RV Adviesrecht raad, participatieplicht en delegatie onder de Omgevingswet

Raadsvoorstel Dossier:

2021-063327

Datum collegevergadering: Onderwerp:

14 december 2021 Adviesrecht raad, participatieplicht en delegatie onder de Omgevingswet

0. Adviespunten/beslispunten Voorgesteld wordt: 1. Bindend te adviseren over gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten zoals opgenomen in bijlage 1 bij het raadsbesluit; 2. Participatie te verplichten voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsactiviteit kan worden ingediend in de gevallen waarin de raad op grond van bijlage 1 van het raadsbesluit adviesrecht heeft; 3. De bevoegdheid tot het vaststellen van delen van het omgevingsplan te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders, voor de onderwerpen zoals opgenomen in bijlage 2 bij dit raadsbesluit.

1. Aanleiding? Waarom wordt er van de raad een besluit gevraagd? Met de invoering van de Omgevingswet is er sprake van een ‘omgevingsplan van rechtswege’. Binnen dit zogenaamde ‘tijdelijke omgevingsplan’ vallen de bestaande regels uit onder andere de bestemmingsplannen. Voor initiatieven die niet passen binnen dit omgevingsplan, kunnen omgevingsvergunningen worden verleend in afwijking van het omgevingsplan (een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa)) of kan het omgevingsplan zelf aangepast worden (wijzigen omgevingsplan). De Omgevingswet bepaalt dat het college bevoegd is voor het verlenen van de omgevingsvergunningen (ook al wijken die af van het omgevingsplan) en dat de raad bevoegd is voor het wijzigen van het omgevingsplan. Daarbij zijn er mogelijkheden om op voorhand aanvullende besluiten te nemen over deze omgevingsbevoegdheden: - Bij het verlenen van de omgevingsvergunning in afwijking van het omgevingsplan, is het mogelijk dat de raad voor zichzelf een bindend adviesrecht instelt en is het mogelijk dat de raad een participatieplicht instelt. - Voor situaties waarvoor het omgevingsplan gewijzigd moet worden, kan de raad besluiten in welke gevallen hij zijn bevoegdheid tot het wijzigen van het omgevingsplan aan het college wil delegeren. Dit wordt vastgelegd in een delegatiebesluit.

Om bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet de rol van de raad bij deze omgevingsbevoegdheden duidelijk te hebben, moet de raad vóór invoering van de wet daarover besluiten nemen.

1

2. Wat willen we bereiken? De raad de gelegenheid geven een raadsbesluit te nemen over het bindend adviesrecht, verplichte participatie en delegatie vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet (vooralsnog nog steeds voorzien op 1 juli 2022).

3. Argumenten/Overwegingen In maart 2021 is de raad via een expertmeeting inhoudelijk geïnformeerd over de Omgevingswet. De raad heeft als vervolg op deze sessie op 3 juni 2021 opiniërend gesproken over mogelijke denkrichtingen ten aanzien van de omgevingsbevoegdheden. De resultaten daarvan zijn betrokken bij het opstellen van de Discussiememo adviesrecht, participatieplicht, delegatie (zie voorgeschiedenis). De basis van de denkrichting in de discussiememo is een lijst van gevallen wanneer college of raad bevoegd is, afhankelijk van de impact op de leefomgeving. Binnen deze denkrichting zijn twee verschillende varianten uitgewerkt: 1. Variant beleidsneutraal 2. Variant ruimtelijk-maatschappelijke impact Voor de 1e variant is aansluiting gezocht bij de bestaande situatie. Voor de 2e variant is aangesloten bij de VNG handreiking ‘adviesrecht raad bij afwijken omgevingsplan’. De discussiememo is besproken in de raadsbijeenkomst van 9 november 2021. Tijdens drie werksessies heeft de raad kunnen aangeven waar hij van wil zijn als het gaat om de omgevingsbevoegdheden in relatie tot de fysieke leefomgeving.

Waar wil de raad van zijn Tijdens de raadsbijeenkomst van 9 november 2021 is in zijn algemeenheid een voorkeur uitgesproken voor de beleidsneutrale variant hetgeen betekent dat aangesloten wordt bij de huidige situatie. De raad wil in dezelfde gevallen betrokken blijven als nu het geval is. Dat wil zeggen bij alle ruimtelijke afwijkingsbesluiten met uitzondering van de gevallen waarin het college thans bevoegd is op grond van de zogeheten kruimellijst zoals die is opgenomen in artikel 4 van Bijlage II van het Besluit omgevingsrecht (zie voorgeschiedenis). Daarnaast is er een voorkeur uitgesproken om te kunnen sturen op ruimtelijkmaatschappelijke ontwikkelingen. Dit kan door de functie worden bepaald, door de omvang, door de omgeving en door een combinatie van de betreffende factoren. Omdat dit op voorhand niet objectief te bepalen is, heeft een keuze voor uitsluitend deze variant tijdens de raadsbijeenkomst van 9 november 2021 niet de voorkeur gekregen. Dit is om die reden niet uitgewerkt in het voorstel. Wel is er een specifiek onderwerp aan de lijst toegevoegd waarbij wij een ruimtelijkmaatschappelijke impact op voorhand al voorzien, de huisvesting van arbeidsmigranten. Ook kunnen werkenderwijs onderwerpen toegevoegd worden aan de lijst die ruimtelijkmaatschappelijke impact blijken te hebben.

En andersom: onderwerpen afvoeren die niet ruimtelijk-maatschappelijk gevoelig blijken te zijn. Dit steeds op basis een periodieke (jaarlijkse) evaluatie of op basis van individuele gevallen. Vanuit de bovenstaande algemene lijn zijn de omgevingsbevoegdheden in dit raadsvoorstel verder uitgewerkt. 2

Lijst van gevallen bindend adviesrecht en verplichte participatie Bij het aanwijzen van de gevallen voor bindend advies heeft de raad tijdens de werksessies aangegeven aan te willen sluiten bij de huidige situatie. Voor wat betreft verplichte participatie heeft de raad tijdens de werksessies aangegeven aan te willen sluiten bij de gevallen waarvoor de raad bindend wil adviseren. Dit betekent dat bij de aanvragen om omgevingsvergunning voor bopa’s waarbij de raad zichzelf heeft aangewezen als adviseur ook participatie vooraf verplicht is. De lijst van gevallen van bindend adviesrecht en verplichte participatie bestaat uit twee hoofdcategorieën: 1. Bouwactiviteit in afwijking van een toebedeelde functie. Deze categorie bestaat uit categorie 1 (oprichten) en 3 (uitbreiden) uit de discussiememo en zijn voor de duidelijkheid samengevoegd tot één categorie. 2. Gebruik gronden en/of bestaande bebouwing in afwijking van de toebedeelde functie. Vervolgens bestaat iedere hoofdcategorie uit een aantal onderwerpen. Daarnaast bevat iedere categorie een toelichting. De lijst van gevallen voor het bindend adviesrecht en verplichte participatie is opgenomen in Bijlage 1 bij het besluit.

Delegatie De raad kan ervoor kiezen met een delegatiebesluit taken te delegeren aan het college. Dit betekent dat het college mag besluiten deze taken uit te voeren zonder besluit van de raad. De raad blijft uiteraard zijn kaderstellende en controlerende taak behouden. Als het gaat om de Omgevingswet zijn er praktische redenen om bepaalde onderwerpen te delegeren. Met praktisch wordt bedoeld dat er dingen sneller afgehandeld kunnen worden of dat voorkomen wordt dat zaken dubbel worden gedaan. Dit past ook bij één van de doelen van de Omgevingswet, namelijk een snellere dienstverlening. In de huidige situatie zijn er geen formele delegatiemogelijkheden volgens de wet al kunnen materieel gezien wijzigingsbevoegdheden en uitwerkingsplichten die in bestemmingsplannen zijn opgenomen, beschouwd worden als delegatie. In het voorstel zijn drie categorieën opgenomen, waarbij zoveel mogelijk de bevoegdheden zoals we die in de huidige praktijk kennen, gevolgd worden. De categorieën zijn opgenomen in Bijlage 2 bij het besluit.

4. Financiën Met de besluiten die nu voorliggen zijn geen financiële consequenties gemoeid.

5. Risico’s Beslistermijn adviesrecht Het advies moet worden uitgebracht binnen de daarvoor wettelijk aangewezen vergunningsprocedure. Voor bopa's geldt de reguliere procedure waarvan de termijn 8 weken (met een eventuele verlenging met 6 weken) bedraagt. Met de huidige procesafspraken is het vrijwel onmogelijk om binnen die termijn(en) een besluit op een aanvraag te nemen inclusief een advies van de raad. Het bestuurlijk proces tot het verkrijgen van het advies van de raad bedraagt op zichzelf al 6 tot 8 weken. Hier zijn de ambtelijke voorbereiding en afhandeling van het raadsadvies nog niet inbegrepen. 3

Het is aan te raden te onderzoeken of het mogelijk is om de bestuurlijke besluitvormingsprocedure voor het uitbrengen van een bindend advies ten aanzien van bopa’s te verkorten, zodat in die gevallen zoveel mogelijk binnen de termijn van 8 weken een besluit op een aanvraag kan worden genomen. Samen met de raadsgriffie wordt bekeken hoe deze afhandeling gedaan kan worden in relatie tot de benodigde behandeltijd door de raad.

6. Participatie Gemeente is initiatiefnemer van dit besluit. Met betrekking tot de opstelling van dit voorstel is geen sprake geweest van inwonersparticipatie. Wel is de raad middels informatieve en richtinggevende bijeenkomsten en presentaties actief betrokken geweest bij de opzet en inhoud van het voorstel. Interactievorm richting inwoners is informeren. Het onderdeel participatie is van belang voor externe partners en de gemeentelijke organisatie. Zij kunnen initiatiefnemer zijn en mogelijk verplicht worden tot participatie. Anderzijds zullen belanghebbenden actiever en eerder benaderd worden bij ruimtelijke initiatieven waarvoor een participatieplicht geldt.

7. Duurzaamheid Nu het hier gaat om een procesvoorstel is het programma duurzaamheid niet betrokken.

8. Fatale beslisdatum Er is geen fatale beslistermijn aan de nu voorliggende besluiten verbonden. Om bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 juli 2022 de rol van de raad bij de omgevingsbevoegdheden duidelijk te hebben, is het wel van belang dat de raad vóór invoering van de wet daarover besluiten neemt. Daarbij heeft de raad aangegeven deze raadsperiode te willen besluiten over de omgevingsbevoegdheden.

9. Vervolgstappen Heroverwegingsmomenten aanpassing omgevingsbevoegdheden De besluiten rond het adviesrecht en het delegatiebesluit gaan over de bevoegdheidsverdeling tussen college en raad. Omdat het een nieuwe wet betreft, is het op voorhand niet geheel duidelijk hoe die bevoegdheidsverdeling in de praktijk gaat uitvallen. Ook het effect van de participatieplicht is nog niet duidelijk. Het voorstel van het college is dan ook om jaarlijks de werkwijze te evalueren. Het college zal de raad hierbij kwantitatief informeren over de aantallen besluiten rondom bopa’s. Daarnaast zal een kwalitatieve evaluatie plaatsvinden. Wij sluiten niet uit dat op basis van individuele gevallen (die op dit moment niet voorzien zijn), geconcludeerd kan worden dat aanpassing van de lijst van gevallen waarin een bindend advies en participatie wordt vereist, gewenst is. Tot de eerste periodieke evaluatie zal per geval aan de raad als extra beslispunt voorgelegd worden of hij in volgende vergelijkbare - concreet te formuleren - gevallen de mogelijkheid wil hebben bindend advies uit te brengen. Bij de eerste periodieke evaluatie kan vervolgens worden bepaald of we hiermee willen doorgaan.

4

Bovenstaande laat onverlet dat de raad altijd bevoegd is om de besluiten rondom het adviesrecht/participatieplicht bij bopa’s en de delegatie voor het wijzigen van het omgevingsplan te herzien.

10. Bijlagen Bijlage 1 bindend adviesrecht en verplichte participatie Bijlage 2 delegatie

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Jan H. Lagendijk

Sacha C.A.M. Ausems

Voorgeschiedenis: 1.Discussiememo adviesrecht, participatieplicht, delegatie https://waalwijk.notubiz.nl/document/10731162/1/Discussiememo_bindend_adviesrecht_pa rticipatie_delegatie_29102021 2.artikel 4 van Bijlage II van het Besluit omgevingsrecht zie link

5

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 14 december 2021, Gelet op het bepaalde in artikel 156 van de Gemeentewet; Gelet op het bepaalde in artikel 2.8, 16.15a lid b. onder 1, artikel 16.55 lid 7 Omgevingswet Gelet op afdeling 10.1.2 Algemene wet bestuursrecht;

BESLUIT: Artikel 1 Adviesrecht Bindend te adviseren over gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten zoals opgenomen in bijlage 1 bij dit besluit. Artikel 2 participatieplicht Aan te wijzen als activiteiten waarin participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit kan worden ingediend: de gevallen waarin de raad op grond van artikel 1 in samenhang met bijlage 1 van dit besluit adviesrecht heeft. Artikel 3 Delegatie De bevoegdheid tot het vaststellen van delen van het omgevingsplan, te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders, voor de onderwerpen zoals opgenomen in bijlage 2 bij dit besluit; Artikel 4 Intrekking oude regeling Het delegatiebesluit van 3 maart 2011 in te trekken. Artikel 5 Kennisgeving Dit besluit wordt bekend gemaakt in het gemeenteblad en via Overheid.nl. Artikel 6 Inwerkingtreding Dit besluit treedt in werking vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 24 februari 2022. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeske Louer

Sacha C.A.M. Ausems

1