Ontwerpbegroting 2026 en (voorlopige) jaarrekening 2024 Baanbrekers

Raadsvoorstel Dossier:

43570

Datum collegevergadering: Onderwerp:

Datum Ontwerpbegroting 2026, meerjarenraming 20272029 en (voorlopige) jaarrekening Baanbrekers

0. Adviespunten/beslispunten 1. Kennis te nemen van de jaarrekening 2024 2. Een zienswijze in te dienen ten aanzien van de begroting 2026 van de uitvoeringsorganisatie Baanbrekers op de volgende punten: A. Niet akkoord te gaan met een kostenstijging van € 29.000 voor 2026 B. Voor de meerjarenraming 2027 -2029 niet akkoord te gaan met de stijging vanaf 2027 voor de “Periodiekverhoging reguliere loonkosten” 3. De financiële consequenties van de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027 – 2029 van de GR Baanbrekers structureel te verwerken in de gemeentelijke begroting 2026 4. De verwachte middelen voor het versterken van de sociale infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven te reserveren in de begroting t.b.v. de uitvoeringsorganisatie Baanbrekers, mits deze middelen daadwerkelijk worden ontvangen via de Meicirculaire 2025 en een uitvoeringsplan is vastgesteld

1. Aanleiding? Op 14 april 2025 heeft het Dagelijks Bestuur van de GR Baanbrekers de ontwerpbegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 aangeboden aan de gemeenteraden van de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk. De gemeenteraden worden tot en met 4 juli aanstaande in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen. Het Algemeen Bestuur zal op 7 juli aanstaande de ontwerpbegroting vaststellen met een eventuele verwerking van de ingediende zienswijzen. Bij dit voorstel is eveneens de voorlopige jaarrekening 2024 bijgevoegd ter kennisname. Uit de GR Baanbrekers volgt dat: • •

het DB vóór 30 april de voorlopige jaarstukken ter kennisname toestuurt aan de gemeenteraden. De jaarstukken worden vervolgens vóór 15 juli aangeboden aan de Gedeputeerde Staten; en het DB vóór 30 april de ontwerpbegroting toestuurt aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten. De gemeenteraden hebben 12 weken de tijd om hun zienswijze over de ontwerpbegroting kenbaar te maken. De begroting moet vervolgens vóór 15 september worden aangeboden aan de Gedeputeerde Staten

2. Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat onze inwoners zo veel als mogelijk participeren in onze maatschappij, het liefst via betaald werk. Baanbrekers heeft hier een belangrijke rol in. Waar Baanbrekers deze rol (nog) niet kan vervullen, hebben wij hier als gemeente een rol in. We willen zicht hebben op het (maatschappelijk) resultaat van de dienstverlening aan onze inwoners. Baanbrekers is hierbij een efficiënte en effectieve uitvoeringsorganisatie die 1

opereert binnen de beleids- en financiële kaders. Met dit raadsvoorstel wordt de raad in de gelegenheid gesteld om al dan niet een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting, waarbij geadviseerd wordt een zienswijze in te dienen op de volgende onderdelen: A. Niet akkoord te gaan met een kostenstijging van € 29.000 voor 2026 B. Voor de meerjarenraming 2027 -2029 niet akkoord te gaan met de stijging vanaf 2027 voor de “Periodiekverhoging reguliere loonkosten”

3. Argumenten/Overwegingen 1. Hoewel de raad geen besluit hoeft te nemen om ergens kennis van te nemen, willen we de raad t.b.v. haar oordeel over de ontwerpbegroting expliciet wijzen op de jaarrekening 2024 Baanbrekers . Met een positief resultaat van € 4.829.000 zal, conform de GR, een deel van dit rekeningresultaat terugkomen naar de deelnemende gemeenten, dit voordeel wordt verwerkt in de gemeentelijke jaarrekening 2024. 2. De ontwerpbegroting 2026 is niet conform de afspraken m.b.t. de nullijn waardoor er aanleiding is een zienswijze in te dienen Conform de motie nullijn mag de ontwerpbegroting t.o.v. de begroting 2025 een loon/prijsindexatie bevatten. Bij de ontwerpbegroting 2026 is een bedrag van € 549.000 extra opgenomen ten opzichte van de begroting 2025. Het bedrag voor de loon-/prijsindexatie komt neer op een bedrag van € 520.000 voor 2026. Daarnaast is een bedrag ad € 29.000 opgenomen voor 2026 (oplopend naar € 707.000 in 2029) die niet passend is bij de nullijn. 3. Er is in de meerjarenraming rekening gehouden met de “Periodiekverhoging reguliere loonkosten” en dat mag niet Deze kosten mogen op voorhand niet begroot worden en kunnen dus niet opgenomen worden in de meerjarenraming. Er vinden immers wijzigingen plaats door de jaren heen (voorbeeld: er gaan mensen uit dienst die in de max.

van hun schaal zitten waarvoor iemand terug in dienst komt met mogelijk een lagere trede), dit leidt ertoe dat dit soort wijzigingen op voorhand niet meegenomen kunnen worden in de begroting. 4. Financiële gevolgen dienen te worden verwerkt in de gemeentelijke begroting zodat de gemeentelijke begroting een zo accuraat en actueel mogelijk beeld schetst 5. We reserveren de transformatiemiddelen voor Baanbrekers zodat ze beschikbaar blijven, maar wachten met het beschikbaar stellen tot er een uitvoeringsplan is vastgesteld De grootste gemeente binnen het samenwerkingsverband ontvangt deze middelen via de meicirculaire. Gezien de raad het budgetrecht heeft over deze middelen dient hierover een besluit te worden genomen. Deze middelen worden met het label “versterken infrastructuur ontwikkelbedrijven” uitgekeerd en zijn dan ook bedoeld om de infrastructuur van de sociaal ontwikkelbedrijven te versterken. De middelen zullen pas verstrekt worden wanneer er een uitvoeringsplan gemaakt is tussen deelnemende gemeenten en Baanbrekers

4. Financiën •

Voorlopige jaarrekening 2024 uitvoeringsorganisatie Baanbrekers

De voorlopige jaarrekening 2024 laat een positief resultaat van € 4.829.000 zien, veroorzaakt door een hogere WSW-vergoeding en hogere BUIG-inkomsten 2024. In de GR Baanbrekers is bepaald dat het positief rekeningresultaat terugvloeit naar de deelnemende gemeenten, rekening houdend met de maximale reserve van € 1.200.000. Van de € 4.829.000 is de verwachting dat € 4.314.000 teruggaat naar de gemeenten. Dit betekent voor gemeente 2

Waalwijk (inclusief bijstelling bedragen op grond van het aantal inwoners) een extra voordeel ad € 438.000 ten opzichte van het najaarsbericht 2024. Dit voordeel wordt verwerkt in de jaarrekening 2024. •

Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 Baanbrekers De ontwerpbegroting en meerjarenraming zijn beleidsarm ingestoken en structureel sluitend. Er wordt geadviseerd om op 2 onderdelen een zienswijze in te dienen: • Ontwerpbegroting 2026: Conform de motie nullijn mag de ontwerpbegroting t.o.v. de begroting 2025 een loon-/prijsindexatie bevatten. Bij de ontwerpbegroting 2026 is een bedrag van € 549.000 extra opgenomen ten opzichte van de begroting 2025. Het bedrag voor de loon-/prijsindexatie komt neer op een bedrag van € 520.000 voor 2026. Daarnaast is een bedrag ad € 29.000 opgenomen voor 2026 die niet passend is bij de nullijn. Voor dit bedrag van € 29.000 wordt geadviseerd een zienswijze in te dienen. • Meerjarenraming 2027-2029: Meerjarenraming 2027-2029: Reguliere loonkosten begroot op de huidige schaal +1 in de begroting voor het opvolgende jaar. Echter, voor 2027 en verder is deze “periodiekverhoging’ ook verwerkt in de meerjarenraming. Periodieke stijgingen mogen echter niet meerjarig worden opgenomen aangezien deze erg kunnen fluctueren (iedere in- en uitdiensttreding kan invloed hebben op deze kosten). Er wordt voorgesteld een zienswijze in te dienen om de periodiekverhoging niet op te nemen in de meerjarenraming.

Bijstellen begroting 2026 en meerjarenraming gemeente Waalwijk: Als gevolg van bovenstaande punten kan geconcludeerd worden dat de begroting van gemeente Waalwijk bijgesteld dient te worden. Er ontstaat, door de nieuwe methodiek van het opstellen van de begroting (de LIAS-PAUW methodiek), een verschil tussen de eerder voorgestelde ombuigingen en de ontwerpbegroting. De uitgebreide toelichting hiervoor is terug te vinden in het financieel advies.

Bedragen x € 1.000 Begroot bedrag in begroting Waalwijk t.b.v. Baanbrekers na ombuigingen

2026

2027

2028

2029

6.309

6.037

5.921

5.921

Ontwerpbegroting 2026 Baanbrekers (WW 42,09%)*

6.577

6.435

6.434

6.470

267 nadee l

398 nadee l

513

549 nade el

VERSCHIL

nadeel

Transformatiemiddelen meicirculaire Vanaf 2025 ontvangen gemeenten jaarlijks een impulsbudget en een infrastructurele opslag van het Rijk voor het versterken van de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. Dit budget wordt via de decentralisatie-uitkering uitgekeerd aan de grootste gemeente binnen een samenwerkingsverband. De verwachting is dat deze middelen, voor 2026 een verwacht bedrag van € 320.000, bij de meicirculaire verstrekt worden. Dit bedrag is nog niet opgenomen in de ontwerpbegroting 2026 gezien het bedrag nog niet definitief is en er nog geen uitvoeringsplan gemaakt is gezien de regeling nog niet volledig bekend is. Gezien het budgetrecht van de raad van toepassing is op deze transformatiemiddelen en er nog geen uitvoeringsplan gemaakt is, kunnen de middelen niet 1:1 betaald worden aan Baanbrekers op basis van de GR. Voorgesteld wordt deze middelen wel te reserveren voor Baanbrekers, ten behoeve van het doel waarmee ze verstrekt worden door het Rijk (versterken infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven). De middelen zullen pas definitief

3

verstrekt worden wanneer er een uitvoeringsplan is gemaakt in samenspraak met de gemeenten Loon op Zand, Heusden en Baanbrekers.

5. Risico’s Er is voor de inkomstenposten BUIG en WSW niet uitgegaan van de voorlopige beschikkingen van het Rijk maar gebruik gemaakt van de rekentool LIAS-PAUW (BUIG) en een te verwachten loonindexatie “gesubsidieerd personeel” voor 2026 (WSW). Hiermee wordt gepoogd de fluctuaties in de begroting (die regelmatig voorkomen door gewijzigde beschikkingen van het Rijk) te dempen. De definitieve beschikkingen van het Rijk zullen, zowel positief als negatief, leidend zijn ten opzichte van de nu opgenomen prognoses.

6. Participatie Het college informeert het Dagelijks Bestuur van Baanbrekers over de zienswijze van de raad. En het Dagelijks Bestuur zendt uiterlijk 1 augustus, de begroting, de opmerkingen van de deelnemende gemeenten en zo nodig een nota van wijzigingen aan het Algemeen Bestuur (artikel 33, derde lid van de Gemeentelijke schappelijke regeling uitvoeringsorganisatie Baanbrekers.

7. Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) Dit voorstel levert een bijdrage aan Global Goal nummer 1: geen armoede.

8. Fatale beslisdatum De zienswijze moet vóór 4 juli 2025 bekendgemaakt worden bij Baanbrekers.

9. Vervolgstappen 1. Er wordt een zienswijze ingediend op de voorgestelde ontwerpbegroting en meerjarenraming; 2. Volgens artikel 33 de gemeenschappelijke regeling uitvoeringsorganisatie Baanbrekers hebben de raden van de deelnemende gemeenten de mogelijkheid om hun zienswijze op de conceptbegroting 2026 te geven alvorens het Algemeen Bestuur (AB) van Baanbrekers de begroting vaststelt. Het AB stelt deze begroting voor 31 augustus vast. Het Dagelijks Bestuur (DB) zendt de vastgestelde begroting vervolgens voor 15 september aan de Gedeputeerde Staten; 3. Er wordt een uitvoeringsplan opgesteld ten behoeve van de transformatiemiddelen.

10. Bijlagen 1. Brief van het Dagelijks Bestuur van Baanbrekers van 14 april 2025, ontvangen op 16 april 2025. 2. Brief van het Dagelijks Bestuur van Baanbrekers van 14 april 2025, ontvangen op 16 april 2025. 4

3. Concept begroting 2026 en de meerjarenraming 2027 – 2029 van Baanbrekers. 4. De voorlopige jaarrekening 2024 van Baanbrekers.

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Michel Tromp

Sacha Ausems

Voorgeschiedenis: Motie: ook GR’en halen de broekriem aan aangenomen in de raadsvergadering van 27 juni 2024. Verder te noemen motie nullijn. https://waalwijk.notubiz.nl/document/14333240/2/LB+Motie+Ook+GR%27en+halen+de+b roekriem+aan?connection_type=1&connection_id=8559527 Tweede Berap Baanbrekers 2024 : https://waalwijk.notubiz.nl/document/14903986/1 Gepresenteerde ombuigingen Raad 13 maart 2025: https://waalwijk.notubiz.nl/document/15257405/1/Presentatie+Raad+Informatieavond+FRP? connection_type=1&connection_id=9123544 Raadsinformatiebrief 019-2025 Geactualiseerde begroting 2025 Baanbrekers https://waalwijk.notubiz.nl/dossiers/65095

5

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van Datum ,

BESLUIT: 1. Een zienswijze in te dienen ten aanzien van de begroting 2026 van de uitvoeringsorganisatie Baanbrekers op de volgende punten: A. Niet akkoord te gaan met een kostenstijging van € 29.000 voor 2026; B. Voor de meerjarenraming 2027 -2029 niet akkoord met de stijging vanaf 2027 voor de “Periodiekverhoging reguliere loonkosten”; 2. De financiële consequenties van de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027 – 2029 van de GR Baanbrekers structureel te verwerken in de gemeentelijke begroting 2026; 3. De verwachte middelen voor het versterken van de sociale infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven te reserveren in de begroting t.b.v. de uitvoeringsorganisatie Baanbrekers, mits deze middelen daadwerkelijk worden ontvangen via de Meicirculaire 2025 en een uitvoeringsplan is vastgesteld.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 26 juni 2025. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeroen Deneer

Sacha Ausems

1