RV Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant

Raadsvoorstel Dossier:

2024-051478

Datum collegevergadering: 7 januari 2025 Onderwerp: Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant

0. Adviespunten/beslispunten 1. Kennis nemen van de inhoudelijke koers zoals is opgenomen in de Kaderbrief 2026 van de GGD Hart voor Brabant 2. Kennis nemen van de prognose voor de stijging van de gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2026 ad. € 45,73 x 50.893 inw. = € 2.327.337. De voorlopige inwonersbijdrage 2026 mee te nemen bij het opstellen van de gemeentebegroting 2026. 3. Geen zienswijze in te dienen ten aanzien van de Kaderbrief 2026.

1. Aanleiding? De gemeente Waalwijk neemt voor de invulling van haar wettelijke taken deel aan de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant. Conform de bepalingen in de regeling wordt aan de gemeenteraad jaarlijks een kadernota aangeboden. De kadernota is de “opmaat” naar de begroting van de GGD Hart voor Brabant van het betreffende jaar, behandelt de inhoudelijke koers en is een eerste prognose van de financiële gevolgen daarvan. Bij de begroting worden de definitieve financiële gevolgen duidelijk. Na kennis te hebben genomen van de Kaderbrief staat het de gemeenteraad vrij om hier een zienswijze op in te dienen. Uw raad wordt voorgesteld om geen zienswijze in te dienen op de kaderbrief.

2. Wat willen we bereiken? Gemeenten hebben wettelijke taken in het kader van de volksgezondheid en zijn op grond van artikel 14 van de Wet Publieke Gezondheid verplicht tot het in stand houden van een regionale gezondheidsdienst. De gemeente Waalwijk vervult deze plicht door deelname aan de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant. Dit is een samenwerkingsverband van 19 gemeenten in Brabant. De gezamenlijke portefeuillehouders van deze gemeenten vormen het algemeen bestuur (AB) van de GGD. In opdracht van de gemeenten voert de GGD Hart voor Brabant de taken uit die voortvloeien uit de Wet Publieke Gezondheid met als belangrijkste doel het bevorderen, beschermen en bewaken van de gezondheid van kinderen en volwassenen. Een goede gezondheid draagt bij aan de zelfredzaamheid en participatie van inwoners. Dit sluit aan bij de Koers Sociaal Domein van de gemeente Waalwijk waarin positieve gezondheid de rode draad is. Gekeken wordt wat mensen echt nodig hebben om een duurzaam gelukkig en gezond leven te leiden. Tevens is de GGD Hart voor Brabant een belangrijke partner bij de uitvoering van de activiteiten die onderdeel uitmaken van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

1

3. Argumenten/Overwegingen De inhoudelijke koers voor 2026, zoals die in de kaderbrief is opgenomen, is de uitwerking van de toekomstvisie van de GGD HvB en biedt een goede basisaanpak voor de uitvoering van onze ambities zoals opgenomen in de Koers Sociaal Domein en het programma “Samen Redzaam”. De toekomstvisie van de GGD Hart voor Brabant “Wij maken samen gezond gewoon” is vertaald naar ambities die in de beleidsperiode 2024-2027 bereikt moeten worden. In de Kaderbrief 2026 is te lezen dat de GGD voor 2026 te kampen heeft met verschillende uitdagingen zoals dubbele vergrijzing, een stijgende ziektelast door ongezonde leefstijl en leefomgeving, een dalende vaccinatiebereidheid en minder zorgcapaciteit. Daarnaast groeit de noodzaak van preventie en vraagt dit een andere maatschappelijke aanpak. Ook ervaart de GGD de toenemende druk door personele en financiële tekorten en onzekerheid over landelijk beleid. De GGD HvB speelt hierop in door meer samen te werken met ( zorg) partners zoals de GGD West-Brabant. Ook is de GGD HvB in 2024 gestart met een transitie naar een toekomstbestendige GGD. In 2026 wordt dit afgerond met een moderne dienstverlening, nabij waar nodig en financieel gezond. Het jaar 2026 is het derde jaar van de uitvoering van het beleidsplan GGD HvB 2024-2027. In 2026 komen er nieuwe thema’s en doelen bij en worden sommige thema’s gecontinueerd.

In de Kadernota 2026 “wij maken samen gezond gewoon!” laat de GGD zien welke stappen zij in 2026 gaat zetten op weg naar een sterkere publieke gezondheid. De GGD Hart voor Brabant werkt aan haar doelen en activiteiten middels vier pijlers, te weten: ➢ Voorkomen als het kan, beschermen als het moet. a. Stimuleren van positieve gezondheid is de sleutel tot een gezonde toekomst. De GGD staat klaar om mensen te helpen hun veerkracht te hervinden. De focus blijft op de overgang van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag. Samenwerking tussen het sociale en medische domein wordt voortgezet en ingebed in bestaande structuren. Dit geldt ook voor de jeugdsector via versterking van de lokale sociale basis en de Hervormingsagenda Jeugd. De GGD maakt hiermee in alle gemeenten de verbinding om ervaring en expertise in preventie in te zetten. b. Ondanks krimpende budgetten en arbeidsmarktkrapte, wordt er intensief samengewerkt tussen GGD-en in Zuid-Nederland om de resultaten van het versterkingsprogramma infectieziektebestrijding te behouden. Specialisme zoals Tuberculosezorg worden gegarandeerd door bundeling van krachten. In 2026 is het Vaccinatie Expertise Centrum ( VEC) geïntegreerd binnen de GGD, met een kernteam en aandachtsfunctionarissen.

Het VEC fungeert als centraal punt voor informatie, advies en uitvoering van vaccinaties en speelt een belangrijke rol in de pandemische paraatheid en het verhogen van de vaccinatiegraad. ➢ Zelf, maar niet alleen. a. Onderzocht wordt hoe inwoners meer controle krijgen over hun gezondheid, bijvoorbeeld via AI-advies en zelfhulpapps. Daarna wordt gekeken hoe dit ingepast wordt in de dienstverlening van de GGD. b. Er zal worden samengewerkt met ervaringsdeskundigen om de dienstverlening te verbeteren en mogelijke vangnetoplossingen te creëren. c. Via klantenarena’s wordt in gesprek gegaan met ouders van jonge kinderen om feedback te verzamelen en zorg te verbeteren. ➢ Iedereen verschillend, allemaal gelijk. a. Gebruik van risicotaxatie-instrumenten bij JGZ-contactmomenten voor een aanbod op maat voor ouders en jeugdigen. Het centrum seksuele gezondheidszorg is 2

aanvullend op de algemene basiszorg en richt zich vooral op specifieke doelgroepen met outreachend werken en collectieve preventie. Dat vraagt een flinke aanpassing in en van het netwerk. b. Er wordt een analyse uitgevoerd ten aanzien van de lijn “generatie gezond” met als doel dit uit te breiden naar alle inwoners zodat het niet uitmaakt waar je in Brabant woont, werkt of verblijft. c. De GGD richt zich op effectieve interventies en stopt met wat niet werkt of wat een ander beter kan. ➢ Overal om ons heen, binnen en buiten. a. Uitbreiding van de toezichthoudende rol met het toezicht op de Voorschoolse Educatie. Ambitie is om in 2026 meer scholen te laten werken aan gezondheidsbeleid via de Gezonde – School – aanpak. Het is zaak voldoende tijd en aandacht te hebben voor collectieve en doelgerichte preventie. b. In 2026 onderzoekt de GGD de gezondheidseffecten van klimaatveranderingen, zoals hitte, droogte, drinkwater, infectieziekten en wateroverlast. Samenwerking met waterschappen en omgevingsdiensten om risico’s te verminderen. Kennis te nemen van de prognose voor de stijging van de gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2026 ad. € 45,73 x 50.893 inw. = € 2.327.337. De voorlopige inwonersbijdrage 2026 mee te nemen bij het opstellen van de gemeentebegroting 2026. Onderdeel van de kaderbrief 2026 is de indexering van de inwonerbijdrage.

De GGD Hart voor Brabant stelt voor om, op basis van de gebruikelijke indexering (zoals vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling), de gemeentelijke bijdrage per inwoner te verhogen. Voor het bepalen van de nominale ontwikkeling wordt het systeem van de gemeente Tilburg gehanteerd. De eerste raming van Tilburg in december 2024 resulteert in een voorlopige indexering voor 2026 van 1,93 %. De GGD verwerkt de definitieve indexering in de begroting. De voorlopige indexering zorgt voor een stijging van de inwonerbijdrage van € 44,86 (vooruitlopend op de landelijke toevoeging aan het rijksvaccinatieprogramma) in 2025 naar een voorlopige raming van € 45,73 in 2026. Het aantal inwoners is gebaseerd op de voorlopige CBS-cijfers van 1 september 2024. De definitieve cijfers voor de begroting 2026 worden gebaseerd op de inwonersaantallen per 1 januari 2025. Naast de indexering zijn twee nog niet ingevulde (PM) posten opgenomen in de financiële paragraaf. 1. De eerste PM-post betreft de wijziging in het rijksvaccinatieprogramma (RVP). Voor aanpassingen van het contactschema RVP ontvangen we middelen in het gemeentefonds. Deze zijn nog niet bekend en om die reden niet meegenomen in de omvang van de inwonerbijdrage. Deze PM post was ook al opgenomen in de begroting 2025. De mutatie verloopt voor de gemeente budgettair neutraal. 2.

De tweede PM-post betreft de overheveling SPUK-regeling naar gemeenten. In het landelijk regeerakkoord is opgenomen dat specifieke uitkeringen worden overgeheveld naar het gemeentefonds met toepassing van een budgetkorting van 10%. De inwonersbijdrage 2026 zal op basis hiervan worden verhoogd waarbij het uitgangspunt is dat het voor de gemeente budgettair-neutraal verloopt. In de begroting 2025 van de gemeente Waalwijk is een bijdrage van de GGD Hart voor Brabant opgenomen van € 2.256.914. In verband met de verwachte verhoging van de inwonerbijdrage en de verwachte groei van het inwonersaantal voor 2026 resulteert dit in een kostenstijging van € 70.423 ( € 2.327.337 - € 2.256.914). Op basis van de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant is de indexering onontkoombaar en de effecten daarvan zullen in de begroting 2026 van de gemeente 3

Waalwijk worden verwerkt. Omdat er geen sprake is van nieuw beleid hoeft dit niet meegenomen te worden in de kadernota 2026 van de gemeente Waalwijk. Geen zienswijze in te dienen ten aanzien van de kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant. In de Kaderbrief 2026 wordt verder uitvoering gegeven aan de reeds door alle gemeenteraden vastgestelde Meerjarenvisie 2024 – 2027. De Kaderbrief 2026 sluit inhoudelijk aan bij de lokale, regionale en landelijke ontwikkelingen die momenteel plaatsvinden op het gebied van het medisch en sociaal domein. Financieel wordt aangesloten bij de afspraken die gemaakt zijn op basis van de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant ten aanzien van de indexering en de wettelijke verplichtingen die zijn opgelegd aan gemeenten en waarvan de GGD Hart voor Brabant de uitvoering realiseert.

4. Financiën De geraamde bijdrage voor 2026 voor de gemeente Waalwijk bedraagt € 2.327.337. Ten opzichte van beschikbare middelen in de gemeentebegroting 2025 betekent dit dat de bijdrage voor de GGD HvB met een bedrag van € 70.423 stijgt door indexatie en groei inwonersaantal. De verwachting is dat deze stijging wordt gecompenseerd door een hoger accres van de Algemene Uitkering. Naast de indexering van 1,93% zijn nog twee PM posten opgenomen in de financiële paragraaf te weten; 1. De aanpassingen van het contactschema Rijksvaccinatieprogramma. Dit verloopt voor gemeenten budgettair neutraal. 2. De overhevelingen SPUK-regelingen van het rijk naar gemeenten. Dit verloopt voor gemeenten budgettair neutraal.

5. Risico’s De keuzes van het rijk rondom het landelijk beleid publieke gezondheid en financiering hiervan vormen enig risico. Het risico dat we hierin zien is de overheveling van SPUKregelingen naar het gemeentefonds met een korting van 10%. Mogelijk zorgt dit ervoor dat de GGD het huidige takenpakket niet op eenzelfde wijze kan continueren en kritisch moet zijn op de uitvoering.

6. Participatie N.v.t.

7. Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) Dit voorstel levert een bijdrage aan Global Goal 3: goede gezondheid en welzijn.

8. Fatale beslisdatum Ja. De raad moet vóór 10 maart 2025 een reactie geven over de Kaderbrief 2026 zodat deze verwerkt kan worden in de stukken voor de vergadering van het Algemeen Bestuur op 26 maart 2025

4

9. Vervolgstappen De GGD Hart voor Brabant stelt op basis van de Kaderbrief 2026 de begroting voor 2026 op. Deze begroting wordt aan alle deelnemende gemeenten van de Gemeenschappelijke Regeling voorgelegd.

10. Bijlagen Bijlage 1: brief Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant Bijlage 2: Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant.

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Michel Tromp

Sacha Ausems

5

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 7 januari 2025,

BESLUIT: 1. Kennis nemen van de inhoudelijke koers zoals is opgenomen in de Kaderbrief 2026 van de GGD Hart voor Brabant; 2. Kennis nemen van de prognose voor de stijging van de gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2026 ad. € 45,73 x 50.893 inw. = € 2.327.337. De voorlopige inwonersbijdrage 2026 mee te nemen bij het opstellen van de gemeentebegroting 2026; 3. Geen zienswijze in te dienen ten aanzien van de Kaderbrief 2026. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 27 februari 2025 DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeroen Deneer

Sacha Ausems

1