RV Beleidsplan Schuldhulpverlening Gemeente Waalwijk 2021 - 2024

Raadsvoorstel Dossier: Datum collegevergadering: Onderwerp:

2 november 2021 Beleidsplan Schuldhulpverlening Gemeente Waalwijk 2021 – 2024 “Belofte maakt schuld”.

0. Adviespunten/beslispunten De raad wordt geadviseerd als volgt te besluiten: 1. Het Beleidsplan Schuldhulpverlening Gemeente Waalwijk 2021-2014 “Belofte maakt Schuld” vast te stellen. 2. Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Waalwijk 2022 vast te stellen.

1. Aanleiding? 1. Het huidige beleidsplan “Met een schone lei”2017 – 2020 is toe aan vervanging. 2. Met ingang van 1 januari 2021 is vanwege de brede schuldenaanpak een aantal wijzigingen in het schuldendomein doorgevoerd. Deze wijzigingen hebben invloed op de uitvoering van o.a. de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Deze zijn in het nieuwe beleidsplan verwerkt.

2. Wat willen we bereiken? In dit beleidsplan “Belofte maakt schuld” beloven we dat Waalwijk een stad is waarin mensen zich geen zorgen hoeven te maken over schulden. We beloven dat: ✓

Er minder mensen in de financiële problemen komen.

✓

We schulden stress-sensitief aanpakken.

✓

We een (schuldenvrij) toekomstperspectief bieden

3. Argumenten/Overwegingen Brede schuldenaanpak Omdat er in Nederland bijna 1,4 miljoen Nederlandse huishoudens problematische schulden of een risico hierop hebben is er in 2018 door het kabinet de Brede schuldenaanpak geïntroduceerd. Deze aanpak heeft 3 actielijnen. a. Problematische schulden voorkomen. b. Ontzorgen en ondersteunen. c. Zorgvuldige en maatschappelijk verantwoorde incasso. Deze actielijnen zijn de afgelopen jaren uitgewerkt en dit heeft geleid tot 4 belangrijke wetswijzigingen:

1

1. 2. 3. 4.

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Wet adviesrecht gemeenten schuldenbewind. Wet vereenvoudiging beslagvrije voet. Wet stroomlijnen keten voor derdenbeslag.

Deze wetswijzigingen zorgen er voor dat gemeenten meer dan voorheen aan het roer staan om financieel kwetsbare inwoners te ondersteunen bij financiële problemen. Daarom zijn er voor gemeenten per 1 januari 2021 extra taken bij gekomen. Zo is bijvoorbeeld de vroegsignalering een wettelijk uit te voeren taak geworden, krijgen ondernemers toegang tot de schuldhulpverlening en gemeenten krijgen meer invloed op het schuldenbewind. De wetswijzigingen en alle nieuwe of verzwaarde taken zijn verwerkt in het nieuwe Beleidsplan Schuldhulpverlening 2021 – 2024 “Belofte maakt schuld”. Positief financieel gezond Het hebben van (problematische) schulden trekt een zware wissel op de huishoudens die hiermee te maken hebben. Schulden zorgen ervoor dat er chronische stress ontstaat en deze chronische stress zorgt weer voor andere problemen. Uit onderzoek blijkt dat mensen die in armoede leven meer kans hebben op gezondheidsproblemen. Daarom is een integrale aanpak van armoede, schulden en gezondheid belangrijk. In het nieuwe beleidsplan schuldhulpverlening sluiten we aan bij het lokaal gezondheidsbeleid Waalwijk 2020-2023 en staat financieel gezond zijn centraal. Schuldenvrij worden en blijven is lastig. We zien dat er veel mensen na een tijd schuldenvrij zijn toch nieuwe betaalachterstanden krijgen. We willen dat Waalwijk een stad is waarin mensen zich zorgen hoeven te maken om schulden.

We beloven dat: • • •

Er minder mensen in de financiële problemen komen: financieel gezond blijven. We schulden stress sensitief aanpakken: financieel gezond worden. We een schuldenvrij toekomstperspectief bieden: financieel gezond zijn.

Belofte maakt schuld Deze 3 beloften staan in het beleidsplan “Belofte maakt schuld” en vertaald naar 20 concrete actiepunten voor de komende periode. Daarbij vragen we voor twee groepen (extra) aandacht, namelijk jongeren en ondernemers. Verder sluit het beleidsplan Belofte maakt schuld aan op het beleidsplan Samen uit armoede, vastgesteld in januari 2019. Dit plan kent twee actielijnen: 1. De korte termijn aanpak: het verzachten van de gevolgen van armoede 2. De lange termijn aanpak: het bestrijden van armoede. De stress-sensitieve dienstverlening is daarom in het nieuwe beleidsplan schuldenhulpverlening een belangrijke belofte. Tot slot: we kunnen in het nieuwe beleidsplan schuldhulpverlening niet om de gevolgen van Covid-19 heen. Medio 2020 werd nog een “tsunami” aan schuldhulpverleningsverzoeken verwacht. Dit bleef uit. Enerzijds omdat de stevig pakket aan steunmaatregelen beschikbaar was en anderzijds waren veel schuldeisers bereid de incasso maatregelen op te schorten. We verwachten dat met het stoppen van de steunmaatregelen per 1 oktober 2022 wel een toename van het aantal ondernemers met schulden zullen gaan zien.

4. Financiën Het nieuwe beleidsplan “Belofte maakt schuld” heeft een stevig ambitie -niveau. De belofte dat inwoners van Waalwijk geen zorgen hoeven te maken over schulden betekent dat we inzetten op het voorkomen van schulden, problematische schulden aanpakken en voorkomen dat in de toekomst nieuwe schulden ontstaan. Dit vraagt om een stevig 2

uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma van het beleidsplan “Belofte maakt Schuld” kan binnen de bestaande begroting uitgevoerd worden. Dit komt omdat er de afgelopen jaar op de post inkoop curatieve trajecten sprake is van een onderbesteding. Deze onderbesteding komt door: •

•

•

de ingezette inkoopstrategie waarbij er geen all-in pakket ingekocht wordt maar modulair. Hierdoor is maatwerk mogelijk en alleen noodzakelijke producten worden ingekocht. Daarnaast wordt meer gebruik gemaakt van het voorliggend veld, zoals bijvoorbeeld de thuisadministratie van Contourdetwern. invulling van de regiefunctie gemeente: In de Wgs wordt een aantal taken expliciet opgedragen aan het college. De taken worden daarom in eigen beheer uitgevoerd en niet langer ingekocht bij de gespecialiseerde aanbieder. inzet op de vroegsignalering: vanaf 1 januari 2021 is de vroegsignalering een wettelijke taak. In Waalwijk wordt sinds 2019 werk gemaakt van de vroegsignalering. In 2020 heeft Waalwijk de pilot Vroeg er op afgevoerd, waardoor we per 1 januari 2021 klaar waren deze nieuwe taak uit te voeren. Door de actieve inzet op vroegsignalering worden problematische schulden voorkomen waardoor er minder curatieve trajecten bij de gespecialiseerde aanbieder nodig zijn

Om het beleidsplan met alle actiepunten te kunnen uitvoeren, maar ook om de extra taken die de nieuwe wetgeving opgedragen heeft aan het college te kunnen uitvoeren wordt voorgesteld om het team schuldhulpverlening van TeamWijZ uit te breiden met een kwaliteitsmedewerker schuldhulpverlening. Deze functie is op dit moment niet beschikbaar maar is voor het kwalitatief goed kunnen uitvoeren van de taken in het kader van de brede aanpak schuldendomein nodig. De invulling van deze functie vraagt specifieke kennis van het brede schuldendomein en kennis van het ondernemingsrecht omdat zelfstandigen ook toegang hebben tot de schuldhulpverlening. Door in te zetten op preventie, vroegsignalering en curatie en het voorkomen van recidive wordt de inzet van dure curatieve trajecten voorkomen. Gemeenten krijgen van het Rijk geen extra (implementatie)middelen om de nieuwe wetgeving binnen het schuldendomein uit te voeren. De reden hiervoor is dat inzet op preventie en vroegsignalering en het voorkomen van recidive loont en dat dit leidt tot een afname van de inzet van curatieve trajecten bij een gespecialiseerde aanbieder. Door te anticiperen op de nieuwe wetgeving en de ingezette inkoopstrategie is het niet nodig om extra middelen voor de uitvoering van dit plan te vragen.

5. Risico’s De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening is een wettelijk uit te voeren taak. Als we de wet niet uitvoeren heeft dat zowel juridisch als financieel gevolgen. Problematische schulden leidt vaak tot problemen binnen andere domeinen en veroorzaakt dus andere maatschappelijke kosten.

6. Participatie Nv.t..

7. Duurzaamheid n.v.t.

8. Fatale beslisdatum N.v.t. 3

9. Vervolgstappen Als het beleidsplan schuldhulpverlening Belofte maakt schuld is vastgesteld wordt gestart met het uitvoeringsprogramma. Voor de uitvoering van dit beleidsplan is het nodig de beleidsregels schuldhulpverlening te actualiseren. Deze beleidsregels worden ter vaststelling aangeboden aan het college.

Evaluatie van: Wet adviesrecht schuldenbewind

Wie en wanneer? College, medio 2022

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

College, medio 2023

10. Bijlagen 1. Beleidsplan Schuldhulpverlening Gemeente Waalwijk 2021 -2024 Belofte maakt schuld. 2. Samenvatting Beleidsplan Belofte maakt schuld 3. Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Waalwijk 2022

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Jan H. Lagendijk

Sacha C.A.M. Ausems

Voorgeschiedenis: Beleidsplan Samen uit armoede van januari 2019.

4

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 19 oktober 2021, Gelet op art. 213 van de Gemeentewet.

BESLUIT: 1. Het Beleidsplan Schuldhulpverlening Gemeente 2021-2024 Belofte maakt schuld vast te stellen. 2. Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Waalwijk 2022 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 3 februar 2022. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeske Louer

Sacha C.A.M. Ausems

1