RV Wijziging Gemeenschappelijke regeling Hart van Brabant

Raadsvoorstel Dossier:

2021-055952

Datum collegevergadering: Onderwerp:

26 oktober 2021 Wijziging Gemeenschappelijke regeling Hart van Brabant

0. Adviespunten/beslispunten - Wijziging van de Gemeenschappelijk regeling Hart van Brabant

1. Aanleiding? Waalwijk is een van de negen gemeenten die deelneemt aan de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Regio Hart van Brabant (HvB). In de huidige Strategische Meerjaren Agenda (SMA) van HvB is er spanning ontstaan tussen enerzijds het ambitieniveau van sommige gemeenten en anderzijds de middelen en capaciteit om dit te doen. Tijdens de Verenigde Vergadering HvB op 25 mei 2019 is een motie1 aanvaard met de oproep om de positie en rol van raden goed te verankeren binnen de regionale samenwerking. In opdracht van het Algemeen Bestuur HvB heeft Tilburg University vervolgens een onderzoek gedaan naar de toekomst van de samenwerking in de regio Hart van Brabant. Dit heeft geleid tot het onderzoeksrapport ‘Balanceren, verbinden en schakelen’. De regionale klankbordgroep raden, de klankbordgroep ‘Governance’ en de Kring Gemeentesecretarissen hebben op basis van dit rapport aanbevelingen geformuleerd. De consultatiefase heeft zo geleid tot een aantal adviezen en verbetervoorstellen voor de samenwerking in Hart van Brabant. Deze zijn verwerkt in de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling die nu ter besluitvorming voor ligt.

2. Wat willen we bereiken? Een wijziging van de Gemeenschappelijke regeling zodat de uitkomsten van het governancetraject en de toetreding van Alphen-Chaam en Baarle-Nassau worden vastgelegd. Daarnaast is er een juridisch hiaat geconstateerd, de regio heeft formeel niet de verordende bevoegdheid om subsidies uit te geven maar doet dit op basis van eerdere besluiten wel. Om dit te herstellen moet de Gr van een collegeregeling een gemengde college- raadregeling worden. Uitkomsten Governancetraject De drie adviesstukken (Tilburg University, Klankbordgroep raden/ governance en KGS) zijn besproken in het Algemeen Bestuur (AB) en leiden tot een wijziging van de Gemeenschappelijke regeling (Gr) door: (1) samenstelling AB, niet alleen burgemeesters kunnen lid zijn, maar colleges kunnen besluiten om een wethouder af te vaardigen, (2) het instellen van een regiocommissie raden die toeziet op proces, niet inhoud en (3) het werken met een kern- en keuzeagenda.

Aanvaarde motie ‘Bevordering betrokkenheid raden bij Hart van Brabant vergroten middels klankbordgroep’ d.d. 25 mei 2019

1

1

In eerdere Raadsinformatiebrieven hebben we u meegenomen in de inzet van het college. De voorgestelde wijzigingen in de Gr sluiten aan bij die inzet. De deelnemende gemeenten willen een lichte samenwerking met zo min mogelijke overdracht van beleidsvrijheid. In de kernagenda leggen we unanieme, meerjarige commitment voor regionale samenwerking vast. De kernagenda omvat alles wat de aan de GR deelnemende gemeenten gezamenlijk moeten en willen doen: - zaken die zij unaniem willen oppakken om redenen van uitvoerings-, bestuurskracht en efficiëntie; - zaken die verplicht zijn gezamenlijk op te pakken, op basis van wet- en regelgeving; - onderwerpen die door alle gemeenten in de GR worden omarmd, aangevuld met derde partijen (gemeenten, provincies, waterschappen). De keuzeagenda maakt het mogelijk om flexibel in te spelen op actualiteit, met wisselende coalities in onze regio, of daarbuiten. Hoe deze wordt vormgegeven en ondersteund is nog onderwerp van gesprek. De kern- en keuzeagenda vervangen de Strategische Meerjarenagenda HvB. De kernagenda wordt vastgelegd voor de duur van de bestuursperiode. Toetreding Alphen-Chaam en Baarle-Nassau De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau hebben eind februari 2021 een verzoek ingediend om toe treden tot de GR Hart van Brabant voor het sociaal domein (programma Mens & Samenleving) en een aantal veiligheidsonderwerpen.

Destijds is aangegeven dat de keuze voor toetreding tot de GR zou worden betrokken bij de besluitvorming naar aanleiding van het governancetraject. Het AB heeft nu een principebesluit genomen om de beide gemeenten toe te laten treden tot de GR van Hart van Brabant. Uitgangspunt is dat de gemeenten zich committeren aan de kernagenda, op te stellen na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. In de periode 2022-2026 wordt dispensatie verleend voor die onderdelen/ afspraken waar beide gemeenten verplicht zijn deel te nemen aan/ in een andere regio. De gewijzigde regeling bevat de mogelijkheid tot toetreding van Alphen-Chaam en BaarleNassau tot de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022. Op grond hiervan kan het AB nadere afspraken maken over de toetreding en de voorwaarden waaronder dit kan plaatsvinden. Deze voorwaarden hoeven niet in de GR te worden opgenomen Gemengde college-raadsregeling De GR Hart van Brabant was altijd een collegeregeling. Uit het governancetraject kwam een breed gedragen consensus naar voren over de werkwijze als collegeregeling. In de basis willen we deze werkwijze behouden. Bestuurlijk is echter de wens uitgesproken om in regionaal verband (binnen de GR HvB) voor de jeugdzorg subsidies rechtmatig te kunnen (blijven) verstrekken.

Op basis van de huidige GR (collegeregeling) blijkt dit niet rechtmatig, omdat de verordenende bevoegdheid niet bij de colleges van B&W ligt, maar bij de gemeenteraden. Op basis van onafhankelijk juridisch advies en na afweging van diverse opties is gebleken dat de gecombineerde regeling de enige optie is die dit mogelijk maakt binnen de randvoorwaarden van onze regionale samenwerking, zonder delegatie van de verordeningsbevoegdheid van subsidies van raden naar colleges van B&W.

2

Daarom is ervoor gekozen om voor te stellen de GR Hart van Brabant te wijzigen naar een gecombineerde raads- en collegeregeling. De raadsbevoegdheid is op deze wijze ingebouwd binnen de GR en afgebakend tot dit onderdeel. Kortom: het betreft enkel deze subsidieverordenende bevoegdheid voor specifieke jeugdhulptaken. Dit heeft als consequentie dat de raden de gemeenschappelijke regeling moeten aangaan. Met deze gecombineerde regeling komt formeel de bevoegdheid voor het kiezen van de afvaardiging in het AB te liggen bij de gemeenteraden op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. In de nieuwe Gr is opgenomen dat een lid van de AB een lid van het college moet zijn. Verder verandert er niets aan de governance van de regio. Modernisering Er is van de gelegenheid gebruik gemaakt om naast het doorvoeren van wijzigingen die voortvloeien uit de keuzes naar aanleiding van het governancetraject, ook te kijken of de regeling ‘bij de tijd’ kan worden gebracht. Dit heeft op een klein aantal onderdelen geleid tot wijzigingen en omissies zijn hersteld (bijvoorbeeld op het gebied van archivering). Ook is de GR tegen het licht gehouden van de recent aangepaste Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). In het was/wordt overzicht dat als bijlage is opgenomen, zijn al deze wijzigingen opgenomen en uitgelegd.

3. Argumenten/Overwegingen De wijziging van de Gemeenschappelijke regeling is een uitkomst van politiek- bestuurlijke keuzes. De wijziging naar een gemengde college-raden regeling is gebaseerd op intern (gemeente Tilburg) en extern juridisch advies en wordt gezien als de enige manier om subsidies in de Jeugdzorg te kunnen geven als Hart van Brabant. De nieuwe Gr is zo opgesteld dat de verordende bevoegdheid alleen daartoe beperkt blijft en dat de wens en uitgangspunt om tot een lichte collegeregeling te komen gehandhaafd blijft.

4. Financiën Geen.

5. Risico’s - alle gemeenteraden moeten gelijkluidend positief beslissen. Zo niet, dan kan de wijziging niet doorgaan. - de geest van de nieuwe Gr blijft die van een lichte collegeregeling. Veel gaat afhangen van de praktijk en de rolvastheid van alle betrokken gremia: de regiocommissie raadsleden is er voor input op proces en niet op inhoud, de kernagenda moet nog worden vormgegeven (nieuwe bestuursperiode).

6. Participatie Voor dit traject is naast de Klanbordgroep raden een speciale raadsgroep gevormd: de Klankbord Governance. Beide raadsgroepen zijn vanaf de start van het traject, het opstellen van de onderzoeksopzet, voortgang en uitkosten betrokken geweest. .

3

7. Duurzaamheid Niet van toepassing

8. Fatale beslisdatum Reden: de inwerkingtreding van de nieuwe Gemeenschappelijke regeling is voorzien per 1 januari 2022.

9. Vervolgstappen Alle deelnemende gemeenten moeten de gewijzigde regeling hebben vastgesteld. Officiële bekendmaking van publicatie zijn voorwaardelijk voor de rechtskracht van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022. Bekendmaking gebeurt door de gemeente Tilburg, als plaats van vestiging van de Gemeenschappelijke Regeling. Na besluitvorming in de raden van alle deelnemende en toetredende gemeenten kan de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 per 1 januari 2022 ingaan

10. Bijlagen 1. Brief Algemeen Bestuur Hart van Brabant gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 2. Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 3. Was – wordt lijst met een overzicht van de belangrijkste wijzigingen in de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Jan H. Lagendijk

Sacha C.A.M. Ausems

Voorgeschiedenis: https://waalwijk.notubiz.nl/document/10511484/1#search=%22Hart%20van%20Brabant% 22 (RIB, 8-9-2021) https://waalwijk.notubiz.nl/vergadering/779508#ai_5858744 (E-input, 11-03-2021)

4

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 26 oktober 2021 ,

BESLUIT: 1. Toe te treden tot de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 en deze gewijzigde regeling vast te stellen als Gemeenschappelijke Regeling Hart van Brabant 2022. Met als belangrijkste wijzigingen: a. het werken met een kernagenda; b. het instellen van een regionale adviescommissie waar raadsleden van alle deelnemende gemeenten aan de Gemeenschappelijke Regeling zitting in hebben; c. ruimte voor de colleges van B&W om haar eigen vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur van Hart van Brabant te bepalen; d. de toetreding van Alphen-Chaam en Baarle-Nassau als deelnemer in de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022; e. de Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 als een gecombineerde raads- en collegeregeling uit te voeren; 2. Dit besluit in werking te laten treden de dag na bekendmaking en publicatie. De gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant 2022 gaat in per 1 januari 2022, na vaststelling door alle deelnemende gemeenten.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 16 december 2021. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeske Louer

Sacha C.A.M. Ausems

1