Lijst Pouw

LIJST POUW

Pitch kaderstelling De kaderstelling. Ook wel eens de belangrijkste vergadering van het jaar genoemd, omdat hier de financiële kaders voor het komende jaar worden uitgezet. Lijst Pouw is onlangs een samenwerking gestart met Lijst IJpelaar. Ondanks dat Lijst IJpelaar vandaag niet aanwezig kon zijn is de inhoud van deze beschouwing met Lijst IJpelaar afgestemd. Ik zal in deze als woordvoerder voor beide partijen optreden. Als wij de afgelopen periode bezien, dan zien we vanuit het College veel investeringen in steen, en minder in de mens. Of zoals een inwoner het van de week nog tegen mij zei: onze gemeente vindt alleen het industrieterrein belangrijk, mensen niet. Wij zullen het in onze pitch dan ook niet over het industrieterrein hebben vandaag. Voorzitter, we krabbelen weer op na de nare Covid 19 periode. Ten minste dat dachten we een paar weken geleden. Maar de besmettingen van afgelopen week brengen ons allen weer down to earth. De economische crisis, veroorzaakt door Covid 19, is voor velen helaas niet op zijn retour. Het heeft vele persoonlijke en mentale wonden achtergelaten. Soms wordt gezegd dat je alles in het juiste perspectief moet zien. En wat voor perspectief wordt hier vandaag aan ons gepresenteerd? Voor ons ligt namelijk een kaderstelling gebaseerd op de regenteske visie van de afgelopen bijna vier jaar.

Een visie gestoeld op een erg conservatieve benadering van de werkelijkheid, een die stoelt op de gedachte dat de gemeentelijke overheid een bedrijf is, die moet investeren en tegelijkertijd de lasten laag moet houden. Een eenzijdige visie ook omdat zij uitgaat van het adagium dat als je ondernemers nu maar de ruimte geeft om van de Waalwijkse skyline, een New Yorkse skyline te maken, onder het mom van een tekort aan woningen dan komt het met de samenleving allemaal vanzelf goed. Is er wel een tekort aan woningen? Of is er alleen een tekort aan betaalbare woningen? Blijven we straks over met alleen door ontwikkelaar gestuurde woningen waar de gewone Waalwijker naar mag kijken maar niet mag wonen. Zij die het goed hebben bekommeren zich, op wat liefdadigheid na, niet altijd om degenen die om wat voor reden dan ook -en meestal buiten hun schuld- de boot gemist hebben. Velen belanden in de schuldhulpsanering Plangroep. Met Plangroep kiest men dan voor een betrokken, innovatieve en bewezen betrouwbare partner in de schuldhulpverlening. Tja. Uiteindelijk blijkt het toch niet duidelijk voor de cliënten hoe dit alles loopt: wat doen ze eigenlijk met mijn inkomsten en hoeveel los ik eigenlijk af? Vragen en nog eens vragen waar men niet uitkomt. Vaak klopt men aan bij ons om hulp te vragen en die leggen wij 1

LIJST POUW

weer bij Teamwijz neer maar op welke manier kunt u dit helder en duidelijk voor deze doelgroep op de rails krijgen? En wanneer komt u met een recente evaluatie van de werkwijze van Plangroep naar de raad? Ouderen: Er is heel veel aandacht voor jongeren bij alles en nog wat. Maar er worden ook beslissingen genomen die ouderen raken. Enkele jaren geleden hebben heel veel ouderen gewerkt aan het ouderenproef maken van Waalwijk. Het lijkt wel alsof dit is losgelaten want echt aandacht en concrete doelstelling voor ouderen vinden wij niet in deze kaderstelling. Een voorbeeld. Hoe zit het nou echt met de stand van zaken betreft het Domitica project in het afgelopen jaar? Destijds is er ook in het rapport van Waalwijk ouderenproef heel veel aandacht besteed in dit huis van de democratie aan de toegankelijkheid en een betere bereikbaarheid voor onze ouderen. Van de winter toen het zo had gesneeuwd konden ze over de dijk niet lopen laat staan op de bruggetjes hier naartoe. Het was niet sneeuwvrij gemaakt en er werd ook niet gestrooid. Ook klagen ouderen dat er alleen maar 1 gehandicapten parkeerplaats is op de dijk hier tegenover. Kunt u daar naar kijken en voor een oplossing zorgen? Luister eens naar hen, daar ontbreekt het soms aan vinden wij. Wijsheid van de ouderen, college, is immers het kapitaal van de samenleving.

Daarover bent u het toch met ons eens? Ook dat de jongeren van vandaag de ouderen van morgen zijn? Zelfs de wijste uil was vroeger een uilskuiken'. Verwarde personen. De problematiek rond mensen met verward gedrag in de wijk is complex en kent veel betrokken partijen. Die van welzijn, zorg, wonen, veiligheid. En dan de cliënt zelf nog en zijn/haar familie. LIJ en LP vinden samenwerking dan ook numero uno. Vaak wordt de familie over het hoofd gezien. Wij vinden dat het anders kan en moet om een meer mensgerichte aanpak van mensen met verward gedrag te bevorderen. Wij pleiten er voor om de familie, vrijwilligers en ook ervaringsdeskundigen er bij te betrekken. Zij kunnen soms letterlijk helpen ergens binnen te komen, waar anders de deur dicht blijft. Ze staan dichterbij. We willen uiteindelijk allemaal hetzelfde: mensen dichtbij, zo goed mogelijk helpen in veilige wijken waarin iedereen erbij hoort en mee kan doen.

2

LIJST POUW

Systemen, wetten en regels staan dit doel soms in de weg. Ook hierbij helpt de inzet van ervaringsdeskundigen. Zij kunnen een brug slaan tussen de wereld van instanties en de leefwereld van de cliënten. Beleid wordt nog te vaak gemaakt vanachter een bureau. Het gaat dan over mensen in plaats van met mensen. Echter: de basis is contact leggen. Dat is de kern. Creëer meer laagdrempelige ontmoetingsplekken, een goed voorbeeld is die van de vrijwilligers en ervaringsdeskundigen in Balade. Petje af voor deze groep. Wij zijn trots op hen. Zij zijn er voor elkaar, ondersteunen elkaar en slaan alarm als ze merken dat het fout zit. Heb ook oog voor de buurt(bewoners). Daar ligt een uitgelezen kans voor herkenning en begrip voor de doelgroep, de mensen met verward gedrag, te creëren. Wat daarbij belangrijk is, is dat buurtbewoners weten waar ze terecht kunnen met signalen of zorgen. En zorg dat dat meer is dan een telefoonnummer. Er moet een mens achter zitten, die actie onderneemt en dit ook terugkoppelt. Kunt u zich vinden in onze denkwijze? Personen met psychische problemen, personen met een verslaving, personen die op een andere manier soms moeite kunnen hebben met het handhaven van een plekje in de maatschappij. Soms is er behoefte aan rust, aan een eigen plekje, met wel of geen hulp van anderen. Dat plekje missen wij in onze gemeente, voorzitter.

Vandaar ook dat we een voorstel doen vandaag om te kijken of het concept Skaeve Huse hier een uitkomst kan bieden. Een eigen plekje, niet te ver weg van de eigen sociale omgeving, Lijst Pow en Lijst IJpelaar van mening dat iedere middelgrote gemeente zijn eigen Skaeve Huse zou moeten hebben. Behalve voor de betrokken inwoners zelf, kan het voor de buurt ook verlichting geven. Aanpak zorgfraude (2021 +65000) Sjoemelen met zorggeld is makkelijk en winstgevend, de aanpak van zorgfraude juist complex en tijdrovend. Toch lijkt het de moeite waard om erin te investeren. Met zorggeld valt veel te verdienen: tonnen tot miljoenen euro’s per jaar met diensten als huishoudelijke hulp, dagbesteding en begeleiding. Gemeenten zijn nog te weinig alert op de materie, of schrikken van de soms langlopende juridische procedures om oplichters aan te pakken, blijkt uit een rapport dat VNG Naleving in september publiceerde. Het Informatie Knooppunt Zorgfraude (IKZ) brengt fraudesignalen in beeld. De aanbevelingen uit het rapport zijn onder andere dat gemeenten moeten zorgaanbieders direct aansprakelijk moeten maken voor fraude. Daarom zijn wij blij met de investering van gemeente om meer in te zetten op het opsporen van fraude. Het is even een investering, maar als je de bedragen van de vorderingen ziet bij andere 3

LIJST POUW

gemeenten ziet, zou het ook maar eens zo kunnen zijn dat deze investering zichzelf daarom nog wel eens terug zou kunnen verdienen. En laten we niet vergeten waarom we dit doen: om te zorgen dat zorggeld ook daadwerkelijk besteed wordt aan zorg en de inwoners van Waalwijk de zorg krijgen waar ze recht op hebben. Dat gezegd hebbende, we lezen dat de gemeente nog steeds voornemens is om een budgetplafond in te stellen om de kosten van huishoudelijke hulp te drukken. Wij herhalen onze zorgen nog maar eens over deze beslissing. Een budgetplafond kan wat ons betreft prima werken wanneer sturing op zijn plaats is, bijvoorbeeld om de kwaliteit van geleverde zorg op te schalen alvorens meer in te kopen bij een organisatie. Maar om het in te zetten om kosten te drukken, kon wel eens leiden tot wachtlijsten, of inwoners die niet de zorg krijgen waar zij recht op hebben. Over fraude gesproken, bij de participatiewet wezen wij de gemeente juist op het omgekeerde. Wij zagen dat het makkelijker was om fraude te melden, dan dat het was om informatie op te zoeken hoe fraude te voorkomen. De meeste Waalwijkers deugen, en er is een verschil tussen bewust frauderen en per ongeluk een foutje maken. In het belang van het welzijn van onze inwoners zullen we ons uiterste best moeten doen om dat verschil te willen (blijven) zien.

Participtiewet: we lezen in de stukken: we helpen meer inwoners naar werk. In ieder geval 100 inwoners. De afgelopen tijd zagen we experimenten bij andere gemeenten bij de participatiewet. En wat bleek? Als bijstandsgerechtigden ontheven worden van hun verplichtingen heeft dat geen negatief effect op de uitstroom uit de bijstand. Er stromen wel Meer bijstandsgerechtigden naar deeltijdbanen als ze meer begeleid worden en als ze meer mogelijkheden krijgen om bij te verdienen. De meeste Waalwijkers deugen voorzitter, laten we hen het vertrouwen geven en leren van de uitkomsten van de experimenten. Om mee te kunnen doen in de maatschappij is het belangrijk om ons in te zetten voor het bieden van werk voor alle Waalwijkers, ook voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In tijden van personeelsschaarste lijken we het al snel goed te doen, maar wanneer de economie in een recessie belandt zijn het juist de mensen die net iets meer begeleiding en tijd nodig hebben, ook weer de eersten zijn die thuis op de bank belanden. Dat vinden wij geen inclusie voorzitter. Inclusie is mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk

4

LIJST POUW

krijgen, en ook zorgen dat ze aan het werk kunnen blijven. Op het gebied van inclusie ligt wat ons betreft nog een grote uitdaging voorzitter. Arbeidsmigranten maken ook deel uit van onze arbeidsmarkt. We zagen onlangs dat het niet registeren van arbeidsmigranten tot problemen voor de arbeidsmigrant zelf kan leiden door het mislopen van rechten. Veel arbeidsmigranten blijken niet op de hoogte te zijn om te moeten registeren, en degenen die het wel weten, weten vaak weer niet waarom het zo belangrijk is om te registreren. Daarbij leerden wij ook dat arbeidsmigranten zich achtergesteld voelen door de Nederlandse overheid wanneer het gaat om beschikbare faciliteiten om te kunnen integreren. Faciliteiten die wel gelden voor statushouders, maar niet voor arbeidsmigranten. Blijkbaar zijn we vergeten om behalve aan de bijdrage die arbeidsmigranten aan onze economie leveren, ook te denken aan het welbevinden van de arbeidsmigrant zelf. Ondermijnende criminaliteit is serieus probleem voor onze samenleving voorzitter. Ik denk dat we het hier met zijn allen wel over eens kunnen zijn dat ondermijnende criminaliteit een stevige aanpak verdient.

Wij hebben in de media maar ook in Waalwijk opgemerkt dat de ondermijning in Nederland aan het verharden is, maar ook de signalen opgepikt vanuit de Tweede Kamer waar men zich momenteel afvraagt of de Wet Damocles nog wel toegepast wordt op de manier zoals hij ook bedoeld was. Wij zien dat niet alleen schuldige maar soms ook onschuldige mensen getroffen worden door de uitvoering van de Wet Damocles. We stelden vragen over de zorgplicht en het bemiddelen bij woonruimte door de burgemeester wanneer onschuldige mensen getroffen worden. Wij zouden graag op een later tijdstip met u nog eens van gedachten wisselen wat deze zorgplicht van de burgemeester voor onschuldige mensen in de praktijk inhoudt. Het aanreiken van een blad met de contactgegevens van woningcorporaties, zoals aangegeven door de vorige portefeuillehouder, vinden wij sympathiek, maar vragen ons af, of dat hetgeen is bedoeld wordt met ‘het bemiddelen van woonruimte’. Extra jurist (+35000) Net zoals Nederland nog nooit filevrij is geworden door de aanleg van nieuwe snelwegen, zo zal in Waalwijk het aantal klachten en bezwaren niet afnemen door een extra jurist aan te nemen. We begrijpen wel dat het aannemen van de jurist bedoeld is om de achterstand in zaken weg te werken en aan wettelijke termijnen te kunnen voldoen. Maar dat gaat op termijn niet leiden tot minder zaken.

Waarom neemt het aantal klachten toe? Het publiek lijkt de afgelopen jaren zijn vertrouwen in de overheid verder verloren te hebben. Zaken als de 5

LIJST POUW

toeslagenaffaire helpen ons daarbij ook niet. Wij pleiten ervoor om niet op structurele basis een extra jurist aan te nemen, maar om juist een investering te doen aan de voorkant door onszelf doorlopend de vraag te blijven stellen: hoe zorgen we ervoor dat het aantal klachten en bezwaren afnemen? Zwerfafval, Inwoners zijn het beu voorzitter. Ondanks dat zij wel inspanningen zien van de gemeente, hebben zij toch de indruk dat het zwerfafval een steeds groter probleem wordt. Men hekelt daarbij een ‘slappe houding van de gemeente’. Geen straatcommunicatie, maar juist aanpakken: Camera’s, BOA’s, bekeuringen. Ondanks dat zwerfafval ons allemaal aangaat, en we met zijn allen samen moeten werken om Waalwijk weer zwerfafvalarm te krijgen, heeft de gemeente wel een initiërende rol. Daarom dienen wij vandaag een motie in om een aanvalsplan te maken, en daarbij alle verschillende partijen te betrekken. Zwerfafval gaat verder dan alleen het opschonen van directe leefomgeving, het is ook goed voor de biodiversiteit en het dierenwelzijn. GroenLinksaf dient vandaag een motie in die betrekking heeft op het buitengebied. Agrariërs en de toekomst van het buitengebied hebben de afgelopen periode veel belangstelling genoten.

Het lijkt wel of het buitengebied de oplossing moet bieden voor bijna al onze uitdagingen: hier wordt ruimte gezocht voor woningbouw, de energietransitie, het bufferen van water tegen de droogte, we hebben daar van het College trouwens nog steeds niets over gehoord, in het buitengebied wordt ook gezocht naar de bijdrage die agrariërs en het landschap kunnen leveren aan de biodiversiteit, en ook de kringlooplandbouw moet hier plaats gaan vinden om tot een duurzamere manier van voedselvoorziening te kunnen komen. Van kringlooplandbouw is bekend dat het meer ruimte in beslag zal nemen dan de huidige vormen van landbouw om te compenseren voor alle biodiversiteitsinitiatieven – die minder gras opleveren. Frans Timmermans gaf al een waarschuwing af aan provincies en gemeenten: boeren willen wel, maar zitten vaak vast. Hij doelde daarmee op de vele speculanten met landbouwgrond die Nederland kent. Timmermans roept provincies en gemeenten op het land weer te bestemmen waarvoor het bedoeld is en agrariërs te helpen, bijvoorbeeld door een grondfonds op te richten. Om mens en dier respectvol met elkaar om te leren gaan hebben wij in onze gemeente twee mooie kinderboerderijen die een voorbeeldfunctie zouden kunnen vervullen. Wij kwamen er wel achter dat de omschrijving in de subsidieregeling wel een update kan gebruiken. Tijden veranderen en zo ook 6

LIJST POUW

onze kijk op dieren en hoe wij met hen omgaan. Dierenwelzijnsorganisaties kloppen op de deur. Inmiddels vindt, volgens de uitkomst van een enquete verricht door de Raad van Dieraangelegenheden een meerderheid van de Nederlandse bevolking het niet kunnen dat gezonde jonge dieren in dierentuinen en andere centra die overtallig zijn, gedood worden. Wij zien ook een oproep van Comité Dierennoodhulp om eerlijke informatie aan het publiek over het doden van deze dieren. Deze oproep ondersteunen wij van harte. Wij denken dat het goed is om met de betrokken partijen over de veranderde kijk op dieren van gedachten te wisselen. Daarom dienen wij vanavond daar ook een motie over in. We zijn benieuwd wat Waalwijk ons nog de nabije toekomst nog gaat brengen, voorzitter. Een kleurrijk Waalwijk dat inmiddels meer dan 160 nationaliteiten herbergt. Waalwijk is rijk aan bewoners van allerlei pluimage. Waalwijk en Waalwijkers zijn schoen en leer, en wanneer je goed naar ze kijkt, nog veel meer.

7