Verharding paden begraafplaatsen en drie beheermaatregelen

Raadsvoorstel Dossier:

2024-031570

Datum collegevergadering: Onderwerp:

30 juli 2024 Verharding paden begraafplaatsen en drie beheermaatregelen t.b.v. de begraafplaatsen

0. Adviespunten/beslispunten 1. in te stemmen met verharding van vier begraafplaatsen in overeenstemming met variant 1 en hun planning; 2. in te stemmen met het uitwerken van de drie beheermaatregelen met als doel te komen tot hogere kostendekkendheid van het product ‘begraven’ en een geactualiseerde ‘Verordening Grafrechten’ in 2025; 3. een krediet genaamd ‘Vier begraafplaatsen verharden’ beschikbaar te stellen ter hoogte van € 900.000; 4. in te stemmen met de 24e begrotingswijziging 2024.

1. Aanleiding? De raad heeft het college de opdracht (motie 210, zie link onder voorgeschiedenis) gegeven om verschillende mogelijkheden voor het verharden van de loop- en toegangspaden op de begraafplaatsen aan de Tilburgseweg, de Heistraat en de Roonlaan te onderzoeken. Als uitgangspunt gaven zij aan om een verhardingskeuze te maken die recht doet aan de stijl en inrichting van genoemde begraafplaatsen en als uitgangspunt te nemen een onbelemmerde toegang van de begraafplaatsen voor bezoekers die zich met behulp van rolstoel, rollator of andere hulpmiddelen verplaatsen. In 2021 werd er uitgegaan van eenvoudige civieltechnische asfaltverhardingen en werden de kosten door een externe partij zeer globaal geraamd op € 550.000. Vervolgens is de uitvoering van deze motie blijven liggen i.v.m. het niet beschikbaar hebben van voldoende basisgegevens van de vier begraafplaatsen om hier zorgvuldig op te kunnen acteren in combinatie met personele krapte binnen TORV.

2. Wat willen we bereiken? 1. Uitvoering geven aan de motie 210 en de bereikbaarheid van de graven verbeteren door de hoofstructuur van de paden te verharden. 2. Toewerken naar een toekomstbestendig begraafbeleid, de kostendekkendheid van het product ‘begraven’ verhogen en te voorzien in een geactualiseerde 'Verordening grafrechten' in 2025. Met betrekking tot punt 2 wil het college de kostendekkendheid van het 'product begraven' op middellange termijn verbeteren. Daarvoor wordt voorgesteld eerst drie beheermaatregelen verder uit te werken, te weten: a) het opstellen beheerplan, b) het optimaliseren begraafplaatsbeheer en c) het opstellen kostprijsdekking, onderzoeken vanaf Q4-2024.

1

3. Argumenten/Overwegingen Bereikbaarheid graven verbeteren door de hoofdstructuur van de paden te verharden In 2023 hebben we een inhaalslag gemaakt op het gebied van digitale data- en basisgegevens, waaronder inmeten van alle begraafplaatsen, het maken van digitale ontwerptekeningen met als uitgangspunt uw motie 210. We hebben vier ‘verhardingsvarianten' per begraafplaats uitgewerkt (ontwerp, bestek en kostenraming, zie bijlagen 1 en 2). Op de begraafplaats Bloemendaalweg zijn de paden verhard. Hiervoor is dus geen ontwerp gemaakt, maar zijn, net als bij de andere drie begraafplaatsen, diverse aanvullende werkzaamheden (locatie specifiek: waaronder bomen/groen, bestrating en verlichting) en verbeteringen (o.a. infoborden en nummerplaatjes) meegenomen en begroot. De kosten per variant lopen uiteen van: ca. € 900.000 (variant 1: de hoofdstructuur (de meeste hoofdpaden) verharden met asfalt (uitzondering hierop is begraafplaats De Roonlaan. Paden worden hier verhard met klinkers, omdat asfalt niet toepasbaar is ivm beperkte beschikbare ruimte) t/m ruim € 1.600.000 (variant 4: alle paden verharden met klinkers). De voorkeur gaat uit naar variant 1. In deze variant worden de meeste hoofdpaden geasfalteerd en blijft een deel van de kleinere zijpaden voorzien van een grindverharding. Variant 1 is niet te beschouwen als een betaalbaar compromis.

De bereikbaarheid en comfort van en naar de meeste graven wordt door en vanaf de geasfalteerde hoofdstructuur zeer sterk verbeterd. In de meeste situaties is er slechts nog een kleine afstand te overbruggen via de grindzijpaden naar de graven. Ook doet deze variant 1 het meeste recht aan de oproep van uw raad om bij de stijl en inrichting (aka 'het karakter') van de diverse begraafplaatsen aan te sluiten. Deze variant 1 gaat uit van een uitvoering in 2025 van de begraafplaatsen Tilburgseweg, De Roonlaan en Bloemendaalweg en de begraafplaats de Heistraat in 2027. Goed en waardig onderhouden van begraafplaatsen versus kostendekkendheid product ‘begraven’ We willen komen tot een toekomstbestendig beleid en beheer voor het product ‘begraven’. We vinden het belangrijk om de begraafplaatsen goed en waardig te blijven onderhouden. Daarbij hoort wat ons betreft het vasthouden aan het huidige onderhoudskwaliteitsniveau A (CROW), inclusief de huidige werkwijze (onderhoud door vakbekwame en eigen TBUIploeg). We streven wel naar meer ‘kostprijs dekkende begraafplaatsen' in de toekomst en spreken de wens uit om de kostendekkendheid van het product ‘begraven' op middellange termijn te verhogen.

Op basis van een aantal maatregelen denken we dat het mogelijk is de kostendekkendheid van dit product te verhogen, edoch het vasthouden aan onderhoudsniveau A betekent wel dat we aan andere 'knoppen' moeten gaan draaien om de baten te verhogen c.q. de lasten te verlagen. Dat gaan we uitzoeken op basis van de 3 beheermaatregelen (kosten tezamen € 25.000). Beheermaatregelen t.b.v. toekomstig begraafbeleid en begraafplaatsenbeheer Vanaf Q4-2024 worden drie beheermaatregelen, waaronder a) het opstellen beheerplan, b) het optimaliseren begraafplaatsbeheer en c) het opstellen kostprijsdekking, verder uitgewerkt. Deze maatregelen gaan ons meer inzicht geven hoe om te gaan met eventuele baten verhogende maatregelen alsmede lasten verlagende maatregelen. Denk hierbij aan het alsnog overwegen om het kwaliteitsniveau aan te passen van A naar B, inzet vrijwilligers, extensiveren onderhoud, reductie begraafplaats oppervlakte waar dat kan, heroverweging toerekening kosten overhead, maar ook tariefsverhoging. De uitkomsten van de maatregelen gaan we gebruiken om juiste ‘knoppen’ te draaien en keuzes te maken (bij voorkeur via de Kadernota 2026). Deze keuzes vormen de basis voor 2

een toekomst-bestendig begraafbeleid en een geactualiseerde 'Verordening grafrechten' in 2025.

4. Financiën Voor de verharding van de paden van de begraafplaatsen worden 2 kredieten beschikbaar gesteld. Voor de Tilburgseweg, De Roonlaan en Bloemendaalweg € 426.880 en voor de Heistraat € 472.926. De kapitaallasten zijn bij de kadernota NV 1.07 al beschikbaar gesteld en als stelpost kapitaallasten verwerkt. Ze worden nu overgebracht naar taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria. Kadernota 2025 NV 1.07 Jaar van uitvoering en totale jaarlast Bedragen x € 1.000

2025

Lasten verharding paden Lasten eenmalig Lasten al in begroting

N V

Saldo

N

25 11

14

2026

2027

2028

N

16

N

16

N

32

V

11

V

11

V

11

N

5

N

5

N

21

5. Risico’s In de motie 210 heeft de raad de wens uitgesproken om de financiering van het verharden van de paden van de begraafplaatsen te financieren zonder het doorvoeren van een tariefverhoging. Of dat mogelijk is moet duidelijk worden op basis van de uitkomsten van de drie beheermaatregelen. Door een gedetailleerd overzicht te maken van de lasten en de baten, deze toe te rekenen aan de juiste kostencomponenten en deze componenten naar rato door te berekenen in de tarieven, ontstaat meer inzicht, verantwoording en acceptatie. De aankomende beheermaatregelen en kostprijsberekeningen gaan hier meer inzicht verschaffen. De bereikbaarheid wordt door variant 1 significant verbeterd en we voorzien lagere onderhoudskosten omdat we substantieel minder grindpaden onkruidvrij behoeven te houden. Bij variant 4, alles verharden met asfalt- en/of klinkers, is de bereikbaarheid optimaal en zullen de onderhoudskosten naar verwachting verder dalen. Overigens zijn de mogelijke besparingen m.b.t. het onderhoud van de verhardingen per variant op onderhoudsniveau A nog niet door ons doorgerekend.

6. Participatie Leidraad voor de participatie vormt het vastgestelde gemeentelijke participatiebeleid. Communicatie is een belangrijk aspect rondom het product ‘begraven’. Om draagvlak te creëren zijn diverse actoren/stakeholders in het voortraject benaderd, waaronder de eigen onderhoudsploeg van de begraafplaatsen en de lokale uitvaartbranche. Participatievorm: Meedenken en Consulteren

Wie en wanneer? Omwonenden/inwoners, het Platform Inclusief Waalwijk en overige stakeholders zoals de uitvaartbranche worden betrokken zodra de projecten per begraafplaats operationeel worden.

3

7. Duurzaamheid Waalwijk is ambitieus op het gebied van duurzaamheid. De gemeente Waalwijk heeft zich gecommitteerd aan de 17 duurzaamheidsdoelen van de Verenigde Naties (SDG's). Met de besluitvorming op basis van dit raadsvoorstel wordt met dit project, weliswaar beide in zeer beperkte mate, bijgedragen aan 2 duurzaamheidsdoelstellingen. Hieronder wordt aangegeven op welke duurzaamheidsdoelen het raadsvoorstel betrekking heeft en indien mogelijk in welke mate.

1. Verantwoorde consumptie en productie (SDG-doel 12) Er is aandacht voor duurzaamheid bij de aanleg (winning van grondstoffen, productie- en bouwfase), het gebruik (beheer en onderhoud), maar ook na de levenscyclus (sloop, hergebruik, terugwinning en recycling) van het project. Door een efficiënter gebruik van grondstoffen, verlaagt de druk op het milieu en vermindert de afhankelijkheid van die grondstoffen. Momenteel wordt er bij diverse civieltechnische werken geëxperimenteerd met het realiseren van een zo duurzaam mogelijke levenscyclus (inrichten, aanleggen, beheren en onderhouden, gebruiken en sloop bij einde levensduur). Voorbeelden hiervan zijn: Toepassen van circulair materiaal zoals bijvoorbeeld bij asfaltverhardingen. Toepassen MKI (milieukostenindicator) systematiek. Deze systematiek voegt alle relevante milieueffecten van een product samen in één enkele score van milieukosten die de milieu schaduw prijs /schaduwkosten van het product of project aantoont. Toepassen duurzame cementgebonden fundering Optiblend. Minerale reststoffen uit de verbranding van huisvuil worden gebruikt als secundaire grondstof en vormen daarmee de basis voor Optiblend. Waalwijk realiseert momenteel een landelijk proeftuin in samenwerking met Bouwcirculair Nederland. 2.

Klimaatactie (SDG-doel 13) In 2015 is het Parijs-akkoord tot stand gekomen dat beoogt klimaatverandering en de nadelige effecten daarvan te verminderen. Met het aansluiten bij het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen zullen steeds minder broeikasgassen en andere schadelijke stoffen worden uitgestoten bij de uitvoering. Bij de aanbesteding zal steeds meer worden ingezet op circulariteit zodat ook bij de productie van materialen minder schadelijke stoffen vrijkomen. Daarnaast worden met het vergroenen van de leefomgeving en het bergen van water nadelige effecten van klimaatverandering verkleind (klimaatadaptatie).

8. Fatale beslisdatum Strikt formeel bestaat er geen fatale beslistermijn. In het kader van de voorbereidingen c.q. uitvoering van de werkzaamheden in 2025 is het noodzakelijk dat het raadsbesluit tijdig wordt genomen.

9. Vervolgstappen Na vaststelling gaan we verder met de voorbereiding en realisatie van de werkzaamheden, inclusief het participatietraject. De drie beheermaatregelen en de daaruit voortkomende uitkomsten vormen input voor de mogelijkheden om te komen tot een hogere ‘kostendekkendheid’ van het product 'begraven’. Ze vormen tevens de basis voor een geactualiseerde 'Verordening grafrechten'. Deze Verordening zal in 2025 aan uw raad worden aangeboden.

4

10. Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

Tekening Tilburgseweg Tekening De Roonlaan Tekening Heistraat Begraafplaatsen overzicht vier varianten 2024 Begrotingswijziging 2024024

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Michel Tromp

Sacha Ausems

Voorgeschiedenis: Motie 210 (link): https://waalwijk.notubiz.nl/document/10410365/1

5

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 30 juli 2024,

BESLUIT: 1. in te stemmen met verharding van vier begraafplaatsen in overeenstemming met variant 1 en hun planning; 2. in te stemmen met het uitwerken van de drie beheermaatregelen met als doel te komen tot hogere kostendekkendheid van het product ‘begraven’ en een geactualiseerde ‘Verordening Grafrechten’ in 2025; 3. een krediet genaamd ‘Vier begraafplaatsen verharden’ beschikbaar te stellen ter hoogte van € 900.000; 4. in te stemmen met de 24e begrotingswijziging 2024.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 12 december 2024. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeroen Deneer

Sacha Ausems

1