Reactie dhr Weijters op bestuurdersbrief Gevolgen uitspraak RvS inzake bouwvrijstelling stikstof

REACTIE OP “Gevolgen uitspraak Raad van State inzake bouwvrijstelling stikstof” Door middel van de ‘Bestuurdersbrief 046-22’ van 9 november 2022 en de ‘Bestuurdersbrief 048-22’ van gisteren, 30 november jl., heeft portefeuillehouder wethouder Ad de Jong de leden van de gemeenteraad geïnformeerd over de gevolgen van de uitspraak op 2 november 2022 door de Raad van State. Concreet heeft de Raad van State het besluit genomen dat de tot dan toe gehanteerde regels om te kunnen bouwen in strijd zijn met de Europese natuurregels en dat de door het kabinet slim bedachte zogeheten bouwvrijstelling dus van tafel moeten! Kortom, met onmiddellijke ingang vanaf 2 november 2022 is het verplicht om bij het verlenen van een bouwvergunning voor een bouwproject rekening te houden met de aanlevering van concrete berekeningen van de stikstof die vrijkomt bij bouwactiviteiten. Voor de ‘Vergadering Gespreksavond’ staan op donderdag 1 december 2022 twee zaken op de agenda waarop deze uitspraak van de RvS van invloed is t.w.: 2. (Gewijzigde) vaststelling bestemmingsplan “Waalwijk, Sint-Clemenskerk” 5. Bouwplan Grotestraat 143-145 15. Vaststellen bestemmingsplan Grotestraat 239-243 NOOT: Volgens de huidige planning staan beide projecten ter besluitvorming op de agenda voor de ‘Raadsvergadering’ van donderdag 15 december a.s.

‘Bestuurdersbrief 046-22’ van 9 november 2022 Terecht spreekt de portefeuillehouder hierin uit “dat mogelijk procedures wél langer gaan duren.” Het zal niet zonder reden zijn dat daaraan is toegevoegd: “Grootste risico daarbij is de beschikbaarheid van kennis voor het berekenen en het toetsen van de stikstofuitstoot.” Vervolgens staat bij de opgesomde gevolgen onder punt 1 iets essentieels verwoord t.a.v. “initiatieven en vergunningen die zich nog niet in de besluitvormingsfase bevinden”. De beschrijving dat er vanaf 2 november 2022 “wordt gevraagd om een stikstofberekening voor de bouwfase” is echter wel erg vrijblijvend. Het gaat namelijk niet slechts om een “toevoeging van een ambtshalve wijziging” en het is eveneens geen verzoek aan initiatiefnemers, zoals het onder punt 2 wordt gesteld, maar het dient een keiharde eis te zijn! Voorts wordt onder punt 2b als mogelijk gevolg aangegeven dat “de uitkomsten van de (nog in de dienen) stikstofberekening dusdanig kunnen zijn dat er geen sprake is van een significante toename van de stikstofuitstoot”. Hierbij wordt echter onvermeld gelaten van welke concrete toetsingscriteria wordt uitgegaan alvorens een procedure voor besluitvorming zijn vervolg kan krijgen.

In de Bestuurdersbrief wordt weliswaar vermeld dat “de berekeningen zullen worden uitgevoerd met de zogenaamde Aeriuscalculator en gebruik van de meest actuele versie”, maar of de releasedatum van 22 november 2022 ook realiseerbaar zou zijn was op dat moment nog geenszins duidelijk! NOOT: Inmiddels is duidelijk geworden dat in week 45 door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu [RIVM] een fout heeft geconstateerd in de berekening van de lijst met de top 100 grootste ammoniakuitstoters. Teneinde te voorkomen dat dit ook doorwerkt in de nieuwe versie van het AERIUS instrumentarium doet het RIVM momenteel nader onderzoek. Daardoor is de eerder aangekondigde releasedatum van 22 november 2022 voor de actualisatie van AERIUS niet haalbaar gebleken! Na de actualisatie wordt het gebruik van AERIUS Calculator versie 2022 in de Regeling natuurbescherming voorgeschreven als het te gebruiken instrument voor toestemmingverlening. Bij de lopende procedures zal daardoor een nieuwe berekening uitgevoerd moeten worden. Deze nieuwe berekening geeft mogelijk andere resultaten. Gezien de doorlooptijd van aanvraag tot definitief besluit, zullen aanvragen die nu worden ingediend waarschijnlijk pas na de actualisatie van AERIUS een definitief besluit kunnen ontvangen. Voor nieuwe aanvragen kan het daarom verstandig zijn om op de nieuwe versie van AERIUS Calculator te wachten.

- pagina 1 van 2 -

‘Bestuurdersbrief 048-22’ van 30 november 2022 Door de portefeuillehouder wordt in deel 2 van de opsomming m.b.t. de gevolgen van de uitspraak door de Raad van State ter volledigheid opgemerkt dat “de stikstofuitstoot voor de gebruiksfase van twee projecten al eerder werd onderzocht en dat dit voor beide projecten tot geen problemen heeft geleid.” Alhoewel daarbij overigens niet is aangegeven welke rekenmethode daarvoor werd gebruikt, staat deze opmerking los van de nieuwe keiharde eis d.d. 2 november 2022 met betrekking tot de concreet berekende stikstofuitstoot tijdens de bouwfase! Vervolgens geeft de portefeuillehouder in de slotalinea nog aan dat hij wil graag wil benadrukken “dat het toevoegen van deze berekening van stikstofuitstoot tijdens de bouwfase slechts een procedurele stap is”. Om daarna verder te gaan met de uitspraak “dat deze toevoeging inhoudelijk geen effect heeft op de besluitvorming, anders dan dat deze bijlage randvoorwaardelijk is om een besluit te kunnen nemen.” Deze kwalificatie doet echter geen recht aan de uitspraak van de Raad van State! Pas na de actualisatie van AERIUS Calculator versie 2022 wordt e.e.a. in de Regeling natuurbescherming voorgeschreven als het te gebruiken instrument voor toestemmingverlening. Bij lopende procedures zal daardoor een nieuwe berekening uitgevoerd moeten worden. Deze nieuwe berekening geeft mogelijk andere resultaten.

Gezien de doorlooptijd van aanvraag tot definitief besluit, zullen aanvragen die nu worden ingediend waarschijnlijk pas na de actualisatie van AERIUS een definitief besluit kunnen ontvangen. Voor nieuwe aanvragen kan het daarom verstandig zijn om op de nieuwe versie van AERIUS Calculator te wachten. Zodra de nieuwe releasedatum bekend is, wordt pas echt duidelijk wat het uitstel betekent voor toestemmingverlening. NOOT: Initiatiefnemers kunnen na een actualisatie van AERIUS andere uitkomsten van de berekeningen krijgen met de nieuwe versie van Calculator. Als het bevoegd gezag vóór de nieuwe release nog geen definitief toestemmingsbesluit heeft genomen, moet de berekening opnieuw uitgevoerd worden met de nieuwe versie. Ook als het bevoegd gezag een definitief besluit heeft genomen, is er altijd nog een periode totdat dit besluit onherroepelijk is. Een definitief besluit kan dan worden aangevochten.

Het kan dan nodig zijn dat de initiatiefnemer een herberekening uitvoert met de nieuwe versie! Bovendien valt het bij de afsluiting van deze Bestuurdersbrief op dat de portefeuillehouder alvast een verwachting uitspreekt ten aanzien van de nog uit te voeren stikstofberekeningen ofwel zegt hij het waarschijnlijk te achten dat “de conclusie uit de berekening is dat ook in de bouwfase het project voldoet aan de eisen omtrent stikstof.” Onduidelijk daarbij is nog of daarmee slechts 1 project wordt bedoeld. Hoe dan ook, zonder glashelder erbij aan te geven waarop die verwachting concreet is gebaseerd, snijdt zo’n opmerking geen hout! Tot slot haalt ondergetekende nog even een markante zinsnede aan uit het advies van de Raad van State d.d. 28 november jl. naar aanleiding van het verzoek van de regering om voorlichting over het sanctioneren van een gedragscode voor bewindspersonen in relatie tot de ministeriële verantwoordelijkheid: “De integriteit van het openbaar bestuur en de personen die voor de overheid werken is van groot belang voor het vertrouwen van de burger in de overheid en heeft permanent aandacht nodig. Dat geldt bij uitstek voor bewindspersonen.”

Waalwijk, 1 december 2022. Theo Weijters, medeburger van de gemeente Waalwijk.

- pagina 2 van 2 -