RV Kadernota 2024 GGD HvB

Raadsvoorstel Dossier:

2023-003213

Datum collegevergadering: Onderwerp:

Kadernota 2024 (met actualisatie basispakket) GGD Hart van Brabant

0. Adviespunten/beslispunten 1. Een zienswijze in te dienen m.b.t. de Kadernota 2024 van de GGD Hart voor Brabant, om meer taken in het pluspakket te behouden en minder in het basispakket. 2. De kosten, te weten een bedrag van € 2.085.418 (inclusief de kosten van indexering van € 130.059 en de meerkosten actualisatie pluspakket van € 86.000 als gevolg van de hogere voorlopige inwonersbijdrage) mee te nemen bij het opstellen van de gemeentelijke begroting 2024. 3. Kennisnemen van de toekomstvisie Publieke Gezondheid “Wij maken gezond gewoon.

1. Aanleiding? 

Kadernota 2024 GGD Hart van Brabant

Het college en de gemeenteraad hebben op 22 december 2022 de kadernota 2024 “Naar gewoon gezond“ van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD Hart voor Brabant ontvangen. Als bijlage bij deze kadernota is de toekomstvisie “Wij maken gezond gewoon” toegevoegd. Deze visie vormt de basis voor de kadernota. De actualisatie van het basispakket vormt eveneens een onderdeel van de kadernota 2024. In deze kadernota staat de inhoudelijke koers en de financiële randvoorwaarden voor de GGD voor 2024 benoemd. De GGD vraagt om uw zienswijze op deze stukken (conform art. 17 van de GR en art. 34b Wet gemeenschappelijke regelingen). 

Regionale Ambulancevoorziening (RAV)

Het is gebruikelijk dat u gelijktijdig met de Kaderbrief van de GGD, de kaderbrief van de regionale ambulancevoorziening (RAV) ontvangt. De gemeenteraad hoeft hierop geen zienswijze te formuleren. In tegenstelling tot de GGD hoeven de gemeenten geen financiële bijdragen te leveren aan de RAV. Deze kaderbrief wordt niet automatisch aan ons toegezonden. De kaderbrief 2024 is ten tijde van het maken van dit raadsvoorstel nog niet gepubliceerd op de website van de RAV. De kaderbrief 2024 wordt na publicatie via het college ter informatie doorgestuurd aan de raad. In dit raadsvoorstel wordt de RAV dan ook verder niet behandeld.

2. Wat willen we bereiken? Met dit raadsvoorstel willen we bereiken dat de raad in staat wordt gesteld haar zienswijze tijdig naar voren te brengen. Door het indienen van een zienswijze wordt de gemeenteraad in staat gesteld haar controlerende en kaderstellende rol te vervullen. Kadernota 2024 “Naar gewoon gezond” GGD Hart van Brabant Op 22 december 2022 is de kadernota 2024 “Naar gewoon gezond” van de GGD ontvangen. Deze nota is de jaarlijkse voorbereiding op de begroting van de GGD voor 2024. De GGD 1

biedt de begroting 2024 in mei / juni aan. De kadernota zet op hoofdlijnen de ontwikkelingen en het beleid voor het jaar 2024 van de GGD uiteen. Hij schetst het huidig beleid, de verwachte ontwikkelingen en de financiële uitgangspunten voor 2024. Anders dan eerdere jaren is een onderdeel van de kadernota het te actualiseren basispakket. Het GGDbestuur stemde in november 2022 in met pakket en legt het nu, als onderdeel van de kadernota 2024, voor een zienswijze voor aan de gemeenteraden. De portefeuillehouder volksgezondheid brengt deze zienswijzen vervolgens in de vergadering van het algemeen bestuur van de GGD op 24 maart 2023 in, waarna het bestuur een besluit neemt. Toekomstvisie “Wij maken gezond gewoon” In 2019 is de beleidsvisie 2019 – 2023 vastgesteld. In het najaar van 2022 sprak de GGD met verschillende partijen in visiecafés over de toekomstvisie van de GGD. Dit is door de GGD uitgewerkt in een 10 jarige visie “Wij maken gezond gewoon”. Deze visie is de basis voor de kadernota. In 2023 wordt, aan de hand van de toekomstvisie, het beleidsplan voor de komende vier jaar gemaakt. Het beleidsplan wordt in mei / juni voor een (tegelijk met de begroting 2024) voor een zienswijze aangeboden.

3. Argumenten/Overwegingen De kadernota is een vertaling van de toekomstvisie naar de eerste doelen in 2024. Daarnaast worden ook de financiële gevolgen van de herijking op het basispakket meegenomen. De kadernota brengt in beeld wat de financiële gevolgen voor de gemeenten in 2024 zijn. Kadernota: “Naar gewoon gezond”: een samenvatting van de ambities voor 2024: 1. Gezondheid vanzelfsprekend maken, als prioriteit voor de toekomst: iedereen een eerlijke kans op een gezond leven. 2. Paraatheid en versterking bij infectieziektebestrijding, waarbij de GGD door extra geld van het Ministerie van Volksgezondheid en Sport (VWS) ook kan werken aan infectieziektebestrijding en de voorbereiding van de bestrijding van nieuwe pandemieën. 3. Mentale gezondheid: de GGD wil naar een aanpak voor alle jongeren in het voortgezet onderwijs, met een plek voor hun eigen regie. 4. Gezond oud(er) worden: onderzoeken wat er moet gebeuren in publieke gezondheid voor ouderen en welke inzet de gemeenten hierin vragen van de GGD. 5. Gezonde en veilige leefomgeving: de omgeving als middel benutten om gezondheid te stimuleren. 6. Het werken met het nieuwe basispakket. In tegenstelling tot eerdere jaren ontbreekt het beleidsplan waarop normaliter de kadernota is gebaseerd. Het huidige beleidsplan loopt tot en met 2023. De kadernota is nu gebaseerd op de toekomstvisie.

Deze visie is summier, hoog over en weinig concreet en biedt onvoldoende handvaten voor het beleid. In de begroting voor 2024 dient het (nieuwe) vierjarig beleidsplan verankerd en concreet uitgewerkt te worden. Actualisatie basispakket: invulling wettelijke taken vanuit de Wet publieke gezondheid In 2019, nog vóór de coronacrisis, besloot het GGD bestuur om het basispakket de actualiseren. Na een herijking in 2016 bleef dit pakket ongewijzigd, behalve bij de jeugdgezondheidszorg: daar kwam meer aandacht voor kinderen (en ouders) die meer zorg nodig hadden. Het - voorstel voor - een geactualiseerd basispakket kwam tot stand met raadsleden en met de inbreng van de portefeuillehouders en ambtenaren. Het GGD – bestuur stemde er in november 2022 mee in en legt het nu, als onderdeel van de kadernota 2024, voor een zienswijze voor aan de gemeenteraden. Het voorstel bestaat uit het 2

behouden en het versterken van een aantal (wettelijk) verplichte diensten en enkele nieuwe diensten. Versterkte wettelijke taken:  Versterking van de preventieprogramma’s: gezondheidsbevordering en gezonde school, voorlichting eigen taal en cultuur, landelijke campagnes / webinars.  Inzet jeugdgezondheidszorg, onderwijs en jeugdhulp.  Uitbreiding inzet op ziekteverzuimbegeleiding (van leerlingen op scholen voor het voortgezet onderwijs)

Nieuwe diensten in het basispakket:  Onderdelen uit het aanpak Kansrijke Start landen in het basispakket: Nu niet zwanger, Stevig ouderschap, voorzorg en begeleiding naar voorschoolse educatie.  De GGD zet zijn kennis in om inzicht te geven in een gezonde leefomgeving middels instrumenten rond de Omgevingswet en door gezondheidseffecten in het ruimtelijke beleid inzichtelijk te maken.

Er is sprake van een ambitieus basispakket met daarin de keuze om niet alleen wettelijke taken uit te voeren maar ook programma’s te borgen die een grote meerwaarde hebben en in te zetten zijn als voorliggend veld in het licht van Jong in Waalwijk, ons uitvoeringsprogramma jeugd, zoals bijvoorbeeld Nu niet zwanger en het Stevig Ouderschap. Het nieuwe basispakket vanaf 2024 geeft gemeenten echter minder ruimte om lokale accenten aan te brengen. In de huidige werkwijze van de GGD wordt gewerkt met een basispakket met daarbij de mogelijkheid om lokale accenten aan te brengen. Lokale accenten zijn taken uit het basispakket waarvan de gemeente vindt dat er extra inzet op gedaan moet worden. Daarnaast zijn er plustaken voor de diensten buiten het basispakket die een gemeente kan afnemen tegen extra betaling. De afspraken voor de lokale accenten en de plustaken worden jaarlijks gemaakt en deze worden door middel van een overeenkomst vastgesteld. Gemeenten hebben met de huidige systematiek een invloed waarop de GGD haar inzet pleegt. Dat heeft ook als voordeel dat er ook meer bezuinigd kan worden als de raad daartoe zou willen besluiten. Ondanks de brede inspraak van 19 gemeenten wordt geadviseerd een zienswijze in te dienen waarbij wordt aangegeven dat we meer zaken in het pluspakket willen behouden en minder in het basispakket.

1. Financiën De GGD stelt voor de gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2024 te verhogen naar € 42,01. Deze prognose van de GGD is gebaseerd op: 1. Bijdrage basispakket in 2023 van € 37,18 per inwoner. 2. Actualisering basispakket: dit zijn de totale kosten van het geactualiseerde basispakket GGD (€5,32 zie bijlage 2 in de kadernota 2024) minus de het huidige aandeel in de gemeentelijke bijdrage voor de lokale accenten ( € 3,11). 3. Indexering 2024: voor het bepalen van de nominale ontwikkeling hanteert de GGD het systeem van de gemeente Tilburg. Dit resulteert in voorlopige indexering voor 2024 van 6,66%. In maart volgt een bijstelling die de GGD in zijn begroting 2024 verwerkt. 4. De rotavirusvaccinatie komt in 2023 in het Rijksvaccinatieprogramma. Gemeenten krijgen daarvoor een uitkering in het gemeentefonds. Op het moment dat de bijdrage van het Rijk bekend is, verwerkt de GGD die in een begrotingswijziging. 5. Invoeren van de Wet open overheid: alle gemeenten kregen en krijgen van het Rijk een vergoeding voor het invoeren van de Wet open overheid: deze wet wil de hele overheid transparanter en toegankelijker maken. In de bedragen die de gemeenten krijgen via het gemeentefonds zitten ook de vergoedingen voor de gemeenschappelijke regelingen. 3

Het aantal inwoners van de gemeente Waalwijk per 1 september 2002 gebaseerd op de voorlopige CBS cijfers. In de begroting voor 2024 van de GGD zal het aantal inwoners per 1 januari 2023 leidend zijn: Tabel 1: kosten per inwoner Gemeentelijke bijdrage basispakket 2023 per inwoner Actualisatie basispakket Totaal

€ 37,18 € 2,21 € 39,39

Indexering 2024 Rijksvaccinatieprogramma Invoeren wet open overheid Gemeentelijke bijdrage basispakket 2024 kosten per inwoner.

€ 2,62 pm pm € 42,01

Dit betekent voor de totale gemeentelijke bijdrage voor het basispakket in 2024: Aantal inwoners Waalwijk 2024 (peildatum 1 september 2022) Totaal bijdrage Waalwijk 2024

49.641 € 2.085.418

Tabel 2: financieel effect actualisatie basispakket Kosten 2024  Gemeentelijke bijdrage 2023 (49.641 x € 37,18  Actualisatie basispakket (49.641 x € 2,21)  Indexering 2024 ( 49.641 x € 2,62)  Rotavirusvaccinatie (meicirculaire 2023)  Vergoeding invoering Wet open overheid (meicirculaire 2023)

€ 1.845.562 € 109.707 € 130.059 Pm pm

Totale bijdrage gemeente Waalwijk Herschikking plustaken naar basispakket Beschikbare middelen vanuit het huidige plustakenpakket en die vanaf 2024 vallen in het basispakket:  Aktiviteitenbudget  Stevig ouderschap  Inzet jeugdarts PO en VO  Voorlichting eigen taal en cultuur Turks / Marokkaans  Voorlichting eigen taal en cultuur statushouders en arbeidsmigranten

Totaal bedrag huidige plustaken die vanaf 2024 onder het basispakket vallen. Dit bedrag kan aangewend worden om de te verwachte extra kosten vanwege de actualisatie basispakket (€ 109.707) op te vangen). Na herschikking plustaken resteert € 109.707 minus € 24.000

€ 2.085.418

6709020 670920 6711010 6607025

841 10.000 7785 1515

6612010

3787

€ 23.928 Afgerond € 24.000 Negatief € 85.707 Afgerond € 86.000

Het verschil in de kosten ten opzichte van de huidige systematiek 4

In de huidige systematiek van de GGD wordt gewerkt met een basispakket met daarbij de mogelijkheid om lokale accenten aan te brengen. Daarnaast zijn er de plustaken voor de diensten buiten het basispakket die een gemeente kan afnemen tegen extra betaling. In onderstaande tabel worden de kosten van 2023 afgezet tegen de verwachte kosten voor 2024. jaar 2023

Aantal inwoners 49.351

Gemeentelijke bijdrage € 1.834.870

In te zetten voor de lokale accenten € 153.364

€ 2.085.418

vervalt

Plustaken N.t.b.

€ 37,18 per inwoner

2024

49.641

N.t.b.

€ 42,01 per inwoner

De het bedrag voor de plustaken voor 2023 is nog niet bekend. Het bedrag voor de plustaken voor 2022 is € 75.433. Een deel van deze plustaken valt vanaf 2024 in het basispakket. Hiermee is een bedrag gemoeid van € 24.000. Als we in 2024 de taken die niet onder het pluspakket willen afnemen zullen hiervoor afzonderlijke afspraken gemaakt worden. Deze afspraken voor het pluspakket zijn flexibel en kunnen jaarlijks anders zijn omdat ingespeeld kan worden op actuele situatie ( bijvoorbeeld extra inzet op Oekraïense vluchtelingen of projecten). SPUK: specifieke uitkering voor gezondheid, sport en sociale basis VWS gaat een aantal uitkeringen bedoeld voor het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, cultuurparticipatie, en het versterken van de sociale basis in één specifieke uitkering (SPUK) samenvoegen. De geïntegreerde uitkering moet meer samenhang faciliteren tussen de verschillende onderdelen in het gezondheidsbeleid, sport, bewegen en de sociale basis; een integrale aanpak. De brede SPUK uitkering wordt begin 2023 bekend gemaakt. Dit is dus een samenvoeging van bestaande regelingen. Veel van deze regelingen worden in de gemeente Waalwijk ingezet op dit moment. Op dit moment is nog niet bekend wat het financieel effect is van de nieuwe SPUK regeling voor de gemeente Waalwijk.

Een eventueel financieel voordeel kan, wanneer het past bij het doel van de SPUK ingezet worden om het verwachte te kort op te vangen.

5. Risico’s Er is sprake van meerkosten in 2024 ten opzichte van 2023. De meerkosten zijn te verklaren door enerzijds de hogere inwonersaantallen en anderzijds de jaarlijkse indexering.

Daarnaast wordt de inwonersbijdrage hoger door de actualisatie van het basispakket. Ten aanzien van dit onderdeel wordt geadviseerd hier een zienswijze op te geven. De raden van alle (19) deelnemende gemeenten aan de Gemeenschappelijke Regeling GGD Hart van Brabant worden in de gelegenheid gesteld om de zienswijzen in te dienen. Door het indienen van de zienswijzen is er mogelijkheid om invloed te hebben. Daarom wordt voorgesteld wel een zienswijze in te dienen, waarbij wordt verzocht om meer in het pluspakket te houden en minder in het basistakenpakket. Dit maakt qua kosten niet veel uit, maar de mogelijkheid om later andere keuzes te maken is dan wel aanwezig.

5

6. Participatie Het voorstel voor een geactualiseerd basispakket kwam tot stand met de inbreng van raadsleden, portefeuillehouders en ambtenaren.

7. Duurzaamheid Dit raadsvoorstel levert een bijdrage aan global goal 3 : Gezondheidszorg voor iedereen

8. Fatale beslisdatum Uw zienswijze dient voor 5 maart 2023 schriftelijk kenbaar te worden gemaakt bij de GGD; in het AB van 24 maart zullen alle reacties worden besproken.

9. Vervolgstappen 1. De ingebrachte zienswijzen van de raden van de deelnemende gemeenten zullen door de GGD Hart van Brabant verwerkt worden. 2. Het betreft een voorlopige vastgestelde gemeentelijke bijdrage, de definitieve cijfers worden in april verwerkt in de begroting voor 2024.

10. Bijlagen Er zijn 3 bijlagen bij dit raadsvoorstel: 1. Aanbiedingsbrief kadernota 2024 GGD Hart van Brabant van 22 december 2022. 2. Toekomstvisie Wij maken gezond Gewoon 3. Kadernota 2024 : Naar gewoon gezond. HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Michel Tromp

Sacha C.A.M. Ausems

Voorgeschiedenis Begroting 2023 GGD raadsvergadering van 9 juni 2022.

6

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van

januari 2023,

BESLUIT: 1. Een zienswijze in te dienen m.b.t. de Kadernota 2024 van de GGD Hart voor Brabant, om meer taken in het pluspakket te behouden en minder in het basispakket. 2. De kosten, te weten een bedrag van € 2.085.418 (inclusief de kosten van indexering van € 130.059 en de meerkosten actualisatie pluspakket van € 86.000 als gevolg van de hogere voorlopige inwonersbijdrage) mee te nemen bij het opstellen van de gemeentelijke begroting 2024. 3. Kennisnemen van de toekomstvisie Publieke Gezondheid “Wij maken gezond gewoon”.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 9 maart 2023. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeske Louer

Sacha C.A.M. Ausems

1