SamenWaalwijk AlgemeneBeschouwingKadernota2024

Voorzitter, Deze kadernota barst van de ambities. Geen wonder. Het coalitieprogramma barst van de ambities. En Samen Waalwijk kan een aantal best onderschrijven als stip op de horizon. Dat gaven we vorig jaar ook al aan. Maar de wereld ziet er anders uit sinds vorig jaar. De Oekraïne oorlog duurt nog steeds voort. Er is geen zicht op een einde. Wel een zicht op de enorme vernietiging van steden die straks weer opgebouwd moeten worden. We hebben een enorme inflatie gehad. We hebben een energiecrisis, die nog steeds niet voorbij is. Prijzen dalen en stijgen nog vaker dan het weer. Om nog maar niet te spreken over de vluchtelingencrisis. De spreidingswet zal ook voor Waalwijk gevolgen hebben. Daar waar de zakken van het rijk tot voor kort erg diep en goed gevuld leken te zijn, beginnen ze aardig leeg te raken. Voor het eerst in jaren gaat er weer bezuinigd worden. Misschien niet in de komende jaren. Maar wel na 2026. Zoals het er nu naar uitziet moeten we het dan structureel met 3 miljoen minder doen. Je kunt dat dramatisch een financieel ravijn noemen. Maar je kunt je beter afvragen hoe je kunt voorkomen dat je in dat ravijn valt. Daarom ondersteunen we ook de motie van de VVD. Maar we vinden ook dat de raad als geheel zijn verantwoordelijkheid moet nemen. We roepen de raad op om te proberen een aantal gezamenlijke uitgangspunten te formuleren voor toekomstige bezuinigingen.

Daarlangs kan iedere fractie zijn eigen afwegingen maken. Maar we willen daarmee de traditionele coalitie-oppositie verhoudingen doorbreken. Wat Samen Waalwijk moeten hier ook de grote projecten in betrokken worden. De investeringen voor bijvoorbeeld het GOL en de insteekhaven rijzen de pan uit. Dat is alleszins verklaarbaar en uitlegbaar. Maar we vinden het te kort door de bocht om alles op dezelfde voet door te laten gaan omdat we het geld er nu voor hebben gereserveerd. Er zijn meer opgaven in de toekomst. Waarvan we nu nog niet precies weten wat dit gaan kosten. Maar waarvan we zeker weten dat we die moeten uitvoeren. Denk aan verduurzaming, de warmte- en energietransitie. Maar ook aan klimaatadaptatie. Wat je nu aan investeringen uitgeeft, kun je later niet nog eens uitgeven. Samen Waalwijk vindt dat we ook kritisch moeten kijken naar de vraag of de huidige projecten niet ietsje minder kunnen. We roepen niet op om alle ambities maar overboord te gooien. Maar we kunnen wel kijken of de insteekhaven wel zo high tec moet worden uitgevoerd als eerst gedacht is. Zeker omdat de insteekhaven een onrendabele investering is. Daarnaast kunnen we investeringen ook temporiseren.

Wat Samen Waalwijk betreft is woningbouw eerste prioriteit. Nog steeds. Maar we kunnen niet zonder problemen ongebreideld doorgaan met de verdichting in de stad. We roepen het college dan ook om in het kader van het omgevingsplan per stadsdeel en kern een gebiedspaspoort te maken. Deze gebiedspaspoorten moeten de basis vormen voor toekomstige ontwikkelingen. Of het nu gaat om woningbouw, maximale verkeerscapaciteiten, verdere vergroening of andere klimaatmaatregelen. Op basis van zo’n paspoort kunnen we bepalen wat wel en niet mogelijk is in een bepaald gebied. Ook hiervoor dienen we een motie in. We begrijpen de vraag van het college om zo’n 900.000 duizend voor uitbreiding van de formatie. Maar met formatiebudget heb je nog niet de goede mensen aan boord. Alle gemeenten vissen in dezelfde, vrijwel leeggeviste vijver. We willen voorkomen dat er voor 2024 weer veel te veel begroot. Om aan het einde van het jaar uit te komen op een miljoenenoverschot zoals in 2022 het geval was. We willen bij de begroting 2024 de realiteitsgehalte van deze vraag kunnen beoordelen. Dus akkoord met dit voorbehoud. Wat ons betreft mag het college best een ambtelijke alliantie met grote broer Tilburg onderzoeken. Hulp zoeken is ook een vorm van krachtig en wijs bestuur. Dan nog een paar opmerkingen over het sociaal domein.

Voor Samen Waalwijk staat de aanpak van de tweedeling en de kansengelijkheid centraal. In alle levensfasen. Het college pakt veel zaken op. Dat vinden we ook goed. Maar Samen Waalwijk wil graag meer samenhang tussen al deze activiteiten. Een brede koers, breder dan de koers Sociaal Domein. We beperken ons tot maar enkele punten: 1. Telt iedereen mee? Als het gaat om de geldzorgen hebben we al veel gedaan zeker daarvoor een compliment maar de kosten voor extra bijstand blijven stijgen. Dit is een hardnekkig probleem. Dat vraagt om een andere benadering. Daarvoor zijn we van het rijk afhankelijk, maar Waalwijk kan zich ook op dit vlak profileren als pioniersgemeente. Voor de aansluiting op de arbeidsmarkt en meedoen in de samenleving is taal essentieel. Het is en blijft een uitdaging om de laaggeletterde en onze arbeidsmigranten die hier wonen hierbij te vinden en te betrekken. En we blijven benadrukken: maak werk van de doorstroming naar beroepen waar nu al een tekort is. Zoals de zorg. Veel vrijwilligers zijn actief. Maar er haken ook vrijwilligers af door de grote druk. 2. Gezondheid bij onze jongeren tussen de 12 en 16 jaar fysiek en mentaal vraagt veel aandacht. En we zien dat er actief gedacht wordt naar oplossingen Geef Tavenu de kans om voor de eerste 8 jaar een plan te ontwikkelen waarmee er rust en perspectief komt voor jongeren en voor de Tavenu zelf.

Zeker omdat er al resultaten geboekt zijn in de samenwerking met diverse ketenpartners zoals o.a. Contour detwern, GGD en de middelbare scholen.

3. Voor de jongeren en de jongvolwassen vragen we ook aandacht voor meer samenwerking tussen de ketenpartners zoals Centrum Muziek en Dans de Terp, sportverenigingen maar ook de buurtcentra binnen alle kernen. Zorg dat juist deze gebruikers mee denken en een actieve rol krijgen in het kader van het Sociaal Domein. 4. Onze senioren lopen weer tegen heel andere problemen aan. Het leven begint pas bij 60 dus ik heb nog een paar maanden te gaan. Maar als we deze week horen dat de ouderenzorg in de toekomst niet meer geborgd kan worden, schrik je toch. We moeten dus ook als gemeente ons hier op voorbereiden. Hoe gaan we met elkaar nadenken dat de regie ook na je 60e - bij jezelf blijft. En dat de maatschappij het niet zomaar kan overnemen als het even tegenzit. Wat kunnen we wel aan? We zien nu al dezelfde druk bij basisvoorzieningen, zoals huishoudelijke hulp. Meer vraag, maar minder personeel. We moeten dan ook zoeken naar andere mogelijkheden. Bijvoorbeeld In plaats van een hulp die stofzuigt, kun je mensen ook een robotstofzuiger aanbieden. Zo zijn er nog meer innovatieve toepassingen te bedenken. Let wel: voor Samen Waalwijk staat menselijk contact voorop. Dergelijke voorzieningen kunnen een aanvulling zijn op, maar moeten nooit in de plaats van menselijke ondersteuning komen. Daarom dienen we een motie in om samen te gaan kijken naar de 3e levensfase. 5.

Het laatste aandachtspunt maar niet - de minst belangrijk is de psychische en mentale gezondheid van onze inwoners. De samenleving wordt steeds complexer. Niet iedereen kan dit bijhouden en verwerken. Dit vraagt een bijzondere aandacht die niet alleen door de directe omgeving op te lossen is. En wat is daarvoor nodig en hoe gaan we dit oplossen? Wij hebben het antwoord niet, maar het is goed om daar over na te denken. Als je deze vraag stelt dan is meestal het antwoord “Alleen maar luisteren” echt aandachtig luisteren zonder een mening te hebben. De aanpak van de Kazerne dus. Ja en dat wordt lastig. Hier moet echt meer gebeuren dan alleen een laagdrempelige inloop. We sluiten af met een compliment voor wethouder Odabassi voor de inspanningen voor de Quiet. Samen Waalwijk gaat ervan uit dat dit na jaren echt van de grond komt. We roepen het college op om tijdens ieder werkbezoek bedrijven aan te spreken op hun verantwoordelijkheid hier ook in bij te dragen. Als zij dat niet als een morele verplichting zien, kunt u hen er altijd nog op wijzen dat dit ook mooie promotie is voor maatschappelijk ondernemerschap.