Bijlage Accountantverslag gemeente Waalwijk
Tekst van het document
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Accountantsverslag 2024
Onze conclusies Speerpunten
Gemeente Waalwijk
Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. 3 juni 2025
0I
1
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Aanbiedingsbrief
Uitkomsten controle 2024
Gemeente Waalwijk T.a.v. de raad en het college van burgemeester en wethouders Taxandriaweg 6 5141 PA Waalwijk
Jaarverslag
3 juni 2025
Speerpunten
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Referentie: Geachte leden van de raad en het college, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat wij hebben opgesteld in het kader van onze opdracht om de jaarrekening 2024 inclusief de rechtmatigheidsverantwoording (de ‘jaarrekening’) van gemeente Waalwijk te controleren. We hebben de controle uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan van 9 oktober 2024 en daarbij rekening gehouden met de aanpassingen in de kadernota rechtmatigheid en de bijbehorende Audit Alert van de NBA.
Wij bespreken de inhoud van dit verslag tijdens de vergadering van de auditcommissie op 3 juni 2025. Hebt u in de tussentijd nog vragen, neemt u dan gerust contact met ons op. Wij bedanken u en uw medewerkers voor de medewerking tijdens onze controle. Hoogachtend, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.
Ons accountantsverslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit onze controle van uw jaarrekening en is met uw ambtelijke organisatie besproken op 15 mei 2025 en met de wethouder op 22 mei 2025. drs. Anton Eelco Gerritsma RA senior director
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Fascinatio Boulevard 350, 3065 WB Rotterdam, Postbus 8800, 3009 AV Rotterdam T: 088 792 00 10, F: 088 792 95 33, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop) voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.
2
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Onze kernboodschappen In dit hoofdstuk hebben we onze kernboodschappen samengevat.
01
2I
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen (1/2)
Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Een goedkeurende controleverklaring Wij hebben onze accountantscontrole van de jaarrekening 2024 van gemeente Waalwijk afgerond. Wij zijn voornemens om een goedkeurende controleverklaring op het aspect getrouwheid te verstrekken. Daarnaast zijn we voornemens ook een goedkeurend oordeel over de rechtmatigheid van de specifieke uitkeringen te verstrekken. Dit alles onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad. Verder geldt dat we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving hebben.
Rechtmatigheidsverantwoording van het college voldoet aan de vereisten
Dit verslag is opgesteld uitsluitend voor gebruik door de raad en het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Waalwijk. Op dit verslag kan niet door derden worden gesteund aangezien derden niet op de hoogte zijn van het doel van de werkzaamheden en de resultaten onjuist kunnen interpreteren. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid, zorgplicht en/of verantwoordelijkheid jegens andere partijen dan de gemeente Waalwijk.
Het college heeft een verantwoording over rechtmatigheid opgesteld in de jaarrekening. Het heeft geen onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens van 3% geconstateerd. Een nadere toelichting van de afwijkingen onder de verantwoordingsgrens zijn toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Met ingang van 2025 wijzigt de maximale waarde van de verantwoordingsgrens naar 2%. U zult de financiële verordening moeten aanpassen aan de gewijzigde regelgeving.
Speerpunten Tijdens de vergadering van het auditcomité van 8 oktober 2024 hebt u ons de volgende speerpunten meegegeven: Rubricering incidentele baten en lasten. De organisatie heeft een memo opgesteld waarin de incidentele baten en lasten en de structurele baten en lasten zijn gedefinieerd en zijn duidelijke richtlijnen opgenomen voor het
opstellen van de staat van incidentele baten en lasten. De definities zijn toegelicht in de jaarrekening. Dit verhoogt de informatiewaarde van het overzicht. Het overzicht is opgesteld in overeenstemming met de richtlijnen. Wij hebben specifieke aandacht gegeven aan de financiële risico’s van Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL) in het verlengde van het significante risico op de waardering van grondexploitaties. De financiële risico’s van de grondexploitaties die onderdeel zijn van het GOL (Haven 8 Oost, Haven 8 West en Insteekhaven) zijn voldoende gereflecteerd in de ramingen van baten en lasten. Ontwikkelingen in uw gemeente In het ruimtelijk domein zien we dat het risicoprofiel van de grondexploitaties is verhoogd. De vertragingen als gevolg van het wachten op de uitspraak van de Raad van State met betrekking tot de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat hebben een negatieve financiele impact op de toekomstige resultaten van de grondexploitatie. In het sociaal domein bedragen de totale onzekerheden €234.883. Dit bestaat uit de productieverantwoordingen van zorgleveranciers die nog niet zijn ontvangen en de onzekerheid die voortvloeit uit de persoonsgebonden budgetten (PGB). De lasten in het sociaal domein nemen toe. Met het implementatieplan ‘Samen Redzaam’ 2024-2027 wordt door de gemeente Waalwijk vormgegeven aan de transformatie van het sociaal domein.
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen (2/2)
Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag
De kwaliteit van het jaarverslag is voldoende •
De jaarrekening en het jaarverslag zijn met elkaar verenigbaar.
•
In de paragraaf bedrijfsvoering is de paragraaf “ESG” rapportage opgenomen. Hierin wordt gerapporteerd over enkele indicatoren. Wij vinden dit een goede ontwikkeling en moedigen uitbreiding van het aantal relevante indicatoren aan.
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Financiële positie blijft stabiel Weerbaarheid en wendbaarheid blijven stabiel en zijn voldoende tot uitstekend.
Dit verslag is opgesteld uitsluitend voor gebruik door de raad en het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Waalwijk. Op dit verslag kan niet door derden worden gesteund aangezien derden niet op de hoogte zijn van het doel van de werkzaamheden en de resultaten onjuist kunnen interpreteren. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid, zorgplicht en/of verantwoordelijkheid jegens andere partijen dan de gemeente Waalwijk.
•
De gemeente is nog bezig met het inzichtelijk maken van de mogelijkheden voor ombuigingen voor de jaren 2026 en verder heeft hiervoor een werkgroep gevormd. De uitkomsten zijn in maart gedeeld met het college en de raad. De ombuigingen worden verwerkt in de definitieve begroting.
•
Het verschil tussen het saldo van baten en lasten in de begroting en volgens de jaarrekening is de afgelopen jaren positief. Wij adviseren om na te gaan wat de oorzaak is van het steeds positieve resultaat en die analyse mee te nemen bij de beoordeling van de begroting voor 2026.
Observaties jaarrekening Schattingen van het college zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen.
2II
3
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Onze conclusies In dit hoofdstuk wordt uitleg gegeven over ons oordeel bij de jaarrekening. Hierin lichten we de geconstateerde fouten en onzekerheden voor de getrouwheid van de verantwoording over de financiële positie en over rechtmatigheid toe.
02
3I
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Ons oordeel bij uw jaarstukken 2024 is goedkeurend
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Uw jaarrekening geeft een getrouw beeld
Fouten en onzekerheden geconstateerd in relatie tot getrouwheid
Wij hebben onze accountantscontrole van de jaarrekening 2024 van de gemeente Waalwijk afgerond. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring inzake de getrouwheid van de jaarrekening, waarin ook de rechtmatigheids-verantwoording is opgenomen, onder het voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad. Wij hebben geen controlebevindingen in de WNT-verantwoording 2024.
In totaliteit hebben we één controleverschil geconstateerd in relatie tot getrouwheid, waarvan er één is gecorrigeerd. De overzichten van deze fouten en onzekerheden inzake getrouwheid worden hier getoond.
Rechtmatigheid specifieke uitkeringen Wij hebben in onze controleverklaring ook een goedkeurend oordeel verstrekt over de baten en lasten als mede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen SiSa.
Getrouwheid Oordeel:
Goedkeurend
Geen wijzigingen van het controleplan Ten opzichte van ons controleplan hebben wij geen nieuwe risico’s geïdentificeerd. Overige informatie in uw jaarverslag is consistent met uw jaarrekening Als accountants zijn wij ervoor verantwoordelijk dat wij in onze controleverklaring verslag uitbrengen over de overige informatie die in het jaarverslag is opgenomen. De overige informatie omvat uw jaarverslag, programmaverslag, de paragrafen en de bijlagen. Wij hebben geen materiële inconsistenties, materiële onjuistheden en/of omissies opgemerkt in de informatie die op grond van het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) moet worden verstrekt. Geen aanwijzingen of signalen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving geïdentificeerd
8,000 6,000
Tijdens de controle van de jaarrekening 2024 zijn er geen aanwijzingen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.
4,000 2,000 Fouten = absoluut bedrag fouten of onzekerheden x €1.000
Onzekerheden = door u vastgestelde goedkeuringstolerantie x €1.000
3II
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking
Overzicht van gecorrigeerde fouten inzake getrouwheid De volgende geconstateerde afwijkingen betreffen de gecorrigeerde fouten in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van €108.800
#
Beschrijving
Jaarrekeningpost
Fouten
Debiteuren @ Overlopende passiva
116.848
1
Herrubricering creditbedragen in openstaande postenlijst debiteuren per 31-12-2024
Bijlagen
Totaal
116.848
Onzekerheden
3III
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik
Overzicht van ongecorrigeerde fouten en onduidelijkheden inzake getrouwheid De volgende geconstateerde afwijkingen betreffen de ongecorrigeerde fouten en onduidelijkheden in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van €108.800 Het college heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het college.
Onze samenwerking #
Beschrijving
Jaarrekeningpost
Onzekerheden in prestatielevering sociaal domein
Sociaal domein
Fouten
Onzekerheden
Bijlagen 1
Totaal
234.883
234.883
4
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Speerpunten Bij de uitvoering van de controle kunt u ons specifieke speerpunten meegeven. Dit hebben we met u besproken in de auditcommissievergadering van 8 oktober 2024. In dit hoofdstuk geven we onze bevindingen over die speerpunten.
06
4I
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Speerpunt 1- Rubricering incidentele baten en lasten
Onze conclusies Speerpunten
Onze samenwerking
De incidentele baten en lasten worden in een separaat overzicht in de jaarrekening toegelicht. Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij het proces van totstandkoming beoordeeld, evenals het overzicht zelf en de toelichting daarop. In ons accountantsverslag 2023 hebben wij enkele observaties en adviezen gedeeld met betrekking tot het overzicht van de incidentele baten en lasten.
Bijlagen
Het proces van totstandkoming van het overzicht is bewerkelijk en er ontbrak een eenduidige norm voor wat incidentele baten en lasten zijn
Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik
Het proces met betrekking tot de totstandkoming van het overzicht is bewerkelijk, doordat enerzijds er een eenduidige norm ontbrak over wat incidenteel en structureel is en anderzijds het veel tijd kost om informatie te verzamelen binnen de organisatie. Ons advies om intern richtlijnen op te stellen, het overzicht periodiek op te stellen en de toelichting in de P&Cstukken te verduidelijken is deels opgevolgd. De organisatie heeft een memo opgesteld waarin de incidentele baten en lasten en de structurele baten en lasten gedefinieerd zijn en zijn duidelijke richtlijnen opgenomen voor het opstellen van de staat van incidentele baten en lasten. Deze definities en richtlijnen worden ook gehanteerd bij het opstellen van de begroting. Het advies met betrekking tot het periodiek opstellen van het overzicht is (nog) niet opgevolgd.
De grondslag voor incidentele baten en lasten en structurele baten is toegelicht in de jaarrekening Het is voor de lezer van de jaarrekening belangrijk dat de definitie van de incidentele baten en lasten en de toelichting bij het overzicht van incidentele baten en lasten helder zijn. Wij hebben het advies gegeven om de toelichting uit te breiden dan wel te verduidelijken. In de jaarrekening van 2024 zien wij de opvolging van dit advies terugkomen. De informatiewaarde van het overzicht incidentele baten en lasten is hierdoor vergroot.
4II
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Speerpunt 2- Financiële risico’s omtrent Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL)
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Risico’s zijn voldoende gereflecteerd in de grondexploitaties die onderdeel zijn van Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat
Wij hebben in het kader van het significante risico op de waardering van de grondexploitaties beoordeeld in hoeverre de belangrijke onzekerheden voldoende zijn gereflecteerd in de grondexploitaties. Specifiek met betrekking tot de gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL) hebben wij vastgesteld dat: •
De kosten- en opbrengstenramingen van de grondexploitaties Haven 8 Oost, Haven 8 West en Insteekhaven evenwichtig geraamd zijn;
•
De risico’s, zoals vertraging, door beroep tegen het bestemmingsplan en de natuurvergunning, zijn ingerekend in de grondexploitatie, door de looptijd van de projecten te verlengen met één jaar. Door kostenindexatie en hogere plankosten heeft dit een negatief effect op het financiële resultaat van de projecten;
•
Voor het risico op langere vertraging dan één jaar, als gevolg van de beroep tegen het bestemmingsplan en natuurvergunning, is bij de berekening van de winstneming over deze projecten in 2024 een bedrag als risico in mindering gebracht op de verwachte winst. Dit past binnen de richtlijnen van het BBV (POC-methode);
•
Onder de “warme gronden” zijn percelen voor Haven 8 Oost opgenomen tegen een boekwaarde van €13,5 miljoen. Deze gronden zijn in 2023 getaxeerd. De gemeente heeft de financiële risico’s ten aanzien van deze gronden gerapporteerd in de jaarrekening.
5
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Uitkomsten controle 2024
Speerpunten
In dit hoofdstuk beschrijven we de belangrijkste uitkomsten van de controle voor het ruimtelijk domein, het sociaal domein en de overige domeinen, waaronder de bedrijfsvoering.
Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein Schattingen Rechtmatigheid Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
03
6
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Ruimtelijk domein (1/2) Het risicoprofiel van de actieve grondexploitaties stijgt
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein Schattingen Rechtmatigheid Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Het BBV schrijft voor dat in sommige situaties, eerder dan bij het afsluiten van grondexploitaties, tussentijds winst moet worden genomen op basis van de Percentage-of-Completion-methode. In 2024 is voor €0,2 miljoen aan winst genomen voor de actieve grondexploitaties en is er €1,6 miljoen aan winst teruggenomen uit voorgaande jaren. De terugname van het resultaat van €1,6 miljoen ziet voornamelijk toe op het project Haven 8 West. Met de vaststelling van de nota grondexploitatie 2025 zijn de plangrenzen opgerekt en is een naastgelegen perceel opgenomen in de grondexploitatie. In de actualisatie van dit project zijn de verwervingskosten gelijk gehouden aan de te verwachten opbrengsten. Hierdoor verandert de POC-verhouding en dient er winst teruggenomen te worden. Deze wijze van waardering is als conservatief te beschouwen. Op faciliterend grondbeleid is voor een bedrag van €1,3 miljoen aan winst genomen. Aan de verliesvoorziening voor actieve grondexploitaties is €1,9 miljoen gedoteerd, waardoor de voorziening per jaareinde €6,5 miljoen is (2023: €4,5 miljoen). De verliesvoorziening wordt gevormd voor grondexploitaties waar een tekort wordt verwacht op de eindwaarde. De mutatie in de verliesvoorziening komt voornamelijk voort uit een toevoeging voor de grondexploitatie Landgoed Driessen (€1,9 miljoen).
Kosten om tot afronding voor het project te komen zijn hoger ingeschat als gevolg van de complexe gebiedsontwikkeling en veel onzekere factoren, zoals de stikstofproblematiek Daarnaast is een aanvullende
voorziening van €1,4 miljoen voor faciliterende projecten gevormd. De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig ingeschat De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat de parameters zijn geactualiseerd. De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig bepaald. 50
Ontwikkeling risicoprofiel grondexploitaties 2024
40
2023
30 20 10 0 -10
Prognose resultaat (positieve grondexploitaties)
Winstneming
Verliesvoorziening (negatieve grondexploitaties)
6I
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Ruimtelijk domein (2/2) Belangrijke onzekerheden zijn voldoende gereflecteerd in de grondexploitaties
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein Schattingen Rechtmatigheid Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL) De grondexploitaties, samenhangend met de gebiedsontwikkeling de Oostelijke Langstraat (GOL), hebben gedurende 2024 stilgelegen doordat er nog geen uitspraak was van de Raad van State over deze plannen. Het effect hiervan voor Haven 8 Oost is dat twee kavels nog niet konden worden uitgegeven. Ook voor de insteekhaven geldt dat de gronden niet kunnen worden uitgegeven zo lang de omgevingsvergunning niet onherroepelijk is. Voor beide projecten is de looptijd verlengd. Ondanks dat er geen substantiële wijzigingen in de projecten worden verwacht, heeft het verlengen van de looptijd wel een negatief financieel effect op deze grondexploitaties. De projecten moeten wel worden beheerd, waardoor plan- en beheerskosten stijgen. Daarnaast stijgen de bouwkosten door indexatie en nemen de rentekosten toe. Daarentegen liggen voor een groot deel de prijsafspraken voor de opbrengsten al vast (7,8ha Insteekhaven). Eind februari 2025 heeft de Raad van State de plannen voor de gebiedsontwikkleing Oostelijk Langstraat goedgekeurd. Echter doordat er nog geen onherroepelijke omgevingsvergunning is, kunnen de kavels nog niet uitgegeven worden.
Belangrijke onzekerheden gereflecteerd in de grondexploitaties van Waalwijk De stikstofproblematiek, archeologische monumenten en het stroomnet van Nederland dat overvol is, vormen een (financiële) uitdaging voor Waalwijk.
Wij hebben geëvalueerd of deze onderwerpen in voldoende mate zijn gereflecteerd in de grondexploitaties. We lichten de onderwerpen hieronder toe:
•
Door de ligging van Waalwijk, in de nabijheid van de Loonse en Drunense Duinen (Natura 2000 gebied) zorgt bijna iedere bouwactiviteit voor een overschrijding van de drempelwaarde voor uitstoot van stikstof. Recente uitspraken rondom interne saldering en de noodzaak tot een Wet Natuurbescherming (WNB) vergunning zorgt voor veel onduidelijkheid en onzekerheid voor de projecten van Waalwijk.
•
Daarnaast is met de ingang van de omgevingswet 2024 de gemeente verplicht om rekening te houden met in de bodem te verwachten archeologische monumenten. Hiervoor dient de gemeente onderzoek te verrichten.
•
De netcongestie blijft ook een aandachtspunt, wat voor vertraging in bouwprojecten, maar ook in de energietransitie zorgt.
We hebben vastgesteld dat de impact van deze ontwikkelingen in kaart zijn gebracht en voldoende zijn gereflecteerd in de grondexploitaties. Er blijft echter een belangrijke onzekerheid rondom de stikstofregels, waarvan het effect nog niet duidelijk is op de waardering van de grondexploitaties. Deze onzekerheid is door het college voldoende toegelicht in de paragraaf grondbeleid.
7
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Sociaal domein (1/2) Lasten sociaal domein nemen toe; transformatie van sociaal domein is gestart
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein Schattingen Rechtmatigheid Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Lasten sociaal domein nemen toe, maar liggen in lager dan de bijgestelde begroting De totale lasten vanuit beleidsveld 6 Sociaal domein over 2024 bedragen €86,2 miljoen en zijn daarmee circa €3,9 miljoen lager dan de bijgestelde totale lasten in het najaarsbericht 2024. De toenemende lastendruk vanuit het sociaal domein, zoals die voor gemeente Waalwijk speelt, is ook een landelijk vraagstuk. De zorgvraag neemt toe en wordt complexer. Daarnaast zorgt schaarste voor een tekort aan mensen die de zorg ook uitvoeren.
Met het implementatieplan ‘Samen Redzaam’ 2024-2027 wordt door de gemeente Waalwijk vorm gegeven aan de transformatie van het sociaal domein. Dit plan ziet toe op meer gebruik te maken van de kracht van de inwoners en zaken anders te organiseren. In de voorjaarsnota van het Rijk is aangegeven dat de tekorten in jeugdzorg deels door het Rijk worden gedekt, dit naar aanleiding van het advies vanuit deskundigheidscommissie Van Ark. Met deze bijdrage vanuit het Rijk worden de (financiële) problemen in jeugdzorg echter niet geheel opgelost. Het beheersen van de instroom van jeugdigen en zorgzwaarte blijven de aandacht vragen.
Ontwikkeling zorglasten 30,000
25,000
20,000
15,000
10,000
5,000
0 2021
2022
Totale zorglasten (Wmo + Jeugd) Wmo
Jeugd
2023
2024
7I
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Sociaal domein (2/2) Lasten sociaal domein nemen toe; transformatie van sociaal domein is gestart
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein Schattingen Rechtmatigheid Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Ook in 2024 blijken er onzekerheden rondom de prestatielevering zorg in natura De gemeente Waalwijk heeft in 2024 met een set aan interne beheersingsmaatregelen de prestatielevering van zorg in natura zelfstandig vastgesteld. Gedurende 2024 zijn er 100 clienten gebeld, om vast te stellen dat de zorg geleverd is. Hiervoor is een standaardtemplate gebruikt, die naast de prestatielevering ook toeziet op de kwaliteit van de zorg. Deze controle wordt uitgevoerd door de medewerkers in de eerste lijn. De verbijzondere interne controle (derde lijn) voert hier een controle op uit. Wij hebben kennis genomen van de resultaten en hierbij vastgesteld dat de template elk kwartaal ingevuld is. De prestatie is hiermee voldoende vastgesteld. De vragen die toezien op de kwaliteit van de zorg, worden ingevuld op het moment dat hiervoor aanleiding is in het gesprek. Om meer zicht te hebben op de kwaliteit van de geleverde zorg en tevens te kunnen bijsturen, is het volledig invullen van deze vragen een gewenst. In de interne beheersingsmaatregelen zijn gedurende 2024 verbeteringen doorgevoerd. Het effect hiervan is zichtbaar maar heeft niet kunnen voorkomen dat voor enkele zorgaanbieders de prestatielevering niet op basis van interne processen kon worden aangetoond.
Op basis van de productieverantwoordingen is alsnog voldoende controle-informatie verkregen om te onderbouwen dat de prestaties ook daadwerkelijk zijn geleverd, met uitzondering van een totale onzekerheid van € 178.883.
Prestatielevering pgb niet volledig vastgesteld Voor alle cliënten die een pgb ontvangen, worden door de gemeente beschikkingen verstrekt aan de cliënt. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) verzorgt het administratieproces en legt daarvoor verantwoording af, maar controleert niet of de prestatie is geleverd voor gedeclareerde zorgkosten. De raad van bestuur van de SVB heeft vastgesteld dat de uitvoering van het Trekkingsrecht Jeugdwet en Wmo over 2023 deels niet rechtmatig is geweest. De landelijke foutpercentages in de SVB verantwoording zijn gebaseerd op de materiële fouten. Op basis van de projectiebrief relevant voor uw gemeente is de verwachte fout berekend. De onzekerheid op basis van de projectiebrief bedraagt €56.000 (2023: €58.000). We hebben dit als onzekerheid voor de getrouwheid van de lasten in ons oordeel meegewogen.
2024 (x €1.000)
2023 (x €1.000)
Fout
Fout
Getrouwheid Onzeker
Jeugdzorg ZiN
Onzeker
-
-
Wmo ZiN
179
99
Pgb Jeugd en Wmo
56
58
Totaal
235
157
Tabel 1: Overzicht van fouten en onzekerheden sociaal domein
8
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Schattingen (1/2) De schattingen van het college nader uitgelicht
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein
Bij het opstellen van de jaarrekening moet het college belangrijke boekhoudkundige schattingen, beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames die door het college zijn gedaan beoordeeld en concluderen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Onderstaande tabel bevat een overzicht van onze bevindingen met betrekking tot die schattingen en oordelen.
Schattingen Rechtmatigheid
Schatting
Waarde (x €1 miljoen)
Oordeel Opmerkingen
2024
2023
2024
2023
Waardering debiteuren en overige uitzettingen
0,125
0,091
De voorziening dubieuze debiteuren is bepaald op basis van ervaringscijfers van het afgelopen jaar en individuele gevallen. De gemeente Waalwijk heeft een memo opgesteld dat een analyse bevat ten aanzien van de op te nemen voorziening. Op basis van dit memo is vastgesteld dat deze afgelopen jaren toereikend was. In 2024 is er een bedrag gedoteerd, zodat de voorziening toereikend is.
De waardering de grondexploitaties
-1.978
-591
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een betrouwbaar beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. De uitgangspunten die in de berekeningen gehanteerd worden zijn voor zover mogelijk onderbouwd met rapportages van externe partijen
Juistheid en volledigheid voorziening verlofsparen
0,86
0,78
We hebben vastgesteld dat de voorziening verlofsparen gevormd is op basis van een evenwichtige schatting.
Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Controleverschil
Optimistisch
Evenwichtig
Voorzichtig
8I
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Schattingen (2/2) De schattingen van het college nader uitgelicht
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein
Schatting
Rechtmatigheid
Oordeel Opmerkingen
2024
2023
2024
2023
De juistheid en volledigheid van de onderhoudsvoorziening
2,070
1,834
Met betrekking tot de voorziening onderhoud hebben wij geconstateerd dat het beheerplan/ onderhoudsplan geen financiële onderbouwing bevat.Schattingen zijn juist en volledig bevonden op basis van “look back” procedures. Wij adviseren om wel een financiële onderbouwing (onderhoudsplan) op te stellen die ten grondslag ligt aan deze voorziening.
Juistheid en volledigheid overige voorzieningen
10,096
9,525
Wij hebben de actuariële uitgangspunten van de APPA-voorziening getoetst en hierbij geen bijzonderheden geconstateerd. Schattingen in de voorzieningen inzake riolering en afvalstoffenheffing zijn ook juist en volledig bevonden. De grondslagen die zijn gehanteerd zijn geschikt.
Sociaal domein Schattingen
Waarde (x €1 miljoen)
Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Controleverschil
Optimistisch
Evenwichtig
Voorzichtig
9
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Rechtmatigheid Uw rechtmatigheidsverantwoording voldoet aan de vereisten
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein Schattingen Rechtmatigheid Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Rechtmatigheidsverantwoording van het college voldoet wel aan de vereisten Het college legt verantwoording af over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties via de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Als uw accountant hebben wij de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording meegewogen in ons oordeel over de jaarrekening als geheel (indirect oordeel over de rechtmatigheid). Het college heeft geen onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens van €5.727.000 geconstateerd. Een nadere toelichting van de afwijkingen onder de verantwoordingsgrens zijn toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. U heeft over 2024 €2.818.000 aan begrotingsafwijkingen gerealiseerd. Hiervan is €.2.818.000 acceptabel conform verordening 212. Daarnaast zijn er €497.000 aan onrechtmatigheden, die voortkomen uit het ten onrechte niet Europees aanbesteden van inkopen. Dit betreft een aanbesteding, uit voorgaande jaren, die jaarlijks doorwerkt totdat het contracttermijn verlopen is.
Onrechtmatigheden € 6,000,000
€ 5,000,000
€ 4,000,000
€ 3,000,000
€ 2,000,000
€ 1,000,000
€-
Onrechtmatigheden
= Acceptabele onrechtmatigheden
= Onacceptabele onrechtmatigheden = Verantwoordingsgrens
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Update interne beheersing Geen nieuwe significante tekortkomingen geïdentificeerd in de interne beheersing
Speerpunten Uitkomsten controle 2024
Geen nieuwe significante tekortkomingen in de interne beheersing
Ruimtelijk domein
In onze rapportage interim-bevindingen 2024 hebben wij ons beeld gegeven van de interne beheersing van de gemeente Waalwijk.
Sociaal domein Schattingen Rechtmatigheid Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole hebben wij geen nieuwe belangrijke aandachtspunten in de interne beheersing geconstateerd. Geen nieuwe bevindingen ten aanzien van uw IT-omgeving Wij zijn verplicht melding te maken van onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij hebben geen nieuwe bevindingen naar aanleiding van deze werkzaamheden.
10
11
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Jaarverslag In dit hoofdstuk beschrijven we wat ons is In dit hoofdstuk beschrijven opgevallen in relatie tot de we wat ons is opgevallen in relatie de informatiewaarde van hettot jaarverslag. informatiewaarde vanwe hetonze jaarverslag. Daarnaast beschrijven visie op Daarnaast beschrijven we onze visie X. op de financiële positie van de gemeente de financiële positie.
04
12
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Financiële positie (1/3) De kerngetallen laten een stabiele ontwikkeling zien
Kengetallen
Gemeente Waalwijk
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Weerbaarheid en wendbaarheid blijven stabiel Wij hebben uw financiële positie aan de hand van zes kengetallen onder elkaar gezet. Hierbij hebben wij ook de landelijke cijfers gepresenteerd (zie de tabel hiernaast). Het exploitatieresultaat over 2024 laat net een tekort zien (€178.000). Dit betekent dat het eigen vermogen stabiel is gebleven waar in de begroting nog was uitgegaan van een daling. Dat de solvabiliteit toch is gedaald heeft te maken met de toename van de onderhandse leningen. Deze lening is ingezet voor de financiering van investeringen in de materiële vaste activa, vooral nieuwbouw van een basisschool en uitvoering van het Integraal Uitvoeringsprogramma. Bij de begroting was nog uitgegaan van een verwachte solvabiliteit van 33%. De solvabiliteit van de gemeente Waalwijk in 2024 is 36%. Om te beoordelen of de gemeente Waalwijk in staat is om in te spelen op de toekomstige risico’s is het belangrijk de solvabiliteit te bezien in verhouding tot het weerstandsvermogen en de uitdagingen in de meerjarenbegroting. De structurele exploitatieruimte van 5,5% laat zien dat de structurele lasten door structurele baten worden gedekt. De gemeente Waalwijk stuurt voor de ratio weerstandsvermogen (beschikbaar/ benodigd) op een waarde van 1,4 of hoger (uitstekend).
Met de daling van de algemene reserve is de ratio weerstandsvermogen (2,4) lager dan vorige jaar (2,7), maar is nog steeds uitstekend. Wel merken wij op dat in de berekening van de weerstandscapaciteit rekening is gehouden met de verhoging van de lokale belastingen.
Landelijk**
2024
2023
2024*
2023
Solvabiliteit
36,2%
39,2%
35,2%
39,1%
Grondexploitaties
-1,0%
-0,3%
7,4%
5,6%
Structurele exploitatieruimte
5,5%
3,3%
2,0%
3,3%
Nettoschuldquote
82,6%
76,6%
56,5%
37,6%
Nettoschuldquote gecorrigeerd
72,9%
66,9%
51,4%
32,3%
Belastingcapaciteit
80,9%
81,4%
101%
99,7%
Weerbaarheid
Wendbaarheid
* **
Op basis van de begroting 2024. Bron: https://findo.nl/jive
Cat A Cat B Cat C, van de landelijk afgesproken signaleringswaarden, waarbij categorie A het minst risicovol is en catergorie C het meest.
Ontwikkeling van het weerstandsvermogen € 40,497
2024
€ 16,980
2023
€ 17,500
2022
€ 47,297
€ 42,848 € 16,100 Weerstandscapaciteit (x €1.000)
Risico's (x €1.000)
12I
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Financiële positie (2/3) De financiële positie van de gemeente Waalwijk blijft onzeker
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
De rol van de raad bij ombuigingen
Denk opgavegericht
In de voorjaarsnota van het kabinet is weliswaar een deel van de korting op de algemene uitkering uitgesteld, maar niet totaal van de baan. Ook zijn extra middelen toegezegd voor de jeugdzorg. De gemeente is nog bezig met het inzichtelijk maken van de mogelijkheden voor ombuigingen voor de jaren 2026 en verder heeft hiervoor een werkgroep gevormd. [uitkomsten]
Maak onderscheid tussen de dagelijkse uitvoering/wettelijke taken en de ambities/opgaven van de gemeente en kies aan de hand van het effect van de ombuiging. Hou hierbij rekening met de beschikbare capaciteit (realisatiekracht).
Gemeente Waalwijk brengt de mogelijke bezuinigingskeuzes in kaart. Voor de begroting 2026 worden de geïnventariseerde opties verder uitgewerkt door het college. Hieruit komt een beeld naar voren van interventies die maatschappelijke impact gaan hebben (leefbaarheid, bestaanszekerheid, bepaalde voorzieningen) en op de kwaliteit van de dienstverlening. Ook zien we dat de druk op de organisatie verder gaat toenemen door efficiency doelstellingen. In dit artikel geven we de volgende adviezen aan raadsleden:
Zorg bij de voorgestelde ombuigingen voor inzicht in het effect op de wendbaarheid voor de toekomst en laat de (realisatie)risico’s vertalen naar het weerstandsvermogen.
Raad aan het roer! Geef kaders vooraf over het proces van inventariseren, de betrokkenheid van de raad, de denkrichtingen/voorkeuren en de gewenste informatie bij besluitvorming.
Bewaak de wendbaarheid en weerbaarheid van de financiële positie
Na kiezen volgt monitoren: zorg dat daarvoor een dashboard is ingericht Worden de ombuigingen wel gerealiseerd (financieel) en zoals bedoeld is conform de voorgestelde uitwerking? Is het negatieve effect op de gemeente niet te groot? Worden de opgaven gerealiseerd?
12II
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Financiële positie (3/3) Het resultaat is positief
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Het voorspellend vermogen van de gemeente Waalwijk verbetert Met de toekomstige onzekerheden over de compensatie vanuit het Rijk na 2026 is het voorspellend vermogen des te belangrijk geworden. Wij hebben uw voorspellend vermogen beoordeeld op basis van een vergelijking tussen begrote en gerealiseerde saldi van baten en lasten. Er is een trend te zien waaruit blijkt dat de gemeente Waalwijk consistent een tekort begroot, wat bij de realisatie meevalt of zelfs een overschot blijkt. Het verschil tussen de begroting en realisatie neemt de laatste jaren wel af. Hierdoor kan geconcludeerd worden dat het voorspellend vermogen van de gemeente verbetert. Wij adviseren om na te gaan wat de oorzaak is van het steeds positieve resultaat en die analyse mee te nemen bij de beoordeling van de begroting voor 2026.
Voorspellend vermogen van de gemeente Waalwijk 20,000 18,000 16,000 14,000 12,000 10,000 8,000 6,000 4,000 2,000 -2,000
2021
2022
2023
2024
verschil gerealiseerd resultaat / oorspronkelijk begroot resultaat verschil gerealiseerd resultaat / bijgesteld begroot resultaat
13
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Observaties jaarverslag (1/2) De kwaliteit van uw jaarverslag is voldoende
Speerpunten Jaarverslag
Beoordeling
Observaties
Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Financiële positie
Verenigbaarheid jaarrekening en het jaarverslag
Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn. In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan het BBV.
Kwaliteit paragrafen
Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is opgenomen. Daarnaast hebben wij de informatiewaarde van de paragrafen beoordeeld. Deze geven veel informatie over doelstellingen en de activiteiten gedurende het jaar. De paragraaf “Voortgang ombuigingen” is geen verplichting op basis van de BBV. Waalwijk neemt deze paragraaf op in het jaarverslag en geeft daarmee inzicht in de realisatie van de ombuigingen in het sociaal domein, zowel op inhoudelijk als financieel vlak. Wij vinden dat deze paragraaf de informatiewaarde van het jaarverslag verhoogd.
Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking
Daarnaast heeft de gemeente Waalwijk onder de paragraaf bedrijfsvoering een paragraaf “ESG rapportage” opgenomen. Deze paragraaf is een eerste aanzet tot het bundelen van de relevante informatie op het gebied van duurzaamheid, welke voorheen versnipperd in het jaarverslag gepresenteerd waren. De gemeente heeft per dimensie een aantal indicatoren gekozen waarop gerapporteerd is. Wij vinden dit een goede ontwikkeling en moedigen uitbreiding van het aantal relevante indicatoren aan.
Bijlagen
Inzicht in fraudepreventiesysteem in paragraaf ‘Bedrijfsvoering’
In de paragraaf bedrijfsvoering is specifiek en concreet inzicht gegeven in het fraudepreventiesysteem.
Voldoende inzicht in het vermogen om risico’s uit de bedrijfsvoering financieel op te vangen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’
Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Waalwijk alle relevante informatie heeft opgenomen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’; daarnaast zijn alle relevante ontwikkelingen uit de sector en de impact daarvan op de gemeente Waalwijk opgenomen in de toelichting. Wij vinden dat de gemeente Waalwijk in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ een goede reflectie heeft gegeven op het vermogen om de risico’s vanuit de bedrijfsvoering financieel op te vangen.
Bevinding Voldoende maar voor verbetering vatbaar
Voldoende
13I
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Observaties jaarverslag (2/2) Toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering inzake rechtmatigheid
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Paragraaf bedrijfsvoering
Beoordeling
Informatiewaarde jaarverslag
Observaties
Jaarverslag Financiële positie
Wij missen daarin nog een duiding van wat de effecten zijn en wat bereikt is voor de ‘staat van de gemeente’ als geheel. Zo merken wij op dat in de jaarstukken de totstandkoming van de indicatoren vaak wordt toegelicht, maar dat weinig wordt ingegaan op wat het college vindt van de ontwikkeling in de kengetallen.
Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Ons oordeel is gebaseerd op de leesbaarheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses. Wij zijn van mening dat het jaarverslag de raad de gewenste informatie verschaft per beleidsterrein.
Afwijkingen + maatregelen toegelicht
Gemeente Waalwijk heeft een toelichting op alle afwijkingen die in de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen voor zover deze de rapportagegrens overschrijden. Daarnaast zijn de maatregelen toegelicht over hoe deze afwijkingen in de toekomst worden voorkomen.
Niet financiële onrechtmatigheden toegelicht
Niet financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van bepalingen in de wet Fido en bijbehorende Regelingen moeten worden opgenomen en toegelicht worden in de paragraaf bedrijfsvoering. Dit is niet van toepassing voor gemeente Waalwijk.
Toelichting begrotingsrechtmatigheid
Volgens artikel 28 van de BBV dienen overschrijdingen en onderschrijdingen van zowel de baten als de lasten ten opzichte van de begroting na wijziging bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te worden toegelicht. W ij hebben vastgesteld dat de toelichting inzake begrotingsrechtmatigheid voldoet aan de vereisten van de BBV. Het college betrekt de afwijkende baten en onderschrijdingen van lasten en investeringen die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig zijn gemeld aan de gemeenteraad in de rechtmatigheidsverantwoording. En vanzelfsprekend ook de overschrijdingen van lasten en investeringen die niet passen binnen het vastgestelde beleid en de criteria uit de financiële verordening.
Bevinding Voldoende maar voor verbetering vatbaar
Voldoende
14
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Vooruitblik In dit hoofdstuk van het verslag bespreken wij de relevante ontwikkelingen die vanaf het jaar 2025 relevant zijn voor uw gemeente. Dat is ondermeer de wijziging in de materialiteit.
07
14I
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Belangrijke aandachtspunten komend jaar
Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Wijziging van het BBV en Bado definitief geworden met ingang van boekjaar 2025 Het ministerie van BZK heeft artikel 2 van het Bado met betrekking tot de materialiteit gewijzigd. De maximale materialiteit is met ingang van 2025 gewijzigd naar 2% van de totale lasten exclusief de toevoegingen aan de reserves en zal betrekking hebben op afwijkingen en onzekerheden samen. Hier hebben we inzichtelijk gemaakt wat dat op basis van de 2024 cijfers voor u betekent.
De verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording kan kent een mogelijke range van 0-2% (met dezelfde omvangsbasis). Wij adviseren deze grens gelijk te stellen met de materialiteit voor de (interne) controle en tijdig de financiële verordening aan te passen aan de nieuwe wetgeving. Overigens is met deze wetgeving ook de rechtmatigheidsverantwoording (eindelijk) formeel onderdeel van het BBV en daarmee de jaarstukken.
De wijziging betekent een aanpassing voor de (interne) controledruk In het controleplan 2024 zijn wij reeds ingegaan op de mogelijk impact. Samengevat betekent de wijziging van de materialiteit een aanpassing van de diepgang van de (interne) controle: het aantal posten en stromen die in de reikwijdte vallen van de externe controle neemt af, het aantal deelwaarnemingen van gegevensgerichte werkzaamheden kan over het algemeen verminderen tenzij het aantal fouten en onzekerheden dichtbij de materialiteitsgrens komt. Voor de interne controle zal gezien de verlaging van de verantwoordingsgrens van 3% naar 2% het aantal waarnemingen wellicht moeten toenemen. In het controleplan 2025 zullen we de impact voor uw gemeente concreet uitwerken.
15
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze samenwerking
Speerpunten
In dit hoofdstuk beschrijven we hoe wij hebben samengewerkt met u en uw medewerkers. Daarnaast presenteren wij een overzicht van het aantal uren dat er is gewerkt aan de controle.
Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
08
15I
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze samenwerking We hebben een constructieve samenwerking ervaren tijdens het controleproces
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
In de huidige tijd van digitaal samenwerken hebben wij een zeer plezierige samenwerking ervaren en is de communicatie tussen het team Financiën, het team Concernstaf en PwC goed verlopen. De communicatielijnen waren kort en dit heeft eraan bijgedragen dat het over het algemeen een meer gestructureerd proces is geweest. We hebben een open en fijne cultuur ervaren. Aangezien we voortdurend streven naar een verbetering van het controleproces en onze dienstverlening, evalueren we dit proces graag op korte termijn.
Categorie
Onze reflectie op het proces van de jaarrekeningcontrole
Bij het opvragen van informatie merken wij samen met uw team Financiën, dat er een duidelijke splitsing is in de verantwoordelijkheid van de oplevering door team Financiën en de VIC. Team Financiën draagt de verantwoordelijkheid voor het proces van de jaarrekeningcontrole, maar heeft niet (volledig) zicht op oplevering vanuit de VIC. Door de wekelijkse statusmeetings met team Financiën zijn we gedurende de gehele periode met elkaar in gesprek gebleven en hebben we de knelpunten opgelost.
Geen bevindingen te melden rondom onafhankelijkheid Wij hebben onze naleving van externe normen en ons wereldwijde onafhankelijkheidsbeleid met betrekking tot onze dienstverlening in 2024 bewaakt en bevestigen dat wij aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen.
Totaal aantal feitelijke uren (schatting)**
%
%
Partner/director
60
5
53
3
(Senior) manager
365
28
146
9
Overig personeel*
875
67
1.422
88
1.300
100
1.621
100
Totaal * **
Totaal aantal geplande uren
‘Overig personeel’ bestaat uit onze medewerkers en uitbestede uren. Bovenstaande figuur is gebaseerd op onze beste schatting per (3 juni 2025).
Overzicht van de gemaakte uren De controle van de jaarrekening van de gemeente Waalwijk vereist voldoende tijd en aandacht van de teamleden van het juiste niveau voor inhoudelijke werkzaamheden, beoordeling en begeleiding. In overeenstemming met de maatregelen die zijn beschreven in het rapport In het publiek belang geven wij hierboven een overzicht van de uren die we hebben besteed aan de controle van het lopende jaar van de gemeente Waalwijk. Wij zullen op een later moment de oorzaak van de meer gemaakte uren dan gepland analyseren en met de organisatie delen in de evaluatie op het jaarrekeningproces.
16
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden
Bijlagen In de eerste bijlage beschrijven we de uitkomsten van de werkzaamheden ten aanzien van de SiSa-bijlage. Daarna staan we stil bij onze controle van de Wnt-verantwoording. Vervolgens lichten we de materialiteit toe. Tot slot geven we een update over de verplichte communicatie.
09
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
SiSa Geen bevindingen in de SiSa-bijlage
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden
Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2024. In 2024 zijn er 33 SiSa-regelingen (2023: 38).Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de reguliere jaarrekening. De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • €12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan €125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan €125.000 en kleiner dan of gelijk is aan €1.000.000; • €125.000 indien de omvangsbasis groter is dan €1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In de volgende tabel hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen. Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.
17
17I
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Bevindingen per SiSa-regeling
Onze conclusies Nr.
Regeling/indicator
Naam specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting fout/ in euro’s onzekerheid
1
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
2
C62
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
3
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
4
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
5
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
6
D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Onze controletools
7
E32B
Incidentele specifieke uitkering Smartwayz
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Communicatie
8
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
9
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
10
F20
Regeling specifieke uitkering Impulsaanpak winkelgebieden
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
11
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewetgemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit
Verantwoordelijkheden
Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.
17II
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Bevindingen per SiSa-regeling
Onze conclusies Speerpunten
Nr.
Uitkomsten controle 2024
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting fout/ in euro’s onzekerheid
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G2a
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewettotaal 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G2a
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewettotaal 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB) gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Regeling/indicator
Naam specifieke uitkering
G2
Jaarverslag Vooruitblik
12
Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens
13
Materialiteit Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden
Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.
17III
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Bevindingen per SiSa-regeling
Onze conclusies Speerpunten
Nr.
Uitkomsten controle 2024
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting fout/ in euro’s onzekerheid
BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3A
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)totaal 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3A
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T-1 (exclusief BOB) totaal 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3A
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T-1 (exclusief BOB) totaal 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3A
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3A
BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar 2023
n.v.t
n.v.t
n.v.t
Regeling/indicator
Naam specifieke uitkering
G3
Jaarverslag Vooruitblik 14 Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden
Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.
17IV
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Bevindingen per SiSa-regeling
Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag
Nr. 15
Regeling/indicator
Naam specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting fout/ in euro’s onzekerheid
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4
Tozo 2 gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4
Tozo 3 gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4
Tozo 4 gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4
Tozo 5 gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar Tgemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden
Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.
17V
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Bevindingen per SiSa-regeling
Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024
Nr. 16
Jaarverslag
Regeling/indicator
Naam specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting fout/ in euro’s onzekerheid
G4A
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen_totaal 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4A
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4A
Tozo 2 gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4A
Tozo 3 gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4A
Tozo 4 gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4A
Tozo 5 gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4A
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar Tgemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4A
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G10
Wet inburgering gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden 17
Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.
17VI
Accountantsverslag 2024 | Gemeente Waalwijk
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Bevindingen per SiSa-regeling
Onze conclusies Speerpunten Uitkomsten controle 2024
Fout of onzekerheid