RV Beleidskader Levendig Waalwijk

Raadsvoorstel Dossier:

77718

Datum collegevergadering: Onderwerp:

27 januari 2026 Beleidskader Levendig Waalwijk

0. Adviespunten/beslispunten 1. Het beleidskader Levendig Waalwijk 2026 vast te stellen; 2. een bedrag van € 62.000 te onttrekken aan de beleidsreserve (nummer 913036) ten behoeve van het aanjagen en faciliteren van evenementen en het ontwikkelen van een evenementenmatrix; 3. een bedrag van € 220.000 te onttrekken aan de reserve monumenten en archeologie (nummer 913018) ten behoeve van het verduurzamen, transformeren en inventariseren van erfgoed, alsmede de archivering en ontsluiting van erfgoedinformatie; 4. de begrotingswijziging 2026007 vast te stellen.

1. Aanleiding In de gemeente Waalwijk zijn meerdere beleidsnota’s op het gebied van sport, cultuur en evenementen in 2024 afgelopen. Daarnaast ontbrak actueel en samenhangend beleid voor andere onderdelen van het vrijetijdsdomein, zoals erfgoed, toerisme, recreatie, horeca en ontmoeten. Om in de toekomst keuzes te maken die passen bij de huidige behoeften van onze inwoners, is de actualisatie van het beleid van de verschillende thema's belangrijk. In mei 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met de startnotitie voor het beleidskader Levendig Waalwijk. In deze startnotitie is gekozen voor een integrale benadering van vrijetijdsbesteding, waarin alle relevante beleidsterreinen met elkaar worden verbonden. De Strategische visie, Omgevingsvisie en het programma Samen Redzaam vormen hiervoor de kapstok. Op basis van de startnotitie en een uitgebreid participatietraject met inwoners en partners is het beleidskader Levendig Waalwijk 2026 opgesteld. Met dit raadsvoorstel wordt de raad gevraagd dit beleidskader vast te stellen.

2. Wat willen we bereiken? Met het beleidskader Levendig Waalwijk 2026 wil de gemeente vrijetijdsbesteding nadrukkelijk positioneren als een motor voor: • een veerkrachtige en verbonden samenleving, waarin ontmoeting, participatie en sociale samenhang centraal staan; • gezonde en gelukkige inwoners, door vrijetijdsactiviteiten toegankelijk te maken voor iedereen; • een aantrekkelijke gemeente voor inwoners, ondernemers en bezoekers, met een herkenbaar en divers vrijetijdsaanbod; • sterke en toekomstbestendige voorzieningen, die bijdragen aan leefbaarheid en een goed vestigingsklimaat; • voldoende plekken en activiteiten om te recreëren, verblijven en ontdekken, met ruimte voor zowel georganiseerde als spontane ontmoetingen. Hoofdstuk 3 biedt richtinggevende uitspraken en gezamenlijke uitgangspunten voor de thema’s sport, kunst en cultuur, evenementen, erfgoed & monumenten, ontmoeten, toerisme & recreatie en horeca. In hoofdstuk 4 van het beleidskader staan de doelen geformuleerd. Daarbij hebben we 5 KPI’s opgesteld die we gaan volgen via de P&C cyclus. Het beleidskader vormt hiermee de basis voor uitvoeringsprogramma’s, subsidieregelingen en toekomstige beleidskeuzes. Het kader wordt bovendien (waar relevant) vertaald naar beleidsregels en opgenomen in het Omgevingsplan.

1

3. Argumenten/Overwegingen Integraliteit en samenhang Vrijetijdsbesteding raakt aan diverse maatschappelijke en economische opgaven, zoals gezondheid, leefbaarheid, inclusie en brede welvaart. Door de verschillende beleidsthema’s niet langer afzonderlijk te benaderen, maar als één samenhangend vrijetijdssysteem, ontstaat meer samenhang, betere afstemming en meer maatschappelijke impact. Basis voor kaderstelling door de raad Het beleidskader bevat duidelijke richtinggevende uitspraken (‘we kiezen voor’) en afwegingsprincipes. Hiermee stelt de raad kaders vast op basis waarvan het college uitvoeringsprogramma’s kan ontwikkelen en keuzes kan maken over subsidies, projecten en inzet van middelen. Dit versterkt de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Aansluiting bij lokale behoeften en ambities Het beleidskader is tot stand gekomen met intensieve betrokkenheid van inwoners, verenigingen, ondernemers en maatschappelijke partners. Uit dit participatieproces komt onder andere het belang van ontmoeting, toegankelijkheid, kwaliteit en lokale identiteit sterk naar voren. Het beleidskader sluit daarnaast aan op gemeentelijke en bovenlokale visies, zoals de Strategische Visie, de Omgevingsvisie, het programma Samen Redzaam, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het provinciale beleidskader Levendig Brabant.

Realistisch en uitvoerbaar De ambities in het beleidskader zijn bewust in balans gebracht met de beschikbare middelen en uitvoeringscapaciteit. Er worden geen nieuwe structurele verplichtingen aangegaan. Het beleid richt zich op het beter benutten, verbinden en versterken van bestaande voorzieningen, netwerken en budgetten.

4. Financiën Het beleidskader Levendig Waalwijk is uitvoerbaar binnen de beschikbare financiële middelen. De uitvoering vindt plaats met een combinatie van structureel beschikbare exploitatiemiddelen en incidentele middelen, waarvoor deels een beroep wordt gedaan op de, daarvoor bedoelde, bestaande (beleids)reserves. De financiële consequenties van dit beleidskader zijn uitgewerkt in het document ‘Financieel kader beleidskader Levendig Waalwijk’. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele uitgaven. Middelen die reeds structureel in de begroting zijn opgenomen, worden ingezet voor de uitvoering van het beleid. Incidentele uitgaven worden gedekt uit incidentele middelen en uit onttrekkingen aan reserves. Structurele uitgaven De structurele uitgaven worden bekostigd uit de exploitatie en zijn reeds structureel opgenomen in de begroting 2026-2030. Het betreft onder meer subsidies en uitvoeringsbudgetten op het gebied van sport, cultuur, evenementen, erfgoed, recreatie en toerisme, alsmede middelen voor participatie, ontmoeting en het stimuleren van een levendige binnenstad. Voor 2026 bedraagt het totaal aan structurele uitgaven binnen dit beleidskader € 15.361.000.

De structurele uitgaven zijn als volgt: Onderdeel Subsidie bibliotheekvoorzieningen Subsidie Kunst en kunstzinnige vorming Uitvoeringsprogramma kunst en cultuur Subsidie Lokale Media Subsidie Schoenenkwartier Subsidie oudheidkunde en volksfeesten Subsidie evenementen

€ € € € € € €

Budget 2026 1.460.000 1.995.000 100.000 57.000 1.395.000 23.000 120.000

2

Subsidie recreatie en Toerisme Toerisme & Recreatie – uitvoering (Subsidie) sport Binnenstad verlevendigen Subsidie ontmoeten GO Waalwijk Erfgoed en monumenten Uitvoering Paswijzer Uitvoering jeugdfonds sport en cultuur Uitvoering volwassenenfonds sport en cultuur * Zwembaden Sporthallen Sportparken

€ € € € € € € € € € € € €

116.000 65.000 825.000 89.000 350.000 52.000 130.000 347.000 100.000 3.106.000 2.906.000 2.125.000 15.361.000

*) Middelen zijn opgenomen in de paswijzer Incidentele uitgaven Naast de structurele middelen kent het beleidskader een aantal incidentele activiteiten en maatregelen die niet in de begroting zijn voorzien. De volgende projecten zijn reeds in de begroting 2026-2030 voorzien:

Daarnaast is een aantal incidente projecten nog niet in de meerjarenbegroting 2026-2030 voorzien. Het betreft de volgende incidentele projecten:

Voorgesteld wordt deze incidentele kosten op te nemen in de begroting en te dekken uit beschikbare reserves. Het gaat daarbij onder andere om:

• •

een onttrekking van € 62.000 uit de beleidsreserve (nummer 913036) ten behoeve van het aanjagen en faciliteren van evenementen en het ontwikkelen van een evenementenmatrix; een onttrekking van € 220.000 uit de reserve monumenten en archeologie (nummer 913018) ten behoeve van het verduurzamen, transformeren en inventariseren van erfgoed, alsmede archivering en ontsluiting van erfgoedinformatie.

Voor deze onttrekkingen is een begrotingswijziging opgesteld, die onderdeel uitmaakt van dit voorstel. Reserves en externe middelen In het onderstaande overzicht zijn de reserves die gekoppeld zijn aan dit beleidskader opgenomen. De

3

reserve Schoenenkwartier is hierin niet opgenomen, aangezien deze niet inzetbaar is voor dit beleidskader.

Daarnaast wordt onderzocht in hoeverre provinciale subsidies kunnen worden ingezet ter ondersteuning van de uitvoering van dit beleidskader. Eventuele toekenningen hiervan zijn op dit moment nog niet meegenomen in de financiële uitwerking.

5. Risico’s •

•

Wijziging in bestaand aanbod: door het versterken van samenhang en het maken van keuzes kan bestaand aanbod veranderen of verschuiven. Dit vraagt om zorgvuldige communicatie en begeleiding van inwoners en organisaties. Incidenteel versus structureel: sommige ambities worden incidenteel bekostigd, terwijl in de toekomst een structurele behoefte kan ontstaan. Indien dit aan de orde is, wordt dit integraal afgewogen bij een toekomstige kadernota.

Daarnaast is nog de volgende kanttekening te maken: • Onderzoeken: voor enkele onderwerpen (zoals huisvesting en gebiedsontwikkelingen) zijn nog verdiepende onderzoeken nodig. De onderzoeken kunnen bekostigd worden binnen het huidige financiële kader. Eventuele vervolgkeuzes hebben mogelijk financiële gevolgen waarvoor nog geen dekking voorzien is.

6. Participatie Voor de totstandkoming van het beleidskader is een breed participatietraject doorlopen. De opbrengsten van deze participatie zijn verwerkt in het beleidskader en vastgelegd in een afzonderlijk participatieverslag. Participatievorm: Consulteren

Wie en wanneer? O.a. omgevingsgesprekken met inwoners en interviews met key-partners (sept-okt 2025), digitale enquête voor inwoners en partners, klankbordsessie met keypartners (5 november 2025)

7. Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) Het beleidskader Levendig Waalwijk 2026 draagt onder andere bij aan: • SDG 3 – Goede gezondheid en welzijn: door sport, bewegen en cultuur toegankelijk te maken; • SDG 11 – Duurzame steden en gemeenschappen: door te investeren in ontmoetingsplekken en leefbare kernen; • SDG 17 – Partnerschappen: door intensieve samenwerking met inwoners en partners. Het beleidskader Levendig Waalwijk 2026 levert een bijdrage aan duurzame ontwikkeling door te investeren in gezondheid, leefbare gemeenschappen en langdurige samenwerkingen. Dit wordt gemonitord via indicatoren zoals sportdeelname en tevredenheid over de leefomgeving.

4

8. Fatale beslisdatum Door het beleidskader nu vast te stellen voorkomen we dat de besluitvorming doorschuift tot (ver) na de zomer, wanneer naar verwachting een nieuw bestuur aantreedt. Ontwikkelingen kunnen zo tijdig en voortvarend worden doorgezet. 9. Vervolgstappen Na vaststelling van het beleidskader: • worden per thema uitvoeringsprogramma’s opgesteld; • worden subsidieregelingen waar nodig aangepast of vernieuwd; • worden verdiepende onderzoeken uitgevoerd als basis voor verdere besluitvorming; • worden de uitgangspunten betreffende de fysieke leefomgeving opgenomen in het omgevingsplan. De raad wordt geïnformeerd over de voortgang via de reguliere Planning- & Controlcyclus. Evaluatie vindt plaats in 2029/2030. 10. Bijlagen Bijlage 1: Beleidskader Levendig Waalwijk 2026 Bijlage 2: Financieel kader Levendig Waalwijk Bijlage 3: Begrotingswijziging Bijlage 4: Participatieverslag

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Michel Tromp

Sacha Ausems

Voorgeschiedenis: Vaststelling Startnotitie Levendig Waalwijk

Evaluatie beleidsnota’s sport, cultuur en evenementen

5

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 27 januari 2026 ,

BESLUIT: 1. Het beleidskader Levendig Waalwijk 2026 vast te stellen 2. een bedrag van € 62.000 te onttrekken aan de beleidsreserve (nummer 913036) ten behoeve van het aanjagen en faciliteren van evenementen en het ontwikkelen van een evenementenmatrix; 3. een bedrag van € 220.000 te onttrekken aan de reserve monumenten en archeologie (nummer 913018) ten behoeve van het verduurzamen, transformeren en inventariseren van erfgoed, alsmede de archivering en ontsluiting van erfgoedinformatie; 4. de begrotingswijziging 2026007 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 5 maart 2026. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeroen Deneer

Sacha Ausems

1