RV Gebiedsontwikkeling Kerkvaartse haven

Raadsvoorstel Dossier:

2023-052015

Inproces documentnummer: D2023-11-002188

Datum collegevergadering: Onderwerp:

Haalbaarheid ontwikkeling Kerkvaartse haven

0. Adviespunten/beslispunten 1- In te stemmen met de conclusies (het is haalbaar) en de vervolgstappen beschreven in het document Haalbaarheid ontwikkeling Kerkvaartse haven; 2- Het voorbereidingskrediet ‘Ontwikkelplan Kerkvaartse Haven’ dat in 2020 beschikbaar is gesteld met een bedrag van € 300.000 te verhogen; 3- Hiervoor begrotingswijziging 2023/31 vast te stellen.

1. Aanleiding? Op 4 juni 2020 heeft de raad het ontwikkelplan Kerkvaartse haven vastgesteld en een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld om de haalbaarheid van het ontwikkelplan te onderzoeken. In de afgelopen jaren zijn er veel onderzoeken uitgevoerd, gesprekken geweest met belanghebbenden, medeoverheden, grondeigenaren en subsidievertrekkers, (technische ontwerp-)tekeningen gemaakt en (financiële) berekeningen uitgevoerd. Inmiddels is er een goed beeld ontstaan over de haalbaarheid van de plannen zoals omschreven in het ontwikkelplan. Daar waar nodig zijn de plannen aangepast. In het bijgevoegde document Haalbaarheid ontwikkeling Kerkvaartse haven is dit uitgebreid toegelicht. Geconcludeerd is dat het project zoals omschreven in dit document haalbaar is. De raad wordt daarom gevraagd in te stemmen de met de conclusies en vervolgstappen beschreven in het document Haalbaarheid ontwikkeling Kerkvaartse haven.

2. Wat willen we bereiken? We willen een bedrijfshaven realiseren in de Kerkvaart die toekomstbestendig is voor de binnenvaart (i.c.m. de recreatievaart). Het belang van vervoer over water neemt steeds verder toe vanwege doelstellingen op het gebied van duurzaamheid en milieu. Ook voor de economische ontwikkeling van de gemeente Waalwijk is bereikbaarheid over weg en water een belangrijke randvoorwaarde. Om de haven zo optimaal mogelijk te benutten wordt de oostzijde ook ontsloten en geschikt gemaakt voor watergebonden bulkbedrijven (bouwstoffen, biomassa, afval, circulaire en secundaire stoffen ect.). Vanwege het vrachtverkeer dat regelmatig naar de bedrijfspercelen zal rijden wordt de Polanenweg verstevigd, verbreed en opgewaardeerd (o.a. door het maken van een vrijliggend fietspad). Hiervoor is het nodig om de volgende stappen te zetten te weten:  Het afsluiten van overeenkomsten met de verschillende partijen zoals de Coöperatieve Vereniging Kerkvaartse haven (CVKH), waterschap Brabantse Delta (WBD) en de eigenaar van het noordelijke perceel aan de haven. In deze overeenkomst worden de financiële bijdragen vastgelegd waaronder de gemeente bereid is om tot uitvoering over te gaan en waar dit nodig is de planologische procedure te doorlopen. Ook zullen er afspraken gemaakt worden over de samenwerking en wie waarvoor verantwoordelijk is.

 Het verwerven van de (stroken) grond die nog niet bij de gemeente in eigendom zijn. Deze gronden zijn nodig voor de opwaardering van de Polanenweg en mogelijk voor de verbreding van de haven. Ook zal de langdurige (reguliere) pacht op het zuidelijke 1

 

perceel aan de oostzijde van de haven, dat in bezit is van de gemeente, beëindigd moeten gaan worden. Het uitwerken van de compenserende maatregelen die op het gebied van ecologie nodig zijn. En deze plannen bespreken met de betrokken instanties. Het technische en ruimtelijk ontwerp verder uitwerken (waaronder de diepgang van de haven).

3. Argumenten/Overwegingen Instemming met het rapport ‘Haalbaarheid ontwikkeling Kerkvaartse haven’ en het zetten van vervolgstappen is nodig om uiteindelijk te komen tot een toekomstbestendige Kerkvaartse haven In de afgelopen jaren is onderzocht of het project zoals omschreven in het ontwikkelplan Kerkvaartse haven haalbaar is. Daar waar nodig zijn de plannen aangepast. In het ontwikkelplan werd nog uitgegaan van een verbreding van de haveningang waar een schip helemaal rond kan draaien (zwaaikom), maar deze bleek niet noodzakelijk. Ook wordt de haven breder dan in het ontwikkelplan stond beschreven. In het bijgevoegde document Haalbaarheid ontwikkeling Kerkvaartse haven zijn de haalbaarheid en de vervolgstappen uitgebreid toegelicht. Ontwikkeling van de Kerkvaartse Haven biedt een oplossing voor een bestaand probleem Deze plannen voor de Kerkvaartse haven bieden een oplossing voor het probleem van de oostelijke regionale kering (dijk). Het WBD heeft geconstateerd dat er door de scheepvaart schade is ontstaan aan deze kering. Daarnaast zorgt de beperkte breedte van de haven al jaren voor problemen ten aanzien van de doorvaart op het moment dat een schip in de industriehaven ligt aangemeerd. Met de ondernemers verenigd in de CVKH en WBD is uiteindelijk tot deze oplossing gekomen, waaraan deze betrokken partijen mee willen financieren.

Instemming door de raad geeft duidelijkheid en richting voor alle betrokken partijen Voor de externe partijen die betrokken zijn bij deze ontwikkeling is een raadsbesluit n.a.v. de haalbaarheidsfase een duidelijk signaal. Dit geeft deze partijen comfort om adviezen in te gaan winnen en investeringen te gaan doen. Voor de vervolgstappen zijn extra middelen nodig Met de vervolgstappen zijn ambtelijke uren, externe adviezen en (vervolg)onderzoeken gemoeid. Het voorbereidingskrediet dat in 2020 beschikbaar is gesteld voor de haalbaarheidsfase is hiervoor niet voldoende.

4. Financiën Verhogen voorbereidingskrediet Voorgesteld wordt om voor de volgende fase het in 2020 beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet van € 500.000 (begrotingswijziging 2020/07) met een bedrag van € 300.000 te verhogen. De rentelasten worden meegenomen in de jaarlijkse bijstelling van de kapitaallasten in de meerjarenbegroting. Dit gaat om een aanvullend bedrag van € 4.500. De kosten van dit voorbereidingskrediet gaan onderdeel uitmaken van een exploitatieopzet voor het gebied. Op dat moment vervallen de rentelasten voor de meerjarenbegroting. Exploitatieopzet Op basis van de huidige inzichten kan de gehele ontwikkeling budgettair neutraal gerealiseerd worden. De inkomsten van de verkoop van het bedrijfsperceel worden samen met de bijdragen van WBD, de CVKH, het IUP en de reserve Kerkvaartse Haven gebruikt om deze kosten te dekken. De huidige stand van deze reserve is € 187.000 en is bedoeld ter dekking van de kosten voor het herstellen van schade aan de bodemafdichting die jaren geleden is ontstaan. Deze reserve kan nu worden ingezet ter dekking van de kosten voor de ontwikkeling. 2

In het raadsvoorstel van 4 juli 2020 (R4.1-20) is aangegeven dat wanneer blijkt dat het plan haalbaar is een exploitatieopzet aan de raad ter vaststelling wordt voorgelegd. Financieel gezien lijkt de gehele ontwikkeling op dit moment haalbaar. Echter zullen er, zoals hiervoor is aangegeven, nog afspraken vastgelegd moeten worden met diverse partijen zoals de eigenaar van het noordelijke perceel. Deze afspraken zijn mede bepalend voor de exploitatieopzet. Nadat er meer duidelijkheid is over de stappen zoals genoemd onder Wat willen we bereiken en de uitkomst positief is zal aan de raad een voorstel met de exploitatieopzet worden voorgelegd.

5. Risico’s Eén bedrijf binnen de CVKH heeft aangegeven niet meer te willen investeren. Zeer recent heeft het zuidelijkste bedrijf van de CVKH aangegeven niet meer te willen mee investeren in de verbreding van de Kerkvaartse haven. Dit zorgt voor lagere opbrengsten en zet de financiële haalbaarheid onder druk. Er zijn meerdere oplossingen mogelijk voor dit probleem. Bijvoorbeeld door het zuidelijke deel niet te verbreden waardoor de kosten ook zullen dalen die de lagere opbrengsten kunnen compenseren, of een hogere bijdrage van andere stakeholders. We zullen de komende tijd verkennen welke oplossingsrichting het beste is. Dit is nog niet verwerkt in de bijgevoegde stukken. Voor de ontwikkeling van de Kerkvaartse haven gelden er nog diverse risico’s. In deze fase van de planontwikkeling zijn diverse onderzoeken verricht en aspecten onderzocht om een goed beeld te krijgen van de haalbaarheid van de plannen. Waar nodig is hierover gesproken met betrokken instanties en/of belanghebbenden. Er blijven echter nog diverse risico’s over (zie hoofdstuk 7 Haalbaarheid ontwikkeling Kerkvaartse haven). Deze hebben vooral financiële gevolgen en/of gevolgen voor de doorlooptijd van het project. Het WBD is genoodzaakt om de regionale kering (dijk) eerder op te knappen dan dat de werkzaamheden van de verbreding aan de haven kunnen starten.

Een risico die we hier willen uitlichten is dat het WBD heeft aangegeven dat er in 2025 gestart moet zijn of in ieder geval zicht moet zijn op het starten van de werkzaamheden aan de haven. Wij verwachten dat dit haalbaar is. Anders ziet het WBD zich genoodzaakt om de dijk zelfstandig op te gaan knappen i.v.m. de waterveiligheid. Het risico is in ieder geval dat de bijdrage van het WBD (€ 350.000) komt te vervallen. Het WBD wordt ook in het vervolgproces goed betrokken en op de hoogte worden gehouden van de voortgang van het project.

6. Participatie Participatievorm: Aan de omwonenden zijn de plannen voor de Kerkvaartse haven toegelicht tijdens een bewonersavond. Er zijn vragen beantwoord door de gemeente en de omwonende hebben aangegeven welke zorgen zij hebben met betrekking tot de plannen. In het bijgevoegde Haalbaarheid ontwikkeling Kerkvaartse haven is in bijlage 4 het Participatieplan Kerkvaartse haven te vinden. Hierin staat verder toegelicht wat deze zorgen waren en wat de reactie daar op is. In dit plan staat ook omschreven hoe in de vervolgfase de participatie zal worden opgepakt.

Wie en wanneer? Na vaststelling van het ontwikkelplan Kerkvaartse haven is er in juli 2020 een bewonersavond georganiseerd door de gemeente. Er zijn naar ca. 30 adressen uitnodigingsbrieven gestuurd en uiteindelijk is er met mensen van zes adressen gesproken. De gesprekken hebben in Den Bolder in Waspik plaatsgevonden. Alle bedrijven op Maasoever-Scharlo hebben in juli 2020 een brief gekregen met daarin een korte toelichting van de plannen. Ook is er een presentatie van de plannen gehouden tijdens een bijeenkomst van de Industriële Club Waspik (ICW). Deze presentatie heeft 3

plaatsgevonden in april 2021, dit was een digitale bijeenkomst in verband met Corona.

7. Duurzaamheid Duurzaamheid: De ontwikkeling draagt bij aan doel 9 van de SDG Nederland: Industrie innovatie en infrastructuur Er word gestreefd om de mobiliteit en infrastructuur te verbeteren, en de nadelen ervan – zoals tijdverlies als gevolg van files, onveiligheid in het verkeer en druk op het milieu – te verminderen. Ook moet het bedrijfsleven innoveren en verduurzamen.

Meetbaarheid? Deze ambitieuze aanpak van de waterbereikbaarheid van de Kerkvaartse haven zorgt ervoor dat het bulkvervoer voor de gemeente en regio duurzaam en toekomstbestendig wordt opgelost. Er wordt bewust ingezet op bulkbedrijven omdat deze voorziening voor vaarklasse 5a in de regio niet aanwezig is. De bestaande bedrijven kunnen blijven transporten over water, zelfs efficiënter doordat er grotere schepen worden toegestaan. Dit betekent dat het huidige volume bulk met minder vaarbewegingen kan worden gerealiseerd, wat leidt tot een lagere milieubelasting per kubieke meter vracht. Door aan de oostzijde ook bedrijfspercelen te realiseren voor bulkbedrijven, kunnen zich hier ook bedrijven vestigen die over water gaan vervoeren. Dit zorg voor verlichting van de verkeersdruk op de omliggende wegenstructuur zoals de A59.

8. Fatale beslisdatum Het WBD heeft aangegeven dat er in 2025 gestart moet zijn of in ieder geval zicht moet zijn op het starten van de werkzaamheden aan de haven.

9. Vervolgstappen Nu de haalbaarheidsfase bijna is afgerond, zullen wij alle belanghebbenden met een brief informeren over de bevindingen van de haalbaarheidsfase en de stand van zaken van het project, zoals het raadsvoorstel en raadsvergadering van december 2023. In deze brief zal aan de betreffende belanghebbenden ook gevraagd worden zich aan te melden om in het vervolg op de hoogte te worden gehouden over deze ontwikkeling. Degenen die zich aanmelden zullen worden uitgenodigd voor een vervolgbijeenkomst. Nadat er meer duidelijkheid is over de stappen zoals genoemd onder Wat willen we bereiken en de uitkomst positief is, zal er een voorstel met de exploitatieopzet aan de raad worden voorgelegd. Vervolgens zal worden bepaald welke planologische procedure op basis van de Omgevingswet zal worden ingezet om de ontwikkeling van de bedrijfspercelen mogelijk te maken. Vooralsnog gaan we ervan uit dat de geselecteerde bedrijven een aanvraag omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) doen, vergelijkbaar met de werkwijze die op Haven 8 is gehanteerd. Veel van de onderzoeken die nodig zijn voor de planologische procedure zijn in de haalbaarheidsfase al gedaan en zullen t.z.t. vooral moeten worden geactualiseerd. Vooral m.b.t. milieu zijn er wel nog onderzoeken 4

die moeten worden uitgevoerd omdat deze afhankelijk zijn van de precieze bedrijfsactiviteiten van de toekomstige bedrijven.

10. Bijlagen 1. Haalbaarheid ontwikkeling Kerkvaartse haven (incl. bijlage) 2. Begrotingswijziging Haalbaarheid ontwikkeling Kerkvaartse haven

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Michel Tromp

Sacha Ausems

Voorgeschiedenis: R5. 8-19 Vestiging voorkeursrecht in plangebied "Kerkvaartse haven" R5. 16-20 Vestiging voorkeursrecht (WVG) Kerkvaartse haven R4. 1-20 Ontwikkelplan Kerkvaartse haven 116-21 Raadsinformatiebrief Voortgang Kerkvaartse haven 062-22 Raadsinformatiebrief Voortgang ontwikkeling Kerkvaartse haven in Waspik 028-23 Raadsinformatiebrief Voortgang ontwikkeling en voorkeursrecht Kerkvaartse haven

5

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 7 november 2023.

BESLUIT: 1- In te stemmen met de conclusies (het is haalbaar) en de vervolgstappen beschreven in het document Haalbaarheid ontwikkeling Kerkvaartse haven; 2- Het voorbereidingskrediet ‘Ontwikkelplan Kerkvaartse Haven’ dat in 2020 beschikbaar is gesteld met een bedrag van € 300.000 te verhogen; 3- Hiervoor begrotingswijziging 2023/31 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 21 december 2023. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeske Louer

Sacha Ausems

1