Bijlage presentatie ambtelijke overdracht

OVERDRACHTSDOCUMENT COLLEGEPERIODE 2022-2026

“Overdrachtsdocument”? AMBTELIJKE KIJK OP WAAR WE STAAN EN WAT ONS TE DOEN STAAT Wat is ‘t niet • Niet beoordeeld en niet geaccordeerd door het college • Geen kant en klare voorstellen, geen concept college akkoord en geen concept kadernota Wat is ‘t wel • Actuele vragen en losse eindjes • Trends en grote opgaven • Suggesties met doorrekeningen van vrij precies naar zeer indicatief • Financiële ruimte, risico’s en opgave NAAST DE VERKIEZINGSPROGRAMMA’S ÉÉN VAN DE INPUTDOCUMENTEN OM TOT EEN BESTUURSAKKOORD TE KOMEN

“Overdrachtsdocument”! Hoe gaat ‘t werken • Richtinggevende uitspraken naar de toekomst • Welke actuele vragen moeten opgelost • Alloceren van ontwikkelbudgetten • Prioriteren van ideeën, opgaven en voorstellen • Financieel dekkend perspectief creëren Wat gaan wij nog doen? • Verkenningen en uitwerkingen op verzoek van de onderhandelaars • Uitwerkingen gaan bij het eindresultaat naar de hele raad

Evenwichtskunst • Gezonde basis regelen • Problemen van vandaag aanpakken • De kansen van morgen benutten • Lokale vragen kennen • Rekening houden met de trends en ontwikkelingen in de samenleving *Veeldeling *Dichtbij organiseren *Klimaat *Technologie

• Concrete uitwerkingen • Intentionele afspraken

Opgaven 2022 - 2026 • Werken aan een veerkrachtige samenleving • Versterken van de ruimtelijk/economische structuur • Betrokkenheid van onze inwoners en ondernemers versterken • Werken aan een duurzame toekomst • Stedelijke netwerken intensiveren • Uitvoeringskracht organiseren ONDERNEMEND PIONIEREN

Opgaven 2022 - 2026 • Werken aan een veerkrachtige samenleving • Versterken van de ruimtelijk/economische structuur • Betrokkenheid van onze inwoners en ondernemers versterken • Werken aan een duurzame toekomst • Stedelijke netwerken intensiveren • Uitvoeringskracht borgen ONDERNEMEND PIONIEREN

Opgave veerkrachtige samenleving Zorginfarct

• Werkwijze en processen • Vroegsignalering en preventie > netwerken • Is ons zorgvoorzieningenniveau houdbaar

Investeren • Maatschappelijke ondersteuning • Praktijkondersteuners huisartsen • Inloop en herstelvoorzieningen • Maatschappelijke activering • Vrijtijdsvoorzieningen • Secundaire opvoedingsmilieus

Opgave structuurversterking Centrale vraag: Naast dorpse elementen ook meer schaal/groei/stedelijkheid *Braindrain *Slagkracht *Draagvlak voorzieningen *Toegang netwerken Investeren in • Woningbouw • Ontwikkeling bedrijvenlocaties • Aandacht voor talent en startups • Mobiliteit HOV, lopen, fietsen • Doorontwikkelen Binnenstad

Opgave betrokken inwoners en ondernemers • Betrokkenheid bij en vertrouwen in de overheid • Waar staat je overheid: dalen en ronde 5-6 • 42% opkomst Hier ligt wel een opgave • Herijken planbetrokkenheid van inwoners (omgevingswet) • Right to Challenge • Burgerbegroting Andere belangrijke factoren • Gemeentelijke dienstverlening • Ambtelijke, bestuurlijke en politieke mores

Opgave duurzame toekomst Enorme ambities - duurzame energieopwekking - verduurzamen bedrijven terreinen, sportterreinen en vastgoed, - verduurzamen van het dagelijkse leven - omgaan met klimaat verandering kosten veel geld

Opgave stedelijke netwerken • Samenwerkingsverbanden Langstraat, HvB, M7, Middelgroot • Verstedelijkingsdiscussie Rijk/Provincie – wonen Meer leren van elkaar Betere lobby Schaalvoordelen samen organiseren Nu teveel “erbij” Mensen en organisatiegeld nodig

Opgave uitvoeringskracht Veel ambities betekent ook veel werk voor ambtenaren. Staat onder druk • Stapeling wensen • Krapte op de arbeidsmarkt • Toenemende voorschriften en nieuwe regelgeving

Ervaren knelpunten • Financieel, Ondermijning, Communicatie • ICT data gedreven werken • Keten van projectontwikkeling • Aantrekkelijk werkgeverschap

Financiele ruimte MEEST ACTUELE EXPLOITATIE PROGNOSE 2023 2024 2025 2026 -0.631 0.616 1.16 1.26 _________________________________________________________________________ RESERVES AR Grex Beleidsreserve Reserve Museum Onderwijshuisv.

11.90 5.00 2.00 1.25 6.30

WEERSTANDSRATIO = weerstandscapaciteit : risico’s = 32.1 mio : 14,6 mio = 2,2 BDO BENCHMARK FINANCIELE DEGELIJKHEID 9

Financiële risico’s ONTWIKKELINGEN EN RISICO’S Negatief • Inflatie en rente • Gespannen arbeidsmarkt Positief • Grondopbrengsten tot 2027: 35,75 mio bruto incidenteel • Herverdeling gemeentefonds: huidige stand +40 euro per inwoner structureel Onzeker • Restant ombuigingen • Trap op trap af gemeentefonds • Bestemmingsbeperking incidenteel geld (provincie)

Financiële opgave STUURKNOPPEN NAAR EEN EVENWICHT TUSSEN WENSEN EN GELD • Beperken ambities voor nieuw beleid • Inwisselen van oud beleid voor nieuw beleid • Ontwikkelingen vooralsnog tijdelijk financieren • Bezuinigen op de ambtelijke organisatie • Investeren in ambities afhankelijk maken van toekomstige grondopbrengsten • Duurzame extra inkomsten uit ontwikkeling en exploitatie windmolens • Verhogen van de inkomsten door inzet op externe (co)financiering • Verhogen van de inkomsten door verhoging van de kostendekkingsgraad van tarieven • Verhogen van de inkomsten door de OZB te verhogen

Hoe nu verder • Collegevormingsgesprekken starten zaterdag • Verkenningen en uitwerkingen op verzoek van de onderhandelaars • Uitwerkingen gaan bij het eindresultaat naar de hele raad • Ruimte voor vragen uit de raad