GEWIJZIGDE Bijlage 1 Beleidsnotitie burgerbegroting Waalwijk 2024
Tekst van het document
Burgerbegroting Waalwijk
Document:
Beleidsnotitie burgerbegroting Waalwijk 2024
Auteur:
Anouk Glaudemans / TMAO
Goedgekeurd door:
College van burgemeester en wethouders d.d.
InProces document:
Z…..
Vertrouwelijkheidsclassificatie:
Openbaar
Datum
Versie
Auteur
Omschrijving van de aanpassing
Inhoud 1.
Inleiding ..................................................................................................................... 3
2.
Aanleiding ................................................................................................................... 4
3.
Veranderinstrument ..................................................................................................... 5
4.
Het ontwerp ................................................................................................................ 7
5.
Het proces .................................................................................................................. 9
6.
Thema’s burgerbegroting ............................................................................................. 10
7.
Uitvoeringsregels ........................................................................................................ 11
8.
Financiën ................................................................................................................... 13
9.
Communicatie ............................................................................................................ 14
10.
Evaluatie ................................................................................................................ 15
11.
Tot slot .................................................................................................................. 16
Bijlage 1: uitwerking en tijdpad burgerbegroting .................................................................... 17 Bijlage 2: brainstorm thema’s burgerbegroting ...................................................................... 21 Bijlage 3: wenselijke uitgangspunten in communicatie ............................................................ 22
Burgerbegroting Waalwijk
2
1. Inleiding Met deze notitie informeren wij u over de burgerbegroting. Wat is het, wat zijn de mogelijke effecten, welk model kiezen we, welk ontwerp past daarbij en hoe gaan we het proces vormgeven? De informatie die we met u delen is gevoed door contact dat we hebben gehad met de projectleiders van de burgerbegroting in Antwerpen, Maastricht, Groningen, Genk en de gemeente Altena. Daarnaast hebben we de burgerbegrotingen in Breda, Woensel, Gent, Amsterdam en Duiven bestudeerd. Op een studiedag in Maastricht, georganiseerd door het kennisplatform burgerbegrotingen Nederland & Vlaanderen en het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners, vond veel inhoudelijke uitwisseling plaats en presenteerde dr. Kristof Jacobs zijn recente onderzoek naar burgerbegrotingen. Daarnaast hebben we zeker ook de verkenning doorgenomen die de gemeente Waalwijk in 2019 deed naar het concept burgerbegroting en geput uit de beleidsnotitie ‘Burgerbegroting Waalwijk, Waalwijk beslist’ die destijds is geschreven. Binnen de ambtelijke organisatie zijn verschillende collega’s (CSTR, TOOR/TORV, TREW, TLTH, TFIN, THRM) bevraagd tijdens bijeenkomsten van het projectteam burgerbegroting en is er overleg geweest met de kwartiermakers jongerenparticipatie.
Deze fysieke en geschreven bronnen hebben ons inzichten gegeven, zodat we het perspectief van de inwoner, van de interne organisatie en van de collega gemeenten mee kunnen nemen in het organiseren van de burgerbegroting in de gemeente Waalwijk. Vanuit de ervaringen in andere gemeenten leren we dat het belangrijk is om de burgerbegroting weg te houden van politieke invloeden. Dat geldt ook voor het proces. De inwoners maken geen onderscheid. De raad, het college en de ambtelijke organisatie vormen samen de gemeente. Voor het slagen van de burgerbegroting is het belangrijk dat we hierin samen een sterke eenheid vormen die als missie heeft het imago van de gemeente en het vertrouwen in de gemeente te versterken.
Burgerbegroting Waalwijk
3
2. Aanleiding In de huidige participatiesamenleving leeft de verwachting dat burgers verantwoordelijkheid nemen voor hun leven en directe leefomgeving. Een nieuwe relatie ‘overheid – burger’ ontstaat. In negatieve zin ervaren we deze nieuwe relatie in de ‘wij – zij denkwijze’, het tegenover elkaar komen staan, de polarisatie. Tegelijkertijd komt de nieuwe relatie ‘overheid – burger’ tot uiting in participatietrajecten waarin gelijkwaardige, constructieve gesprekken worden gevoerd en men samenwerkt. Hoe zou het zijn als we dit laatste uitbouwen en representatieve, participatieve en maatschappelijke democratie samen laten komen tot een succesvolle lokale democratie? In de gemeente Waalwijk hanteren we de handreiking participatie waarin vier niveaus van participatie op gemeentelijk niveau onderscheiden worden: meeweten, meedenken, meebeslissen en meedoen. We hebben een groei doorgemaakt in de burger meenemen in processen van beleid maken en uitvoeren. Meeweten en meedenken gebeurt al steeds meer, groei is mogelijk met betrekking tot meebeslissen en meedoen. In 2019 heeft de gemeente zich georiënteerd op de mogelijkheden van een burgerbegroting. Een afvaardiging van inwoners, ambtenaren, raadsleden en wethouders is op werkbezoek geweest in Antwerpen en Breda en er zijn gesprekken gevoerd met diverse partijen die een digitaal loket aanbieden voor burgerparticipatie.
Er heeft een burgerbegroting LAB plaatsgevonden, er is een enquête in het Inwonerspanel Sprekend Waalwijk uitgezet met een afsluitend rondetafelgesprek en er is een oriënterende avond in de raad geweest. Op basis hiervan is een start gemaakt met een beleidsnotitie. De oriëntatie is destijds gestopt met de conclusie dat we er nog niet aan toe waren. In het huidige coalitieakkoord is opgenomen dat de gemeente Waalwijk gaat starten met een pilot burgerbegroting. Tekstueel is dit als volgt verwerkt: ‘Waalwijkers zijn ondernemende mensen. Inwoners willen zelf richting geven en verantwoordelijkheid nemen voor hun directe leefomgeving. Soms door letterlijk aan de tekentafel te zitten. Het steeds vroeger betrekken van inwoners is goed voor het draagvlak en de betrokkenheid bij onze kernen en stad. We zijn niet bang om te pionieren met participatie en democratische vernieuwing. Bij pionieren hoort ook fouten maken en daarvan leren. Die handschoen pakken we op. In deze periode starten we met een burgerbegroting. We voeren dit traject twee keer uit.’ Onderstaande tabel geeft de in het coalitieakkoord voorgestelde middelen weer.
Projectkosten
2024
2025
€150.000
€150.000
2026
burgerbegroting Middelen
€500.000
€500.000
burgerbegroting
Burgerbegroting Waalwijk
4
3. Veranderinstrument Een burgerbegroting is een andere wijze van werken, door de hele organisatie en de samenleving heen. Het is een veranderinstrument om te komen tot een nieuwe samenwerkingsrelatie tussen inwoners en de gemeente. Het brengt vanzelfsprekendheden, zoals bestaande verhoudingen, gewoontes en systemen in beweging. Bij iedere verandering is het daarom van belang om te weten wat het doel is dat we met elkaar voor ogen hebben: start with the end in mind! Wat is een burgerbegroting? Een burgerbegroting is een besluitvormend proces waarin burgers meedenken en onderhandelen over het verdelen van publieke middelen van de gemeente ten behoeve van ambities en plannen op verschillende beleidsvelden. Het is een innovatieve manier van beleid maken en het vereist een grote mate van participatie, nauwkeurige planning en voorbereiding. Tijdens een burgerbegroting bepalen inwoners welke thema’s er in hun leefwereld toe doen, welk budget ze daaraan willen besteden, welke projecten daarbij een plek kunnen krijgen en voeren ze die projecten ook uit.
Een burgerbegroting doorloopt daarmee alle vier de niveaus uit onze handreiking participatie: meeweten, meedenken, meebeslissen én meedoen! Wat zijn de effecten van een burgerbegroting? We leren van collega gemeenten en uit onderzoek, dat een succesvolle burgerbegroting de kloof tussen overheid en burger verkleint, de lokale democratie versterkt, het wederzijds vertrouwen laat groeien en inwoners en gemeente een hoge tevredenheid ervaren met betrekking tot participatie. Er blijkt draagvlak voor de besteding van de middelen met gemeentebreed gedragen prioritering van beleidsthema’s. Het zorgt voor meer verbinding tussen en eigenaarschap bij inwoners ten aanzien van de ontwikkelingen in hun wijk en stad. Het versterkt de gemeenschap en de sociale veerkracht van individuen, wat leidt tot versterking van samenredzaamheid. Men ervaart als inwoner dat hij/zij invloed heeft. Het samen leren en overleggen tijdens ronde tafelgesprekken is een democratische school die zorgt voor meer inzicht in en begrip voor democratische processen. Wat veel inwoners niet weten, is dat de begroting het uitgangspunt is van alles wat er in de gemeente Waalwijk gebeurt. In de begroting worden de keuzes gemaakt in de benodigde investeringen in de gemeente. De gemeenteraad heeft het budgetrecht en stelt de begroting vast. Dat is wettelijk zo bepaald en dit blijft ook in de toekomst zo.
Met de burgerbegroting geeft de raad inwoners, voor een bepaald bedrag van de begroting, de ruimte om met andere inwoners tot keuzes te komen.
Burgerbegroting Waalwijk
5
Welke doelen hebben we voor ogen? Voor de burgerbegroting van de gemeente Waalwijk hebben we de volgende doelen: •
Inwoners voelen zich door het proces om samen tot een transparante en gedragen burgerbegroting te komen meer betrokken bij wat er in de gemeente Waalwijk gebeurt.
•
Inwoners benutten de ruimte om eigen ideeën en projecten in te dienen en na stemrondes te realiseren.
•
Inwoners hebben door het gesprek onderling beter inzicht gekregen in elkaars behoeften en mogelijkheden en gaan samen aan de slag in de uitvoering.
•
De burgerbegroting zorgt voor democratische verbreding en draagvlak.
•
De burgerbegroting zorgt voor het ontstaan van nieuwe samenwerkingsrelaties tussen inwoners onderling en tussen inwoners en gemeente, waarbij ook de interne organisatie leert op een co-creatieve manier te werken.
•
Het aantal inwoners dat meedoet aan de burgerbegroting Waalwijk stijgt jaarlijks, met diversiteit in achtergronden.
In het najaar van 2024 werken we de indicatoren uit waarop we bovenstaande doelen willen gaan evalueren en meten. We betrekken hier graag leden uit de raadswerkgroep Democratische vernieuwing, Sociaal Domein en/of Communicatie bij. Door het samen te doen, ontstaat er een nieuwe energie. Samen kunnen we de gemeente Waalwijk nog mooier en aantrekkelijker maken. Inwoners willen graag wat meer doen maar dan willen ze ook echt wat te zeggen hebben, over onderwerpen die ertoe doen in hun leefwereld. Met de burgerbegroting maken we een omschakeling in ons werken door een deel van het gemeentelijke budget beschikbaar te stellen aan inwoners om keuzes te kunnen maken in de benodigde investeringen in de gemeente. Vanzelfsprekend blijft de raad zijn waardevolle kaderstellende en controlerende functie en budgetrecht behouden. Het is aan de raad om vooraf te bepalen binnen welk kader de inwoners deze keuzes mogen maken.
Burgerbegroting Waalwijk
6
4. Het ontwerp In deze beleidsnotitie doen wij een voorstel voor een ontwerp burgerbegroting Waalwijk. We leggen bewust geen verschillende modellen voor omdat we de keuze voor het Antwerps model en de daarbij horende uitwerking hebben gebaseerd op het onderzoek dat in 2019 samen met inwoners, raadsleden, collegeleden en ambtenaren is gedaan. Daarnaast heeft dit model de afgelopen jaren zijn kracht en werkbaarheid bewezen, want het wordt in meerdere gemeenten in Nederland en Vlaanderen sinds 2014 gehanteerd. Tot slot wordt dit model sinds 2019 onderzocht door dr. Kristof Jacobs en zijn team. Dat wat werkt is met de jaren uitgebreid en verbeterd, dat wat minder werkt, is bijgesteld en aangepast. Wij geloven in een ambitieuze aanpak waarin we het anders doen dan tot nu toe op het terrein van burgerparticipatie. Daarnaast hoeven we het wiel niet opnieuw uit te vinden, want er zijn diverse voorbeelden waarvan we gebruik kunnen maken. Het is een ontwerp op hoofdlijnen zodat het ook de benodigde flexibiliteit biedt in de praktijk om te kunnen doen wat nodig is. Als de raad instemt, wordt het ontwerp vanaf oktober 2024 verder in detail uitgewerkt. De hoofdlijnen van het kader zijn: •
Model burgerbegroting Antwerpen als basis.
•
€ 500.000 middelen in 2025 en € 500.000 middelen in 2026.
•
€ 150.000 projectkosten in 2024 en € 150.000 projectkosten in 2025.
Het Antwerps model We kiezen voor het Antwerps model, omdat het past bij onze doelstellingen en dit model het meest uitgewerkt is, zowel in Nederland als daarbuiten. Het is regelmatig geëvalueerd en verbeterd. Dit levert veel informatie op over de aanpak en effecten van een burgerbegroting. Het Antwerps model kent 5 rondes: 1. Kiezen van thema’s. 2. Verdelen budget over de thema’s. 3. Indienen van projectvoorstellen. 4. Kiezen projecten en stemmen. 5. Uitvoer van de gekozen projecten. We werken deze rondes uit in hoofdstuk 5 en in bijlage 1. In bijlage 3 ziet u ze terugkomen als de communicatie op hoofdlijnen wordt benoemd. Middelen burgerbegroting Voor een geslaagde burgerbegroting is het essentieel dat de kaders en het beschikbare budget vooraf helder zijn, zodat inwoners weten welke ruimte er is om over te beslissen. Inwoners willen echt iets te zeggen hebben en hebben ook echt iets te zeggen omdat de middelen al bepaald zijn.
Burgerbegroting Waalwijk
7
De (veelheid aan) onderwerpen, de hoogte van het budget en de mate van zeggenschap bepalen uiteindelijk of mensen ook mee gaan doen. Daarom is er in het coalitieakkoord € 500.000 budget voor de burgerbegroting voorgesteld voor 2025 én 2026, in totaal dus 1 miljoen. Een substantieel bedrag dat laat zien dat we op een andere manier willen gaan werken. Een bedrag waarmee de inwoners kunnen investeren in de gemeente Waalwijk, het verschil kunnen maken in hun leefwereld en een bedrag dat voor hen een reden is om mee te doen. Uit onderzoek van dr. Jacobs blijkt het hebben van een vooraf vastgesteld budget ook als belangrijkste verschil tussen burgerberaden en burgerbegrotingen. Beiden gaan over lokale bekommernissen en dat raakt inwoners, maar bij een burgerbegroting is vooraf budget vrijgemaakt en dat maakt dat inwoners voelen dat er impact gemaakt kan worden. Het is het echte werk, er gaat iets gebeuren. Het vergroot de kans dat de unusual suspects (sneller) aanhaken. Projectkosten burgerbegroting Naast de opgenomen middelen is er ook budget opgenomen voor de projectkosten. De burgerbegroting moet immers georganiseerd worden. Voor 2024, het voorbereidende jaar is € 150.000 gereserveerd, idem voor 2025.
Deze gelden worden gebruikt voor de inzet van de projectleider en de communicatieadviseur én als werkbudget voor het organiseren van bijeenkomsten en het ontwikkelen van communicatiematerialen. Budgetrecht en uitvoeringsregels De raad stelt de kaders van de burgerbegroting vast en geeft de middelen voor de burgerbegroting vrij. De werkwijze binnen een burgerbegroting vereist duidelijke spelregels en een reglement zodat vooraf de kaders helder zijn en het proces van ronde 1 tot en met ronde 5 transparant is. Dit maakt voor en tijdens de burgerbegroting inzichtelijk wat wel en niet kan én het verkleint de kans op teleurstellingen. Heldere communicatie, transparantie en vertrouwen in het vastgestelde ontwerp zijn zeer belangrijk voor een succesvolle burgerbegroting. Tussen ronde 3 en ronde 4 van het Antwerps model (dit model wordt uitgebreid toegelicht in hoofdstuk 5) zit intern de toets door ambtenaren van de verschillende teams of ingediende projectvoorstellen voldoen aan het reglement van de burgerbegroting. De belangrijkste onderwerpen van dit reglement, dat in het najaar van 2024 wordt uitgewerkt, staan beschreven in hoofdstuk 7. Met deze werkwijze sluiten we aan bij de werkwijze van Antwerpen, Maastricht, Groningen en andere steden.
Burgerbegroting Waalwijk
8
5. Het proces 2025 is het jaar waarin de eerste burgerbegroting van start gaat, we ronde 1 tot en met 4 in zijn geheel doorlopen en een start maken met ronde 5. In het tweede jaar lopen er twee processen burgerbegroting: •
De uitvoer van de projecten van de burgerbegroting van het afgelopen jaar.
•
Het opnieuw doorlopen van ronde 1 tot en met 5 van het burgerbegrotingsproces voor uitvoer van projecten in het daaropvolgende jaar.
Bovenstaande is vergelijkbaar met het proces in Antwerpen. Dit geldt ook voor de werkwijze tijdens de bijeenkomsten. De inwoners kiezen zelf hoe vaak en waar zij deelnemen. De inwoners hoeven dus niet per se in elke ronde mee te doen. Daarnaast bieden wij in meerdere rondes naast fysieke bijeenkomsten een online variant. We zetten in op deelnemers uit alle lagen van de samenleving. Hieronder volgen de hoofdlijnen van het proces, met de toevoeging dat de namen van de verschillende rondes nog kunnen wijzigen, het is ‘work in progress’. De hoofdlijnen van het proces •
Voorbereiden burgerbegroting (september - december 2024).
•
Voedingsbodem creëren (oktober 2024 - begin 2025).
•
Ronde 1 ‘kiezen van thema’s’: vier startmomenten met het burgerbegrotingsspel (februari 2025) en een online ronde.
•
Ronde 2 ‘verdelen budget over de thema’s’: een budgetmarkt (maart 2025).
•
Ronde 3 ‘indienen van projectvoorstellen’: ideeën indienen (april - mei 2025), toetsing en verrijking ideeën (april - juli).
•
Ronde 4 ‘kiezen projecten en stemmen’: burgerbegrotingsfestival (september 2025) en online ronde.
•
Ronde 5 ‘uitvoer van de gekozen projecten’: uitvoering, monitoring en verantwoording (vanaf december 2025 - december 2026).
De uitwerking van deze te zetten stappen in het proces wordt uitgebreid beschreven in bijlage 1.
Burgerbegroting Waalwijk
9
6. Thema’s burgerbegroting Voor de burgerbegroting denken we in eerste instantie aan de volgende hoofdthema’s gebaseerd op het burgerbegrotings LAB in 2019 en geïnspireerd door collega gemeenten. Een brainstorm bij de thema’s vindt u in bijlage 2. •
Iedereen doet mee
•
Sport, spel en bewegen
•
Gezondheid
•
Veilige leefomgeving
•
Fiets- en voetpaden.
•
Groen in de openbare ruimte
•
Kunst en cultuur
•
Aantrekkelijk wonen en werken
Het is geen limitatieve opsomming, want ook thema’s als energie, circulariteit en klimaatadaptatie zien we graag terugkomen. Deze opsomming is bedoeld als richting en als start. De thema’s worden later in gesprek met inwoners nog aangevuld en eventueel opnieuw gerubriceerd. Ze worden uitgewerkt met aansprekende voorbeelden, zodat het voor iedereen ook duidelijk is wat er onder kan vallen. De onderwerpen die niet binnen de bevoegdheid van de burgerbegroting vallen en vooraf duidelijk worden vermeld, zijn: •
Individuele zorgvoorzieningen en jeugdzorg.
•
Provinciaal openbaar vervoer.
•
Gemeentereiniging & afvalverwerking.
•
Onderwijs.
•
Maatschappelijk vastgoed, sporthallen en zwembaden.
•
Professionele sportvoorzieningen.
•
Inzet op landelijke taken zoals veiligheid en ondermijning.
Voor beide opsommingen geldt dat het een eerste overzicht is. Het laatste kwartaal van 2024 wordt gebruikt om bij inwoners op te halen wat leeft en waar zij graag invloed op uitoefenen, zodat we tot een uitgebreide lijst met thema’s komen waarover we in ronde 1 van de burgerbegroting in gesprek gaan en inwoners uiteindelijk vijf thema’s kiezen voor de eerste editie van de burgerbegroting.
Burgerbegroting Waalwijk
10
7. Uitvoeringsregels Het is van belang dat we op het moment dat de burgerbegroting gaat draaien een helder reglement hebben wat we naar begrijpelijke spelregels kunnen vertalen. Het doel van het reglement is niet om de burgerbegroting ambtelijk dicht te timmeren. Het is een middel om ingediende projectvoorstellen licht te toetsen en om transparant te zijn in keuzes die we met elkaar maken. In het projectteam burgerbegroting is de opzet van het reglement al besproken en in het college zijn kaders opgehaald. Dit heeft geleid tot onderstaande eerste opzet van uitvoeringsregels die later met ondersteuning van de jurist worden uitgewerkt tot een gedegen reglement dat daarna weer wordt vertaald tot spelregels op B1 niveau. Algemeen •
Projecten komen ten goede aan de inwoners van de gemeente Waalwijk, vinden plaats binnen zijn gemeentegrenzen en passen bij de bevoegdheden van de gemeente Waalwijk.
•
Projecten in de buitenwereld vinden plaats in de openbare ruimte en zijn niet in strijd met projecten opgenomen in de meerjarenplanning van de gemeente Waalwijk.
•
•
Iedereen, vanaf de middelbare schoolleeftijd, wonend in de gemeente Waalwijk: o
kan deelnemen aan één of meerdere rondes van de burgerbegroting;
o
mag stemmen tijdens een fysiek en/of online moment;
o
mag een projectvoorstel indienen (een minderjarige samen met een volwassene);
o
behalve zij die intern beslissen en toekennen.
Iedereen, vanaf de middelbare schoolleeftijd, wonend buiten de gemeente Waalwijk (mensen buiten de gemeente Waalwijk kunnen ook een goed idee hebben voor de inwoners van de gemeente Waalwijk):
•
o
mag een projectvoorstel indienen (een minderjarige samen met een volwassene);
o
behalve zij die intern beslissen en toekennen.
De burgerbegroting ondersteunt geen levensbeschouwelijke evenementen, fondsenwerving, commerciële activiteiten of activiteiten met politieke doeleinden.
Ronde 1 •
Op basis van een lijst met burgerbegrotingsthema’s bepalen de deelnemers aan ronde 1 bij consensus welke vijf burgerbegrotingsthema’s doorgaan naar ronde 2 en leidend zijn voor de in te dienen projectvoorstellen.
Ronde 2 •
De deelnemers aan ronde 2 verdelen bij consensus de middelen van de burgerbegroting over de vijf gekozen burgerbegrotingsthema’s.
Ronde 3 •
Natuurlijke personen (privépersoon) en rechtspersonen (een vereniging of stichting) mogen een projectvoorstel indienen.
Burgerbegroting Waalwijk
11
•
Projecten mogen geen winstoogmerk hebben.
•
Een ingediend projectvoorstel moet passen binnen de in ronde 1 bepaalde thema’s en de in ronde 2 daaraan toegekende budgetten.
•
Het project betreft een nieuwe activiteit of extra aanbod met meerwaarde voor inwoners en heeft een eenmalig karakter.
•
Het benodigde projectbudget mag maximaal 50% van het betreffende themabudget bedragen tot een maximum van € 100.000.
•
Ieder projectvoorstel wordt door de ambtelijke organisatie getoetst aan de hand van het (nog op te stellen) reglement burgerbegroting.
•
Na toetsing van een projectvoorstel krijgt de indiener, indien nodig, vanuit de ambtelijke organisatie advies om het projectvoorstel te complementeren, verduidelijken en/of te verbeteren.
Ronde 4 •
Alle inwoners (vanaf de middelbare school) van de gemeente Waalwijk mogen hun stem uitbrengen.
Ronde 5 •
Natuurlijke personen kunnen per editie van de burgerbegroting maximaal € 5.000 subsidie ontvangen.
•
Rechtspersonen kunnen per editie van de burgerbegroting maximaal € 100.000 subsidie ontvangen.
•
Een projectvoorstel moet naar het oordeel van de ambtelijke organisatie op de door initiatiefnemer voorgestelde wijze (planning, budget, wet- en regelgeving) binnen 12 maanden uitgevoerd kunnen worden vanaf het moment van toekennen van de subsidie.
•
•
Projecten worden in principe uitgevoerd door de indiener, maar eventueel ook: o
door de indiener en de gemeente samen;
o
door de indiener en een derde samen.
College, raad en ambtenaren worden over de stand van zaken van de uitvoer van de projecten op verschillende wijzen geïnformeerd, via presentaties, het interactieve participatieplatform, intranet en/of een raadsinformatiebrief.
•
Inwoners en andere geïnteresseerden worden over de stand van zaken van de uitvoer van de projecten geïnformeerd via het interactieve participatieplatform, sociale media en lokale media.
Burgerbegroting Waalwijk
12
8. Financiën Voor de begrotingsjaren 2024 en 2025 is er een bedrag van € 150.000 gereserveerd voor de projectkosten van de burgerbegroting, toegewezen aan kostenplaats 6608105. Dit wordt gebruikt voor de inzet van de projectleider en de communicatieadviseur en als werkbudget. Bovendien zijn er voor het project burgerbegroting middelen beschikbaar gesteld aan de inwoners van de gemeente Waalwijk, die incidenteel zijn geraamd op € 500.000 in zowel 2025 als 2026 onder kostenplaats 6608100. Dit zijn de middelen die in ronde 2 van de burgerbegroting verdeeld worden over de door inwoners gekozen thema’s in ronde 1. Als na deze verdeling de themabudgetten bekend zijn, gaan inwoners in ronde 3 projectvoorstellen indienen. In onderstaande tabel vindt u het overzicht van de reserveringen en kostenplaatsen zoals ze meegenomen zijn in de meerjarenbegroting. Kostenplaats
Omschrijving
2024
2025
6608105
Projectkosten
€ 150.000
€ 150.000
2026
burgerbegroting 6608100
Middelen
€ 500.000
€ 500.000
burgerbegroting
In ronde 5 van de burgerbegroting worden de middelen uiterlijk 31 december 2025 aan de indieners van de gekozen projecten verstrekt, zodat het valt onder de begroting van 2025. De prestatie zal door de indiener in 2026 geleverd worden. Als de raad instemt, wordt het financiële ontwerp vanaf oktober 2024 in detail uitgewerkt. Denk aan de wijze van toekennen van subsidies, aan het bestaande inkoopbeleid en aanbestedingen, aan de financiële verantwoording tijdens en na uitvoer van de projecten etc. De afdeling financiën wordt sterk betrokken bij de uitwerking van het financiële ontwerp.
Burgerbegroting Waalwijk
13
9. Communicatie De burgerbegroting Waalwijk kan alleen maar floreren met goede en dynamische communicatie. In dit hoofdstuk beschrijven we de hoofdlijnen van de communicatie-aanpak. Op het moment dat de kaders van de burgerbegroting zijn vastgesteld wordt het communicatieplan voor zowel de interne als de externe communicatie geschreven. Denk aan de inkleuring van de randvoorwaarden (de facilitering van de interne medewerkers en het projectteam burgerbegroting), de ontwikkeling van de instrumenten (fysieke participatie instrumenten, werkvormen, website en interactief participatieplatform), de verschillende media die we gaan inzetten en nog veel meer. Een toelichting op de uitgangspunten in de communicatie vindt u in bijlage 3. Het is van belang dat de implementatie van de burgerbegroting breed gedragen wordt en dat inwoners en medewerkers van de gemeente Waalwijk weten wat er gaat gebeuren en wat men kan verwachten. We nemen alle partijen zo veel als mogelijk aan de voorkant mee. In lijn met de informatiestroom naar buiten, is de afstemming met onze collega’s net zo belangrijk. Hoe zorgen we ervoor dat de interne medewerkers zich ondersteund door, betrokken bij en verbonden met de burgerbegroting voelen? De volgende principes worden daarbij in acht genomen: •
We zijn ontvankelijk voor meedenkers en moedigen samenwerking aan.
•
We delen ambities met elkaar maar zijn ook realistisch.
•
We houden elkaar op de hoogte van actuele gebeurtenissen.
•
We zorgen voor een omgeving waarin samen leren centraal staat en we steeds zeggen ‘Hoe kan het wel’.
Communicatiedoelstellingen Werken aan een groot project zoals de burgerbegroting vraagt het hebben van heldere doelstellingen en ook hiertoe doen we nu een eerste aanzet: •
Bewustwording vergroten en mogelijkheden laten zien bij inwoners, waarbij we jongeren expliciet meenemen.
•
Verbondenheid versterken bij ambassadeurs en sleutelfiguren.
•
Aanzetten tot betrokkenheid en interactie van zoveel mogelijk inwoners, waarbij ook wordt ingezet op het bereiken van diverse kwetsbare doelgroepen.
Flexibele strategie De komende maanden gaan we een gestructureerd communicatieplan neerzetten met een heldere rode draad en uitwerkingen op detailniveau. Tegelijkertijd realiseren we ons dat de burgerbegroting een experiment is voor de gemeente Waalwijk. Dit betekent dat we ook flexibel moeten zijn door te schakelen in het moment en te organiseren wat nodig is. Zo kan er gaandeweg de burgerbegroting worden ingespeeld op nieuwe inzichten en veranderende omstandigheden.
Burgerbegroting Waalwijk
14
10. Evaluatie Werken met een burgerbegroting is één groot experiment. Gaat het lukken om inwoners te enthousiasmeren? Doen er mensen mee vanuit diverse achtergronden? Lukt het om ook echt meer betrokkenheid en eigenaarschap te creëren bij inwoners? Komen er projecten uit voort die werkelijk vernieuwend zijn en bijdragen aan de (strategische) ontwikkeling van de gemeente Waalwijk? Levert de burgerbegroting de democratische vernieuwing op? Waar zitten de inverdieneffecten de komende jaren? Evaluatie is dan ook belangrijk om ons handelen bij te stellen en te verbeteren. Naast de evaluatie na iedere ronde biedt een jaarlijkse evaluatie aan het einde van het proces ons de gelegenheid om te leren en het proces bij te stellen en sturen waar nodig, zodat we de Waalwijkse burgerbegroting verder kunnen ontwikkelen. Deze evaluatie geven we informeel vorm. In gesprek met de deelnemers, inwoners, het college, de raadswerkgroepen (Democratische vernieuwing, Sociaal Domein en/of Communicatie) en het projectteam bespreken we de ervaringen en de verbeterpunten. Een eerste echte effectmeting is pas mogelijk in 2027. Als we starten in 2025 vindt de uitvoering van de projecten plaats in 2026. Daarbij bestaat er een grote kans dat resultaten pas in 2027 echt zichtbaar zijn (afhankelijk van complexiteit van het project).
De verwachting is dat meer mensen mee gaan doen als ook de eerste resultaten zichtbaar worden. Vandaar dat we voorstellen om de eerste effectmeting in 2027 te doen. De indicatoren voor deze meting kunnen worden afgeleid van de omschreven doelen in hoofdstuk 3. De eerste aanzet tot meetbare indicatoren is in ieder geval: •
Het aantal inwoners dat meedoet aan de burgerbegroting Waalwijk en de stijging hierin. Het streven is dat in 2025 5% van de inwoners meedoet.
•
De realisatie van het aantal projecten. Het streven is dat 90% van de projecten die worden gekozen ook wordt gerealiseerd (in verband met onvoorzienbare omstandigheden).
•
De tevredenheid van inwoners over het doorlopen proces en het resultaat. Het streven is dat minimaal 70% van de deelnemers tevreden is over het doorlopen proces en het resultaat en dat ze deze beide onderwerpen met een voldoende scoren.
•
De mate waarin eigenaarschap wordt ervaren. Het streven is dat 70% van de deelnemers aangeeft dat zij zich door het proces meer betrokken, meer eigenaar voelt van wat er in de gemeente Waalwijk gebeurt.
•
De mate waarin de burgerbegroting heeft gezorgd voor democratische verbreding en draagvlak. Het streven is dat de 5% deelname van inwoners ook geldt voor de deelname vanuit de diverse doelgroepen.
•
De mate waarin de burgerbegroting een andere, meer co-creatieve manier van werken heeft gecreëerd. Het streven is dat 70% van de projectindieners en interne medewerkers tevreden is en de onderlinge samenwerking met een voldoende scoort.
Burgerbegroting Waalwijk
15
11. Tot slot Iedere dag leren we bij over het concept burgerbegroting. Met deze beleidsnotitie hebben we u in hoofdlijnen en zeker ook al op bepaalde momenten in detail meegenomen in het concept burgerbegroting en de kaders die we voor ogen hebben, waardoor het steeds meer vorm krijgt én begint te leven! Het is tijd om met inwoners in gesprek te gaan en hun stem mee te nemen in het uitwerken van de burgerbegroting. We kijken uit naar het vervolg.
Burgerbegroting Waalwijk
16
Bijlage 1: uitwerking en tijdpad burgerbegroting Voorbereiding proces (september - december 2024) De invulling van het proces moet vorm krijgen, de randvoorwaarden moeten verder worden ingekleurd, de instrumenten moeten worden ontwikkeld en de communicatie moet goed worden voorbereid, zodat inwoners en intern de collega’s ook weten wat er gaat gebeuren en wat er verwacht kan worden. Het werken met een burgerbegroting is een andere manier van werken. Door de hele organisatie heen. Door middel van voorlichting, workshops en communicatie bereiden we de medewerkers voor op de nieuwe werkwijze en blijven we ook gedurende het proces leren en ontwikkelen om de werkwijze hierin te verbeteren en te borgen. Naast de inzet van de projectleider en communicatieadviseur vraagt het proces ook om de inzet van collega’s tijdens het toetsen van de ingediende projectvoorstellen aan het reglement. Sinds januari 2024 is er een projectteam met medewerkers uit verschillende teams. Daarnaast is het van belang om inwoners en leden uit de raadswerkgroep Democratische vernieuwing, Sociaal Domein en/of Communicatie te betrekken zodat zij het proces volgen, ons adviseren en we samen bouwen aan de verdere uitwerking.
Voedingsbodem creëren (oktober 2024 - begin 2025) Uit de inbreng van de raad, het LAB en Inwonerspanel in 2019 en uit contact met collega gemeenten blijkt dat het erg belangrijk is dat zoveel mogelijk inwoners, van jong tot oud, deelnemen en dat er veel diversiteit is in inwoners. Het streven is dat uiteindelijk 10% van de inwoners, ook uit diverse (kwetsbare) doelgroepen, bereikt wordt. Dit is een groeimodel. In het begin ligt dit aantal naar verwachting lager omdat inwoners veelal eerst willen zien wat deelname oplevert. 2500 deelnemers (5%) is een mooi streven voor het eerste jaar, maar we houden er ook rekening mee dat we niet boven de 1500 deelnemers uitkomen. Daarom willen we inzetten op het creëren van een goede voedingsbodem, zodat inwoners weten wat we gaan doen. Dit doen we eind 2024 en begin 2025 ter voorbereiding op het vervolg van het proces. Naast de start van de communicatiecampagne, bouwen we met diverse activiteiten aan een netwerk. We trekken op ludieke manieren de wijk in, denken aan het organiseren van inloopsessies in verschillende wijken en doelgroepsessies bij maatschappelijke partners om mensen te enthousiasmeren, persoonlijk uit te nodigen en voor te bereiden op wat er gaat komen. Met werkvormen helpen we mensen hun ideeën goed naar voren te brengen.
Daarnaast verlagen we hiermee de drempel om mee te doen omdat mensen bekend raken met de burgerbegroting. Dit veranderproces vraagt ook allerlei ‘verrassende’ acties, buiten de gebaande paden en dichtbij mensen. Dit werken we de komende periode verder uit.
Burgerbegroting Waalwijk
17
Ronde 1 ‘kiezen van thema’s’: vier startmomenten met het burgerbegrotingsspel (februari 2025) en een online ronde Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk mensen meedoen aan de burgerbegroting organiseren we vier startmomenten: Eén in Waalwijk-Noord, één in Waalwijk-Zuid, één in Sprang-Capelle en één in Waspik. Inwoners kunnen meedoen aan een startmoment naar eigen keuze, op het moment dat het hen uitkomt. De startmomenten zijn dus niet wijkgebonden georganiseerd, maar wel dichtbij inwoners om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Iedereen die geïnteresseerd is, kan deelnemen. Daarnaast willen we door middel van loting 1000 inwoners selecteren en uitnodigen. Ook op deze manier werken we aan diversiteit in de deelnemers. Tijdens de startmomenten krijgen inwoners uitleg over de burgerbegroting. Ook krijgen zij inzicht over welke thema’s zij kunnen beslissen en welke thema’s niet binnen de burgerbegroting vallen. Vervolgens beslissen zij samen met andere inwoners welke thema’s zij belangrijk vinden voor de budgetmarkt, de volgende ronde in het proces. Per tafel wordt er een selectie gemaakt. Een selectie waar iedereen aan tafel het mee eens is. In februari kunnen inwoners ook online stemmen op thema’s. Vanuit de vier startmomenten en het online stemmen gaan de vijf meest gekozen thema’s door naar de budgetmarkt.
Deze vijf gekozen thema’s worden direct na afloop van de laatste sessie gepresenteerd en op het interactieve participatieplatform gedeeld. Ervaring leert dat het belangrijk is dat elke stap transparant voor inwoners verloopt. Vandaar de directe communicatie hierover. Aan het einde van deze ronde zijn de vijf thema’s voor de burgerbegroting bekend. Ronde 2 ‘verdelen budget over de thema’s’: een budgetmarkt (maart 2025) In maart wordt er een budgetmarkt georganiseerd. Op de budgetmarkt verdelen de inwoners € 500.000 over de gekozen vijf thema’s. Per tafel wordt aan de hand van fiches het budget over de vijf thema’s verdeeld. Een verdeling waar iedereen aan tafel het mee eens is. De verdeling van het budget komt bijvoorbeeld als volgt tot stand: iedere deelnemer krijgt 10 fiches met een waarde van € 5.000, dus in totaal heeft iedere deelnemer € 50.000 te verdelen. We tellen de inzet per thema bij elkaar op en dat delen we door het gemiddelde aantal tafels. Zo komen we tot de uitslag. De verdeelde budgetten per thema worden direct na afloop van de sessie op de budgetmarkt gepresenteerd en online op het interactieve participatieplatform. Aan het einde van deze ronde zijn de budgetten per thema voor de burgerbegroting bekend.
Ronde 3 ‘indienen van projectvoorstellen’: ideeën indienen (april - mei 2025), toetsing en verrijking ideeën (april - juli) Deze ronde bestaat uit twee onderdelen: •
Ideeën indienen aan de hand van een projectvoorstel (april – mei 2025).
•
Toetsing en verrijking van de ideeën (april – juli 2025).
Burgerbegroting Waalwijk
18
In april worden inwoners uitgenodigd om projectvoorstellen in te dienen. Iedereen mag meedoen zolang het idee ten goede komt aan de gemeente Waalwijk, past binnen de vijf gekozen thema's en de daarbij behorende budgetten. Inwoners voeren het idee zelf of met een groep mede indieners uit. Het indienen van projectvoorstellen kent een deadline medio mei. Een projectvoorstel wordt via een aanvraagformulier ingediend, zowel schriftelijk als online. We denken aan het organiseren van workshops waarbij we de indieners helpen met het indienen van het projectvoorstel. We nemen niet de pen ter hand, we stellen vragen en denken hardop mee. We zijn procesbegeleiders. Vanaf het moment dat de projectvoorstellen zijn ingediend, vindt intern de toetsing op haalbaarheid en uitvoerbaarheid plaats aan de hand van het reglement. Dit gebeurt door het projectteam dat de projectvoorstellen beoordeelt samen met enthousiaste collega’s die graag procesmatig willen meedenken en begeleiden. Ook hier geldt dat we niet mee gaan schrijven om het voorstel te verbeteren. De indiener krijgt feedback met onderbouwing vanuit het reglement waarom het voorstel niet uitvoerbaar en/of haalbaar is en krijgt de kans om het voorstel aan te passen zodat het voldoet aan het reglement en door kan naar ronde 4, het burgerbegrotingsfestival.
Het met meer mensen dan enkel het projectteam toetsen van de projectvoorstellen heeft meerdere voordelen, zowel extern als intern. Ten eerste vergroot het de kans op haalbare en uitvoerbare projectvoorstellen doordat we een sparringpartner zijn van de indiener om zijn eerste idee te vervolmaken tot een projectvoorstel dat voldoet aan de voorwaarden. De procesbegeleider is vraagbaak, doorverwijzer, vragensteller en neemt niet het schrijven van het projectvoorstel over. Ten tweede zorgt het werken met procesbegeleiders dat intern de werklast ten tijde van het beoordelen van de projectvoorstellen verdeeld wordt omdat we met meer mensen dan enkel het projectteam het beoordelen van de voorstellen op ons nemen. Tot slot zorgt het werken met procesbegeleiders voor het sneller verspreiden van het concept burgerbegroting door de ambtelijke organisatie. Niet enkel de projectleider en de leden van het projectteam maken zich de burgerbegroting eigen, maar meer mensen in de organisatie zijn erbij betrokken, praten erover, doorleven het, waardoor het sneller een onderdeel van ons werk wordt. Participatie is iets wat je doorleeft en niet iets wat je erbij doet. Wil je mensen intern en extern meekrijgen dan zijn houding en taal alles.
Het is belangrijk om te bepalen wat wij met elkaar willen uitstralen en uitzenden! De belangrijkste items van het reglement zijn bepaald (u vindt deze in hoofdstuk 7) en deze worden in het najaar van 2024 uitgewerkt tot een reglement burgerbegroting. Daarnaast geldt de algemene regel dat de burgerbegroting geen levensbeschouwelijke evenementen, fondsenwerving, commerciële activiteiten of activiteiten met politieke doeleinden ondersteunt. Het regelement wordt vooraf duidelijk gecommuniceerd, net als de spelregels (vertaling van het reglement).
Burgerbegroting Waalwijk
19
Na toetsing worden de projectideeën die doorgaan naar de volgende ronde met een korte omschrijving online gedeeld op het interactieve participatieplatform, zodat iedereen kan zien op welke projecten gestemd kan worden. Aan het einde van deze ronde is er een lijst met ingediende projectvoorstellen die door gaan naar het burgerbegrotingsfestival. Ronde 4 ‘kiezen projecten en stemmen’: burgerbegrotingsfestival (september 2025) en online ronde In september vindt het burgerbegrotingsfestival plaats. Hier kiezen inwoners welke projecten het komende jaar middelen ontvangen van de in het totaal beschikbare € 500.000. In elke ronde bespreken de inwoners met elkaar aan tafel de ingediende projectvoorstellen per thema. Hier kiest elke tafel een aantal projecten per thema. Een keuze waar iedereen aan tafel het in consensus mee eens is. Uiteindelijk worden de scores van alle tafels opgeteld en de begeleiders kijken vervolgens welke projecten binnen het budget van het thema passen. In september kunnen inwoners ook online stemmen op de projecten. De uitslag wordt direct na afloop van het burgerbegrotingsfestival gedeeld en online op het interactieve participatieplatform. Aan het einde van deze ronde zijn de gekozen projecten die uitgevoerd gaan worden bekend.
Ronde 5 ‘uitvoer van de gekozen projecten’: uitvoering, monitoring en verantwoording (vanaf november 2025 - december 2026) Na het burgerbegrotingsfestival wordt de uitvoering voorbereid. Inwoners zijn projectleider van hun eigen project. Daarnaast krijgt elk project intern een procesbegeleider toegewezen. Samen met de indiener, wordt er een zo eenvoudig mogelijke overeenkomst opgesteld waarin de gemaakte afspraken worden vastgelegd. Naarmate de omvang van het project toeneemt, kunnen ook de afspraken in de overeenkomst toenemen. De initiatiefnemer zorgt er voor dat het project binnen een jaar (vanaf ontvangst van de gelden) wordt gerealiseerd. De projectleider burgerbegroting ondersteunt waar nodig en monitort de uitvoering van alle projecten. De communicatieadviseur zorgt voor terugkoppeling via verschillende communicatiekanalen zodat de burgerbegroting meer gaat leven en steeds meer bekendheid krijgt. Gedurende het uitvoeringsjaar wordt de gemeenteraad geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. Op deze manier is het voor iedereen, zowel de deelnemers, als de inwoners, als de raad, als het college, als de medewerkers van de gemeente op elk moment duidelijk wat de stand van zaken is. Aan het einde van deze ronde zijn de gekozen projecten gerealiseerd.
Burgerbegroting Waalwijk
20
Bijlage 2: brainstorm thema’s burgerbegroting Voor de burgerbegroting denken we in eerste instantie aan de volgende hoofdthema’s gebaseerd op het burgerbegrotings LAB in 2019 en geïnspireerd door collega gemeenten. Iedereen doet mee: o.a. ontmoetingen in de buurt, projecten voor kwetsbare inwoners, interculturele projecten, dagbesteding in de wijk, hulp dichtbij, burenhulp, taalvaardigheid. Sport, spel en bewegen: o.a. promotie van sport(evenementen), betere sportvoorzieningen, speelterreinen, activiteiten voor kwetsbare inwoners, buurt in beweging, bewustwording. Gezondheid: o.a. gezond eten, gezonde sport- en schoolkantines, projecten voor kwetsbare inwoners, nieuwe vormen van zorg dichtbij mensen, mantelzorg en langer zelfstandig wonen stimuleren, digitale hulpmiddelen, bewustwording. Veilige leefomgeving: o.a. aantrekkelijke inrichting, verlichting, kindvriendelijke leefomgeving, veiligheid in de buurt, verkeersveiligheid, preventie activiteiten, bewustwording. Fiets- en voetpaden: o.a. nieuwe, betere paden, veilige routes naar scholen, fietsenstallingen, stimuleringsmaatregelen. Groen in de openbare ruimte: o.a. bomen, parken, plantsoenen, biodiversiteit, gemeenschapstuinen, voedselbossen, experimenteel groen. Kunst en cultuur: o.a.
kunst in de openbare ruimte, initiatieven rondom cultureel erfgoed, kunsten cultuurprojecten in de buurt of op scholen, nieuwe kunst- en cultuuruitingen. Aantrekkelijk wonen en werken: o.a. nieuwe woon-, werk- en leerconcepten (voor jongeren), smart city. Het is geen limitatieve opsomming, want ook thema’s als energie, circulariteit en klimaatadaptatie zien we graag terugkomen. Deze opsomming is bedoeld als richting en als start. De thema’s worden later in gesprek met inwoners nog aangevuld en eventueel opnieuw gerubriceerd. Ze worden uitgewerkt met aansprekende voorbeelden, zodat het voor iedereen ook duidelijk is wat er onder kan vallen.
Burgerbegroting Waalwijk
21
Bijlage 3: wenselijke uitgangspunten in communicatie In de burgerbegroting Waalwijk zijn vijf rondes (fasen) te onderscheiden. Voorafgaand aan de burgerbegroting dient een gedegen voorbereiding en bij afronding een evaluatie plaats te vinden. Dit maakt dat er een fase 0 en fase 6 gecreëerd worden. Schematisch is dit terug te vinden in onderstaand schema. Dit schema is een groeidocument waarin bij nieuwere versies telkens bijstellingen plaats zullen vinden. Fasen
Intern
Extern
0
Voorbereiden + collega’s
Vooraankondiging
enthousiasmeren
‘Vanaf januari 2025 gaan we starten met de burgerbegroting’
1 Thema’s kiezen
Nader te
2 Themabudgetten
bepalen.
3 Projectvoorstellen indienen 4 Stemronde 5 Uitvoering 6
Evaluatie en monitoring
Begeleiding en evaluatie
van fase 1 t/m 5
proces
Wenselijke uitgangspunten Hoe informeren we de gemeente Waalwijk over de burgerbegroting? En belangrijker: hoe enthousiasmeren en betrekken we zoveel mogelijk verschillende inwoners? De aanpak is gebaseerd op de volgende principes: •
We sluiten aan bij waar de mensen zijn en waar het gesprek plaatsvindt.
•
We zorgen ervoor dat offline en online communicatie elkaar versterken.
•
We omarmen onze huidige ambassadeurs en sleutelfiguren en zetten in op het vinden van nieuwe ambassadeurs en sleutelfiguren.
•
We bewegen mee: met ruimte voor initiatief, transparantie en flexibiliteit.
•
We communiceren verrassend en op maat. Uitingen sluiten aan bij diverse doelgroepen.
•
We zetten naast informeren in op het aanzetten tot interactie.
Ruimte voor experiment Niet eerder werd in de gemeente Waalwijk een burgerbegroting beproefd. Daarom is in de communicatie ook ruimte geboden voor experimenteren. We willen graag meningen en perspectieven, van alle ‘groepen’, voldoende vertegenwoordigen en horen. Om dit te bereiken, ligt het voor de hand dat op nieuwe manieren te proberen en moeten we flexibel zijn.
Burgerbegroting Waalwijk
22
Stel dat er naar het eerste event maar vijftien deelnemers komen, dan volgt een analyse en wordt voor het tweede event een andere of intensievere aanpak bedacht. Bovendien kent de burgerbegroting verschillende rondes. Waar in de eerste en tweede ronde de inwoners worden uitgenodigd om samen de thema’s te bepalen en de gelden te verdelen, is het in de derde ronde vooral zaak inwoners uit te dagen om met projectvoorstellen te komen. Hierbij past geen in beton gegoten marsroute, wel een flexibele strategie met mijlpalen aan de hand van een aantal uitgangspunten. Eigen gezicht De burgerbegroting heeft een eigen herkenbaar nog te ontwerpen logo en stijl. Het logo is zichtbaar bij alle door de burgerbegroting georganiseerde events, gerealiseerde en nog te realiseren projecten. De projecten vormen daarmee stevige promotie voor volgende edities. We omarmen onze ambassadeurs Het informeren en enthousiasmeren van Waalwijkers voor de burgerbegroting is een gezamenlijke opgave. College, raad en organisatie, maar ook het maatschappelijk middenveld, zoals buurtnetwerken, (vrijwilligers)organisaties en onderwijsinstellingen, zal worden aangesproken. Ambassadeurschap vormt een centraal element in de communicatie. Daar horen ook passende ‘toolkits’, zoals posters, flyers, foto’s, kant en klare onlineberichten bij die ambassadeurs in staat stellen hun rol te vervullen.
Transparantie Transparantie is van groot belang. Alle stappen moeten zichtbaar en te volgen zijn voor deelnemers en andere belangstellenden. Van de gemaakte keuzes, tot de ingediende projecten, het aantal behaalde stemmen en de gerealiseerde projecten. De burgerbegroting is immers van, door en voor de inwoners, de gemeente faciliteert het proces. Het interactieve participatieplatform vormt daarvoor de centrale informatiebron. Inclusie De Waalwijkse burgerbegroting is van en voor iedereen. Alle inwoners moeten kunnen deelnemen. Dat vergt een brede communicatieaanpak, waarbij de focus ligt op de gemeente Waalwijk en zijn inwoners. Ook hier is het uitgangspunt steeds ‘Hoe kan het wel’. Geen radiostiltes We communiceren continu en laten geen radiostiltes vallen. Tijdens een editie van de burgerbegroting communiceren we over het proces, de ingeplande bijeenkomsten, de ingediende projecten en de gemaakte keuzes. Gedurende het jaar informeren we over de voortgang van de projecten die worden uitgevoerd en maken we inwoners warm voor een nieuwe ronde van de burgerbegroting. Zo werken we aan de bekendheid en de groei van de Waalwijkse burgerbegroting.
Burgerbegroting Waalwijk
23
Zichtbaar en aanspreekbaar Het project van de burgerbegroting is voortdurend zichtbaar en aanspreekbaar. Dat doen we met een set van communicatiemiddelen, maar ook heel simpel door eenvoudig benaderbaar te zijn. Het projectteam krijgt een eigen emailadres en telefoonnummer. Een gesprek kan altijd! Meet where the locals do We zijn waar de inwoners zijn, offline en online. Offline organiseren we de events zoveel mogelijk in de buurten. We maken gebruik van een brede mix aan communicatiemiddelen, zeker ook op papier. Online zijn we aanwezig via het interactieve participatieplatform en sociale media. Maar evengoed bezoeken we het buurthuis of lopen we rond op de weekmarkten om mensen te informeren en informatie op te halen. We investeren in het bereiken van afwezige doelgroepen door ze nog nadrukkelijker op te zoeken in hun leefwereld. Serieus en speels Voor de besluitvormingsmomenten maken we gebruik van simpele en speelse methodieken. Die combinatie van serieus en speels creëert een prettige sfeer voor een goed gesprek tussen inwoners. Ook alle andere faciliteiten, zoals locatie, ruimte-indeling, etc. moeten ondersteunend zijn aan dit gesprek en bijdragen aan een aangename avond. Gerealiseerde projecten Ervaringen bij collega gemeenten leren ons dat de door de burgerbegroting mogelijk gemaakte projecten de meest waardvolle promotie vormen.
Inwoners worden immers rechtstreeks geconfronteerd met de resultaten en zien wat kan. Alle gerealiseerde projecten moeten het logo van de burgerbegroting dan ook zichtbaar gebruiken in al hun uitingen. Daarnaast zullen de gerealiseerde projecten terugkomen in de online en offline communicatie ter promotie van een eventuele volgende editie.
Burgerbegroting Waalwijk
24