Bijlage 3 Conceptbesluit BO SRBT Landgoed Driessen fase II

Concept besluit advies afwegingstafel SRBT pilot 1, Landgoed Driessen 2e fase gemeente Waalwijk. Aanleiding In de verordening van de provincie is opgenomen dat ruimtelijke plannen regionaal moeten worden afgestemd. Dit gebeurt nu al op een kwantitatieve manier via bijv. de regionale woningbouw afspraken en/of bedrijventerrein afspraken. We worden nu gevraagd om ook kwalitatief regionaal af te stemmen via een afwegingstafel SRBT. Het BO SRBT van 17 mei heeft besloten om te starten 3 pilots. Deze 3 pilots moeten inzicht geven in: Hoe maken we de regionale afweging, hoe kunnen we adviseren over plannen aan de hand van onze Ontwikkelstrategie SRBT Hoe organiseren we dit, in een wisselende samen stelling of met een vast team , op welke momenten enz. Hoe loopt het bestuurlijk proces. Het accent bij de regionale afweging ligt op de opgave op regionale schaal niveau en op de ontwikkelprincipes. Dit omdat onze ontwikkelstrategie SRBT nu nog vooral gaat over het benoemen van de belangrijkste regionale opgaven en het formuleren van de ontwikkel principes en niet over het aanwijzen van locaties voor ontwikkelingen. Dit is de interpretatie van de SRBT van de regionale afstemming.

Met het advies van de afwegingstafel kan een gemeente met haar plan naar de provincie waarbij de provincie naar ons idee toetst op verschillende aspecten van de ruimtelijke ordening (mobiliteit, bodem, water ecologie enz) en ook of het plan regionaal is afgestemd. De rol van het bestuurlijk overleg SRBT bij het proces van de afwegingstafel/regionale afstemming is om in te stemmen met het advies van de afwegingstafel, daarmee stemt zij in dat het voorliggende plan voldoet aan de regionale afspraken en voldoende bijdraagt aan de regionale opgave zoals is vastgesteld in de ontwikkelstrategie SRBT. Het is aan de betreffende gemeente om op haar eigen wijze uitwerking te geven aan het advies. Omdat de afwegingstafel nu nog vooral zal adviseren over de vele plannen die nu al klaar liggen en kwantitatief zijn vastgesteld in de woondeal is het advies eenmalig en komt niet meer terug op de bestuurlijke tafel SRBT.

Verzoek van Waalwijk Op 11 juni 2024 heeft de eerste pilot van de afweginsgtafel SRBT plaatsgevonden, dit als onderdeel van de 3 pilots voor een afwegingstafel waartoe besloten is in het bestuurlijk overleg SRBT op 17 mei 2024. In dat besluit is opgenomen dat er na de 3 pilots er een evaluatie zou plaats vinden over de inhoudelijke resultaten en de organisatie en het proces van de afwegingstafel. De gemeente Waalwijk vraagt of zij met dit advies van de afwegingstafel verder kan, de volgende stap in het proces het plan (incl de regionale afstemming) voor te leggen aan de provincie. Er zijn 2 argumenten om in te stemmen met dit verzoek. Het eerste argument is lokaal van aard en heeft te maken met de procesgang van dit plan. Het 2e argument is regionaal van belang; we kunnen hiermee testen of de wijze waarop de regionale afstemming plaats vindt akkoord bevonden wordt door de Provincie Brabant. We vragen het bestuurlijk overleg SRBT dan ook in te stemmen met: A. het naar voren halen van de 1e pilot en daarmee nu het advies vrij te geven voor verdere procesgang. B. het advies van de afwegingstafel SRBT voor Landgoed Driessen 2e fase in Waalwijk (zie bijlage 1 ) 1 Het bestuurlijk overleg neemt kennis van de bijeenkomst van de afwegingstafel SRBT op 11 juni ten behoeve van Landgoed Driessen 2e fase in Waalwijk.

2

3

Het bestuurlijk overleg constateert dat er voldoende regionale afstemming heeft plaatsgevonden tussen de regionale afspraken (ontwikkelstrategie, M3P en Woondeal) over de aanscherping van de uitgangspunten voor de 2e fase van Landgoed Driessen in Waalwijk. Het bestuurlijk overleg SRBT geeft de gemeente Waalwijk de volgende adviezen mee om het plan verder te versterken en (nog) beter aan te laten sluiten op de actuele regionale ambities en opgaven zoals verwoord in de Ontwikkelstrategie SRBT: Deze sleutellocatie draagt bij aan de opgave van de regio en hanteert veel van de ontwikkelprincipes die onderdeel zijn van de afspraken die we gemaakt hebben in de Ontwikkelstrategie SRBT. Op een aantal punten adviseert de afwegingstafel echter een heroverweging en een aanscherping van de uitgangspunten. Het gaat hierbij om: - het intensiveren van het woningbouwprogramma, en meer specifiek de hoeveelheid en het type programma; het mag meer en in een hogere dichtheid met meer effect op de bestaande voorraad (zowel lokaal, sub-regionaal als regionaal) als het gaat om doorstroming (meer bouwen voor 1 en 2 persoonshuishoudens en meer sociale woningbouw).

Sluit daarbij aan bij de opdracht vanuit de provincie om er voor te zorgen dat kwalitatieve woningbouwprogrammering (sub) regionaal aansluit op de afspraken in de SRBT Woondeal (Kwalitatief herprogrammeren) - het stroomlijnen van het waterbergingssysteem in het hele gebied in relatie tot de recente ontwikkelingen die we zien op het gebeid van klimaat (langdurige regenval en hoge grondwaterstanden) - het voldoende investeringen in het natuurgebied de Westelijke Langstraat aansluitend bij de normen, ambities en opgaven van nu - inzetten op de mobiliteitstransitie om de lijn Tilburg, Waalwijk den Bosch extra te ondersteunen - de nieuw te bouwen woningen gebruiken als hefboom voor het versterken van de voorzieningen in de bestaande gebieden (kern Sprang Capelle)

Bijlage 1: Advies afwegingstafel SRBT voor Landgoed Driessen 2e fase in Waalwijk Aanleiding In het bestuurlijk overleg van 17 mei is besloten om een afwegingstafel SRBT in te richten. De afwegingstafel wordt benut om als regio vinger aan de pols te houden als het gaat om; doen we de goede dingen op de goede plek vanuit regionaal perspectief en onze ontwikkelprincipes. Daarnaast gebruiken we de afwegingstafel voor de regionale afstemming, die nodig is bij ruimtelijke initiatieven waar de provincie om vraagt. Op 17 mei is tevens afgesproken om eerst een aantal pilots te doen alvorens het werkproces van de afwegingstafel vast te stellen. Het doel hiervan is om eerst een beter gevoel te krijgen bij hoe deze afwegingtafel zou kunnen werken en om vervolgens een efficiënt en effectief proces te kunnen inrichten. Het advies van de afwegingstafel is te beschouwen als een regionaal keurmerk dat aangeeft in hoeverre het beoordeelde plan bijdraagt aan de regionale opgaven van de SRBT en recht doet aan onze gezamenlijke ontwikkelprincipes. Het is daarna aan de gemeente en de andere overheden om daar in hun rol op een eigenstandige manier mee om te gaan.

De Pilot Inleiding De eerste proef met de afwegingstafel vond plaats op 11 juni in Tilburg aan de hand van Landgoed Driessen, tweede fase in de gemeente Waalwijk. Landgoed Driessen betreft een woningbouwontwikkeling aan de westkant van Waalwijk, direct grenzend aan de kern Sprang-Capelle. Deze 2e (en laatste) fase met ca 700 woningen is een onderdeel van een grotere gebiedsontwikkeling (3000 woningen in totaal, in de afgelopen jaren zijn al 2300 woningen gebouwd ). Ondanks dat het hier een uitleglocatie betreft, is Landgoed Driessen in de SRBT Woondeal aangemerkt als sleutellocatie. Met de afwegingstafel wordt beoogd om ruimtelijke initiatieven van een integraal advies te voorzien om een zo goed als mogelijke aansluiting tussen de Ontwikkelstrategie SRBT en de initiatieven tot stand te brengen. Proces Er is een voorgesprek gehouden om de belangrijkste thema’s voortkomend vanuit de ontwikkelprincipes te benoemen en de samenstelling van de groep te kunnen bepalen.

Gezien de voorliggende opgave én beoogde programma is ervoor gekozen om voor Landgoed Driessen fase II de volgende onderwerpen te spiegelen aan de ontwikkelprincipes van de SRBT: • Wonen, draagt het bij aan de SRBT opgave; ● het opgang brengen van de woningmarkt, Nieuwe woningen versterken bestaande stad en dorp, het ontwikkelprincipe de juiste woningen op de juiste plek.; ● hoe gaat het plan/uitgangspunten om met demografie (vergrijzing en ontgroening), ● woningbouwprogramma van nu of voor de toekomst, voldoende 1 en 2 persoonshuishoudens; ● Om voldoende sociale woningbouw toe te voegen. Adviseurs •

: Wonen Provincie en sub-regio Hart van Brabant

Mobiliteit: ● dicht genoeg bij OV en ● worden andere randvoorwaarden zoals parkeernormen en fiets voorzieningen daar op aangepast

Adviseur: verkeerskundige van een gemeente van vergelijkbare schaal • Bodem en water Landgoed Driesen ligt ten zuiden van de westelijke Langstraat bodem en water aldaar zijn zeer bepalend voor het plan ● wat betekent de voorgenomen ontwikkeling voor de waterhuishouding ● toekomstbestendigheid

Adviseur •

: 1 van de waterschappen en 1 landschapper uit soortgelijk gebied (de naad) Voorzieningen ● draagt de woningbouw bij aan de leefbaarheid en vitaliteit van de Kern van Sprang Capelle ● hoe zit het met de leefbaarheid in de wijk zelf (is een onderzoek naar gedaan in de 1e fase)

Adviseur: • Adviseur

stedenbouwkundige ontwerpteam SRBT

Observant: Iemand die meekijkt met het proces van alle drie de pilots en daar een evaluatie van maakt : kernteam SRBT

Aanwezig waren, - Wonen: provincie en gemeente Goirle namens de subregio HvB - Water: Waterschap Brabantse delta - Integrale strategie SRBT: ontwerpteam SRBT en projectleider uitvoeringsagenda SRBT - Observant: programmamanager SRBT

De Afwegingstafel Proces: De gemeente Waalwijk heeft een presentatie gehouden over de historie van het plan, een schets van de context en de uitgangspunten voor de tweede fase. Tijdens de presentatie ontstond het gesprek over de locatie met vragen over en weer. Na de presentatie heeft de groep van de afwegingstafel in een apart gesprek gesproken over de regionale afweging op verschillende onderdelen aan de hand van de ontwikkelprincipes SRBT. Hiervan is een later stadium het advies samengesteld wat ter aanvulling is rondgestuurd aan de verschillende deelnemers ter aanvulling en verificatie. Landgoed Driessen, 2e fase: Voor Landgoed Driessen is in 1992 een groot masterplan gemaakt. In de afgelopen decennia is dit masterplan stapsgewijs uitgevoerd. De 1e fase is bijna afgerond en de gemeente Waalwijk wil nu de uitgangspunten voor fase twee verder aanscherpen. Hiervoor zijn al verschillende consultatierondes geweest, deze afwegingstafel past daar mooi in. De raad van Waalwijk wil hier in september een besluit over nemen. Aantal fysieke kenmerken: Landgoed Driessen is gelegen aan de west kant van Waalwijk, aan de westkant van de N261, tegen het lint van de kern Sprang Capelle aan. De locatie van de 2e fase is gelegen in de oksel van het lint en de wijk Vrijhoeve, een wijk ten noorden van het (winkel, voorzieningen) centrum van het lintdorp sprang Capelle.

De Noordzijde van Landgoed Driessen wordt gevormd door de oude spoorlijn het Halve Zolen pad en het Natura 2000 gebied van de Westelijke Langstraat. Het waterrijk slagenlandschap is recentelijk heringericht om invulling te geven aan de natuur en cultuur opgave van dit landschap. Landgoed Driessen wordt formeel verbonden met een grote infra knoop op de N261, hier is ook een busstop gelegen. Op een meer kleinschalige en informele manier is het op enkele plekken voor vooral langzaam verkeer verbonden met de kern van Sprang Capelle. Het programma van de totale wijk is 3000 woningen Het bestaat uit een mix van woningbouw (grond gebonden en gestapeld), een cluster met binnen en buitensport (reeds gerealiseerd) en een concentratie punt met medische voorzieningen en zorg woningen (reeds gerealiseerd).

Het advies: Het plan voor Landgoed Driessen is een interessant plan wat op het gebied van water ten tijden van het opstellen van het masterplan en in de al gerealiseerde fases zijn tijd ver vooruit was. wat er nu nog (conform actuele uitgangspunten) extra nodig is.. De eerste fase is een wijk met een mix aan verschillende woningtypes voor verschillende doelgroepen, met enkele interessante experimenten op het gebied van woningbouw en volkshuisvesting. Fase 2 dat nu voor ligt beoogt in dezelfde lijn verder te gaan. Bodem en water sturend We adviseren extra aandacht te besteden aan het thema water (eventueel in samenwerking met het waterschap of een extra watertoets voor het hele plangebied van Landgoed Driessen ) vanwege de bijzondere positie van de locatie ten opzichte van het slagenlandschap van de Westelijke Langstraat en de bijzondere kwelsituatie met kweldruk van grondwater vanuit de Loonse en Drunense Duinen. Ondanks dat het plan voor landgoed Driessen ten tijden van het opstellen van het masterplan en in de al gerealiseerde fases zijn tijd ver vooruit was, is er nu nog (conform actuele uitgangspunten) extra aandacht voor het watersysteem nodig. Deze aandacht moet vooral gaan naar het stroomlijnen van het watersysteem van de verschillende gerealiseerde fases en nu ook deze fase.

In de 1e fase blijkt dat er verschillende watersystemen zijn die niet voldoende op elkaar aansluiten. In de toekomstige situatie kan dit problemen opleveren. Aandacht vraagt de waterbuffer tegen het halve zolen lijntje, met het verhogen van de waterstand in de Westelijk Langstraat kan er een effect zijn op het bergend vermogen van die buffer. Door de watersituatie is beperkt ophogen, zoals nu in het plan opgenomen, logisch. Tegelijkertijd is gegeven de watersituatie ondergrondsparkeren onmogelijk. Omdat het water in de wijk ook in deze fase veel ruimte vraagt is het opzetten van een robuust systeem met voldoende ruimte een must. Dit kan conflicteren met de parkeervraag. Het inzetten op de mobiliteitstransite (het terugdringen van de auto, stimuleren van fiets en OV ) is daarmee een must. We vragen aandacht voor de investeringen in landschap van de Westelijke Langstraat. Wee begrijpen dat er al veel in natuur is geïnvesteerd, ook op voorhand voor fase 2. Echter dit was waarschijnlijk de normen uit het verleden. De Westelijk Langstraat is een enorme kwaliteit voor de woonwijk als uitloopgebied maar is ook kwetsbaar. Voldoende aandacht en investeringen in het landschap, ook volgens de actuele normen zijn dan ook een aandachtspunt.

Volkshuisvesting Het uitgangspunt van deze fase is 700 woningen, gezien de opgave in de regio en de positie van de locatie als sleutellocatie adviseert de afwegingstafel vanwege de samenhang van de verschillende onderdelen om de dichtheid van het plan te verhogen en dus ook het aantal woningen op te schroeven. Dit betekent naar het idee van het team van de afwegingstafel niet per definitie dat er meer gestapeld moet worden gebouwd maar kleinere woningen voor 1 en 2 persoonshuishoudens, minder privé tuinen en meer collectieve oplossingen uitkomst kunnen bieden. Het kiezen voor een andere invulling van het programma én het toevoegen van meer kleinere woningen vergroot de bijdragen aan de opgave op het gebied van doorstroming en bouwen voor de sociale opgave in de omliggende woongebieden, de wijk van Vrijhoeve en het lint van Sprang Capelle. De doorstroming die daarmee zal ontstaan biedt ruimte voor gezinnen in de bestaande wijken waar de nodige voorzieningen al aanwezig zijn. Hiermee is fase 2 niet een opzichzelfstaande gebiedsontwikkeling, maar draagt het meer bij aan de woningbouwopgaven van een groter gebied. We adviseren om de component sociale woningbouw nog eens kritisch te bekijken op de kansen en mogelijkheden die er liggen. De gemeente Waalwijk heeft ten aanzien hiervan toegelicht zorgen te hebben ten aanzien van de leefbaarheid en de sociale cohesie.

Wij adviseren de gemeente Waalwijk en woningcorporatie Casade in dit kader kennis op te doen bij de woningcorporaties met veel bezit en ervaring in meer geïntensiveerde wijken met sociale opgaven in bijvoorbeeld Breda en Tilburg. De overweging daarbij is: dat woningcorporatie Casade op een stevige manier vertegenwoordigd is tussen het beperkt aantal grondeigenaren (hebben een redelijke grondpositie). dat de opgave groot is en de verdeling 30-40-30 is enkel een ondergrens, waarbij de juiste balans gevonden moet worden tussen voldoende diversiteit (en eventueel spreiding) in de wijk en de enorme vraag naar betaalbare woningen

-

dat in fase 1 woningcorporatie Cascade en de gemeente Waalwijk interessante experimenten hebben gedaan met collectieve vormen van wonen, grondgebonden en sociaal. Wij adviseren deze successen verder uit te bouwen.

Voorzieningen We adviseren de gemeente Waalwijk overeind te houden dat ook deze fase van Landgoed Driessen niet de voorzieningen van omliggende wijken moet uithollen maar juist versterken. Het winkel- en voorzieningen centrum van Sprang Capelle aan het Raadhuisplein ligt voldoende nabij om te kunnen profiteren van deze woonwijk. Woningbouw dient hierbij als hefboom voor opgaven op het gebied van leefbaarheid, vitaliteit en draagvlak van de bestaande voorraad. Dit geld ook voor de diverse kleinschalige, langzaamverkeer verbindingen en informele verbindingen met het lint van Sprang Capelle. We adviseren het plan hierop door te ontwikkelen en elementen toe te voegen die de hefboomwerking versterken. Mobiliteit De locatie heeft op het gebied van mobiliteit en mobiliteitstransitie veel potentie om bij te dragen aan de mobiliteitstransitie van de regio. Door de ligging nabij de voorzieningen en goed fietsverbinding met belangrijke werklocaties in Waalwijk. En door de aansluiting op de BRT lijn van Tilburg via Waalwijk naar Den Bosch. Het plan kan bijdragen door voldoende programma toe te voegen en dit programma beter te oriënteren op de toekomstige mobiliteitsambitie (terugdringen auto verplaatsingen, lagere parkeernormen, meer fiets en Ov vervoer).

De afwegingstafel adviseert om de ambities voor mobiliteit en de BRT ambitie op de corridor Tilburg Waalwijk - Den Bosch steviger te onderzoeken én te verkennen hoe Fase 2 Landgoed Driessen daaraan kan/moet bijdragen. M.a.w. wat is er nodig om een BRT op genoemde corridor te realiseren én welke mogelijke bereikbaarheidsvraagstukken in en rond het gebied (wel/niet een tweede gebiedsontsluiting op de N261) kunnen we met een mobiliteitstransitie oplossen?