RV Vaststelling uitgangspunten Landgoed Driessen fase II

Raadsvoorstel Dossier:

2024-036377

Datum collegevergadering: Onderwerp:

24 september 2024 Vaststelling uitgangspunten Landgoed Driessen fase II

0. Adviespunten/beslispunten Voorgesteld wordt om: de notitie “Uitgangspunten Landgoed Driessen fase II” vast te stellen als vertrekpunt voor planvorming.

1. Aanleiding? Zoals eerder met u gedeeld verloopt de voorbereiding van de ontwikkeling van Landgoed Driessen fase II langs vier sporen: • Spoor 1: uitgangspunten • Spoor 2: samenwerking • Spoor 3: milieu • Spoor 4: regio en provincie Op twee van deze sporen zijn stappen gezet. Spoor 1 (uitgangspunten) In raadsinformatiebrief 012-24, “Uitgangpunten Landgoed Driessen fase II”, van 21 februari 2024 gaven wij aan op basis van concept uitgangspunten een participatietraject te gaan starten. Bij de bewuste raadsinformatiebrief was een participatieplan gevoegd. Het participatietraject heeft inmiddels plaatsgevonden. Spoor 4 (regio en provincie) De provincie Noord-Brabant heeft zich op het standpunt gesteld dat Landgoed Driessen Fase II regionaal afgestemd moet worden in de Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT). Inmiddels heeft deze regionale afstemming plaatsgevonden. Daarbij is gebruik gemaakt van de propositie “Landgoed Driessen fase II” die als bijlage toegevoegd was aan raadsinformatiebrief 012-24.

2. Wat willen we bereiken? Spoor 1 (uitgangspunten) Het vaststellen van uitgangspunten is nodig om stappen te kunnen gaan zetten op spoor 2 (samenwerking).

1

Spoor 4 (regio en provincie) Regionale afstemming was nodig om de provincie te kunnen verzoeken zich uit te spreken over de aanvaardbaarheid van deze woningbouwontwikkeling buiten de stedelijke contour zoals aangegeven in de Verordening Ruimte.

3. Argumenten/Overwegingen Spoor 1 (uitgangspunten) Tijdens het participatieproces zijn door grondbezitters, inwoners en raadsleden opmerkingen gemaakt, aandachtspunten benoemd en zorgen en wensen geuit. Van de verschillende sessies en gesprekken zijn verslagen gemaakt. Deze zijn als bijlagen toegevoegd aan de participatienota. Aan veel van de tijdens de participatie gemaakte opmerkingen werd in de concept uitgangspunten al aandacht besteed. Neemt niet weg dat enkele nieuwe zaken aangedragen zijn. In de participatienota is dit niet expliciet aangegeven. Wel is per punt aangegeven op welke wijze (aandachtspunt, uitgangspunt) en in welke paragraaf van de aangepaste uitgangspunten het onderwerp terug komt. Ook als een opmerking niet terug komt in de uitgangspunten, dan is dat aangegeven in de participatienota. Een belangrijke opmerking komt van de marktpartijen die grond bezitten in het gebied. Zij signaleren dat een ongewogen stapeling van ambities op gespannen staat met zaken als haalbaarheid, betaalbaarheid en snelheid van bouwen. Door aangescherpte wet- en regelgeving en gestegen kosten voor bouwmaterialen en arbeid is bouwen er in de afgelopen jaren niet toch al niet gemakkelijker en goedkoper op geworden.

Spoor 4 (regio en provincie) De als bijlage bij raadsinformatiebrief 012-24 gevoegde propositie is op 11 juni besproken met een ambtelijke afvaardiging van de SRBT; de afwegingstafel. Sprake was van een constructief gesprek met een positief kritische ondertoon. De afwegingstafel constateerde dat de ontwikkeling van Landgoed Driessen fase II goed aansluit bij de regionale ontwikkelstrategie en -principes, maar had wel enkele aandachtspunten. Op 13 september is het onderwerp besproken tijdens het Bestuurlijk Overleg SRBT. Bijgevoegd treft u het concept besluit dat daarbij voor lag. De aandachtspunten van de afwegingstafel zijn bestuurlijk overgenomen en er is uitgesproken dat fase II voldoende regionaal afgestemd is. Een verslag van dit overleg was ten tijde van het opstellen van dit raadsvoorstel nog niet voorhanden. De door de SRBT benoemde aandachtspunten zijn verwerkt in de notitie met uitgangspunten. Aanpassing uitgangspunten Met de tijdens het participatieproces gemaakte opmerkingen en de aandachtspunten die genoemd zijn tijdens de regionale afstemming in het achterhoofd is nogmaals gekeken naar de eerder geformuleerde concept uitgangspunten. De opzet om per thema telkens drie vragen te beantwoorden (Wat stond er in het Ontwikkelingsplan? Wat is er sindsdien gebeurd? Wat is het uitgangspunt voor fase II?) is daarbij gehandhaafd.

Maar de thema’s zijn wel anders gerangschikt om beter aan te sluiten bij de ontwikkelprincipes van de SRBT. Hieronder per hoofdstuk de belangrijkste inhoudelijke aanpassingen: •

Natuur en landschap (hoofdstuk 3): In dit hoofdstuk wordt nog nadrukkelijker dan in het concept stilgestaan bij de gelijktijdige ontwikkeling van stad en natuur. Geconcludeerd wordt onder andere dat de voor heel Landgoed Driessen afgesproken natuurcompensatie al geheel plaatsgevonden heeft. 2

•

Water (hoofdstuk 4) Rijk, provincie en regio hanteren het principe dat bodem en water sturend moeten zijn bij beslissingen over de inrichting van schaarse ruimte. In dit hoofdstuk zijn tekst en afbeeldingen toegevoegd waaruit blijkt dat het watersysteem in Landgoed Driessen hier goed bij aansluit. Er zijn nog enkele onvolkomenheden. Deze hebben met name betrekking op de verbinding van het water in Landgoed Driessen met het water in de omgeving. Gemeente en Waterschap onderzoeken de mogelijkheden om te komen tot optimalisatie. Daarbij wordt tevens een doorkijk gemaakt naar fase II. Op die manier wordt opvolging gegeven aan de opmerking van de afwegingstafel SRBT om het waterbergingssysteem te stroomlijnen in relatie tot de recente ontwikkelingen op het gebied van klimaat (langdurige regenval en hoge grondwaterstanden).

•

Groen (hoofdstuk 5): Dit voorjaar is een aanvang gemaakt met het samenbrengen van verschillende richtlijnen met betrekking tot groen in één document. Mogelijk dat percentages voor groen uit de huidige richtlijn Groenbeleidsvisie daarbij veranderen. Alleen aan de hand van een meer concreet plan en meer inzicht in andere kostenposten kan beoordeeld worden of dit haalbaar en wenselijk is voor Landgoed Driessen fase II. Het uitgangspunt dat de ruimte die niet meer nodig is voor de aanleg van de busbaan benut moet worden voor de aanleg van een oost-west lopende groene corridor (motie “fietspad in plaats van busbaan”, december 2022) is uiteraard gehandhaafd.

•

Wonen (hoofdstuk 6): Vanuit de SRBT is aandacht gevraagd voor het aantal woningen in fase II. Enerzijds is er een toename van het aantal 1- en 2-persoons huishoudens. Anderzijds moet schaarse ruimte goed benut worden. In de uitgangspunten wordt daarom uit gegaan van een aantal van 800 tot 1.000 woningen. Dit is meer dan de 700 woningen waar eerder van uit werd gegaan. Kanttekening daarbij is wel dat tijdens de planvorming zal moeten blijken hoe een hogere woningdichtheid zich verhoudt tot andere ambities en beleid, bijvoorbeeld op het gebied van groen, water en parkeren.

•

Verkeer & mobiliteit (hoofdstuk 7): Met de ontwikkeling van fase II wordt de hoofdontsluiting van Landgoed Driessen aan de oostzijde zwaarder belast. Tijdens de raadsbijeenkomst van 29 februari 2024 heeft de wethouder al aangegeven dat het geen vanzelfsprekendheid is dat er een extra ontsluiting voor autoverkeer gerealiseerd kan worden. Onderzoek heeft duidelijk gemaakt dat er de nodige belemmeringen zijn (fysieke ruimte, kwetsbare natuur). Ook zullen de kosten fors zijn en conflicteert een extra ontsluiting mogelijk met de ambitie om te komen tot hoogwaardige busvervoer met een halte langs de Noorder Allee. Parallel aan de planvorming voor fase II zal daarom onderzocht worden of het mogelijk is om de bestaande hoofdaansluiting op de N261 te optimaliseren, rekening houdend met een snelle doorstroming van openbaar vervoer. Nu een groter aantal woningen in fase II voorstelbaar geacht wordt, zal een deel van de eerder verrichte analyse daarbij opnieuw gedaan moeten worden.

•

Voorzieningen (hoofdstuk 8): Deze paragraaf is geactualiseerd. Daarnaast is iets toegevoegd over voorzieningen om honden uit te laten.

•

Duurzaamheid (hoofdstuk 9): Gelet op onder andere de congestie op het elektriciteitsnet is niet langer als uitgangspunt genomen dat alle woningen nul op de meter (NOM) moeten zijn. In plaats van op energie kunnen ontwikkelaars er ook voor kiezen om een extra inspanning te leveren op een ander duurzaamheidsaspect, zoals gezondheid, circulariteit, biodiversiteit of flexibel bouwen. Met “extra” wordt bedoeld een inspanning die verder gaat dan het daarvoor op dat moment geldende beleid. 3

•

Milieuaspecten (hoofdstuk 10): Hierin is niets gewijzigd ten opzichte van de concept uitgangspunten.

•

Stedenbouw en architectuur (hoofdstuk 11) De referentie naar de typische elementen van een landgoed blijft wenselijk, maar in deze aangepaste uitgangspunten wordt aan ontwikkelende partijen iets meer ruimte geboden om daar invulling aan te geven.

•

Grondbeleid en ontwikkelstrategie (hoofdstuk 12): Mede naar aanleiding van de participatie is in dit hoofdstuk nadrukkelijker dan in het concept aangegeven dat pas als samen met marktpartijen gerekend en getekend is, er een keuze gemaakt kan worden ten aanzien van de te volgen grondpolitiek (actief dan wel passief) en de wijze van samenwerking met deze marktpartijen (spoor 2).

4. Financiën Op basis van alleen de uitgangspunten is nog geen inzicht te geven in de mogelijke kosten en opbrengsten van Landgoed Driessen fase II. Bovendien zijn deze afhankelijk van de in overleg met grond bezittende partijen te maken afspraken over de wijze van samenwerking. In hoofdstuk 12 van het document met uitgangspunten is verwoord dat, gezien de huidige financiële situatie van de gemeente op het gebied van grondexploitaties en het werken aan een financieel robuust perspectief, het uitgangspunt zou moeten zijn dat de gemeente geen tekort accepteert in deze ontwikkeling. Daarentegen is een winstgevend project (met een grondexploitatie of door verkoop van de huidige eigendommen) ook geen doel op zich.

5. Risico’s Financieel (spoor 1, uitgangspunten / spoor 2, samenwerking) Gelet op het voorgaande kunnen nu geen concrete financiële risico’s benoemd worden. Wel kan gaandeweg blijken dat op basis van de vastgestelde uitgangspunten geen haalbaar plan te realiseren is of dat er andere redenen zijn om uitgangspunten nogmaals te bekijken, bijvoorbeeld omdat sprake is van conflicterende belangen. Mocht een dergelijke situatie zich voordoen, dan zal het bevoegd bestuursorgaan gevraagd worden hier een standpunt over in te nemen. Ontsluiting (spoor 1, uitgangspunten) Als onderzoek uitwijst dat er geen haalbare of betaalbare mogelijkheden zijn om de bestaande hoofdaansluiting op de N261 te optimaliseren, dan zou dit kunnen leiden tot vertraging, zeker als het aantal woningen in fase II groter wordt dan eerder voorzien. Medewerking provincie (spoor 4, regio en provincie) Een ander risico is dat de provincie geen medewerking verleent aan deze woningbouwontwikkeling buiten de stedelijke contour. Met de investering die gepleegd is in regionale afstemming en het overnemen van aandachtspunten van de SRBT is getracht deze kans zo klein mogelijk te maken. Stikstof (spoor 3, milieu) Wet- en regelgeving op het gebied van stikstof zijn constant in beweging. Daarmee is stikstof een blijvend aandachtspunt en helaas ook risico.

6. Participatie Gesproken is met grond bezittende marktpartijen (gesprek 12 maart), particuliere grondeigenaren (gesprek 9 april), inwoners (inloopavond 16 april) en raadsleden (raadsbijeenkomst 23 mei). Van alle bijeenkomsten zijn verslagen gemaakt. Deze zijn 4

gebundeld in de bijlage van bijgevoegde “participatienota uitgangspunten Landgoed Driessen fase II”.

7. Duurzaamheid Hoofdstuk 9 van de uitgangspunten is geheel gewijd aan duurzaamheid. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen duurzaamheid op stedenbouwkundig niveau en op bouwkundig niveau. Verder wordt aandacht besteed aan verschillende aspecten: energie, warmte, water en groen, duurzame consumptie, gezondheid en wonen.

8. Fatale beslisdatum Nee

9. Vervolgstappen Spoor 1 (uitgangspunten) > spoor 2 (samenwerking) Als de uitgangspunten vastgesteld zijn, kan samen met grondeigenaren/marktpartijen in een iteratief proces van tekenen en rekenen, van grof naar fijn, toegewerkt worden naar een plan, gerekend worden aan kosten en opbrengsten en onderzocht worden welke vorm van samenwerking het meest geëigend is om tot realisatie te komen. De uitkomst van lopende onderzoeken (ontsluiting en water ) kan daar te zijner tijd in betrokken worden. Spoor 4 (afstemming) Nu binnen de SRBT bestuurlijk uitgesproken is dat Landgoed Driessen fase II regionaal voldoende afgestemd is, kan de provincie benaderd worden. Dit begint met een gesprek met het planteam eind oktober.

10. Bijlagen 1. Uitgangspunten Landgoed Driessen fase II 2. Participatienota uitgangspunten Landgoed Driessen fase II 3. Conceptbesluit BO SRTB Landgoed Driessen fase II

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Michel Tromp

Sacha Ausems

Voorgeschiedenis: Raadsinformatiebrief 012-24, “Uitgangpunten Landgoed Driessen fase II” (inclusief concept uitgangspunten en propositie), van 21 februari 2024.

5

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 24 september 2024,

BESLUIT: De raad besluit om: de notitie “Uitgangspunten Landgoed Driessen fase II” vast te stellen als vertrekpunt voor planvorming. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 7 november 2024. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeroen Deneer

Sacha Ausems

1