester geweest van Waalwijk. Jij hebt eraan bijgedragen dat die gemeente tot volle wasdom is gekomen.

Een enorme prestatie waarbij je je ook hebt ingezet voor de regionale samenwerking en de veiligheid. In elke ontmoeting, in elk gesprek bracht jij de Waalwijker mee aan tafel. Je inzetten voor de inwoners van je stad was je belangrijkste drijfveer. En opkomen voor de autonomie van het lokaal bestuur. Ons fundament is de lokale democratie, dat is de spreuk in het stadhuis van Waalwijk, waarmee elke bezoeker wordt verwelkomd: het verwoordt ook heel goed jouw opvatting met betrekking tot openbaar bestuur en gedreven als lokaal bestuurder aan de slag zijn. De spreuk die ik net aanhaalde, geeft in zes woorden jouw bestuursstijl weer, Nol. Kom je aan de Waalwijker, dan kom je aan Nol. Bemoei je je met Waalwijkse zaken, ga dan maar aan de kant. Nol, ik denk dat jij de locatie al lang herkend hebt, waar deze opname is gemaakt. Er moest natuurlijk iets van jouw Tilburgse roots in deze speech verwerkt zijn. Want Tilburgse roots heb je. Je hebt er je opleiding genoten en je hebt jarenlang in Tilburg voor de klas gestaan. En ja, we zijn in het paleis raadhuis van Willem II. Ik wil in ieder geval ook de belofte inlossen die ik heb gedaan bij de sluiting van die spannende competitie van het afgelopen seizoen.

Jij bent natuurlijk van harte uitgenodigd op 6 februari aanstaande als de wedstrijd Willem II – RKC weer zal zijn, de spannende derby waar wij allebei weer veel plezier aan zullen beleven. Lesgeven heb jij natuurlijk gedaan in geschiedenis. Wat mooi kwam dat uit, want geschiedenis is ook mijn hobby. En ja, natuurlijk moest er iets van geschiedenis in jouw afscheidsspeech voorkomen. Daarvoor ben ik op pad gegaan. Bij het begin van ons hernieuwde kennismaking, toen ik burgemeester van Tilburg werd, heb jij mij een boek gegeven. En ja, je hebt meermaals gevraagd of ik het had gelezen. Ja, Nol, ik heb het gelezen en ik kan je zelfs verzekeren dat ik het met plezier nog eens herlezen heb, ook ter voorbereiding op jouw afscheid. Het is inderdaad heel bijzonder om te ervaren dat er een verschil is tussen het gebied de Langstraat dat al sinds de Middeleeuwen tot stedelijke ontwikkeling is gekomen en het gebied van Hart van Brabant, zuidelijker gelegen en hoger op het zand, waar Tilburg uiteindelijk ontstaan is. De Waalwijksebaan in Tilburg loopt niet van noord naar zuid, wat je eigenlijk zou verwachten. Nee, de Waalwijksebaan in Tilburg loopt van west naar oost, want hij is onderdeel van de oude Hollandse route, van Holland, Dordrecht, langs de rivieren, langs de Langstraat, richting Maastricht.

Toen deze baan in de vroege Middeleeuwen is ontstaan als onderdeel van de Hollandse route was er eigenlijk nog niet veel in Tilburg. Misschien de eerste ontwikkeling van de eerste herdgangen, maar grotendeels was het gebied dat nog ontgonNotulen raadsvergadering 1 juli 2021

9

nen moest worden. En ja, daaruit blijkt dat jouw wetenschappelijke analyse van het verschil tussen de Langstraat en de hogere gebieden, gelegen op het zand, zeker historisch is. Dit deel van de Hollandse route, de Waalwijksebaan in Tilburg, heeft dit jaar de monumentenstatus gekregen, omdat hij nog echt uniek is in de vormgeving, zoals die eeuwenlang geweest moet zijn. Ik heb deze plek uitgekozen om een foto te maken die ik graag aan je wil aanreiken ter gelegenheid van jouw afscheid. Terug naar jouw boek Langstraters. Het is me opgevallen dat je relatief weinig aandacht besteedt aan de ontwikkeling van de Langstraat in de laatste twee eeuwen. Natuurlijk, er staat een goed hoofdstuk in over de ontwikkeling van de schoen- en lederindustrie, heel kenmerkend ook voor het gebied van de Langstraat. Maar het wordt niet in een breder perspectief geplaatst, bijvoorbeeld in het perspectief dat in diezelfde periode, ook gedreven door de industriële revolutie, de in Tilburg ontstane textielnijverheid tot een even grote bloei kwam. Daar gaat toch die verbinding tussen de Langstraat en de rest van Hart van Brabant echt ontstaan. Want samen hebben we een economische groeiperiode gekend met de ontwikkeling van de lederindustrie, de schoenenindustrie in Waalwijk en de Langstraat en de textielnijverheid in Tilburg en omgeving.

Samen hebben we ook de ontwikkeling ten negatieve meegemaakt toen in de loop van de twintigste eeuw, na de jaren zeventig en tachtig, de lederindustrie en de textielnijverheid ten onder gingen. We hebben samen moeten vechten en ervoor moeten zorgen dat er een nieuwe ontwikkeling kwam. Denk aan de maakbedrijven die nog steeds zeer kansrijk zijn in onze regio en tot nieuwe ontwikkeling zijn gekomen. Denk ook aan de bedrijven die de machinebouw hebben opgepakt en de metaalsector: hij was aanwezig, ter ondersteuning van de oude industrie, maar hij is gebleven. En wat dacht je van de handel en de distributie? De logistieke sector heeft zich zo ontwikkeld de afgelopen decennia dat de regio Hart van Brabant, Tilburg en Waalwijk, voor de derde keer op rij logistieke hot spot van Nederland is geworden. Dat is de kracht van Hart van Brabant. Dat is het samengaan van de gebieden van de Langstraat en het hoger gelegen gebied Tilburg en omgeving, die die ene regio Hart van Brabant heeft gemaakt. Beste Nol, als je na je pensionering weer zin hebt om je oude liefde voor geschiedenis op te pakken, wil ik je uitnodigen om je toe te leggen op de geschiedenis van Hart van Brabant van de afgelopen eeuwen, of in ieder geval de afgelopen decennia.

Want na het ineenstorten van de textiel- en lederindustrie is er een ontwikkeling op gang gekomen die onze regio echt gevormd heeft en waarbij de Langstraat en het gebied Tilburg en omgeving een gezamenlijke ontwikkeling zijn ingegaan. De Waalwijksebaan in Tilburg loopt nog steeds van west naar oost, maar ondertussen is de belangrijkste schakel tussen Tilburg en Waalwijk de Midden-Brabantweg en die geeft aan dat wij die nieuwe ontwikkeling samen hebben opgepakt en dat het goed is om vast te leggen dat wij die gezamenlijke geschiedenis hebben en de toekomst in Hart van Brabant. Nol, bedankt namens Evert Weys, Hilvarenbeek. Willemijn van Hees, Heusden, Hanne van Aart, Loon op Zand, Derk Alssema, Gilze en Rijen, Hans Janssen, Oisterwijk, Marina Starmans, Dongen, Mark van Stappershoef, Goirle en Theo Weterings, Tilburg. De voorzitter: Zoals de heer Weterings aangaf, is er ook een cadeau van hem, namens de burgemeesters van Hart van Brabant, dat ik nu zal overhandigen. Het cadeau wordt overhandigd. De voorzitter: Dan wil ik nu verdergaan met de toespraak van oud-burgemeester van de partnergemeente Unna. Dat is de heer Werner Kolter. De heer Kolter: [deze toespraak in Duits is niet uitgewerkt] Notulen raadsvergadering 1 juli 2021

10

De voorzitter: Danke, Her Kolter. Gefeliciteerd met dit mooie moment en de mooie erkenning. Zoals al kort was aangekondigd, gaan we verder met een videoboodschap van de huidige burgemeester van Unna, de heer Dirk Wigant. De heer Wigant: [deze toesprak in Duits is niet uitgeerkt] De voorzitter: Ook heel mooi. We gaan even verder met een stukje muziek. Daarna krijgt u zelf nog de kans om iets te zeggen. Muzikaal intermezzo door Esmeralda Schütz en Maarten van den Hoven. De voorzitter: Dank u wel. Het was heel mooi, ook het meezingen van de burgemeester. Het is nu tijd voor een heel mooie afscheidsspeech van de burgemeester, Nol Kleijngeld. 3.

Toespraak burgemeester Kleijngeld

Burgemeester Kleijngeld: Timon, Jan, Jan, Richard, Ad, Wil, Diel, Frans, Frank, Ilona, Christiaan, Hans, Maarten, Sjors, Sandra, Björn, Ruud, Cissy, Dick, Sheila, Hans, Richard, Henk, Bea, Hans, Yvette, Jan, Luc en Annelies, oftewel, geachte gemeenteraad, college en andere aanwezigen, in het bijzonder Inge, Stijn en Floor, mijn moeder – mijn schoonmoeder zou er ook zijn, maar wilde vanwege een verkoudheid het risico niet nemen om eventueel anderen te besmetten – andere familieleden en alle andere genodigden. Ik heb voor de agendacommissie gevraagd om dubbele spreektijd, dus gaat u er maar even voor zitten. Mijn tekst heeft ongeveer dezelfde lengte als bij mijn installatie in juni 2007. Ad van Hamond, Wil Lodenstijn, Jan van Baardwijk, Jan van Dinther, Christiaan Kuijten, Hans van Tuijl, Ruud Spohr, Cissy de Bruijn, Richard Tiemstra, Yvette IJpelaar, Jan van Groos en Luuk Ottens kennen de lengte van het vervolg, want zij waren er toen ook al bij. Ik wil een drietal onderwerpen de revue laten passeren. Allereerst het wel en wee van de afgelopen veertien jaar. Daarna richt ik me tot Inge, Stijn en mijn moeder. Ten slotte sta ik stil bij de toekomst van Waalwijk en de belangrijke rol die de gemeenteraad daarin heeft en zal hebben. Ongeveer 210 raadsvergaderingen, 21.000 de zinsnede “mijnheer de voorzitter”, waarvan ruim 1.000 keer “mijnheer de voorzitter, ik zal het kort houden”.

Een 800-tal bezoeken aan 60-, 65- en 70-jarige bruidsparen. Bijna 1.000 collegevergaderingen en themasessies over van alles en nog wat. Twintig jaar alle mogelijke contacten met inwoners, vooral in de weekenden. Twintig jaar, geen eenentwintig, want vorig jaar was mijn agenda vanwege corona van de ene op de andere dag helemaal leeg. Lastig voor iedereen en een ramp voor een burgemeester die in Waalwijk bekend staat als “onze Nol”, en er ook trot op is. Wat heeft het meeste indruk op me gemaakt? Allereerst de Hayes-crisis in Waspik. Ik was koud burgemeester van Waalwijk toen ik in het najaar van 2007 tijdens het afscheidsweekend in Turnhout van de burgemeesterskring Noord-Limburg een telefoontje kreeg. De volgende dag zou er in het Brabants Dagblad een artikel van Sjaak Koole verschijnen over een vluchtelingengezin dat in Waspik hevig te lijden had onder pestgedrag, vooral van een aantal jongeren. Het werd landelijk nieuws, de NOS en RTL openden hun journaal ermee. Twee wethouders moesten er hun job voor neerleggen. Nu was mij iets dergelijks al eerder overkomen. Mijn collega burgemeesters grapten in die dagen ook over mij: benoem Nol Kleijngeld tot burgemeester en je krijgt er gratis een racistisch incident bij. Maar nu serieus. Voor mij is de les van Waspik om als gemeente de regie te Notulen raadsvergadering 1 juli 2021

11

hebben en te houden, vooral wanneer het om onze veiligheid gaat. Achteraf gezien ben ik daar veertien jaar lang mee bezig geweest. De crisis in Waspik is een goed voorbeeld van de dynamiek die eigen is aan Waalwijk. We zijn kleiner dan de grote Brabantse steden, maar op beperktere schaal hebben we precies dezelfde uitdagingen, elke dag opnieuw. Het paste goed bij me. In een “beheergemeente” zou ik het absoluut geen veertien jaar hebben volgehouden. Een andere rode draad in mijn burgemeesterschap is – dat blijkt ook uit de kranten – mijn of ons RKC. Ik mocht er vroeger van mijn vader niet voetballen, een aannemerszoon die in de Stationsstraat is geboren, hoort niet bij RKC maar bij WSC. Zo ging dat vroeger. Overigens is het de beste manier om levenslang fan te worden en te blijven. Maar als gemeentebestuurder is het niet echt handig om je voetbalvoorkeur in je werk op het stadhuis voorrang te verlenen. In 2000 was ik als wethouder tegen de aankoop van het RKC-stadion, omdat ik vond dat een gemeentebegroting niet afhankelijk zou mogen zijn van de uitslag van RKC-Willem II, om er maar eentje te noemen. Negen jaar later ben ik, als burgemeester, opnieuw betrokken bij de financiële perikelen van de voetbalclub. De club kon de huur van € 600.000 niet langer opbrengen.

Twee u bekende ondernemers komen met een reddingsplan, maar wel onder één voorwaarde: de huur moet worden verlaagd naar € 300.000. Arie, ik denk dat jij het allemaal helemaal voor de geest hebt. Voor de gemeente was het onaanvaardbaar. Het was een te grote verliespost. Dat vonden zowel raad als college. Dan volgt de dag van de waarheid. Donderdagochtend, 29 oktober 2009, op een geheime locatie – volgens mij wist de pers echt wel dat het ging om restaurant Jij en ik in de Grotestraat – treffen Mandemakers en het college elkaar in een ultieme poging om de plooien alsnog glad te strijken. Wat klinkt dat mooi! Anders zou de club om 15.00 uur ’s middags failliet zijn geweest. Geen van beide partijen geeft een duimbreed toe. De gezichten van de aanwezigen spreken boekdelen. Ik zeg dit neutraal, maar u kunt zich er iets bij voorstellen: Heuverling op zijn chagrijnigst, Jan ook niet met de grootste glimlach. Het was een kwestie van tijd voor een van hen voorstelt om het overleg te beëindigen. Dan is het gedaan met RKC. Wat doe je dan als burgemeester? Niks passioneels. Je kunt niets anders doen dan op je intuïtie varen. Ben, zullen we even een wandeling in de tuin maken? Zo gezegd, zo gedaan. De kleuren van de herfstbladeren oogden er prachtig. We hebben een gat van € 150.000. Dat wil jij niet voor je rekening nemen en wij ook niet. Dan is er maar één oplossing.

Dan moet de Waalwijkse samenleving zijn steentje gaan bijdragen. Zo geschiedde. Het is de start geweest van wat later de Stichting RKC is gaan heten en eigenlijk, simpelweg gezegd, kochten we tijd. We stapten uit de dwangbuis waarin vooral de media ons gevangen hielden. 15.00 uur vanmiddag, daarna is het gebeurd met RKC. We kregen de tijd om tot een oplossing te komen, waarmee RKC door kon. En door …!, zou je tegenwoordig zeggen. De twee foto’s die u ziet, spreken voor zich. De eerste is gemaakt in 2009. De concentratie is van mijn gezicht af te lezen, bij Ben iets minder. Ik begin nu toch te twijfelen of ik het allemaal wel goed gedaan heb. De tweede foto is van tien jaar later, genomen tijdens een promotiefeest na de 4-5 tegen Go Ahead Eagles. De gezichten spreken opnieuw boekdelen. Aan RKC de zegepraal, ondanks zware strijd. Ik heb er wel wat mee. Een volgende rode draad tijdens mijn burgemeesterschap is mijn strijd tegen ondermijnende criminaliteit. Het liefst ben ik burgervader, maar ik voel het als mijn morele plicht om als eerstverantwoordelijke op het gebied van openbare orde en veiligheid mijn rol te pakken. Niet uit hobbyisme dus, maar uit overtuiging. Als je als overheid ondermijnende criminaliteit jarenlang rustig haar gang laat gaan en de andere kant uitkijkt als het lastig wordt, zit je dichterbij zuid-Italië dan je zou moeten willen.

Dus speel je je rol als onderdeel van één overheid, waarbij politie, Openbaar Ministerie, gemeente en Belastingdienst één front vormen om te verhinderen dat er enorme hoeveelheden crimineel zwart geld worden witgewassen. Heel vaak is daarvoor een vergunning nodig die door de gemeente wordt verstrekt. Wat is in een logistieke hot spot vandaag de dag een van de interessantste manieren om dik geld te verdienen? Huisvesting van arbeidsmigranten. MaandeNotulen raadsvergadering 1 juli 2021

12

lijks € 300 voor een bed in een overbevolkt huis, ergens in de wijk. Gelukkig is een grote meerderheid van de gemeenteraad het met mij eens dat je dit coûte que coûte moet voorkomen. En er is ook een persoonlijke drijfveer. Ik zou het met nooit kunnen vergeven wanneer er bij een drugs gerelateerde schietpartij ergens in Waalwijk dodelijke slachtoffers zouden vallen en ik me ’s ochtends in de spiegel aankijk en moet toegeven dat ik er niet alles aan heb gedaan om dat te voorkomen. Dat is deel een. Ik heb ook nog wat reacties op de mensen die zo-even gesproken hebben. Jan vroeg: Nol of burgemeester? Dat klopt. Ik zat er in het begin echt mee. Wat hoort nu? Ik moest proberen een klein beetje de burgemeester uit te stralen, maar het is zo natuurlijk en met respect dat mensen Nol of Nolleke zeiden, dat ging gewoon echt van nature. Daar zat geen uitproberen kijk: eens kijken hoe hij daarop reageert. Als dat het geval is, dan is er niets aan de hand en is het volgens mij iets waar je naderhand van kunt zeggen dat je er trots op bent. Over die vrouwelijke burgemeesters, in Loon op Zand, Waalwijk en Heusden, en ook nog in Geertruidenberg en Dongen: voordat Sacha benoemd werd, zei mijn moeder: Nol, het is toch niet te hopen dat het een vrouw wordt hier in Wolluk, want dan wordt het echt een naaikransje. Nou ja, goed. Ik heb het gezegd. Ze is er nu, dus we kunnen het nu weer intrekken.

Ik vond het wel heel leuk om het nog even te zeggen. John, ik heb van jou nog nooit zo’n goede speech gehoord als vanavond en twee dagen geleden toen je het in college in kleinere kring deed. Man, dat moet je meer doen! Gemeend, echt. Je zei ook maar één keer “college”, ook wel mooi. Alles bij elkaar, als het gaat om de coaching die ik gehad hebt: die coaching was wel gericht op de app “college serieus”. Van de app “college blablabla” wens ik geen uit te maken. Die kan ook nooit met de Wet Openbaarheid van Bestuur worden opgevraagd, omdat er “blablabla” achter staat. Dat heb ik zowel gecoacht als geleerd. Jan, dank voor de eigenaardigheden die je mij hebt toegedicht. Het valt me zwaar tegen van jou. Ik had je nooit moeten aannemen. Man, je was een fantastische secretaris. Hartstikke fijn om met jou samengewerkt te hebben. Jij was een van de mensen die in mijn omgeving mij tegengeluid bood. Dat heb ik nodig. Dat deed je veel. Te veel? Veel. Esmeralda, dank voor jouw muzikale bijdrage. Dames en heren, kunt u het zich voorstellen? Als zij op een podium in Gorlice in Polen staat, dat haar opa, die vanuit Waalwijk heel veel heeft gedaan voor die stad, in het kader van hulp voor Polen, heel erg trots moet zijn geweest? Ik heb haar daar gezien en dat was fantastisch. En vandaag weer.

En dan beginnen met een Frans liedje, dan kan het voor mij niet meer kapot! Somewhere between us is overigens wel de toko van Theo Weterings. Dat is echt Waalwijk/Kaatsheuvel/Tilburg. Ruud Hermans kwam uit Tilburg, maar Ine Masseurs kwam uit Waalwijk. Theo, jammer dat je nu in een vergadering zit. Hartstikke bedankt voor de bijdrage die je geleverd hebt. Ik ben in de loop van veertien jaar gepromoveerd. Ik startte met de toespraak van de burgemeester van Oisterwijk en eindigde met een toespraak van de burgemeester van Tilburg. Ik kan het niet laten! Ik heb in het stadhuis waar de opnames gemaakt zijn zelf twee jaar gewerkt aan mijn doctoraalscriptie. Die ging over een Tilburgs onderwerp, dus we moeten onderling toch maar eens een keer wat dingen met elkaar uitwisselen. Het is mooi, de Waalwijksebaan daar en de Tilburgse weg hier. We moeten samenwerken en tegelijkertijd moeten we op onze tellen passen. Dat is gewoon de werkelijkheid en dat doen we ook, denk ik. Feit is dat er toch een verschil is naast alle overeenkomsten tussen Tilburg en Waalwijk. Er ligt een hele grote zandbak tussen, de Loonse en Drunense duinen. Maar we hebben iets gezamenlijks, een textiel- en een schoenverleden. Het grote verschil zit ‘m in het feit dat na de teloorgang van de schoenen- en textielindustrie en de mijnen na de komst van de EEG Heerlen een van de armNotulen raadsvergadering 1 juli 2021

13

ste steden werd van Nederland, Enschede een van de armste steden werd van Nederland, Tilburg een van de armste steden is in Nederland en Waalwijk van de schoenindustrie aan de ene kant naar de andere kant van de snelweg, bij wijze van spreken rechtstreeks van Van Haren naar Sealskin. Daar zit naast RKC het tweede grote wonder van Waalwijk. Daar zal ik het met Theo nog eens een keer over hebben. Daar kunnen wij een historisch dispuut over hebben. Werner, dank. Wat leuk. Ik herinner me dat we vanuit de politie van Breda, Tilburg en Waalwijk naar Dortmund zijn gegaan om te kijken hoe het met de veiligheid gesteld was rondom zo’n wedstrijd van Borussia. Geweldig. Ik heb me nog nooit zo veilig gevoeld, want ik zat daar echt tussen zwaarbewapende ME’ers. Ik weet niet hoe ze in Duitsland heten. Dat was daar de gewoonste zaak van de wereld, terwijl ik in Nederland altijd hoor: geen bewapening en geen uniformen in het stadion, want dat zorgt voor escalatie. Hoe is het mogelijk dat heel dichtbij elkaar zo totaal verschillend tegen zo’n situatie kan worden aangekeken? Werner, danke für alles was du aus Unna mitgebracht hasst. Danke für die Freundschaft und das erste und einzigse warüber es geht in die Jumelage ist die Deutung von Europa. Dames en heren, het is begonnen rondom het thema als Wiedergutmachung, met name van Duitse kant.

Dat snappen we allemaal in de historische context van de jaren vijftig, maar op enig moment ,als er een tijd komt dat Engelse kinderen denken dat Adolf Hitler een gamefiguur is uit een of ander spelletje, dan moet je een andere insteek kiezen voor de jumelage. Die is er. Kijk eens hoe wankel Europa is en hoe we moeten boksen in de wereld om Amerika, China en Rusland bij te houden. Dan zitten er echt hele grote voordelen aan samenwerking in Europa. Dat het hard nodig is: kijk eens naar Navalny en Wit-Rusland. Samenwerken en als Duitsland en Nederland en Noordwest Europa het voorbeeld geven hoe de democratie kan functioneren, is denk iets wat zou moeten gebeuren. Misschien moet je ook wel de Europese vlag in de raadzaal zetten. Inge, Stijn, mijn moeder. Zou je dat nou wel doen, wethouder worden? Dat vroeg Inge mij in de zomer van 1995. Twee jaar eerder had ik afscheid genomen van de Waalwijkse gemeentepolitiek, maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Niemand kan zijn lot ontlopen, kijk maar naar al die spreekwoorden en gezegden. Mijn Inge begreep dat als geen ander. Ik nam afscheid van het Paulus in Tilburg en werd fulltime wethouder in Waalwijk. Vijf jaar later ging het om het burgemeesterschap. Dat is andere koek. Je bent verplicht om te verhuizen naar de plaats waar het ambt roept.

Op de dag dat mijn benoeming in Helden-Panningen bekend werd, kreeg jij een vaste baan aangeboden bij woningcorporatie Casade. Om mijn loopbaan niet in de weg te staan, offerde jij je op en nam ontslag. Na een lastig eerste jaar wortelden we in Noord-Limburg en dankzij je werk werd je fan van Rowwen Hèze en heel actief in de hockeysport. Totdat het jouw geachte echtgenoot na zeven jaar weer begint te kriebelen. Oké, maar dan wil ik dit keer wel meer zeggenschap als het gaat om de gemeente waar we nu naartoe gaan. Je had je zinnen gezet op Deventer, maar laten ze daar nu net één ding zeker weten: wie het ook wordt, maakt niks uit, als het maar geen PvdA’er is. Veldhoven vond je ook niks. Jakkes, een buitenwijk van Eindhoven, bah. Het werd Waalwijk. Een jongensdroom. Ja, maar voor jou had het ook wel iets van terug naar af. En hoe stel je je op als burgemeestersvrouw in de stad waar je vroeger op school hebt gezeten, waar je vrienden en vriendinnen hebt gehad en bent uitgegaan? Wat mag je wel en wat mag je niet zeggen? Over het laatste zijn we het snel eens. De handelingsonbekwaamheid van de gehuwde vrouw is in 1956 uit de Nederlandse wet geschrapt. Oftewel, hoe opmerkelijk het voor de buitenwereld misschien ook mag zijn, maar ook ons Inge heeft recht op haar eigen mening te hebben en te uiten. Lieve Inge, je hebt veel opgeofferd voor mijn loopbaan.

Zoveel dat ik het eigenlijk niet onder woorden kan brengen. Stijn, twee keer verhuisd vanwege ons pa, op negen- en op zestienjarige leeftijd. Je hebt je er fantastisch doorheen geslagen. Ik denk ook dat je er sterker door bent geworden. Notulen raadsvergadering 1 juli 2021

14

Je hebt heel wat te verstouwen als jouw klasgenoten op basisschool Panningen-noord een burgemeesterszoontje verwachtte die in niets lijkt op wat jij bent: colbert met strikje, ietwat gezet postuur, dacht men. En dan kom jij voor het eerst de klas binnen, zegt hoi tegen de juf en maakt van de gelegenheid gebruik om meteen op de lessenaar te klimmen. Top, zeggen ze dan tegenwoordig. Je was moedig in een tijd dat het na de moskeebrand in Den Helder onrustig was en jij daar op school ook op werd aangesproken. Je maakte er geen probleem van toen een aantal Feyenoordsupporters het woonhuis van de burgemeester wilden opzoeken en ik jou belde om voor alle zekerheid maar een andere route van je werk in de horeca in het centrum naar huis te nemen. Stijn, ik ben trots op je. Ma. Ik herinner mij jouw woorden bij de installatie in Helden in 2000 nog goed. Op dezelfde leeftijd als ons pa ga jij een mooie toekomst tegemoet, terwijl hij toen op was. Maak er iets van. Weet je nog die keer dat je met Team WijZ van de gemeente Waalwijk te maken kreeg en iemand van ons je vroeg of je de moeder van de burgemeester was? Overigens geldt voor mijn schoonmoeder precies hetzelfde. Bedankt voor jullie beider steun al die jaren.

Inge en Stijn, jullie steun die ik al die jaren heb gehad, komt het beste uit de verf wanneer je een fragment uit het filmpje ziet dat bij ons afscheid in Helden in 2007 is gemaakt. Ik denk dat dat nu wordt gestart. Het filmpje wordt getoond. Burgemeester Kleijngeld: Waalwijk is een ondernemende gemeente. Er zijn altijd pioniers geweest die dingen voor elkaar hebben gekregen. Ik noem onze stadsrechten die we in de Middeleeuwen voor de poorten van Brussel wegsleepten. De Grotestraat bij de kerk tussen Waalwijk en Besoijen bestraat met keien toen zandpaden rond het jaar 1500 nog bijna overal de norm waren. Lange tijd een van de grotere veemarkten in Brabant. Een haven die heel Midden-Brabant bediende. Door stoom aangedreven schoenfabrieken, toen handwerk rond 1900 nog normaal was. Een enorm stadhuis en dito Sint-Janskerk in een plaatsje van nog geen 10.000 inwoners. Een eigen gemeentelijk woningbureau om de naoorlogse woningnood aan te pakken en de stadsuitbreiding met hoogbouw in Laageinde en Bloemenoord uit te voeren. In 1995 dit theater dat hoog scoort in de landelijke populariteitslijstjes. Van Dijk, Van Roessel, Morentz, oftewel Fabriek.nl, waarbij het maar raden blijft welke popsteren van de hoogste 50 noteringen in de top-2000 Waalwijk al hebben bezocht. Samen met Tilburg logistieke hot spot nr. 1. En zo kan ik nog een hele tijd doorgaan.

Ging die ontwikkeling dan zonder slag of stoot? Was het allemaal automatisme? Nee, natuurlijk niet. De gemeenteraad weigerde om de tramverbinding tussen Tilburg en Den Bosch in Waalwijk met elkaar te verbinden. Passagiers tussen Baardwijk en Besoyen moesten door Waalwijk lopen. De raad vond de tram te gevaarlijk en misschien leveren bang gemaakte koeien wel minder werk. Terwijl de fundamenten van de schoenfabriek van Van Schijndel in de Stationsstraat – u kent het gebouw nog steeds – klaar waren, moest de initiatiefnemer maken dat hij uit de voeten kwam. Hij ontkwam maar net aan een fikse aframmeling. De Waalwijkse schoenmakers waren bang voor hun baan met al die toekomstige stoommachines. U zult wel denken: daar heb je hem weer, onze historicus. Klopt! Ik denk dat het verstandig is om te weten hoe we tot hier zijn gekomen. Om te beseffen dat we samen een weg zijn ingeslagen die vraagt om een logisch vervolg. De ontwikkeling van de industrieterreinen aan de noordkant van de Maasroute vraagt om een impuls aan de zuidkant, hier in de stad. Juist nu, juist op het moment dat de wereld in razendsnel tempo aan het veranderen is. Klagen over het centrum dat eens the place to be was, heeft echt weinig zin. Het centrum aanpassen aan de nieuwe tijd des te meer. Notulen raadsvergadering 1 juli 2021

15

Ook klagen over de torenhoge huizenprijzen die starters geen eerlijke kans biedt, heeft weinig zin. Er iets aan doen des te meer en tegelijkertijd de consequenties ervan accepteren. In Nederland worden de komende tien jaar 1 miljoen extra huizen gebouwd. Doen we mee of niet? 120.000 ervan komen in Brabant. Doen we mee of niet? Ondernemende lui staan te springen om een flink deel hiervan hier te laten landen, in Sprang-Capelle, in Waspik en in Waalwijk. Maar niet in de eerste plaats in open natuurgebied. Kijk naar de discussie rondom Akkerlanen. Het moet ook leefbaar blijven, dus in de bebouwde kom, zeggen de provincie en het Rijk. Maar ook daar willen we het leefbaar houden: geen hittestress, behoud van historisch erfgoed, zoveel mogelijk groen, betaalbare huizenprijzen, ruimte voor de auto; maar op elke plaats waar een auto staat, kan geen boom staan. Het dwingt tot keuzes en de gemeenteraad speelt daarin de hoofdrol. In de gemeenteraad zelf is er één ding waarover we het allemaal eens zijn: je moet draagvlak hebben en aan participatie doen. Helemaal mee eens. Maar dan moet je het wel zo eerlijk mogelijk aanpakken. Gun de eerste klager die het podium betreedt geen voorsprong op andere belanghebbenden. Wie zijn eigenlijk de betrokkenen? Zoals u weet maak ik me hard voor een kwaliteitsimpuls aan de gedempte haven.

Met hoogbouw, omdat dit de enige manier is om zo’n ambitieus plan te kunnen realiseren. Wanneer je participatie op zo’n traject loslaat, is de enige faire manier om ook de toekomstige bewoners die om een betaalbaar huis staan te springen, een stem te geven. Ik geef u een tip. Lees het boekje van David van Reybroeck met de titel Tegen verkiezingen nog eens, dat ik de leden van de raad in de huidige of de vorige samenstelling enkele jaren geleden cadeau heb gedaan. Als u het niet hebt, schaf het dan aan. Het is niet duur. Laat je niet weerhouden door de titel, want die is voor gekozen volksvertegenwoordigers wat lastig, zeker met de verkiezingen van volgend jaar op komst. Van Reybroeck verdedigt het gebruik van focusgroepen, samengesteld door loting, die zich eerst laten informeren over alles wat speelt en zich pas daarna een oordeel vormen. Betaal ze voor mijn part voor de klus, tenslotte krijgen volksvertegenwoordigers ook een redelijke vergoeding. Het is een beetje het Amerikaanse jurysysteem, zou je kunnen zeggen. Voorkom in ieder geval dat het goedbedoelde podium dat enkele jaren geleden door u is ingesteld, uitmondt in een spreekbuis van enkele tientallen tegenstanders van welke ontwikkeling dan ook. Het leidt tot zand in de machine, het vertraagt en traineert. Juist in een tijd waarin de samenleving toe is aan verandering, of je dat nu leuk vindt of niet.

Dames en heren raadsleden. Het klinkt misschien allemaal wat belerend. Dat zit erin, jongens, mijn excuses hiervoor. Eens leraar, altijd leraar. Maar het komt uit een goed hart. Een goed hart voor Waalwijk. Ik wens Sacha, mijn opvolgster, heel veel succes. Bouw verder aan deze mooie stad. Je komt niet in een gespreid bedje, daar is Waalwijk te dynamisch voor. Geniet elke dag van de mensen die deze stad elke dag opnieuw weer maken. Dames en heren, dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank voor de complimenten aan de andere sprekers, voor de mooie woorden aan de familie en ook voor de tips voor de raad. Daar gaan we zeker over nadenken en we nemen ze mee. We gaan nu weer luisteren naar een stukje muziek. Muzikaal intermezzo door Esmeralda Schütz en Maarten van den Hoven. 4.

Formele afscheidshandeling door het overdragen van de ambtsketen en de voorzittershamer

De voorzitter: We komen nu bij de formele overdracht. Burgemeester Kleijngeld, ik nodig u uit voor de formele overdracht van de attributen die behoren bij uw ambt. De voorzittershamer heb ik al van u gekregen. Rest nog de ambtsketen. Die zullen we in ontvangst nemen en aan de bode geven om te bewaren. We hebben daar een mooie doos Notulen raadsvergadering 1 juli 2021

16

voor, zodat de locoburgemeester of de nieuwe burgemeester straks de ambtsketen weer kunnen gebruiken. Burgemeester Kleijngeld: Dit is een heel bijzonder moment, dames en heren, met heel veel gedachten erbij. Aan de andere kant is het heel praktisch. Ik zal zo blij zijn dat ik tijdens een vergadering niet meer dat ding om heb, want het zit nooit goed. Ik raad de nieuwe burgemeester aan om hem met haakjes te laten vastzetten aan de kleding. Dat heb ik geweigerd, maar ik heb er altijd spijt van gehad. Hier is hij, alstublieft. Applaus.