Inspreekbetoog S. Verbeek

Geachte raads- en fractieleden, allereerst dank dat ik vanaf deze plek een woordje mag doen over het bestemmingsplan Molenhoek. De naam van het plan impliceert dat er een molen in de buurt staat, en dat klopt; namelijk standerdmolen Dye Sprancke, gebouwd in 1747 en in 1854 op de huidige plek aan de Oudestraat herbouwd. Mijn naam is Sven Verbeek, ik ben al van kleins af aan met molens in de weer, ben inmiddels fulltime beroepsmolenaar (in Veen en in Wijk en Aalburg) en ik heb 25 jaar geleden mijn opleiding deels op de Sprangse molen gevolgd bij Machiel Treffers, die inmiddels meer dan 40 jaar verbonden aan de molen. Vandaag de dag ben ik in Sprang reservemolenaar, en ik assisteer Machiel waar ik kan. In die hoedanigheid hebben wij een zienswijze op het plan ingediend en ook beantwoord gekregen. Bij iedere ontwikkeling in de buurt van de molen moet de gemeente ervoor zorgen dat er voldoende rekening wordt gehouden met de zogenaamde molenbiotoop. Die is belangrijk om de molen voldoende wind te geven om te functioneren. En dit is een belangrijke voorwaarde voor instandhouding. Bij dit plan treedt er ook weer verlies van wind op. Dit is wederom theoretisch uitgerekend door een bureau middels computermodel. Conclusie: de windhinder van dit plan voor de molen is acceptabel.

Het probleem is dat bij iedere ontwikkeling er op deze manier naar wordt gekeken, en dat ieder afzonderlijk plan een theoretisch acceptabele hinder oplevert. In ongeveer 50 jaar hebben al die plannen cumulatief een onacceptabele en onwerkbare situatie van de molenbiotoop opgeleverd. We hebben daarom in onze zienswijze gevraagd aan het gemeentebestuur om een visie en een beleid op te stellen rondom de molen zelf. Antwoord van het college hierop: “Bij de beoordeling van bouwplannen rondom de molen wordt altijd gekeken en rekening gehouden met de molenbeschermingszone.” En daar wringt dus de schoen. Per plan heeft de gemeente de molen steeds op papier voldoende beschermd, maar in de praktijk is de gemeente nalatig geweest de totaalsom van de situatie rond de molen onder ogen te zien. De vraag die beantwoord zou moeten worden is: wat willen we in de toekomst eigenlijk met deze molen? En wat zijn de opties? Inmiddels staat er een molen met een WIA-uitkering. De vraag is nu hoeveel procent hij arbeidsongeschikt mag worden voordat hij volledig afgekeurd wordt en stil valt. Is dit plan misschien de druppel? Of een volgend plan? Of een daaropvolgend? Ook relevant is de overweging dat molen en omgeving elkaar in de tang hebben.

De planregels rondom de molenbiotoop en molenbeschermingszone leggen een beperking op allerlei ruimtelijke ontwikkelingen nu en in de toekomst, terwijl de molenbiotoop al zodanig is aangetast dat van een redelijk functioneren geen sprake meer kan zijn. Wat ook de motivatie bij de huidige molenaar en toekomstige molenaars om hier nog plezier uit te halen tot het nulpunt brengt. De toekomst ziet er somber uit. Van weinig kunnen draaien (malen lukt al amper meer) tot stilstand is maar een kleine stap. Een stilstaande molen is geen lang leven beschoren en moet veel vaker gerestaureerd worden, en draagt ook niet bij aan de beleefbaarheid. De molen op zijn huidige plek is al compleet uit zijn historische context gehaald. Zijn agrarische omgeving is veranderd in een stedelijke omgeving, het historische molenerf met molenaarshuis van Volkers is dit voorjaar gesloopt. De molen is een vreemde in zijn eigen omgeving geworden. En de molenaar voelt zich niet gehoord, terwijl hij zich vrijwillig en met een hoop vakmanschap inzet voor dit gemeentelijke bezit dat zo bijzonder en uniek is. Een visie en een beleid op de molen zelf ontwikkelen is een must geworden voor zijn voortbestaan. Er moeten keuzes worden gemaakt. Wij willen graag meedenken in oplossingen en verbeteringen. Want het steeds blijven hanteren van de salamitactiek zonder duidelijke visie voor de molen heeft geen toekomst.

Drie minuten zijn erg beperkt want er speelt nog zoveel meer. Tot slot wil ik de

fracties dan ook uitnodigen om zaterdag aanstaande eens op de molen te komen kijken om het hele verhaal te horen en te beleven en te zien. Mocht u zaterdag niet kunnen, dan maken wij met alle plezier een andere afspraak; de enig overgebleven eeuwenoude standermolen van de gehele Langstraat verdient een beter lot dan wat hem nu beschoren is. Ik dank u hartelijk en Machiel en ik hopen u op de molen te ontmoeten.