RV Regiovisie Beschermd Wonen regio Hart van Brabant

Raadsvoorstel Dossier:

2021-063629

Datum collegevergadering: Onderwerp:

14 december 2021 Regiovisie Beschermd Wonen regio Hart van Brabant

0. Adviespunten/beslispunten - De Regiovisie Beschermd Wonen regio Hart van Brabant vaststellen.

1. Aanleiding? Vanaf 2015 zijn centrumgemeentes op basis van de Wmo 2015 verantwoordelijk voor het bieden van een beschermde woonomgeving aan mensen die daar vanwege psychische of psychosociale problematiek behoefte aan hebben. In onze regio Hart van Brabant is dat gemeente Tilburg. Het was de intentie om die verantwoordelijkheid binnen afzienbare tijd ‘door te decentraliseren’ aan alle Nederlandse gemeenten. Die doordecentralisatie is een aantal keer uitgesteld. Vanaf 1 januari 2022 zullen alle gemeenten inhoudelijk verantwoordelijk zijn voor beschermd wonen (BW) en vanaf 1 januari 2023 zullen alle gemeenten (gefaseerd) financieel verantwoordelijk zijn voor beschermd wonen (met een ingroeimodel waarbij jaarlijks budget voor nieuwe cliënten beschikbaar wordt gesteld). Op 10 juni 2020 heeft de ALV van de VNG de resolutie Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) vastgesteld. De VNG heeft deze resolutie opgesteld, om voor te sorteren op verplichte regionale samenwerking vanuit het Rijk. Een van de bepalingen van de NvO is: “Gemeenten stellen in regionaal verband een regiovisie op voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De regiovisie wordt door elke afzonderlijke gemeenteraad in de regio vastgesteld.” Daarnaast is het onder andere de bedoeling om een niet-vrijblijvende governance te organiseren.

Hoewel we een regiovisie moeten vaststellen, is er op dit moment nog steeds geen expliciete duidelijkheid over een aantal essentiële bouwstenen, namelijk het nieuwe financiële verdeelmodel, de uitname naar de Wet langdurige zorg (Wlz) en het woonplaatsbeginsel. Daarom wordt voorgesteld om eerst de regiovisie met richtinggevende kaders vast te stellen en op een later moment in 2022 de benoemde onzekerheden voor te leggen aan de gemeenteraden.

2. Wat willen we bereiken? De regiovisie bevat een aantal voorstellen, die ingaan op de inhoudelijke kaders voor beschermd wonen en de mate van samenwerking in de regio de komende jaren. Voorgesteld wordt om de komende drie jaar (2022, 2023 en 2024) samen te blijven werken in regio Hart van Brabant in het organiseren van de ondersteuning BW. Dit houdt het volgende in: a. Inkoop: gezamenlijk BW inkopen voor een looptijd van vier jaar (vanaf 2023). Beschermd wonen zal worden ingekocht op basis van een taakgericht bekostigingsmodel, waarbij de gecontracteerde zorgaanbieder een vooraf opgesteld lumpsum budget krijgt toegekend. De bedoeling is om een consortium van aanbieders of slechts één hoofdaanbieder te contracteren, zodat een overzichtelijk 1

b.

c.

d.

e.

zorglandschap kan ontstaan en met deze partijen een samenwerkingsrelatie opgebouwd kan worden. Toegang: continueren van de regionale samenwerking van de Toegang Beschermd Wonen (TBW). De TBW bepaalt de noodzaak voor beschermd wonen en verwijst de inwoner vervolgens door naar de gecontracteerde aanbieder of het consortium. Weer Thuis: werken aan een verbeterde uitstroom uit beschermd wonen, maatschappelijke opvang en intramurale jeugdzorg. Per eind 2021 is een regionaal matchingspunt operationeel waar een client ondersteund wordt in het vinden van een passende woning in een passende omgeving omringd met de juiste begeleiding. Dit punt is een samenwerking tussen zorgaanbieders, gemeenten en woningcorporaties en moet de uitstroom uit beschermd wonen bevorderen. De gemeenten in de regio HvB zorgen ervoor dat er voldoende woningen beschikbaar zijn voor mensen die uitstromen uit BW, MO en intramurale jeugdzorg. Uitgangspunt is een regionale spreiding van uitstromende cliënten waarbij het inwoneraantal van gemeenten de grondslag vormt voor de verdeling over de gemeenten in de regio. Solidariteit: de eerste twee jaar van de financiële doordecentralisatie BW (2023 en 2024) wil de regio alles nog bij het oude te laten zoals dat nu geregeld is vanuit de centrumgemeente-constructie.

Dat betekent dat alle budgetten bij elkaar worden gelegd en dat hiermee de volledige uitvoering van BW wordt bekostigd. Van het eventuele overschot wordt een nog nader te bepalen percentage afgeroomd voor innovatie. Governance: de huidige samenwerking met de gemeente Tilburg als centrumgemeente te continueren. Hiermee wordt gebruik gemaakt van de bestaande expertise van de centrumgemeente en wordt ruimte en rust gecreëerd om de decentralisatie als regio zorgvuldig vorm te geven.

3. Argumenten/Overwegingen Omvang doelgroep gemeente Waalwijk Er zijn ongeveer 40 inwoners vanuit gemeente Waalwijk die gebruik maken van beschermd wonen. Gemeente Tilburg geeft aan dat er nu niet geregistreerd wordt op herkomst. Er is wel enige informatie beschikbaar op basis van het woonadres ten tijde van aanmelding, maar die informatie is misleidend. Dit komt omdat dan initiële indicaties en herindicaties door elkaar heen lopen en de voorgaande woonlocatie ook bijvoorbeeld een opvanglocatie kan zijn (bijvoorbeeld de daklozenopvang van Traverse). Er zullen de komende jaren afspraken worden gemaakt over de wijze van registratie en terugkoppeling aan regiogemeenten. Governance en solidariteit De NvO schrijft gemeenten ook voor duidelijke afspraken te maken over de governance in de regio. Er is gekozen voor handhaving van de huidige constructie om optimaal gebruik te maken van de expertise van gemeente Tilburg. Hoe deze samenwerking daadwerkelijk geformaliseerd kan worden, wordt nog uitgewerkt door een juridische werkgroep. Vanwege de onduidelijkheden rondom het financieel verdeelmodel en andere uitwerkingsvragen is ervoor gekozen om de budgetten bij elkaar te leggen. Zo wordt meer rust en ruimte gecreëerd.

Beschermd Wonen voor mensen met een LVB Sinds 2019 verzorgt gemeente Tilburg op verzoek van de regiogemeenten ook beschermd wonen voor mensen met een lichtverstandelijke beperking (LVB). Hier betaalt de gemeente Waalwijk jaarlijks €144.000 voor. De meerwaarde van deze regeling is dat hij het proces eenvoudiger maakt. Mensen die bij het regionale toegangsteam voor beschermd wonen terechtkomen kunnen nu geholpen worden zonder discussie over de grondslag van hun zorgvraag (psychisch/psychosociaal of verstandelijke beperking). Dit gesprek werd voorheen wel gevoerd, terwijl er niet altijd een eenduidig antwoord te vinden is. Sinds 2017 2

krijgen alle gemeenten een bijdrage van de Rijksoverheid voor zorg aan deze doelgroep via de algemene uitkering van het Gemeentefonds (zie Septembercirculaire gemeentefonds 2016 'Tijdelijk verblijf LVB'). Dit bedrag wordt budgetneutraal aan gemeente Tilburg overgemaakt, conform de vastgestelde begroting van gemeente Waalwijk. Dagbesteding voor cliënten die beschermd wonen Een belangrijke voorwaarde voor herstel voor veel mensen die een beschermde woonomgeving nodig hebben is een zinvolle daginvulling. Voor sommige cliënten kan dit een opleiding of (vrijwilligers)werk zijn, maar er zijn ook cliënten die behoefte hebben aan een georganiseerde dagbesteding. Het is op dit moment ook een integraal onderdeel van de verantwoordelijkheid van de centrumgemeenten voor beschermd wonen. Vanaf 2023 zal deze dagbesteding via een apart traject ingekocht worden. Er is op dit moment nog onduidelijkheid over de manier waarop en de consequenties daarvan. Wij adviseren u om de regiovisie vast te stellen. De financiële consequenties van de doordecentralisatie zullen op een later moment aan u worden voorgelegd. Wij zullen u de komende jaren op de hoogte blijven houden van de ontwikkelingen, met daarbij o.a. aandacht voor de omvang van de doelgroep, de governance en solidariteit, beschermd wonen voor mensen met een LVB en dagbesteding voor mensen die beschermd wonen.

4. Financiën De financiële consequenties zijn op dit moment nog niet bekend. Op het moment dat er expliciete duidelijkheid is over de geconstateerde onzekerheden (financieel verdeelmodel, uitname Wet langdurige zorg, woonplaatsbeginsel e.d.) zal een apart voorstel worden opgesteld dat in 2022 ter vaststelling aan de gemeenteraden zal worden voorgelegd. Zie hoofdstuk 8 regiovisie voor meer informatie. Conform de vastgestelde begroting maken wij jaarlijks €144.000 over naar gemeente Tilburg voor het uitvoeren van BW LVB.

5. Risico’s De financiële consequenties zijn nog onduidelijk, waardoor ook de financiële risico’s nog niet goed te benoemen zijn. In het aparte voorstel over financiële consequenties gaan we hier verder op in.

6. Participatie Participatievorm: De concept-regiovisie is besproken met de regiegroep beschermd wonen (vertegenwoordiging van zorgaanbieders, woningcorporaties, adviesraden, cliëntenvertegenwoordigers). De regiovisie is op basis van deze bespreking aangepast. Regionale adviesraden sociaal domein (RoSa) hebben geadviseerd over de concept-regiovisie. De regiovisie is op basis van de ontvangen input aangepast.

Wie en wanneer? Regiegroep Beschermd Wonen; 15-92021

Regionale Adviesraden Sociaal Domein; 4-10-2021

3

De Sociale Adviesraad Waalwijk heeft geadviseerd over de conceptregiovisie. De reactie van het college is als bijlage bij dit raadsvoorstel gevoegd.

Sociale Adviesraad Waalwijk; 26-112021

7. Duurzaamheid Niet van toepassing

8. Fatale beslisdatum Gevraagd is om uiterlijk eind 2021 een regiovisie vast te stellen. Vanwege de planning is dit in gemeente Waalwijk januari/februari geworden.

9. Vervolgstappen De regiovisie zal de komende jaren worden uitgevoerd, onder andere door middel van het inkooptraject en het traject Weer Thuis. De gemeenteraad zal in 2022 nog een voorstel voorgelegd krijgen over de financiën.

10. Bijlagen - Regiovisie Beschermd Wonen regio Hart van Brabant - Advies Regionale Sociale Adviesraden (RoSa) en reactie regionale projectleider - Advies Sociale Adviesraad Waalwijk (SAR) - Reactie college gemeente Waalwijk op het advies van de SAR HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Jan H. Lagendijk

Sacha C.A.M. Ausems

Voorgeschiedenis: Voorgaande regionale documenten over beschermd wonen zijn te vinden op: https://www.regio-hartvanbrabant.nl/programmas/mens-ensamenleving/maatschappelijke-ontwikkeling/beschermd-wonen

4

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 14 december 2021,

BESLUIT: De Regiovisie Beschermd Wonen regio Hart van Brabant vaststellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 3 februari 2022. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeske Louer

Sacha C.A.M. Ausems

1