RV Vaststelling Beleidsvisie GODE inclusief Voorkeursalternatief
Tekst van het document
Raadsvoorstel Dossier:
2023-060975
Datum collegevergadering: Onderwerp:
16 januari 2024 Vaststelling Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame Energie inclusief Voorkeursalternatief
0. Adviespunten/beslispunten 1. De Beleidsvisie GODE (bijlage 2) inclusief Voorkeursalternatief (VKA) vast te stellen.
1. Aanleiding? Het vaststellen van de Beleidsvisie GODE inclusief het voorkeursalternatief (VKA) is de volgende stap in het proces van Grootschalige Opwek Duurzame Energie (GODE). Op 21 september 2023 heeft uw raad besloten om de concept-Beleidsvisie vrij te geven voor inspraak. De concept-Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame Energie heeft van 27 september 2023 tot en met 8 november 2023 ter inzage gelegen. Naar aanleiding daarvan is een reactienota opgesteld. De Beleidsvisie GODE is naar aanleiding daarvan op onderdelen aangepast en aangevuld. Reactienota Beleidsvisie GODE (bijlage 1) Er zijn 92 zienswijzen ontvangen met in totaal 263 verschillende vragen/opmerkingen. Inwoners, bedrijven, belangstellenden, belangengroeperingen en overige overheden hebben zienswijzen ingediend. Alle reacties zijn in de bijgevoegde Reactienota beantwoord. Tevens zijn twee notities opgenomen waar de raad in haar vergadering van 21 september 2023 om verzocht heeft. De conclusies hieruit zijn in de Reactienota opgenomen. Hierover is ook een aparte Raadsinformatiebrief 001-24 inzake moties GODE verzonden. Beleidsvisie GODE (bijlage 2) De aanwijzing van het VKA en de voorwaarden vormen tezamen het omgevingsbeleid dat uw raad vastlegt in een beleidsvisie. Met dit beleidsstuk is een actuele thematische bouwsteen beschikbaar voor het thema energie in de omgevingsvisie.
De Beleidsvisie is naar aanleiding van de ter inzage legging op verschillende onderdelen aangepast en aangevuld. Een overzicht van deze aanpassingen is in het eratumblad in de Beleidsvisie GODE opgenomen.
1
2. Wat willen we bereiken? De Beleidsvisie bevat de (rand)voorwaarden waaronder de gemeente de ontwikkeling van grootschalige zon en wind wil toestaan. De Beleidsvisie vormt daarmee de basis waarop initiatiefnemers straks een projectvoorstel voor de ontwikkeling en realisatie van een windpark of zonneveld kunnen indienen. Uw raad wordt gevraagd kennis te nemen van de Reactienota en te besluiten om de Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame inclusief het VKA vast te stellen. Na vaststelling van de Beleidsvisie wordt de komende periode de maatschappelijke tender voorbereid. Hierna hebben initiatiefnemers de mogelijkheid om projectvoorstellen in te dienen. Hiermee zetten we een belangrijke volgende stap naar het doel om in 2030 minimaal 50% van de verbruikte elektriciteit in de gemeente Waalwijk duurzaam op te wekken op eigen grondgebied. In onderstaande figuur is het besluitvormingsproces schematisch weergegeven. Hierin is ook opgenomen op welke momenten en van welk van de documenten betrokken ontwikkelaars en de omgeving kennis kunnen nemen en welke mogelijkheid hen wordt geboden op consultatie en inspraak. Het proces vanaf vaststelling van de Beleidsvisie tot aan vergunningverlening kent een doorlooptijd van zo’n 1 tot 3 jaar, afhankelijk van de opwek van zon of wind.
2
3. Argumenten/Overwegingen Met het vaststellen van de Beleidsvisie GODE wordt invulling gegeven aan de opgave om in 2030 minimaal 50% van de verbruikte elektriciteit in de gemeente Waalwijk duurzaam op te wekken op eigen grondgebied en uitvoering gegeven aan de door de raad vastgestelde Kadernota Grootschalige Opwek van Duurzame Energie. Tevens wordt hiermee invulling gegeven aan de afspraken die de gemeente Waalwijk in regionaal verband (REKS) heeft gemaakt op het punt van opwek van grootschalige zonne- en windenergie. Naar aanleiding van de ter inzage legging is de Beleidsvisie op een aantal onderdelen aangepast en aangevuld. In de Beleidsvisie zit een erratumblad met de wijzigingen ten opzichte van de concept-Beleidsvisie. Het Voorkeursalternatief is niet gewijzigd. Naast ruimtelijke en milieuaspecten zijn in de Beleidsvisie voorwaarden opgenomen die gelden voor maatschappelijke meerwaarde en de manier waarop de betreffende regelingen worden uitgevoerd. Aan de aanleg en exploitatie van de zonnevelden en windparken zijn namelijk voorwaarden verbonden die ervoor zorgen dat de economische baten mede ten goede komen aan de lokale samenleving. Na vaststelling van deze Beleidsvisie schrijft de gemeente één of meer tenders uit waaraan iedere geïnteresseerde initiatiefnemer kan meedoen.
Die tenders worden zo ingericht dat alle initiatiefnemers die aan de voorwaarden kunnen voldoen, gelijke kansen krijgen. Het gaat om zogenaamde ‘maatschappelijke tenders’, waarbij naast financiële criteria ook maatschappelijke criteria worden meegenomen. Een overzicht van de criteria is opgenomen in hoofdstuk 5 van de Beleidsvisie. Voorafgaand aan een tender worden de criteria nader uitgewerkt om de verschillende inschrijvingen te beoordelen.
4. Financiën Met dit besluit die nu voorligt zijn geen financiële consequenties gemoeid.
5. Risico’s Aan het besluit tot het vaststellen van de Beleidsvisie GODE zijn geen risico’s verbonden. Er is namelijk geen mogelijkheid om tegen uw besluit bij de bestuursrechter in beroep te gaan. Bij de uitvoering kunnen nieuwe landelijke (milieu)normen mogelijke belemmerend zijn voor de uitvoering van afgesproken en vastgelegde (REKS-)ambities. Meer duidelijkheid hierover wordt pas eind 2024 verwacht. In de Beleidsvisie wordt grotendeels al rekening gehouden met de nieuwe landelijke (milieu)normen. Daarnaast kan de fysieke congestie in het elektriciteitsnet van Waalwijk tot vertraging leiden. Eind 2023 gaf netbeheerder Enexis aan in de komende tien jaar nog een structurele congestie te verwachten. Daar staat tegenover dat Enexis zich in REKS verband heeft uitgesproken om voor 2030 voldoende capaciteit beschikbaar te stellen voor de grootschalige duurzame opwek doelstellingen van de regio Hart van Brabant.
6. Participatie In het door het college vastgestelde Participatie- en Communicatieplan 2.0 wordt beschreven hoe de participatie is vormgegeven. Zowel de procesparticipatie als de sociale en financiële participatie. In dat kader zijn in de afgelopen periode de volgende activiteiten uitgevoerd: De volgende publieke themabijeenkomsten zijn gehouden: 1. ‘Landschap en ecologie’ op 17 mei 2022 in Waspik; 2. ‘Geluid, slagschaduw en gezondheid’ op 12 juli 2022 in Waspik; 3. ‘Lokaal eigendom en maatschappelijke meerwaarde’ op 27 september 2022 in SprangCapelle; 4. ‘Resultaten van de onderzoeken’ op 6 december 2022 in Waalwijk; 5. ‘Plan-MER en Voorkeursalternatief’ op 7 februari 2023 in Waalwijk 3
6. ‘Concept-Beleidsvisie’ op 10 oktober 2023 in Waalwijk De eerste drie themabijeenkomsten werden steeds bezocht door zo’n 50 personen en de vierde door ongeveer 80 personen. De vijfde is opgedeeld in twee rondes, een aan het eind van de middag en één in de avond. In totaal deden daar ongeveer 100 mensen aan mee. Bij de bijeenkomst op 10 oktober waren ongeveer 25 bezoekers. Verslagen van alle bijeenkomsten zijn te vinden op de website die voor grootschalig Zonne- en Windenergie is ingericht: Themabijeenkomsten zonne- en windenergie | Duurzaam Waalwijk. In de gemeente Altena zijn twee bijeenkomsten georganiseerd: in Dussen op 15 juni 2022 en in Drongelen op 6 juli 2022. Na de themabijeenkomst over het voorkeursalternatief (VKA) van 7 februari 2023 hebben alle omwonenden die op minder dan 750 meter afstand van de plaatsingszones van het VKA wonen een uitnodiging ontvangen voor een persoonlijk gesprek. Met de meeste bewoners die dicht bij de plaatsingszones wonen heeft inmiddels een gesprek plaatsgevonden. Naast de publieke bijeenkomsten is er op verzoek met verschillende bewonersgroepen overleg geweest, zowel binnen als buiten de gemeente Waalwijk.
Ook zijn de gemeenteraden van onze buurgemeenten geïnformeerd over de Beleidsvisie door een presentatie: - 2 oktober 2023 gemeente Altena - 25 oktober 2023 gemeente Geertruidenberg - 23 januari 2024 gemeente Heusden Verder zijn via de website, de digitale nieuwsbrieven en de lokale en sociale media inwoners, ondernemers en andere geïnteresseerden voortdurend geïnformeerd over de voortgang van het proces.
7. Duurzaamheid De gemeente Waalwijk zich heeft gecommitteerd aan de 17 duurzaamheidsdoelen van de Verenigde Naties (SDG's). Met de besluitvorming op basis van dit raadsvoorstel wordt bijgedragen aan tenminste 6 duurzaamheidsdoelstellingen. Hieronder wordt aangegeven op welk(e) duurzaamheidsdoel(en) het raadsvoorstel betrekking heeft en indien mogelijk in welke mate. 1. Geen armoede Door de lokale opwek van energie op basis van hernieuwbare bronnen wordt bijgedragen aan geopolitieke onafhankelijkheid. Hierdoor wordt prijsopdrijving voorkomen en blijft elektriciteit op de langere termijn betaalbaar. 2. Betaalbare en duurzame energie Met behulp van de investeringen in duurzame opwekking kan voor een periode van tientallen jaren stroom tegen een redelijke en stabiele prijs worden aangeboden. Met de besluitvorming naar aanleiding van dit raadsvoorstel wordt toegewerkt naar een jaarlijkse duurzame opwek van 50% van het verwachte elektriciteitsverbruik in 2030 in Waalwijk. Dit is conform de Waalwijkse ambitie. 3. Waardig werk en economische groei Economische groei is pas duurzaam als kapitaal, arbeid en grondstoffen verantwoordelijk worden ingezet en als winsten en inkomens eerlijk verdeeld worden tussen burgers en bedrijven.
In de Beleidsvisie zijn de in het ‘Afsprakenkader Maatschappelijke Meerwaarde’ uitgangspunten uitgewerkt waaraan ontwikkelaars/initiatiefnemers van grootschalige opwek zich in Waalwijk moeten houden. Een belangrijk uitgangspunt is hierbij de realisatie van 50% lokaal eigendom. Daarmee wordt bijgedragen aan een evenwichtige verdeling van lusten en lasten. 4. Verantwoorde consumptie en productie Duurzame productie en consumptie, met een efficiënter gebruik van grondstoffen, verlaagt de druk op het milieu en vermindert de afhankelijkheid van die grondstoffen. De negatieve klimaateffecten (uitstoot broeikasgassen) als gevolg van de productie en verwijdering van de windturbines en zonneparken zijn na ca. 2 jaar gecompenseerd.
4
5. Klimaatactie In 2015 is het Parijs-akkoord tot stand gekomen dat beoogt klimaatverandering en de nadelige effecten daarvan te verminderen. De CO2-emissie van fossiel opgewekte stroom varieert van 0,48 tot 0,63 kg CO2/kWh. Met de duurzaam op te wekken stroom van dit raadsvoorstel kan jaarlijks ten minste 103.000 ton CO 2 worden bespaard. Dit staat gelijk aan de directe uitstoot van ruim 13.000 huishoudens door wonen en vervoer. 6. Partnerschap om doelstellingen te bereiken Het realiseren van de doelen vereist samenhangend beleid, een coöperatieve omgeving en het aangaan van nieuwe partnerschappen. Het ‘Afsprakenkader Maatschappelijke Meerwaarde’ geeft daar invulling aan en daarnaast is in het ‘Participatie- & Communicatieplan vastgelegd hoe de omgeving actief betrokken wordt. Een belangrijk uitgangspunt is dat een aanzienlijk deel (tenminste 50% in lokaal eigendom) van de revenuen terugvloeit naar de lokale samenleving. Verder zal invulling worden gegeven aan de afspraken zoals deze in februari 2021 zijn vastgelegd in de Raamovereenkomst tussen de Regio Hart van Brabant gemeenten en de in de regio actieve lokale energie coöperaties, waaraan ook de gemeente Waalwijk zich heeft gecommitteerd.
8. Fatale beslisdatum Voor het voorliggende besluit geldt geen fatale beslistermijn. Het vaststellen van de Beleidsvisie GODE is wel een belangrijke volgende stap om invulling te kunnen geven aan de ambitie van de gemeente Waalwijk om 50% van het totale verwachte elektriciteitsverbruik duurzaam binnen de gemeentegrenzen op te wekken. Om de doelstelling in het jaar 2030 te kunnen behalen, is het noodzakelijk dat de gemeentelijke beleidsvisie uiterlijk in 2024 wordt vastgesteld. In dit kader wordt nog gewezen op de wettelijke mogelijkheid die de provincie NoordBrabant heeft. Wanneer de gemeente Waalwijk niet, of niet-tijdig de afspraken uit de REKS Hart van Brabant nakomt, dan kan de provincie ertoe over gaan om zelfstandig vergunningen te verlenen voor windparken met een opwekkingscapaciteit van 5 MW of meer.
9. Vervolgstappen Komende periode wordt de maatschappelijke tender voorbereid. Verder worden ook de uitvoeringsaspecten concreet uitgewerkt zoals opgenomen in de Beleidsvisie onder het hoofdstuk ‘Organisatie van de uitvoering’. Hierover is de raad geïnformeerd tijdens de raadsinformatieavond van 30 november 2023.
10. Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2
Reactienota Beleidsvisie GODE, 11 januari 2024 Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame Energie, 11 januari 2024
5
HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,
de burgemeester,
Michel Tromp
Sacha Ausems
Voorgeschiedenis: 1. Vaststellen Kadernota 28-01-2021 https://waalwijk.notubiz.nl/vergadering/813015/e-Debat %20%26%20Besluit%20%28B%29%2028-01-2021 2. Vaststellen Regiobod REKS Hart van Brabant 10-06-2021 https://waalwijk.notubiz.nl/vergadering/814592/e-Debat%20%26%20Besluit%20%28B %29%2010-06-2021 3. Initiatiefvoorstel Wijziging Kadernota grootschalige opwek duurzame energie (afstandscriterium Labbegat) 10-06-2021 https://waalwijk.notubiz.nl/vergadering/814592/ e-Debat%20%26%20Besluit%20%28B%29%2010-06-2021 4. Vaststellen Notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) 21-04-22 https://waalwijk.notubiz.nl/vergadering/950948 5. Raadsinformatieavond planMER GODE 7-12-2022 https://waalwijk.notubiz.nl/vergadering/1040130 6. Raadsinformatieavond Voorkeursalternatief GODE 9-02-2023 https://waalwijk.notubiz.nl/vergadering/1022181 7. Raadsinformatieavond Beleidsvisie GODE 1-06-2023 https://waalwijk.notubiz.nl/vergadering/1022186 8. Vrijgave concept-Beleidsvisie GODE 21-09-2023 https://waalwijk.notubiz.nl/vergadering/1022430 9. Raadsinformatieavond Rol van de gemeente in eigen ontwikkeling 30-11-23 https://waalwijk.notubiz.nl/vergadering/1022192 10. Raadsvergadering 21-12-23: ingekomen zienswijzen op lijst ingekomen stukken https://waalwijk.notubiz.nl/vergadering/1022447 11. Raadsinformatiebrief 001-24 d.d.
10-01-24 inzake moties GODE raadsvergadering 21-09-23 https://waalwijk.notubiz.nl/dossiers/61624
6
De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 16 januari 2024,
BESLUIT: De Beleidsvisie GODE inclusief Voorkeursalternatief (VKA) vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 7 maart 2024. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,
de voorzitter,
Jeske Louer
Sacha Ausems
1