Bijlage 3 Transitievisie Warmte

Programma raadsinfoavond 9 september 2021 • De opgave • Proces TVW en participatie • Toelichting koers en strategie • Vragen en discussie • Vervolg

De opgave

Waarom aardgasvrij? Klimaattop van Parijs: Parijs-akkoord • Opwarming blijft beneden 2 graden Celsius • Einde aan het gebruik van fossiele brandstoffen Nationaal Klimaatakkoord • 2030: 49% minder broeikasgas t.o.v. 1990. 1.5 miljoen bestaande woningen aardgasvrij. • 2050: 95% minder broeikasgas t.o.v. 1990. 8 miljoen woningen plus gebouwen aardgasvrij. Aardbevingen: afstappen van Gronings aardgas

De opgave voor Waalwijk 2050: • 15.000 woningen en ca. 2.000 gebouwen isoleren tot minimaal energielabel B • Ca. 22.000 woningen en 3.000 gebouwen aardgasvrij maken 2030: • 3.000 woningen (20%) isoleren tot minimaal energielabel B en ‘aardgasvrijready’ maken • Streven 4.400 woningen (20%) aardgasvrij, mag ook na 2030.

Transitievisie Warmte 2021 In de Transitievisie Warmte: • Maken we een analyse over de toestand van de panden en warmtealternatieven in de gemeente

• Krijgen we inzicht in waar kansrijke buurten of locaties liggen voor het aardgasvrijmaken en de mogelijke aanpak • Geven we handelingsperspectief aan inwoners: wat kun je nu al doen? Geen onherroepelijke beslissingen! Iedere 5 jaar wordt de TVW herzien

Proces TVW en participatie

Planning transitievisie warmte

Participatie-activiteiten

Betrekken bewoners en stakeholders • Juni: enquête onder bewoners • 12 juli: online meet-up voor alle bewoners • Interviews en bijeenkomsten met o.a.: • Enexis • Casade • Energiecoöperatie Langstraat Energie en Energie Gezond Waalwijk • Stichting Waalwijk CO2 Vrij • Huurdersbelangenvereniging • Gemeente – Openbare Ruimte (IUP)

Resultaten enquête

Ambitie, visie en uitvoeringsstrategie Periode tot 2030

Ambitie en uitgangspunten • Tot 2030 willen we 3.000 woningen aardgasvrijready maken: isoleren tot label B en voorbereiden voor elektrisch koken ➢ Ruim een derde van dit aantal komt voor rekening van de woningcorporatie

• Grootschalig aardgasvrij maken stellen we uit tot na 2030. Wel willen we natuurlijke momenten benutten en kennis verzamelen. • Tot 2030: verwachten we geen grootschalige inzet van duurzame gassen (groen gas, waterstof) en geen ontwikkeling van grootschalige warmtenetten • We gaan aan de slag op locaties waar draagvlak is.

• We stimuleren initiatief van onderaf (bewoners en ondernemers) door aansluiting bij ontwikkelingen in het ruimtelijke en sociale domein. • We gebruiken de warmtetransitie om lokale werkgelegenheid te stimuleren.

Toelichting op koers en strategie 2030 Strategie met vier sporen: • Spoor A: gemeentebrede aanpak voor stimulering inwonersinitiatief

• Spoor B: intensieve aanpak meest kansrijke buurten • Spoor C: onderzoek naar kansen warmtenetten • Spoor D: Waalwijk kenniscentrum warmtetransitie 2022

Spoor A Spoor B

2023 Uitvoeringsplan

2030 Uitvoering

Uitvoeringsplannen

Spoor C Spoor D

2024

Uitvoering Uitvoering onderzoek

Onderzoek kansrijkheid

Op poten zetten kenniscentrum

Toelichting op koers en strategie 2030 Spoor A: gemeentebrede aanpak voor stimulering inwonersinitiatief • A1: benutten natuurlijke momenten ‘achter de voordeur’ • banken, makelaars, installateurs inzetten

• A2: benutten natuurlijke momenten en koppelkansen in de leefomgeving • Koppelkansen renovatie of nieuwbouw van woningen, de vervanging van rioleringen en de herinrichting van het openbare gebied • Bestaande Triple Duurzaam aanpak van de gemeente, woningcorporatie Casade en ContourdeTwern verbreden en versterken

• A3: technisch arrangement • Handelingsperspectief voor bewoners voor zowel isoleren als aardgasvrij maken.

→ A4 en A5 op volgende slide

Toelichting op koers en strategie 2030 Spoor A: gemeentebrede aanpak voor stimulering inwonersinitiatief • A4: financieel arrangement • Woningeigenaren met lagere inkomens een helpende hand bieden zodat ook zij mee kunnen doen. • Koppelen van landelijke subsidies en duurzaamheidsleningen aan een lokale financieringsconstructie waarbij we vooralsnog denken aan de inzet van gelden uit een lokaal duurzaamheidsfonds.

• A5: communicatie- en participatieactiviteiten • Online en offline inzetten van communicatie- en participatiemiddelen om de inwoners en andere betrokken partijen van informatie te voorzien en te betrekken. • Het (in oprichting zijnde) energieloket en de energiecoöperaties zijn cruciale partners voor deze bouwsteen.

Toelichting op koers en strategie 2030 Spoor B: intensieve aanpak meest kansrijke buurten • B1: isoleren één of enkele focusbuurten • Kiezen één of enkele buurten waar snel en op een systematische manier grotere aantallen woningen kunnen worden verduurzaamd. • In deze buurt(en) organiseren we, bovenop de aanpak van spoor A, een intensief en persoonlijk participatietraject voor inwoners. • Doorkijk naar aardgasvrij. • Onderzoeken van de mogelijkheden van gezamenlijke inkoop en uitvoering van de verduurzamingsmaatregelen. • De meest kansrijke buurten voor deze bouwsteen zijn buurten met een groot aandeel woningen met energielabel C en D en een hoog corporatiebezit. • De meest kansrijke buurten voor bouwsteen B1 zijn achtereenvolgens de buurten De Hoef, Zanddonk, Laageinde, Bloemenoord en Vrijhoeve. → B2 en B3 op volgende slide

Toelichting op koers en strategie 2030 Spoor B: intensieve aanpak meest kansrijke buurten • B2: op weg naar een aardgasvrij Landgoed Driessen • Vervanging cv-ketels komende jaren → kans om woningen van (al dan hybride) aardgasvrije warmtevoorziening te voorzien • Intensief communicatie- en participatietraject voor de inwoners van deze delen van Landgoed Driessen.

• B3: Cohesiebuurt als koploper isoleren én aardgasvrij • Selectie van kansrijke buurt met grote mate van sociale cohesie • Inwoners stimuleren om zelf, eventueel samen met de woningcorporatie, een aanpak op te zetten voor het isoleren én aardgasvrij maken van de buurt.

Toelichting op koers en strategie 2030 Spoor C: onderzoek naar kansen warmtenetten • Kansen voor haalbaarheid uitbreiding Amernet verkennen (samen met regio) • Kansen voor o.a. aqua- en riothermie verder onderzoeken • Samen met de partners • Ervaringen elders in NL verzamelen

Toelichting op koers en strategie 2030 Spoor D: Waalwijk kenniscentrum warmtetransitie • Veel installatiebedrijven en bedrijven die zich toeleggen op warmtetechniek en warmtenetten in Waalwijk. • Waalwijk als hét nationale kenniscentrum voor de warmtetransitie.

• Het kenniscentrum richt zich op het ontwikkelen van kennis en innovaties op het gebied van woning- en gebouwisolatie en warmtetechniek. • Koppelen opleidingsfaciliteiten aan het kenniscentrum

Koers en strategie 2030-2050 • Na 2030 stellen we voor alle overige buurten buurtuitvoeringsplannen op om deze waar nodig te isoleren en aardgasvrij te maken. • Vermoedelijk starten met het aardgasvrij maken in buurten waar dat technisch het makkelijkste kan en de maatschappelijke kosten het laagst zijn.

• We verwachten dat de buurten met veel slecht geïsoleerde woningen (label E, F en G) als laatste aan de beurt zullen zijn. • In de periode na 2030 start ook de aanpak van bedrijfsgebouwen, maatschappelijk en commercieel vastgoed. Hiervoor worden aparte trajecten opgestart.

Impact op organisatie en financiën • Uitvoering van de sporen A t/m D heeft impact op capaciteit van het gemeentelijk ambtenarenapparaat en financiën. • Raming omvang impact wordt met de raad gedeeld in TVW 1.0.

Toets bij de Raad • Wat vinden jullie van de strategie en de uitwerking? • Tips?

Vervolg Activiteit

Planning

Raadsbijeenkomst – beeldvormend

9 september 2021

Raadsvergadering (A-raad)

25 november 2021

Raadsvergadering (B-raad)

9 December 2021

Nabranders en vragen