Bijlage Presentatie Rapport Governance HvB

Toekomst Governance regio Hart van Brabant e-input 11 maart 2021

Kernboodschap Waalwijk - HvB

De Waalwijkse samenleving heeft in haar toekomstvisie opgenomen dat de gemeente voor haar de eerste overheid is. Bij bestaande en nieuwe opgaven kijken we eerst of we het zelf kunnen doen en daarna naar andere samenwerkingsverbanden zoals de Langstraat, Hart van Brabant en Midsize Brabant. Uitgangspunt is lokaal tenzij. Voor strategische of beleidsrijke opgaven is Regio Hart van Brabant vaak het verband waarvoor we kiezen. Deze regio is compact maar ook in disbalans. Dit vraagt om aandacht en wederzijds respect voor elkaars verwachtingen en behoeften. We zien de Strategische Meerjaren Agenda als een ambitiedocument. Op basis van beschikbare middelen, capaciteit en het principe van de gemeente als eerste overheid moet de SMA worden omgezet naar een uitvoeringsprogramma. We maken op basis van concrete projectvoorstellen en beleidsopties een zelfstandige afweging om wel of (nog) niet aan te haken. Want pas bij de concretisering van strategische ambities worden de gevolgen voor inwoners, bedrijven en instellingen duidelijk. Bij de uitvoering van projecten in de regio zullen wij net als in het verleden, substantiële ambtelijke en bestuurlijke inzet leveren. Passend bij de schaalgrote van Waalwijk als tweede grootste gemeente in de regio.

Motie raad 4 juli 2019

De raad spreekt uit: •

De SMA Hart van Brabant te beschouwen als een ambitiedocument, een perspectief voor toekomstige ontwikkeling.

•

Het Algemeen Bestuur van de Regio Hart van Brabant nadrukkelijk op te roepen om de SMA te vertalen naar een concrete uitvoeringsagenda;

•

Deze uitvoeringsagenda realistisch moet zijn waarbij de kaders zijn: de lokale autonomie, de financiële positie van gemeenten en de financiële middelen van de regio conform Ontwerpbegroting 2020 en de ambtelijke capaciteit van gemeenten en het programmabureau.

•

Vraagt aan het Algemeen Bestuur om bij de Ontwerpbegroting 2021 aan te

geven hoe de kosten van de programmamanager sociaal domein (indien gecontinueerd) binnen de bestaande budget gerealiseerd kan worden zodat de tijdelijke verhoging niet structureel nodig is. •

Vraagt het college deze motie ter kennisgeving aan te bieden aan de

deelnemende gemeenteraden.

Aanleiding governance traject

1.

Tijdens proces SMA heeft Waalwijk minderheidstandpunt ingenomen: ambities in de SMA zijn niet realistisch, niet in verhouding tot capaciteit en budget.

2.

In de SMA principe opgenomen van wisselende coalities maar dit is niet uitgewerkt omdat: geen overeenkomst tussen gemeenten en te weinig tijd in het proces SMA.

3.

Motie tijdens Verenigde Vergadering over verbeteren betrokkenheid gemeenteraden.

Inzet college Waalwijk

➢ De autonomie van de gemeente(raad) en haar rol als eerste overheid blijft gewaarborgd. ➢ We werken met wisselende coalities, gemeenten kunnen per traject besluiten om wel of (nog) niet mee te doen. ➢ Er is ruimte om samenwerkingsverbanden aan te gaan met gemeente(n) buiten de regiogrenzen.

Proces Tilburg University

Het onderzoek is opgebouwd uit vier fasen: voorbereiding, verkenning, verdieping en verslaglegging

Vragen aan de onderzoekers

Samenvatting governance rapport februari 2021

•

Betrokkenheid raad op papier groot, praktijk kan verbeterd worden

•

Geen draagvlak voor vergroten programmabureau HvB

•

Weinig enthousiasme voor regioraad

•

SMA vooral een compromis

•

Uitgangspunten, belangen en toekomstvisie verschillen tussen gemeenten

•

Verbeterslag te maken op onderlinge verhoudingen en wederzijds vertrouwen

•

Onvoldoende balans tussen ambities, capaciteit en legitimatie

•

Meer ruimte voor differentiatie in de samenwerking nodig

Disbalans

Samenvatting governance rapport februari 2021 – scenario’s

Denken aan een scenario waarbij niet op alle mogelijke terreinen even intensief wordt samengewerkt in Regio HvB verband en duidelijke keuzes worden gemaakt. Op minder terreinen alles samen doen. Maar waarbij tegelijkertijd wel alle deelnemende gemeenten op dezelfde manier en soms verregaand regionaal samenwerken in lijn met die keuzes (dus meer samen doen op specifieke terreinen). Hybride en flexibele vorm van samenwerken

Versterking positie gemeenteraden: via lokale route

• Concrete voorstellen in RIB 25 feb • Disclaimer: stukken tijdig beschikbaar • Geen versterking via regio

Versterking positie gemeenteraden: via lokale route

• Herstel budgetrecht raad • Versterking positie gemeenteraden • Passend bij ‘wisselende coalities’ • Geen verhoging inwonersbijdrage

Inzet college Waalwijk

➢ De autonomie van de gemeente(raad) en haar rol als eerste overheid blijft gewaarborgd. ➢ We werken met wisselende coalities, gemeenten kunnen per traject besluiten om wel of (nog) niet mee te doen. ➢ Er is ruimte om samenwerkingsverbanden aan te gaan met gemeente(n) buiten de regiogrenzen.

Hoe nu verder?

23 feb

Rapport en proces openbaar

11 mrt

e- Input avond gemeenteraad Waalwijk

Voor 15 april

Advies over versterking van de rol van de raden

Voor 15 april

Strategisch advies door Kring Gemeentesecretarissen

Mei

Behandeling in de Verenigde Vergadering

juni

Vaststelling van voorgenomen besluit met concept raadsvoorstel

Juli- oktober

Zienswijzeprocedure van de raden

Oktober

Finale besluitvorming AB

Oktober- december

(Eventueel) aanpassing Gr

Vraag aan de raad

stellingen eens

/ oneens:

Gewenste scenario Stelling: het geschetste scenario 3, minder samen doen, maar wel strategischer past bij de gedachtegang van gemeente Waalwijk.

Vraag aan de raad

stellingen eens

/ oneens:

Versterking gemeenteraden lokaal niveau Stelling: De invloed van raden moet versterkt worden en dit kan het beste gebeuren op lokaal niveau.

Vraag aan de raad

stellingen eens

/ oneens:

Budgetrecht Stelling: Het budgetrecht van de raad moet worden hersteld, voor substantiële verhoging inwonersbijdrage is toestemming nodig.

…Waalwijk werkt