Dhr. Weijters - column

Door de bomen het bos niet meer zien!

Hoe beoordeel je een Raadsvoorstel ? Door je te veel op de details te richten is de kans aanwezig dat je daardoor het grotere plaatje mist! In het nieuwe jaar staat als eerste het Raadsvoorstel over de ‘Omgevingsvisie voor Waalwijk’ op de agenda van de Gespreksavond op donderdag 15 januari 2026. De planning is om die dan 2 weken later vast te stellen. In totaal hebben de raadsleden liefst circa 700 pagina’s tekst, tekeningen en tabellen ter beoordeling en ten behoeve van de besluitvorming onder ogen gekregen. Voor het besluit over de omgevingsvisie is voor de raadsleden gelukkig wel een zogenoemd milieueffectrapportage (MER) opgesteld. Bovendien heeft het College een commissie verzocht om daarover een advies uit te brengen over de kwaliteit én volledigheid van het MER-rapport. Dat klinkt in eerste instantie allemaal degelijk, maar is dat ook echt allemaal zo? Eerst maar eens kijken wat de ‘Nederlandse Vereniging voor Raadsleden’ zegt over de manier hoe je een raadsvoorstel het best kunt beoordelen. Er worden 3 stappen aangegeven die het mogelijk maken om een raadsvoorstel sneller en beter te beoordelen: 1. Het eerste waar je als raadslid een keuze over moet maken is of je er tijd en energie in gaat steken. Hoe politiek urgent is het? Of is het mogelijk omstreden? 2. Daarna komt het toetsen van het voorstel.

Bevat het heldere doelen met prestatiemomenten? Is het duidelijk hoe de Raad dit kan controleren? Bevat het voorstel een helder besluit met zelfstandig leesbare beslispunten die ook zijn te wijzigen? 3. Tot slot zal er besloten moeten worden. Wat is jouw oordeel over het voorgestelde besluit in het voorstel? Welke politieke overwegingen spelen voor jou mogelijk een rol? Doel en waarde van een gevraagd advies? In de basis is er niets mis met het verzoek om ergens advies over te laten uitbrengen. De hamvraag is echter hoe serieus ermee wordt omgegaan. Allereerst zal de aangezochte adviseur de behoeften van de vragende partij moeten leren kennen én begrijpen, een absolute voorwaarde om serieus advies te kunnen geven. Een adviseur moet bovendien zijn kennis én zijn vaardigheden binnen een bepaald vakgebied in begrijpelijke taal kunnen delen met bestuurders, volksvertegenwoordigers en burgers die op dat gebied (meestal) geen deskundige zijn. In een raadsvoorstel te nadrukkelijk in de tekst opnemen dat het niet verplicht is om het uitgebrachte advies op te volgen, dat geeft eerder te denken dan dat het overtuigt! Niet uitvoeren van wat wordt aangeraden, leidt tot nieuwe vragen én roept op tot geloofwaardige argumentatie!’ Op de keper beschouwd De keper is het weefpatroon waaraan de fijnheid of grofheid van het weefsel kan worden beoordeeld.

Met die instelling heeft de Commissie voor de milieueffectrapportage naar het bij de ‘Omgevingsvisie gemeente Waalwijk’ uitgebrachte rapport gekeken. De conclusie is geweest dat het te algemeen is gesteld en daarmee feitelijk onvoldoende houvast biedt voor praktische besluitvorming door de gemeenteraad. Het blijft nog te onduidelijk welke keuzes noodzakelijk zijn om de innerlijke motivatie - die ten grondslag zal liggen aan de omgevingsvisie - ook echt te kunnen gaan realiseren. Volgens de Commissie zijn veel van de conclusies die in het rapport worden getrokken te algemeen van aard. Onduidelijk blijft daarbij waar knelpunten (kunnen) ontstaan en welke afwegingen gemaakt moeten worden. Kortom, de onderbouwing van de slimme keuzes die nodig zijn voor o.a. de optimale onderverdeling van de schaarse beschikbare ruimte moet scherper! Inmiddels is er op 11 december 2025 een bijlage toegevoegd. Of er aan de Commissie gevraagd is - of nog wordt - dat deze aanvulling toereikend is voor het nemen van een besluit over de Omgevingsvisie door de gemeenteraad, daarover bestaat nog onduidelijkheid. Fatale beslisdatum De fatale termijn is de begrensde periode waarbinnen een feitelijke handeling of een rechtshandeling dient plaats te vinden. Wanneer een fatale termijn is verstreken, dan treedt automatisch verzuim in zonder dat een ingebrekestelling nodig is.

Voor het vaststellen van de Omgevingsvisie op grond van de Omgevingswet is dat 31 december 2026. “Haastige spoed is zelden goed” luidt het spreekwoord. Dus in dit verband doen onze volksvertegenwoordigers er goed aan om niet overhaast een besluit te nemen dat mogelijk fouten kan opleveren! Theo Weijters, Waalwijk.