CDA AlgemeneBeschouwingKadernota2024

Voorzitter, Het jaar 2023 heeft best wat uitdagingen gekend voor het beleid van de gemeentes en provincies. Met name de energietransitie, duurzaamheid (waaronder de stikstofdiscussie en het landbouwbeleid), vluchtelingen en wonen leggen een forse druk op gemeentes. De hoge uitgaven voor het sociaal domein en de in 2022 snel opgelopen prijsinflatie zijn twee andere verstorende elementen in het gemeentelijke beleid. Wat betekent dit alles voor 2024, voorzitter? Wat het CDA betreft zijn de speerpunten voor 2024 wonen, vluchtelingenopvang, energietransitie, het afronden van industrieterrein Haven 8 en een nieuwe economische heroriëntatie. Maar hoofdspeerpunt zal moeten worden het voorkomen van een vrije val van de armoedegrens ofwel hoe voorkomen we dat in deze welvarende gemeente Waalwijk straks vele mensen niet meer hun primaire levensbehoeften, huur en vervoer kunnen betalen? Het moet niet normaal zijn dat wij als gemeente ervan uitgaan dat de voedselbank een minimumvoorziening is.

En als het OV steeds minder aanbiedt, hoe moeten mensen straks zonder auto überhaupt nog ergens komen? Voorzitter, het CDA stelt vast dat er nog steeds geen concrete plannen voor beter vervoer tussen de kernen zijn gerealiseerd? Komt er überhaupt nog iets van terecht? Of moeten senioren nu definitief op de scooter en de elektrische fiets? Voorzitter, het afronden van Haven 8-Oost betekent dat we straks als gemeente buiten het gemeentefonds geen substantiële inkomsten meer hebben om ons beleid te kunnen betalen, immers de grondopbrengsten zijn dan grotendeels verdwenen. Waar komen straks de alternatieven voor de grondopbrengsten vandaan? Deels van een op te richten gemeentelijke energiebedrijf voor de inkomsten van windenergie. Maar verder ziet het CDA eigenlijk niets. Waalwijk richt zich op uitbreiding van het inwoneraantal, maar als het kabinet op het gemeentefonds bezuinigt, kan Waalwijk meteen de broekriem aantrekken en is het met de vette Waalwijkse jaren definitief gedaan en mogen we alleen nog sterk bezuinigen. Dat kan niet de bedoeling van dit college zijn, voorzitter. Vandaar dat het CDA pleit voor een strategische economische heroriëntatie in 2024.

Waarop moet Waalwijk zich richten om een nieuwe bron van vervangende inkomsten aan te boren, die de wegvallende grondopbrengsten kan compenseren? Zijn dat nieuwe industrieterreinen en zo ja, waar? Moeten we bestaande industrieterreinen gaan herontwikkelen om zo effectiever met deze terreinen om te gaan? Kan dat wel met private eigenaren van deze grond? Moeten we misschien denken aan meer

bedrijfsactiviteiten? Is dat de nieuwe haven (als die ooit nog wordt aangelegd) of moeten we denken aan innovatieve producten en diensten, aan samenwerkingen met andere gemeenten? Of gaan we gewoon afwachten op wat na Haven 8-Oost komt. Wat het CDA betreft niet dus! Wij dienen dan ook een motie in voor een strategische heroriëntatie. Wat betreft duurzaamheid, onlangs is een voorbeeld langsgekomen van hoe de gemeente Waalwijk met duurzaamheid worstelt door het ontbreken van een lange termijn beleid. Ik heb het over de huisvuilwagen, die moest worden vervangen. Een tijdelijke oplossing middels huur om zo een overbrugging naar elektriciteit te kunnen maken was niet mogelijk, stelde het college, want dit zou problematisch zijn voor de diftartechniek op de auto. Maar is dat wel zo? Er zijn aanwijzingen dat dat mogelijk wel zou kunnen. Vandaar dat het CDA een motie voor nader onderzoek steunt. Uit de discussie over de vervanging van de huisvuilwagen blijkt dat duurzaamheid beter belegd moet worden in alle beleidsterreinen van deze gemeente, zodat we niet worden overvallen door plotselinge problemen, zoals die zich bij de huisvuilwagen voordeden. In de tussentijd zullen we als gemeente nog een aantal zaken moeten repareren. De uitgaven hebben namelijk een grillig verloop te zien gegeven in 2023. 1. Allereerst het GOL.

De kosten van dit majeure project rijzen de pan uit: van 70 mln euro enkele jaren geleden naar ca. 160 MLN euro nu. Absurd, voorzitter! En dit laten we allemaal gebeuren? Dit project gaat snel naar de top 10 lijst van de gemeente. Het GOL moet dus, wat het CDA betreft, zo snel mogelijk worden afgeschaald naar deelprojecten, ook weer met het oog op de dalende inkomsten uit het gemeentefonds. Het CDA wil graag toe naar het meeste belangrijke deelproject voor de verkeersafwikkeling van industrieterrein Haven 8 en flankerend (natuur)beleid. Daarmee kunnen we de kosten hopelijk beter in de hand houden. Wij dienen daarom een motie in. 2. In het Sociaal Domein werkt het college aan de invoering van nieuw beleid. Alhoewel het CDA geen geloof heeft in de uitvoering en vooral resultaten van dat beleid, zullen we daarop nu niet ingaan. Wel willen we met het oog op de snel toenemende armoede door prijsinflatie en mogelijke economische tegenwind in 2024 een versterking voor de mensen met de kleinste beurs in deze gemeente. Daarom zouden wij sociale minima willen ondersteunen door de toegang tot de gemeentelijke paswijzer te verhogen naar 130% van de bijstandsnorm. Wij dienen daartoe een motie in. 3. Andere uitgaven zijn rücksichtslos gewijzigd. Denk bijvoorbeeld aan het ophalen van oud papier waardoor een uitbreiding van de ophaaldiensten moest worden gerealiseerd.

De gemeente heeft de vergoeding aan de oud papier ophalende verenigingen en organisaties van 80.000 euro nu besteed voor de dienstverlener die het oud papier ophaalt en daarmee de

verenigingen en organisaties opgezadeld met een gat in hun begroting van vaak duizenden euro’s. Het CDA zou graag zien dat de oud papier ophalende organisaties en verenigingen een overgangsperiode van 2 jaar wordt aangeboden, te betalen uit de algemene reserve. Daarin zou de bijdrage aan de organisaties volgens een staffel moeten worden teruggebracht. Hierdoor worden deze organisaties in staat gesteld om alternatieve inkomsten aan te boren. Ook bij de gemeente Heusden heeft men voor een dergelijke aanpak gekozen die begrip toont voor de financiële problemen waarmee deze organisaties zich geconfronteerd zien. Wij dienen daartoe een motie in. 4. Waalwijk moet zich voorbereiden op het voldoen aan de eisen van de rijksoverheid voor de vluchtelingenproblematiek. Waalwijk zal daarom woonreserves moeten opbouwen en/of aanhouden om aan de tijdelijke wooneisen voor vluchtelingen te kunnen voldoen. De al eerder door het CDA bepleitte flexwoningen zouden voor dit type woonbeleid goed kunnen voldoen. Maar natuurlijk valt ook te denken aan oude bedrijfs- en kantoorgebouwen die kunnen worden gerenoveerd voor dit type opvang. Graag een reactie van het college. 5. Waalwijk ziet de plannen voor woningbouw steeds verder vertragen.

De provincie komt maar niet af met goedkeuring voor fase 2 van Landgoed Driessen, de inbreidlocaties, zoals de Gedempte Haven, de Kasteellaan en het Slachthuisterrein nemen qua voorbereiding veel tijd in beslag, dus wat doen we in de tussentijd om de wachtlijst voor woningzoekenden te verminderen? Voorzitter, meer dan 1.000 van onze inwoners tussen 25 en 40 jaar wonen nog bij hun ouders, aldus het Brabants Dagblad! Zoals door het CDA al eerder voorgesteld kunnen flexwoningen of complexen van flexwoningen een deeloplossing bieden voor bijvoorbeeld jongeren. De wethouder heeft plannen toegezegd. Kunnen we die begin 2024 inderdaad verwachten? En zo ja, hoeveel ? Voorzitter, door de coronacrisis en de daaropvolgende prijsinflatie door de oorlog in Oekraïne hebben sport en cultuur ernstig geleden. Met diverse subsidietrajecten worden deze organisaties gelukkig door de gemeente ondersteund. Tegelijkertijd liggen er nog wel enkele investeringen in de sport te wachten, die geen uitstel meer kunnen lijden. Te denken valt aan de sporthallen in Waspik en Sprang-Capelle en zwembad Zidewinde. Het CDA zou graag vóór de begroting 2024 plannen zien om deze projecten vlot te trekken, ook gelet op de dalende uitgaven uit het gemeentefonds, waardoor investeringen zoals deze, mogelijk weer op de lange baan worden geschoven. Tot zover in 1e termijn.