GEWIJZIGD RV Nota van Uitgangspunten voor de begroting 2024

GEWIJZIGD Raadsvoorstel (wijzigingen met geel gemarkeerd) Dossier: Datum collegevergadering: Onderwerp:

16 mei 2023 Nota van Uitgangspunten voor de begroting 2024

0. Adviespunten/beslispunten 1. De uitgangspunten zoals die zijn vermeld in de bij dit voorstel behorende Nota van Uitgangspunten voor de samenstelling van de Begroting 2024 vast te stellen.

1. Aanleiding? Op grond van de financiële verordening 2020 van de gemeente Waalwijk (ex artikel 212 Gemeentewet) stelt de raad jaarlijks de uitgangspunten voor de samenstelling van de begroting voor het daarop volgende jaar vast. Op 15 februari 2023 is in het Auditcomité besproken dat voortaan de Nota van Uitgangspunten door het college wordt vastgesteld en niet meer door de raad. Sinds vorig jaar sluiten we voor de Nota van Uitgangspunten aan bij de ramingen van het Centraal Planbureau, die ook door het rijk voor de Meicirculaire worden gebruikt. De Nota van Uitgangspunten wordt daardoor beleidsarm en slechts een financieel technisch document. Het voorstel om de Nota van Uitgangspunten voortaan door het college te laten vaststellen, wordt later dit jaar nog voorgelegd aan de raad bij de financiële verordening 2023. Wel is in het Auditcomité onder andere opgemerkt dat als er bijzonderheden zijn over bepaalde percentages, waaronder subsidies, de Nota van Uitgangspunten wel aan de raad wordt voorgelegd. Dat is nu het geval en daarom wordt de Nota van Uitgangspunten voor de begroting 2024 expliciet aan de raad voorgelegd. Voorafgaand daarom wordt het Auditcomité daarbij betrokken.

2. Wat willen we bereiken? De begroting wordt ambtelijk samengesteld. De begroting 2023 inclusief de daarop genomen wijzigingsbesluiten en de geactualiseerde jaarschijf 2024 vormen de basis voor de begroting 2024. Met behulp van de door de raad vastgestelde uitgangspunten voor de samenstelling van de begroting 2024 kan vervolgens een doorrekening plaatsvinden. Deze doorrekening vormt de basis voor het financieel beeld dat geschetst zal worden. Volledigheidshalve merken wij op dat structurele doorwerkingen vanuit de Najaarsbericht 2022 en Voorjaarsbericht 2023, samen met de uitkomsten van het kaderstellend debat (Kadernota 2024) betrokken zullen worden bij de samenstelling van de uiteindelijke begroting 2024. Door het vaststellen van de bij dit voorstel behorende Nota van Uitgangspunten 2024 voor de samenstelling van de Begroting wordt duidelijkheid geschapen voor de samenstellers van de begroting.

3. Argumenten/Overwegingen Het volgende brengen wij specifiek onder de aandacht: In de Nota van Uitgangspunten voor de begroting 2024 wordt rekening gehouden met de ramingen voor lonen en prijzen 2024 van het Centraal Planbureau (CPB) uit het Centraal Economisch Plan (maart 2023), aangezien deze door het rijk ook worden gehanteerd bij de meicirculaire 2023. De indexering van de rente is gebaseerd op de meest actuele marktverwachtingen van experts. 1

a. Indexering personeelslasten (lonen) Recent is de CAO gemeenten 2023 in werking getreden en deze kent een gemiddelde stijging van ongeveer 9 %. Eerder was in de begroting 2023 rekening gehouden met 3%. De stijging is bij lagere salarissen hoger dan bij hogere salarisschalen (15% - 5%). Op basis van een indicatieve berekening, omdat de precieze effecten pas op zijn vroegst in juni 2023 bekend zijn, wordt de structurele doorwerking daarvan verwerkt in het Voorjaarsbericht 2023. Voor 2024 moeten de CAO-onderhandelingen nog starten en daarom baseren we de indexering van de lonen voor de begroting 2024 op de verwachting van het CPB: 4,7% voor 2024 (prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers), afgerond 4,5%. Indien er op het moment van samenstelling van de Begroting 2024 nog geen CAO-gemeenten voor 2024 is, wordt voor 2024 gerekend met een te verwachten stijging van 4,5 % (3,0 % voor 2023). b. Indexering prijzen Op grond van het recente Centraal Economisch Plan 2023 van het Centraal Planbureau wordt voor 2024 een prijsindex materiële overheidsconsumptie verwacht van 3,9%. Voor 2023 komt die index uit op 5,9%, waarbij wij voor de begroting 2023 nog uitgingen van 5,0 %; nu dus 0,9% hoger. Samen met de 3,9 % is dit een structurele stijging van 4,8%, afgerond naar 5%. Deze indexering van 5,0% zal ook gebruikt worden voor de tarieven 2023, waaronder de Onroerende Zaakbelastingen.

c. Indexering subsidies Voor budgetsubsidie is de subsidie- en huurindexering 2022-2024 bij de Nota van Uitgangspunten 2022 op 1,85% vastgesteld en voor de overige subsidies op 1,60%. Deze percentages zijn gelet op de fors hogere inflatie, net als voor de begroting 2023, niet te handhaven. Bij de begroting 2023 is voor budgetsubsidies 3,0% gehanteerd en voor overige subsidies 2,4%. Voor 2024 wordt voor subsidies aansluiting gezocht bij de ontwikkelingen in welzijns- en cultuur gerelateerde CAO’s en bij de prijsontwikkeling. Gemiddelde stijging daarvan is rond de 5% en gekoppeld aan de verwachtingen van het CPB gaan we voor budgetsubsidies voor 2024 uit van 5% en voor overige subsidies (is altijd iets lager) 4,4%. d. Specifieke indexeringen De begroting van de gemeente Waalwijk kent een aantal posten waarvoor een specifieke indexering geldt. De belangrijkste posten betreffen de verbonden partijen en de budgetten jeugd, regiovervoer en onderwijshuisvesting. De verbonden partijen (zoals gemeenschappelijke regelingen) hanteren een eigen index, die meestal wel in de buurt ligt van de door ons gehanteerde indexen. De nieuwe begrotingen van die verbonden partijen worden daarop getoetst en eventuele afwijkingen worden toegelicht in de raadsvoorstellen voor die begrotingen 2024.

Voor de budgetten jeugd en regiovervoer wordt in het voorjaar de indexering voor 2024 bekend, waarop wij moeten aansluiten. Voor jeugd is die afkomstig van de regio Hart van Brabant op basis van hun Kadernota. Voor regiovervoer komt de indexering van bureau regiovervoer Midden-Brabant op basis van hun contractafspraken. e. Rentepercentages Bij de begroting 2022 is de rente-omslag herberekend en uitgekomen op 1,0% (was daarvoor 1,5%); het werkelijk percentage bij de jaarrekening 2022 is 0,88%. Voor 2023 is 1% gehanteerd en de verwachting is dat dit werkelijk ook zo blijft. Door de stijgende rente zal op termijn ook het renteomslag-percentage naar boven moeten worden bijgesteld. Bij een hoger percentage gaan we meer rente toerekenen aan investeringen. Voor 2024 wordt uitgegaan van 1,5%. Bij het samenstellen van de begroting 2024 zal op grond van de BBV-regels het exacte percentage worden berekend. Voor nog in het jaar 2024 aan te trekken geld hebben wij ons qua rentepercentages gebaseerd op verwachtingen van deskundigen, waaraan wij een voorzichtige inschatting hebben toegevoegd. Sinds de begroting 2023 is de rente sterk opgelopen en de verwachting is dat deze stijging richting de begroting 2024 nog iets doorzet.

Dit leidt ertoe dat het rentepercentage over de eerste € 15,0 miljoen (2023 € 14,9 miljoen voor kort geld / kasgeldlimiet) die we moeten financieren, stijgt van 0,0% bij de begroting 2023 naar 3,5% 2

voor de begroting 2024. De rente boven die € 15 miljoen wordt verhoogd van 2,00% naar 4,00%.

4. Financiën De prognoses voor loon- en prijsstijgingen 2024 komen uit het Centraal Economisch Plan 2023 en hebben effect op de rijksuitgaven; via het accres van de algemene uitkering krijgen wij extra middelen ter dekking van loon- en prijsstijgingen. In de Meicirculaire 2023 van de algemene uitkering Gemeentefonds wordt duidelijk wat we vanuit het rijk aan accres krijgen. Uit dat accres en uit de verhoging van de gemeentelijke tarieven (zoals OZB) moeten wij de indexeringen op onze begrotingsposten zien te dekken. Per saldo leidt dat tot een (structureel) voordeel of nadeel; dat zal zo mogelijk in de raadsinformatiebrief Meicirculaire 2023 worden toegelicht.

5. Risico’s Het Centraal Planbureau signaleert grote onzekerheid over de voorspellingen van de inflatie en heeft meerdere scenario’s aangegeven: een basisscenario, een scenario hoog en een scenario laag. Wij zijn uitgegaan van de basisramingen van het CPB, omdat dit scenario ook wordt gehanteerd bij de Voorjaarsnota van het rijk en de daarop volgende Meicirculaire van het gemeentefonds. Op voorhand is niet te zeggen wat het resultaat (voordelig of nadelig) zal zijn van de toegepaste indexeringen en het van het rijk verkregen accres algemene uitkering (dat accres is bedoeld ter dekking van de stijging van lonen en prijzen).

6. Participatie Participatievorm: N.v.t. (Nota van Uitgangspunten is financieel technisch)

Wie en wanneer? n.v.t.

7. Duurzaamheid Duurzaamheid: Nota van Uitgangspunten draagt bij aan een reëel en structureel sluitende begroting. SDG doelstelling 16, vrede, justitie en sterke publieke diensten. Deel 16.6: Doeltreffende, verantwoordelijke en transparante instellingen ontwikkelen op alle niveaus.

Meetbaarheid? Financieel beeld bij de begroting 2024. Idem.

8. Fatale beslisdatum Vaststelling van de Nota van Uitgangspunten voor de begroting 2024 door de raad is op 22 juni 2023 is nodig voor de samenstelling van de begroting 2024.

9. Vervolgstappen Evaluatie van: Nota van Uitgangspunten 2024 in

Wie en wanneer? Auditcomité op 7 juni 2023 3

Auditcomité Verwerken effecten Nota van Uitgangspunten in begroting 2024

Resultaat in begroting 2024, vaststelling door de raad op 2 november 2023.

10. Bijlagen Zie het RaadsInformatieSysteem (RIS): - Nota van Uitgangspunten voor de begroting 2024.

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Michel Tromp

Sacha Ausems

Voorgeschiedenis: - Nota van Uitgangspunten voor de begroting 2023 (met bijlage): Nota van Uitgangspunten voor de begroting 2023: https://waalwijk.notubiz.nl/document/11419238/1/ RV+Nota+van+Uitgangspunten+begroting+2023 Bijlage bij de Nota van Uitgangpunten voor de begroting 2023 https://waalwijk.notubiz.nl/document/11419239/1/ Bijlage+Nota+van+uitgangspunten+2023

4

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van

,

BESLUIT: De uitgangspunten zoals die zijn vermeld in de bij dit voorstel behorende Nota van Uitgangspunten voor de samenstelling van de Begroting 2024 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 22 juni 2023. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeske Louer

Sacha Ausems

1