RV Vaststellen Beleidsnotitie kleine windmolens

Raadsvoorstel Dossier:

4678

Datum collegevergadering: Onderwerp:

9 december 2025 Vaststellen Beleidsnotitie kleine windmolens

0. Adviespunten/beslispunten 1. De Beleidsnotitie kleine windmolens vast te stellen; 2. Af te zien van het bindend adviesrecht voor aanvragen voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit voor de bouw van een kleine windmolen die binnen de kaders van de beleidsnotitie kleine windmolens vallen.

1. Aanleiding? Op meerdere momenten is de afgelopen jaren gemeentelijke aandacht gevraagd voor het plaatsen van kleine windmolens. Zowel vanuit de raad als vanuit initiatiefnemers is behoefte aan een beleidskader. De Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame Energie is vastgesteld door de raad op 7 maart 2024. Deze visie bevat beleid voor grootschalige windturbines en zonnevelden. De provincie Noord-Brabant stelt in hun omgevingsverordening dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor windturbines met een ashoogte tot 25 meter. Op dinsdag 27 mei heeft het college van burgemeester en wethouders van Waalwijk de concept-Beleidsnotitie kleine windmolens vastgesteld (besluit B51) en besloten om het voor 6 weken ter inzage te leggen. Van 29 mei 2025 tot 11 juli 2025 hebben inwoners, bedrijven en andere belangstellenden hadden om hierop te reageren. In deze periode zijn er 4 zienswijzen ontvangen met in totaal 20 opmerkingen met 9 overkoepelende onderwerpen. 16 opmerkingen hebben geleid tot een aanvulling of aanpassing van de Beleidsnotitie. De belangrijkste aanpassingen op de concept-Beleidsnotitie zijn een mogelijkheid tot uitstel van de opruimplicht en een aantal herformuleringen en verduidelijkingen.

2. Wat willen we bereiken? Het doel van deze beleidsnotitie is het vastleggen van beleid voor kleine windmolens, zodat aanvragen voor een omgevingsvergunning voor plaatsing van kleine windmolens snel en effectief kunnen worden behandeld en beoordeeld.

3. Argumenten/Overwegingen Kleine windmolens kunnen lokaal bijdragen aan de energietransitie, met name door bedrijven in het landelijk gebied te ondersteunen in hun energievoorziening. Kleine windmolens hebben daarbij het voordeel dat ze een stabiele energieopbrengst over dag/nacht en seizoenen hebben, in tegenstelling tot zonnepanelen. Door het vaststellen van de Beleidsnotitie kleine windmolens kan de gemeente zorgen voor een goede ruimtelijke kwaliteit en leefomgeving. 1

Een windmolen heeft namelijk impact op de omgeving, ook al is deze relatief klein van omvang met een hoogte van 25 meter. De impact komt vooral door de hoogte en het bewegende karakter van een (kleine) windmolen. Daarom worden kleine windmolens slechts onder voorwaarden en voor een bepaalde tijd toegestaan. De kleine windmolen moet zich bevinden in een relatief open landschap om voldoende elektriciteit op te wekken. Daarbij streven we naar een efficiënte inzet van de netaansluiting: de opgewekte elektriciteit moet zoveel mogelijk direct worden gebruikt. Kleine windmolens zijn daarom alleen toegestaan bij een bedrijf in het landelijk gebied, waarbij het meestal zal gaan om een agrarisch bedrijf. De impact op het landschap en de leefomgeving wegen we daarbij zorgvuldig af tegen het verduurzamen van de energievoorziening. Daarom stellen we voorwaarden aan het soort windmolen, de functie, de locatie, de impact op de omgeving en de procedure. Zie de voorwaarden in het volgende hoofdstuk. Kleine windmolens in stedelijk gebied sluiten we uit. In een dichtbebouwde omgeving is de meerwaarde van kleine windmolens voor de opwek van elektriciteit zeer beperkt. Dit gaat onevenredig ten koste van de ruimtelijke kwaliteit en rust van de stedelijke leefomgeving.

Daarbij wegen we mee dat er voor het opwekken van duurzame energie op kavelniveau op dit moment al alternatieve vormen zijn die daarin kunnen voorzien zonder het negatieve effect op de ruimtelijke kwaliteit: zonnepanelen op daken. Het beleidskader is specifiek en afgebakend. De gemeenteraad heeft bepaald dat voor bepaalde ruimtelijke procedures advies nodig is vanuit de gemeenteraad: het bindend adviesrecht. Dit is onder andere het geval voor de plaatsing van windturbines. Het beleidskader is specifiek en afgebakend. Ze beschrijft waar de plaatsing en het gebruik van een kleine windmolen mogelijk wordt, aan welke eisen de kleine windmolens aan moeten voldoen en stelt voorwaarden voor de omgang met de omgeving en de procedure. Indien de gemeenteraad akkoord gaat met het beleidskader zorgt het vervolgens adviseren op aanvragen die binnen dit vastgestelde beleidskader vallen voor onnodig werk voor de raad. De gemeenteraad heeft gevraagd om een zo snel en verantwoord mogelijke procedure voor kleine windmolens uit te werken. De gemeenteraad heeft op bepaalde ruimtelijke ontwikkelingen een bindend adviesrecht. Hieronder valt tevens het oprichten of uitbreiden van windturbines. Een aantal jaar geleden heeft de gemeenteraad een motie (Toezegging 62643, zie Reactienota conceptvisie Duurzaam Waalwijk, p.

3) ingediend waarin het college is gevraagd om “te onderzoeken hoe beleidsmatig een zo snel en verantwoord mogelijke procedure kan worden uitgewerkt voor het verwerken van aanvragen voor het plaatsen van … kleine windturbines op eigen terrein en dit af te stemmen met de provincie”. Indien de gemeenteraad afziet van het bindend adviesrecht op aanvragen die binnen dit specifieke beleidskader vallen dragen zij daarmee bij aan een zo snel mogelijke en nog steeds verantwoorde procedure voor het verwerken van deze aanvragen.

4. Financiën Met dit besluit dat nu voorligt zijn geen financiële consequenties gemoeid.

5. Risico’s Bij het toestaan van het plaatsen van kleine windmolens kan, ondanks het stellen van randvoorwaarden waarbij de balans tussen duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit wordt 2

afgewogen, het risico op een beroep op nadeelcompensatie niet worden uitgesloten. Omdat het beleid gericht is op het tijdelijk toestaan van kleine windmolens bestaat ook het risico dat na de standaard gebruiksperiode van 25 jaar niet kan worden voldaan aan de opruimplicht. Om die redenen wordt een anterieure overeenkomst opgesteld waarin afspraken op deze onderwerpen met de initiatiefnemer vastgelegd worden.

6. Participatie De gemeente Waalwijk heeft een zienswijzeprocedure doorlopen. De zienswijzen zijn na behandeling en verwerking via een reactienota met de indieners gedeeld. Participatievorm: Participeren - Zienswijzeprocedure

Wie en wanneer? Gemeente Waalwijk – 26 mei 2025

7. Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) De gemeente Waalwijk zich heeft gecommitteerd aan de 17 duurzaamheidsdoelen van de Verenigde Naties (SDG's). Met de besluitvorming op basis van dit raadsvoorstel wordt bijgedragen aan tenminste 2 duurzaamheidsdoelstellingen. Hieronder wordt aangegeven op wel(e) duurzaamheidsdoel(en) het raadsvoorstel betrekking heeft en indien mogelijk in welke mate: SDG 7. Verzeker toegang tot betaalbare, betrouwbare, duurzame en moderne energie voor iedereen. Door de opwek van duurzame energie op eigen terrein en voor eigen gebruik komt wordt een netaansluiting minder belast en wordt er minder stroom van het elektriciteitsnet afgenomen. Dit zorgt voor minder belasting van ons elektriciteitsnet, waardoor deze betrouwbaarder kan blijven voor de rest van de gemeente. SDG 12. Verzeker duurzame consumptie- en productiepatronen Door dit beleid wordt mogelijk gemaakt dat bedrijven in het buitengebied van de gemeente Waalwijk om op een aanvullende manieren eigen elektriciteit op te wekken en hiermee hun bedrijfsprocessen te verduurzamen.

8. Fatale beslisdatum Een fatale beslisdatum is niet van toepassing.

9. Vervolgstappen Nadat de gemeenteraad de beleidsnotitie heeft vastgesteld zal het college van burgemeester en wethouders dit verder uitwerken in beleidsregels. Evaluatie van dit beleid zal plaatsvinden aan de hand van de beleidscyclus van de omgevingswet.

3

10. Bijlagen Bijlage 1. Beleidsnotitie kleine windmolens Bijlage 2. Reactienota Beleidsnotitie kleine windmolens

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Michel Tromp

Sacha Ausems

Voorgeschiedenis: Collegebesluit B51.RNO Vaststellen conceptbeleidsnotitie kleine windmolens

4

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 9 december 2025,

BESLUIT: 1. De Beleidsnotitie kleine windmolens vast te stellen; 2. Af te zien van het bindend adviesrecht voor aanvragen voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit voor de bouw van een kleine windmolen die binnen de kaders van de beleidsnotitie kleine windmolens vallen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 29 januari 2026. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeroen Deneer

Sacha Ausems

1