RV Vergroening Vredesplein

Raadsvoorstel Dossier:

2024-001268

Datum collegevergadering: Onderwerp:

9 april 2024 Vergroening Vredesplein

0. Adviespunten/beslispunten 1. eenmalig een budget beschikbaar te stellen van € 220.500 voor verwijderen meubilair en verhardingen ten laste van het begrotingsresultaat 2025; 2. een krediet beschikbaar te stellen van € 763.500 en dit te verdelen in de componenten voor grondwerkzaamheden (€ 311.250), beplanting (€ 87.750) en terreinmeubilair (€ 364.500); 3. de bijbehorende kapitaallasten van € 37.324 per jaar ten laste van het begrotingsresultaat 2026 en verder te brengen; 4. de begrotingswijziging 2024/17 vast te stellen.

1. Aanleiding? In het coalitieakkoord is opgenomen dat we het Vredesplein gaan vergroenen. Er is hiervoor een krediet beschikbaar gesteld om uitgangspunten te bepalen en een schetsontwerp te laten opstellen. Om te komen tot het voorliggende definitieve schetsontwerp zijn een aantal varianten opgesteld welke zijn opgenomen in de als bijlage bijgevoegde totaal rapportage. Uitleg van het ontwerp Het voorliggende schetsontwerp is ontstaan uit een combinatie van variant 1: het historische landschap en de variant 2: groen tenzij’’. Het samenbrengen van deze twee varianten in 1 ontwerp zorgt voor een aansprekend ontwerp dat veel ruimte biedt voor groen (uitstraling en leefbaarheid) en tegelijkertijd de huidige looplijnen versterkt (verblijfskwaliteit), ruimte biedt voor kleinschalige evenementen (cultuur) en doet eer aan de historische landschapsstructuur van Waalwijk (cultuurhistorie). Door het hellend groen is er op een moderne wijze een inpassing gegeven aan de wenst tot het maken van een 'amfitheater' en wordt er zo ruimte gecreëerd voor kleinschalige evenementen. Door de verhoging aan de achterzijde van het hellend groen ontstaat er ruimte voor een zitmeubel. De historische lijnen van Waalwijk zijn terug te vinden als groenvakken/bakken gelegen tussen het gras en op het verharde gedeelte. Deze groenvakken/bakken bieden ruimte voor verschillende soorten beplanting.

Zo zal er een verdeling zijn tussen heesters en vaste beplanting, waarmee maximaal wordt ingezet op de biodiversiteit van het plein. Samen met de omgeving hebben we verkend welke kansen er zijn voor vergroening en welke inrichting het meest recht doet aan het gebruik en de plek in de stad en voldoet aan de uitgangspunten. Het voorliggende ontwerp wordt door de omgeving omarmt en voldoet aan de gestelde uitgangspunten. Wat vragen we aan de raad? 2.1. Om het schetsontwerp tot uitvoering te kunnen brengen dienen de bestaande verhardingen en meubilair verwijderd te worden. 3.1. Er is nog geen krediet om het ontwerp verder voor te bereiden en te realiseren. 4.1. De bijbehorende kapitaallasten zijn nog niet voorzien in de meerjarenbegroting en komen derhalve ten laste van het begrotingsresultaat 2026 en verder. 1

5.1. Het is een bevoegdheid van de raad om de begrotingswijziging vast te stellen.

2. Wat willen we bereiken? Het centrale plein voor De Leest is erg versteend. Intentie is om het plein te ontharden en te gaan vergroenen waarbij het plein een aangename verblijfsruimte moet worden die multifunctioneel inzetbaar is. Hierbij is de ambitie om door te vergroenen het ‘heat island effect’ te verminderen, hemelwater vast te houden, biodiversiteit te vergroten en de verblijfskwaliteit te verhogen.

3. Argumenten/Overwegingen Groen met identiteit toevoegen Wij hechten veel waarde aan het feit dat ook het centrum van Waalwijk wordt voorzien van groene elementen die de identiteit van de omgeving versterken (groen met identiteit) d.m.v. het ontwikkelen van groene ontmoetingsplekken en pleinen en er 'meer ruimte voor groen komt' ter verbetering van de leefbaarheid. Verduurzaming openbare ruimte Door niet tijdig te anticiperen, is de kans op wateroverlast en/of verdroging met de daarbij behorende schade groot. Het bestaande plein is volledig verhard, door klimaatverandering moeten we rekening houden met extremere buien en meer momenten van droogte en hittestress. Het ontharden van het plein is een belangrijke stap hierbij. Het vergroenen van het Vredeplein draagt fysiek niet alleen bij aan het verhogen van de kwaliteit van de blauw/groen openbare ruimte, de reductie van hittestress en het meer vasthouden van hemelwater, maar biedt tevens 'meer ruimte voor klimaatadaptatie' en draagt ook bij aan het bevorderen van de biodiversiteit in een verstedelijkte en versteende ruimte. Leefbaarheid en verblijfskwaliteit verhogen Naast de fysieke verbeteringen dient de vergroening ook een sociaalmaatschappelijk doel, namelijk verbeteren van de leefbaarheid en het verhogen van de verblijfs-en belevingskwaliteit in het centrum.

Eerder vergroeningsprojecten (Hooisteeg en Martinus Veltmanpassage) zijn hier goede voorbeelden van. Multifunctioneel cultureel plein maken In het verlengde van bovenstaande aspecten benoemen we tot slot ook het culturele belang van dit vergroeiingsproject op deze locatie namelijk dat de mogelijkheid wordt gecreëerd tot het houden van kleine buitenevenementen i.s.m. theater De Leest. Het wordt daarmee een aangename verblijfsruimte die multifunctioneel te gebruiken is.

4. Financiën Om het project verder te kunnen gaan ontwerpen, onderzoeken uit te laten voeren en uiteindelijk over te gaan tot de realisatie is er een projectraming opgesteld. De raming is inclusief interne en externe kosten. Om het project te kunnen verwezenlijken is een budget noodzakelijk welke is verdeeld volgens onderstaande opzet. 1. Eenmalig bedrag beschikbaar te stellen van € 220.500 voor verwijderen meubilair en verhardingen (dit betekend een incidenteel nadeel voor de begroting 2025). 2. Een krediet met de volgende componenten beschikbaar te stellen: - Grondwerkzaamheden (€ 311.250) - Beplanting (€ 87.750 ) - Terreinmeubilair (€ 364.500) Dit betekent een structurele kapitaallast van € 37.324 met ingang van de begroting 2026. 2

5. Risico’s De bodemonderzoeken worden in de volgende fase uitgevoerd, vanuit deze onderzoeken wordt duidelijk of er minder/meer vervuiling in de ondergrond aanwezig is dan aangenomen.

6. Participatie Op 8 november 2023 is een start gemaakt met het project door een enquête uit te sturen aan de bewoners en belanghebbenden rond het Vredesplein. Voor het uitzetten van deze enquête zijn er 1 op 1 gesprekken geweest met de bedrijven en VVE’s rond het plein. De resultaten van deze gesprekken en enquête zijn samen met de door de gemeente gestelde uitgangspunten gebruikt als input voor het op stellen van het schetsontwerp. Op 13 december 2023 is dit schetsontwerp gepresenteerd tijdens de inloopavond in Theater De Leest en ook beschikbaar gesteld op de projectensite van de gemeente. Tijdens de inloopavond zijn er nog enkele opmerkingen gemaakt door de bewoners en belanghebbenden welke hebben geleid tot detailaanpassingen van het schetsontwerp.

Participatievorm: Enquête Inloopavond 1 op 1 gesprekken

Wie en wanneer? Alle aanwonenden 8-11-2023 Alle aanwonenden 13-12-2023 Bedrijven, VVE’s en Theater oktober 2023

7. Duurzaamheid Met de voorgestelde maatregelen welke zijn opgenomen in het schetsontwerp spelen wij in op de ontwikkelingen met betrekking tot klimaatverandering, zodat generaties na ons in een fijne omgeving kunnen wonen, werken en verblijven. Duurzaamheid: Een groene inrichting met daarbij water vasthouden ter bestrijding van droogte en hitte.

Meetbaarheid? Verharding verwijderen en hiervoor een groene inrichting terugbrengen.

8. Fatale beslisdatum Er is geen sprake van een fatale beslisdatum.

9. Vervolgstappen Evaluatie van: Planning

Wie en wanneer? Na vaststelling van de in dit voorstel opgenomen besluiten wordt in het jaar 2024 het VO en DO opgesteld om in eind 2024 begin 2025 de aanbesteding te starten om tot uitvoering in 2025 over te gaan.

Communicatie

Na vaststelling van het schetsontwerp wordt dit gepubliceerd op de website van de gemeente.

3

Evaluatie

Het proces zal na realisatie binnen Toor worden geëvalueerd.

10. Bijlagen 1. Schetsontwerp Vredesplein Waalwijk 2. Begrotingswijziging 2024/17

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Michel Tromp

Sacha Ausems

Voorgeschiedenis: Documenten enquête en informatieavond https://www.waalwijk.nl/vredesplein

4

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 9 april 2024,

BESLUIT: 1. Eenmalig een budget beschikbaar te stellen van € 220.500 voor verwijderen meubilair en verhardingen ten laste van het begrotingsresultaat 2025; 2. een krediet beschikbaar te stellen van € 763.500 en dit te verdelen in de componenten voor grondwerkzaamheden (€ 311.250), beplanting (€ 87.750) en terreinmeubilair (€ 364.500); 3. de bijbehorende kapitaallasten van € 37.324 per jaar ten laste van het begrotingsresultaat 2026 en verder te brengen; 4. de begrotingswijziging 2024/17 vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 27 juni 2024. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier a.i.,

de voorzitter,

Frances Opperman

Sacha Ausems

5