Vaststellen koers strategische visie

Raadsvoorstel Dossier:

2024-049149

Datum collegevergadering: Onderwerp:

14 januari 2025 Raadsvoorstel vaststellen koers strategische visie

0. Adviespunten/beslispunten 1. De koers voor de strategische visie vast te stellen.

1. Aanleiding? De ontwikkeling van de strategische visie is in een belangrijke fase aangekomen. De fase waarin richting wordt bepaald voor de toekomstige ontwikkeling van onze gemeente en waarin keuzes worden gemaakt. Daarom wordt de raad gevraagd het koersdocument voor de strategische visie vast te stellen. Vanwege de relatie met de omgevingsvisie leggen we beide koersdocumenten in dezelfde raadsvergadering voor. De beide visies worden ieder met eigen voorstel aangeboden om te onderschrijven dat het, ondanks de nauwe onderlinge afstemming, wel afzonderlijke producten zijn.

2. Wat willen we bereiken? Door het vaststellen van het koersdocument bepaalt de gemeenteraad de toekomstige ontwikkelrichting van onze gemeente. Op basis van de inhoudelijke richting in dit koersdocument wordt enerzijds snel het samenbindende “Verhaal van Waalwijk” afgerond en gevisualiseerd en anderzijds een realisatiestrategie gemaakt.

3. Argumenten/Overwegingen Door de het document vast te stellen bepaalt de gemeenteraad de kaders voor de toekomstige ontwikkeling van onze gemeente De belangrijkste keuzes betreffen de drie strategische lijnen waarlangs we onze stad, gemeente en beleid gaan ontwikkelen: • Brede Welvaart is daarbij de overkoepelende strategische lijn. Brede Welvaart als “leitmotif” en afwegingskader om ervoor te zorgen dat het in 2050 goed wonen, ondernemen, werken, leren, recreëren en verblijven is in onze gemeente. We sluiten daarmee ook aan bij landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen. Zoals • We werken aan een verbonden gemeenschap: we investeren in sociale cohesie door ecosystemen en netwerken te bouwen. De gemeente neemt regie en bouwt bruggen. We geloven dat we op die manier prettig samen kunnen leven. • De kracht van diversiteit: we maken als gemeente het verschil door verschil te maken. Samen met de gemeenschap, op basis van kennis en data. Deze drie strategische lijnen leiden niet tot een vastomlijnd toekomstbeeld van hoe Waalwijk er in 2025 op alle onderdelen uitziet. De toekomst is ook niet te voorspellen. De 1

visie is daarom gericht op hoe we willen samenleven, hoe we samen keuzes gaan maken en waar we als gemeente op in gaan zetten. Daarmee bouwen we een robuuste gemeenschap die in staat is om ook nieuwe opgaven en kansen samen op te pakken. De drie strategische lijnen geven ook richting aan het beantwoorden van de vier strategische vraagstukken voor Waalwijk: 1. Waalwijk als aantrekkelijke woon- er verblijfsplek 2. De effecten van demografische verschuivingen 3. De toekomst van het ruimtelijk-economisch model 4. (Zelf)bewuste positie in de regio Met het aanbieden van dit koersdocument wordt invulling gegeven aan de afspraken in het ontwerpproces dat op 11 januari 2025 is gepresenteerd Fase 1 is afgerond met de oplevering van de eerste discussienotitie. Daarin zijn bouwstenen opgeleverd voor het DNA van Waalwijk, zijn ontwikkelingen en trends in beeld gebracht en zijn strategische vraagstukken geformuleerd. Nu zijn we bij de afronding van fase 2 en vragen we de raad om in te stemmen met de voorgestelde strategische keuzes.

Besluit gemeenteraad VOORBEREIDING - Evaluatie huidige strategische visie - Maken plan van aanpak (focus fase 1) - Stakeholderanalyse - Startsessies MT, college, gemeenteraad - Vaststellen plan van aanpak + budget

Deel 2 - Streefbeeld 2040 - Toetsingskader (toekomstige) keuzes - Discussienotitie - Aanpak fase 3** Deel 1 Overzicht te maken strategische keuzes met opties (mogelijk in scenario’s) - Aanpak deel 2**

Sessie gemeenteraad VERZAMELEN & ANALYSEREN (FASE 1) - DNA & huidige situatie Waalwijk* - Huidig beleid* - Trendverkenning: overzicht externe ontwikkelingen* - Sterktes/zwaktes - Discussienotitie - Aanpak fase 2**

REALISATIESTRATEGIE (FASE 3) - Realisatiestrategie op hoofdlijnen - Uitgangspunten bestuurlijke positionering - Overzicht implicaties organisatie - Discussienotitie

STRATEGISCHE KEUZES & STREEFBEELD (FASE 2)

Onderzoek

Illustrator

Sessie gemeenteraad

Schrijver

“Verhaal van Waalwijk” | Realisatie

AFRONDING - Opmaak eindproduct(en) - Procesverantwoording - Afspraken over implementatie / opvolging / monitoring - Verbinding met de P&Ccyclus

Schrijver

Illustrator

“Verhaal van Waalwijk” | Streefbeeld

“Verhaal van Waalwijk” | DNA

Sessie gemeenteraad

Besluit gemeenteraad

Illustrator Schrijver Deel 1 | Deel 2 Q2 | Q4 2024

Voorbereiding | Fase 1 Q4 2023 | Q1 2024

Fase 3 | Afronding Q1 2025 | Q2 2025

College

Gemeenteraad

Organisatie

Participatie & communicatie (intern en extern)** *Samen ontwikkelen met de Omgevingsvisie (“Atlas van Waalwijk”) ** Inclusief voorstel over verdere vervlechting met de Omgevingsvisie

Johannes Boelens

Hiemstra & De Vries

Inwoners

Bedrijfsleven

Maatschappelijke partners

Bestuurlijke partners

Het koersdocument is gebaseerd op analyse en de eerste discussienotitie Het voorliggende stuk bouwt verder op de opbrengst uit fase 1. De vier strategische vraagstukken zijn uitgewerkt en hebben we vertaald in drie strategische lijnen. Het koersdocument is tot stand gekomen door brede participatie en toetsing Onder het kopje “participatie” beschrijven we meer gedetailleerd het proces dat we hebben doorlopen. De drie strategische lijnen zijn in vier themagesprekken samen met een diversiteit aan gesprekspartners ontwikkeld. Daarna zijn deze lijnen getoetst in sessies met het college, de raad en de organisatie. 2

Zowel op inhoud als proces hebben we verbinding gemaakt met de omgevingsvisie, Samen Redzaam en de economische verkenning De participatie voor fase 2 is gezamenlijk met de omgevingsvisie uitgevoerd. Inhoudelijk hebben we ook aansluiting gemaakt met de omgevingsvisie. De strategische lijnen dienen ook als kapstok in de keuzes voor de omgevingsvisie. Ook de economische verkenning is benut om richting te geven aan het economische vraagstuk en de ontwikkeling van de strategische lijnen. De beweging die we met Samen Redzaam maken past in de drie strategische lijnen: het inzetten op het bouwen, versterken en benutten van netwerken en een bredere blik op de kwaliteit van leven inwoners (Brede Welvaart) en het belang van een sterke sociale basis. Het vaststellen van het koersdocument is nodig voor fase 3 van het ontwerpproces Op basis van deze koers bouwen we in fase 3 verder aan “het Verhaal van Waalwijk”. Dat verhaal bestaat uit: • Een inspirerend journalistieke versie van het verhaal • Een visualisatie van dat verhaal Het stuk dat nu voorligt is een “verhaal voor het hoofd”. Een inhoudelijke ontwikkelrichting gebaseerd op verschillende analyses en inbreng vanuit het participatietraject. De journalistieke versie van dit verhaal heeft als belangrijkste doel om een “verhaal voor het hart” te zijn. Een stuk dat inspireert en uitnodigt om samen ons toekomstbeeld te realiseren.

De visualisatie van het verhaal helpt ook om ons verhaal uit te dragen. Deze stukken samen vormen als geheel “de strategische visie”. De journalistieke versie van het verhaal kan een bouwsteen zijn voor de in de toekomst te ontwikkelen citymarketing van onze gemeente. Daarnaast ontwikkelen we een realisatiestrategie op hoofdlijnen. Onderdeel daarvan is maken van afwegingskader en een ontwikkelagenda. Het afwegingskader is een instrument waarmee college, raad en organisatie keuzes kunnen toetsen aan het “Verhaal van Waalwijk”. De ontwikkelagenda ziet vooral toe op de organisatie en het concreet maken wat er nodig is om langs de drie strategische lijnen de toekomst van onze gemeente te ontwikkelen. De totale strategische visie is dus een samenhangend geheel van deelproducten: Visualisatie “Verhaal van Waalwijk” (afronden in fase 3) Journalistieke versie “Verhaal van Waalwijk” (afronden in fase 3) Realisatiestrategie (fase 3), bestaat uit afwegingskader en ontwikkelagenda Inhoudelijke koers (fase 2) Bouwstenen DNA, trends & ontwikkelingen en strategische vraagstukken (fase 1)

De bouwstenen zijn opgeleverd in de eerste discussienotitie aan het einde van fase 1. De inhoudelijke koers ligt nu ter vaststelling voor. In fase 3 maken een realisatiestrategie en ronden we het journalistieke verhaal en de visualisatie af.

3

4. Financiën Het vaststellen de koers heeft geen directe financiële consequenties. Fase 3 van het fasetraject kan worden gedekt uit de eerder beschikbaar gestelde middelen (€ 100.000). Voor de communicatie van de strategische visie is via de begroting 2025 € 50.000 gevoteerd.

5. Risico’s Het niet vaststellen van de koers leidt tot vertraging in het proces Dit is niet wenselijk omdat we de strategische visie ruim voor de gemeenteraadsverkiezingen willen afronden. Daarnaast willen we fase 3 van het proces gelijk laten oplopen met de verdere uitwerking van de omgevingsvisie en de organisatiekoers. De precieze impact van de koers wordt pas duidelijk bij de uitwerking van fase 3 Voor nu gaat het vooral om het kiezen van richting naar 2050. Bepaalde activiteiten uit de ontwikkelagenda kunnen we dit jaar al meteen oppakken, andere inzet vraagt om een langere adem. Het college zal de raad informeren over de realisatiestrategie op hoofdlijnen.

6. Participatie Met raadsinformatiebrief 083-24 hebben we u geïnformeerd over het voorgenomen gezamenlijke participatieproces met de omgevingsvisie. Een aantal participatieactiviteiten hebben we voor beide trajecten gezamenlijk doorlopen en een aantal activiteiten hebben we separaat georganiseerd. Op de site Meedoen in Waalwijk kunnen alle participatiemomenten van de participatie over 'De toekomst van gemeente Waalwijk' worden bekeken en gevolgd. Daarnaast hebben we ook geput uit de door CAST georganiseerde stads- en dorpsgesprekken. Zowel met het college als de raad en de organisatie zijn er verschillende sessie geweest om de opbrengst te toetsen. Participatievorm: Consulteren

Wie en wanneer? Enquête over kwaliteiten en opgaven van de gemeente, van 15 augustus t/m 27 september.

Consulteren

Gesprekken met inwoners op de markt over kwaliteiten en opgaven van de gemeente: • • •

In Waalwijk op 11 september 2024; In Waspik op 18 september 2024; In Sprang-Capelle op 26 september 2024.

Consulteren

Enquête over de ontwikkelrichtingen, van 2 oktober t/m 30 oktober 2024.

Co-creëren

Vier themagesprekken in oktober 2024 met bestuurlijke en maatschappelijke partners, enkele inwoners en externe expertise. 4

Consulteren

Gesprek met twee bepalende ondernemers in december.

7. Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) De strategische visie gaat over de toekomst van de gemeente Waalwijk en raakt aan alle beleidsterreinen en maatschappelijke opgaven. De keuze voor Brede Welvaart als overkoepelende strategische lijn moet ook worden gelezen als een keuze om in de breedte een bijdrage te leveren aan de SDG’s. Het meest concreet dragen de strategische lijnen bij aan doelstelling 17: Partnerschap om doelstellingen te bereiken.

8. Fatale beslisdatum Er is geen fatale beslisdatum voor dit voorstel. Zoals aangegeven bij de risico’s wil het college mede vanwege de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 en de verdere uitwerking in samenhang met de omgevingsvisie en de organisatiekoers wel vasthouden aan de planning.

9. Vervolgstappen Onder argument 3.6 hebben we aangegeven uit welke onderdelen de totale strategische visie is opgebouwd en hoe deze samenhangen. Met het voorliggende besluit stelt de raad kaders voor de toekomstige ontwikkeling. Daarvoor stelt het college een realisatiestrategie op en ronden we het verhaal af. De globale planning is als volgt: • • • • •

Opstellen toetsingskader (toekomstige) keuzes Afronden Verhaal van Waalwijk Opstellen ontwikkelagenda Inbedding ontwikkelagenda in de organisatie Communicatie afgeronde strategische visie

februari – maart 2025 februari – april 2025 februari – mei 2025 juni 2025 p.m.

Deze vervolgstappen worden onder verantwoordelijkheid van het college uitgevoerd binnen de door de raad gestelde kaders. Het college is voornemens om, in afwijking van het ontwerpproces, de afgeronde stukken niet ter vaststelling aan te bieden.

10. Bijlagen Koers Strategische Visie Waalwijk - Brug naar de toekomst - 20250117

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Michel Tromp

Sacha Ausems

5

Voorgeschiedenis: - Motie gemeenteraad strategische visie - RIB participatieplan - Raadsbesluit budget strategische visie

6

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 14 januari 2025,

BESLUIT: De koers voor de strategische visie vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 27 februari 2025. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeroen Deneer

Sacha Ausems

1