D66 AlgemeneBeschouwingKadernota2024

Dankjewel voorzitter, Twee jaar geleden stond mijn voorgangster hier, een bekende van u allemaal. Ze sprak over de coronacrisis. Die crisis lijkt iets uit een ver verleden. Maar voor te veel mensen is dat niet zo. Nog altijd worstelen mensen met longcovidklachten, moeten verder met een lege stoel aan de eettafel of hebben tijdens de coronacrisis met mentale en of financiële problemen te maken gekregen. Ik zou bijna willen zeggen: de coronacrisis is nog helemaal niet voorbij. Te veel mensen zitten er nog middenin. En juist die mensen verdienen onze steun. Wel hebben we onze vrijheid teruggekregen. Geen lockdowns meer, geen qrcodes meer en geen 1,5 meter meer. Het voelde letterlijk als een bevrijding toen alle, helaas, noodzakelijke maatregelen één voor één werden afgeschaft. Hoe kwetsbaar vrijheid is, werd vorig jaar op 24 februari pijnlijk duidelijk. Op nog geen drie uur vliegen van Waalwijk brak een verschrikkelijke oorlog uit. Dag in, dag uit worden we geconfronteerd met de beelden ervan. En dag in, dag uit, merken we ook hier, in Waalwijk, de gevolgen van die oorlog. Nee, wij hoeven niet te vrezen voor ons leven en hoeven de nacht niet door te brengen in schuilkelders. Maar het raakt ons wel. Onze inwoners zagen ineens hun energierekeningen door het plafond schieten. Te veel mensen zijn erdoor in de financiële problemen gekomen.

Gelukkig krijgen die mensen hulp, ook van onze gemeente. Daar zijn we blij mee. Waar wij als D66 ook heel blij mee zijn, zeg maar gerust trots op zijn, is dat Waalwijk vorige zomer de armen opensloeg voor een grote groep Oekraïense vluchtelingen. Zij hebben in het voormalige NH-hotel en meerdere gemeentelijke panden een veilig onderkomen gekregen. Voor de Oekraïense kinderen zijn plekken beschikbaar gesteld op basisscholen en de ISK. Daardoor kunnen ze ‘gewoon’ naar school. Je zou bijna zeggen, zoals het hoort. Ook wil ik op deze plek Coen van Oosten genoemd hebben. Deze Waspikse ondernemer gaat geregeld met gevaar voor eigenlijk leven naar Oekraïne om de mensen daar gratis friet en snacks te serveren. Hoe gevaarlijk dat is, werd afgelopen week duidelijk. Coen en zijn compagnon Franky hebben een Russische aanval op een restaurant in Kramatorsk ternauwernood overleefd. Wat Coen en Franky doen in Oekraïne is prijzenswaardig. De reacties op het opvangen van Oekraïense vluchtelingen waren hartverwarmend. Tegenstanders zijn er altijd, en dat is ook ieders goed recht, maar een ruime meerderheid van de Waalwijkse bevolking heeft de Oekraïners omarmd. Zoals ik net al zei, daar zijn wij trots op. Die ruimhartigheid zien we

overigens in heel Nederland terug. Maar helaas geldt dat niet voor alle vluchtelingen. En dat vinden we jammer. Niemand vlucht namelijk zomaar. Je laat huis, haard en familie alleen achter als je echt niets meer te verliezen hebt en je leven niet zeker bent. Wij hopen dat de ruimhartigheid er voor iedere vluchteling is: of hij nou uit Oekraïne, Rusland, Syrië of Eritrea komt. Dit brengt ons bij een van onze ‘kroonjuwelen’: inclusie. En nu hoor ik u denken, ‘D66 en kroonjuwelen, ja ja, die kennen we’. Maar, ik kan u verzekeren: inclusie is er eentje waar wij voor stonden, voor staan en blijven staan. En met succes. Afgelopen jaar hebben we dankzij een ruime meerderheid in deze Raad het voor elkaar gekregen dat Waalwijk een Regenbooggemeente wordt. Wij vinden het jammer dat dat nog niet gebeurd is, maar een schreeuwend tekort aan ambtelijk personeel is hier de oorzaak van. En dat raakt niet alleen ons kroonjuweel inclusie, maar ook andere voor D66 cruciale thema’s zoals duurzaamheid en wonen. Om die reden steunen wij dan ook het voornemen van het college om te investeren in extra ambtelijke capaciteit. Op het gebied van duurzaamheid zit Waalwijk wat ons betreft op het goede spoor. Zeker als het gaat om praktische en tastbare verduurzamingsmaatregelen voor onze inwoners.

Denk aan de energiemaatjes, energiecoaches en de verschillende pilotprojecten rondom het isoleren en verbeteren van woningen in Waspik en Zanddonk. Ook regelt onze gemeente gezamenlijke inkooptrajecten voor inwoners die aan de slag willen met verduurzamen. Soms willen we sneller, maar het eerdergenoemde personeelstekort zit ons in de weg. En ook marktontwikkelingen houden ons nog weleens tegen. Zo zouden wij het liefst zien dat de nieuw aan te schaffen huisvuilwagen een elektrische zou worden, maar om verschillende redenen is dat simpelweg nu nog niet reëel. Volgend jaar hebben we het in dit huis over een nieuw afvalstoffenbeleid. Wij zullen daarbij scherp zijn op de keuzes die dan gemaakt worden in relatie tot duurzaamheid. Wonen dan, voorzitter. Het kan wat ons betreft niet snel genoeg gaan met de bouw van nieuwe woningen in Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik. Uiteraard wel op zogeheten inbreidingslocaties, want het nog aanwezige groen hebben we keihard nodig voor onze klimaatdoelstellingen. We hebben het afgelopen jaar dan ook volmondig ja gezegd tegen meerdere nieuwbouwplannen in de gemeente. Denk aan de herinrichting van de Clemenskerk in Baardwijk, de Heilige Theresiakerk in Waspik en vorige week nog de ontwikkeling rondom het voormalige slachthuisterrein in Waalwijk.

Landelijke kwesties zoals de stikstofcrisis maken dat veel bouwprojecten stilliggen of tergend langzaam van de grond komen. Daarom zijn en blijven wij de initiatieven op dit terrein pragmatisch en positief benaderen. Als bijvoorbeeld een bestemmingsplan gewijzigd moeten worden en daarbij het algemeen belang niet geschaad wordt, vinden de inwoners van Waalwijk ons aan hun zijde. Uiteraard wel kritisch kijkend naar zaken als participatie en groen.

Voorzitter, kritisch én pragmatisch zijn we ook als het gaat om de toekomst. Een snelle blik op de wat verder weg liggende toekomst stemt ons namelijk niet gerust. We spreken in 2026 en 2027 niet voor niets over een ravijnjaar. Maar, voor D66 is het nog geen reden om nu al rücksichtsloos op de rem te trappen en onze ambities te parkeren. We zijn vorig jaar van start gegaan met een ambitieus coalitieprogramma en wij zien dan ook meer in koers houden en ondertussen, via de VNG, stevig onderhandelen met het Rijk. Zoals ik al zei, pragmatisch. Dat is overigens geen vrijbrief om te doen alsof er niets aan de hand is. Wij roepen het college op om de komende maanden in beeld te brengen aan welke knoppen we kunnen draaien als de onderhandelingen met het Rijk op niets uitlopen. Daarom steunen wij de motie van de VVD over dit onderwerp dan ook van harte. Zoals u van ons gewend bent kijken wij, ondanks donkere wolken in de wat verdere toekomst, met een positieve blik naar 2024. De uitvoering van het coalitieakkoord werpt de eerste vruchten af en die vruchten smaken prima. Om er eentje te noemen: de nieuwe koers Sociaal Domein. D66 is blij met de gewaagde stap die we als gemeente zetten. En dat ook nog eens met brede steun in deze Raad. Kijk, dat geeft de burger moed! Tot zover, voorzitter.