RV Bouwsteen gezonde fysieke leefomgeving

Raadsvoorstel Dossier:

2021-043636

Datum collegevergadering: Onderwerp:

14 september 2021 Beleidsbasis voor gezondheid in de omgevingsvisie

0. Adviespunten/beslispunten 1. De bouwsteen ‘gezonde fysieke leefomgeving’ vast te stellen waardoor een beleidsbasis wordt gelegd voor gezondheid in de fysieke leefomgeving. 2. Deze bouwsteen toe te voegen aan het overzicht van bestaand en actueel beleid met impact op de fysieke leefomgeving (omgevingsvisie 1.0) waardoor de Omgevingsvisie 1.5 ontstaat.

1. Aanleiding? Het belang van gezondheid als verbinding tussen het sociale en ruimtelijke domein, neemt steeds meer toe. In de nieuwe Omgevingswet maakt het onderwerp gezonde fysieke leefomgeving deel uit van de maatschappelijke doelen van de wet. In het landelijke, regionale en gemeentelijke gezondheidsbeleid is dit onderwerp benoemd als een van de speerpunten. In het Waalwijkse coalitieprogramma 2018-2022 is een ‘gezonde leefomgeving’ een van de ambities om mee aan de slag te gaan. Genoeg aanleiding dus het onderwerp ‘gezonde fysieke leefomgeving’ verder vorm te geven in het ruimtelijke beleid van Waalwijk. In het plan van aanpak voor het project ‘Waalwijk Omgevingswet-proof’ is vastgesteld dat we dit gaan doen als onderdeel van de omgevingsvisie.

2. Wat willen we bereiken? Het bestaande gezondheidsbeleid richt zich voornamelijk op de sociale aspecten van gezondheid. Voor de omgevingsvisie is een vertaling nodig van het gezondheidsbeleid naar de fysieke leefomgeving. Gezondheid is een nieuwe invalshoek in het ruimtelijk domein. Met dit document maken we een start met deze vertaling. Dit doen we in de vorm van een bouwsteen gezonde fysieke leefomgeving. We noemen het een bouwsteen omdat voor de definitieve omgevingsvisie niet alleen het onderwerp gezondheid maar ook andere onderwerpen van belang zijn, zoals duurzaamheid, veiligheid omgevingskwaliteit en maatschappelijke behoeften. De bouwsteen wordt toegevoegd aan het overzicht van bestaand beleid met impact op de fysieke leefomgeving (Omgevingsvisie 1.0) waardoor de Omgevingsvisie 1.5 ontstaat. Het doel van de bouwsteen is om in de gemeentelijke omgevingsvisie een beleidsbasis te leggen voor het onderwerp gezondheid in relatie tot de fysieke leefomgeving. Deze bouwsteen wordt gebruikt als belangrijk ingrediënt voor het toekomstige beleid om onze ambitie, doelen en uitgangspunten voor het onderwerp gezondheid een plek te geven.

1

3. Argumenten/Overwegingen Waalwijk is uniek in het maken van een bouwsteen voor de omgevingsvisie, die enkel is gericht op het onderwerp gezondheid in de fysieke leefomgeving. Daarnaast is het onderwerp nog volop in ontwikkeling in het ruimtelijke domein. Om een beeld te krijgen van het effect van gezondheid hierop is de bouwsteen opgesteld vanuit drie verschillende invalshoeken: strategie, thematische analyse en gebiedsgerichte pilot. De bouwsteen wijzigt niet het bestaande beleid maar geeft richting aan de beleidsruimte binnen het bestaande beleid. Tevens zijn in de bouwsteen conclusies en aanbevelingen opgesteld voor het vervolg van de omgevingsvisie. In de strategie zijn de ambitie, doelen en uitganspunten voor gezondheid in de fysieke leefomgeving geformuleerd. De thematische analyse en de gebiedsgerichte pilot hebben bijgedragen aan de totstandkoming hiervan. De thematische analyse geeft inzicht in de huidige situatie van gezondheid in het bestaande beleid met impact op de fysieke leefomgeving. Een samenvatting van de thematische analyse, inclusief de resultaten van participatie, is opgenomen in de bouwsteen. De volledige uitwerking van de thematische analyse is opgenomen in het bijlagenboek. De gebiedsgerichte pilot draagt bij aan de wijze waarop gezondheid in een vroegtijdig stadium meegenomen kan worden bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Een samenvatting van de gebiedsgerichte pilot is opgenomen in de bouwsteen. De volledige uitwerking van de gebiedsgerichte pilot is opgenomen in het bijlagenboek.

4. Financiën In deze bouwsteen zijn nog geen keuzes gemaakt over de wijze waarop we gezondheid borgen in de omgevingsvisie of andere kerninstrumenten zoals omgevingsplan of omgevingsprogramma’s. Deze versie kent daardoor geen andere financiële consequenties dan de ambtelijke inzet.

5. Risico’s In de samenleving staat gezondheid hoog op de agenda, mede als gevolg van de coronapandemie en de komst van de Omgevingswet. Het onderwerp gezondheid in de fysieke leefomgeving is daardoor volop in ontwikkeling en actueel. Deze bouwsteen is daarom een start maar is zeker niet volledig. 2

6. Participatie In februari en maart van 2021 heeft er participatie plaatsgevonden over de relatie tussen het onderwerp gezondheid en de fysieke leefomgeving in Waalwijk. De participatie bestond uit twee onderdelen in de participatievorm ‘meedenken’: 1. Diepte-interviews met stakeholders van acht verschillende bedrijven en (maatschappelijke) instellingen om input uit de samenleving op te halen. 2. Een peiling onder inwoners van de gemeente Waalwijk over wat zij vinden van hun fysieke leefomgeving in relatie tot gezondheid. In totaal hebben 526 inwoners meegedaan aan de digitale peiling. De resultaten van participatie zijn in te zien in het bijlagenboek bij de bouwsteen. De resultaten hebben we gebruikt bij het opstellen van deze bouwsteen, als onderdeel van de thematische analyse.

7. Duurzaamheid We gebruiken de omgevingsvisie als samenhangend en richtinggevend instrument om afwegingen en keuzes te maken. Ruimtelijke, economische en sociale componenten beïnvloeden elkaar en daarom krijgen ze in samenhang een plek in de omgevingsvisie. Een samenhangende visie bevordert zo een duurzame ontwikkeling. De bouwsteen gezonde fysieke leefomgeving levert daar een bijdrage aan.

8. Fatale beslisdatum Voor deze versie van de omgevingsvisie bestaat geen fatale termijn. Uiterlijk in 2024 moet de gemeente Waalwijk over een omgevingsvisie beschikken die voldoet aan de letter (en de geest) van de Omgevingswet.

9. Vervolgstappen De volgende stap in de ontwikkeling van de omgevingsvisie is het opstellen van een plan van aanpak voor de Omgevingsvisie 2.0. Hierbij gebruiken we de bouwsteen als belangrijk ingrediënt. Eén van de onderdelen van dit plan van aanpak wordt de wijze van participatie.

10. Bijlagen 1. Bouwsteen gezonde fysieke leefomgeving 2. Bijlagenboek gezonde fysieke leefomgeving

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Jan H. Lagendijk

Sacha C.A.M. Ausems

Voorgeschiedenis: Raadsinformatiebrief 10-21 – Aanpak participatie Omgevingsvisie 1.5 https://waalwijk.notubiz.nl/document/9709252/2 Raadsinformatiebrief 36-21 – Resultaten participatie Omgevingsvisie 1.5 https://waalwijk.notubiz.nl/document/10039414/2 3

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 14 september 2021,

BESLUIT: 1. De bouwsteen ‘gezonde fysieke leefomgeving’ vast te stellen waardoor een beleidsbasis wordt gelegd voor gezondheid in de fysieke leefomgeving. 2. Deze bouwsteen toe te voegen aan het overzicht van bestaand en actueel beleid met impact op de fysieke leefomgeving (omgevingsvisie 1.0) waardoor de Omgevingsvisie 1.5 ontstaat.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 14 oktober 2021. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeske Louer

Sacha C.A.M. Ausems

4