Bijlage 3 Accountantsverslag 2020
Tekst van het document
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing Ontwikkelingen
Gemeente Waalwijk Accountantsverslag 2020 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. 28 mei 2021
xx maart 2020 Bijlagen
Interactief InteractivePDF PDFrapport report
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Aanbiedingsbrief
Jaarstukken
Aan de raad van gemeente Waalwijk T.a.v. de heer Cornelissen, griffier Postbus 10150 5140 GB WAALWIJK
Interne beheersing
28 mei 2021
Conclusie controle
Ontwikkelingen
Referentie: TFE47PN5Y6RC-1443278906-46 Geachte leden van de raad, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat wij hebben opgesteld in het kader van onze controle op de jaarrekening 2020 (de ‘jaarrekening’) van Gemeente Waalwijk. We hebben onze controle uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2020 d.d. 26 november 2020.
Wij bedanken u en uw medewerkers voor de medewerking tijdens onze controle. Hoogachtend, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.
Dit verslag heeft betrekking op de belangrijkste bevindingen uit onze controle 2020. Deze bevindingen zijn transparant en constructief besproken met de ambtelijke organisatie en de portefeuillehouder financiën. We hebben de inhoud van dit verslag besproken tijdens de vergadering van de auditcommissie op 14 juni 2021. Hebt u nog vragen, neemt u dan contact met ons op. Wij zijn uiteraard graag bereid om de inhoud van dit accountantsverslag nader toe te lichten.
drs. T.A.G. van Boxtel RA senior director
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Boschdijktunnel 10, 5611 AG Eindhoven, Postbus 6365, 5600 HJ Eindhoven T: 088 792 00 40, F: 088 792 94 13, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootsch appen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop)voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief
Onze kernboodschappen
Kernboodschappen Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing
Een goedkeurend oordeel op getrouwheid en rechtmatigheid
Volwassenheid van organisatie Onze samenwerking om te komen tot de gecontroleerde jaarstukken 2020 is constructief en in goed overleg verlopen. Wij merken dat de (financiële) organisatie onder druk staat als gevolg van de effecten van Covid-19, maar ook door stijging van het activiteitenniveau binnen gemeente Waalwijk. Dit vraagt ook om een groei in kwaliteit en capaciteit van de financiële organisatie.
Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2020 van gemeente Waalwijk afgerond en zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid bij de jaarrekening af te geven. Organisatie en interne beheersing
De financiële positie is gezond maar begroting 2021 kent uitdagingen -
Ontwikkelingen -
-
-
-
De gemeente realiseert in 2020 een resultaat voor mutaties reserves van positief € 2,3 miljoen en een resultaat na mutaties reserves van positief € 4,3 miljoen. Het eigen vermogen komt hiermee uit op € 97,8 miljoen, ten opzichte van een eigen vermogen van € 83,5 miljoen zoals opgenomen in de begroting 2021. Realisatie investeringen loopt achter op begroting, met een verschil van € 26 miljoen. Uw gemeente is in staat de risico’s op te vangen met het aanwezige vermogen. Uw weerstandscapaciteit (algemene reserve) ligt met € 30,9 miljoen ruim boven de benodigde grens voor de benoemde risico’s van € 14,2 miljoen. De financiële perspectieven voor de gemeenten zijn minder positief, dit geldt ook voor Waalwijk en dit is zichtbaar in de risico’s die in de jaarrekening worden geschetst maar ook in de begroting 2021. Schattingen zoals opgenomen in de jaarrekening komen evenwichtig tot stand. De leesbaarheid van het jaarverslag en de jaarrekening is van voldoende niveau.
Positieve resultaten grondexploitaties
02 Uitkomst van de controle
Ruimtelijk domein 01
03
Gemeente Waalwijk controle 2020 06 Financiële positie en kwaliteit van het jaarverslag
Sociaal domein De kosten sociaal domein liggen in lijn met de bijgestelde begroting. Vanuit de controle is een onzekerheid opgenomen voor uitgaven waarvoor geen prestatieverklaring van zorgleveranciers is ontvangen. Deze onzekerheid is relatief laag in vergelijking met de totale lasten en is lager dan afgelopen jaar.
Rechtmatigheid en Covid-19 04
05
Sociaal domein
De gemeente realiseert in 2020 € 5,2 miljoen aan winsten, welke in de aankomende jaren verder zullen stijgen. De prognose van het resultaat stijgt namelijk van € 15 miljoen naar € 30 miljoen. Deze hoge prognose van resultaten is voornamelijk te danken aan de projecten omtrent Haven 8, waarvan het project Haven 8 Oost in 2020 geopend is. De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig ingeschat.
Rechtmatigheid en Covid-19
In de controle van de aanbestedingen zijn diverse bevindingen geconstateerd omtrent de rechtmatigheid. Wij adviseren de gemeente om de spendanalyse naar een nieuw niveau te tillen, om zo meer inzicht te verkrijgen in de onrechtmatigheden, met het zicht op de rechtmatigheidsverantwoording. Ten aanzien van Covid-19 heeft de gemeente Waalwijk de juiste stappen genomen om beleid te creëren waardoor geen bevindingen met betrekking tot rechtmatigheid zijn geconstateerd naar aanleiding van Covid-19. De gemeente heeft er voor gekozen een aparte paragraaf in te richten in het jaarverslag om de financiële impact van Covid-19 weer te geven. Het college moet over 2021 een rechtmatigheidsverantwoording afgeven als onderdeel van de jaarstukken. De gemeente moet nog stappen maken om de interne beheersing als zodanig in te richten dat deze niet enkel bevindingen achteraf constateert maar ook vooral, door meer controles in de eerste lijn uit te voeren.
Ons accountantsverslag is uitsluitend opgesteld voor het gebruik van de raad en het college van burgemeester en wethouders van gemeente Waalwijk. Het is niet toegestaan dit verslag aan derden te verstrekken zonder onze voorafgaande toestemming. Wij aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid of verantwoordelijkheid als gevolg daarvan jegens enige andere persoon die dit verslag in handen krijgt of er gebruik van maakt.
Bijlagen
2
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Ons oordeel bij uw jaarstukken 2020
Conclusie controle
1
Jaarstukken
2
Uw jaarrekening geeft een getrouw beeld Wij hebben de controle van de jaarrekening 2020 van gemeente Waalwijk (inclusief SiSa-bijlage en verantwoording WNT) afgerond en zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring over de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid bij de jaarrekening af te geven, onder voorbehoud van goedkeuring van de jaarrekening door de raad. De reikwijdte van onze controle is ongewijzigd ten opzichte van ons controleplan. Wij hebben controleverschillen geconstateerd welke niet zijn gecorrigeerd, welke binnen de door u gestelde goedkeuringstoleranties blijven
De door ons geconstateerde controleverschillen en onzekerheden blijven binnen de door u gestelde goedkeuringstoleranties op het aspect getrouwheid en rechtmatigheid.
Interne beheersing
Jaarverslag verenigbaar met de jaarrekening
Ontwikkelingen
3
Wij hebben vastgesteld dat de andere informatie die samen met de jaarrekening wordt gepubliceerd, bestaande uit het jaarverslag, verenigbaar is met de jaarrekening.
Getrouwheid Oordeel:
goedkeurend
Oordeel:
7.000
7.000
6.000
6.000
5.000
5.000
4.000
4.000
3.000
3.000
2.000
2.000
1.000
1.000
-
Fouten
◼ = absoluut bedrag fouten of onzekerheden x €1.000 ◼ = door u vastgestelde goedkeuringstolerantie x €1.000 Bijlagen
Rechtmatigheid
Onzekerheden
goedkeurend
Fouten
Onzekerheden 3
Accountantsverslag
Concept
Reikwijdte van onze controle De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het controleplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het controleplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen. Jaarstukken gemeente Waalwijk
Jaarverslag
Programmaverantwoording
Jaarrekening
Paragrafen
Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij, op basis van onze kennis over de jaarrekening, vast dat deze aansluiten met de jaarrekening
Balans + toelichting
Programmarekening + toelichting
WNT-bijlage
SiSa-bijlage
Bijlage taakvelden
Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.
3i
Accountantsverslag
Concept
Niet-gecorrigeerde fouten en onzekerheden inzake getrouwheid zijn niet materieel De volgende geconstateerde controleverschillen zijn niet gecorrigeerd in de jaarrekening. Het management heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met de beoordeling van het management en concluderen dat het bedrag aan niet-gecorrigeerde verschillen niet materieel is.
#
Beschrijving fouten
Overzicht van baten en lasten (x €1.000)
Jaarrekeningpost
Lasten Eindafrekening jeugdzorg waardoor lasten lager uitvallen Definitieve eindafrekening Baanbrekers waardoor lasten hoger uitvallen
1 2
#
1
Baten
Sociaal domein 300
Totaal
300
Beschrijving
Onzekerheid in prestatielevering sociaal domein
Activa 600
Sociaal domein
Balans (x €1.000) Passiva 600 300
600
600
300
Onzekerheid (x €1.000)
Jaarrekeningpost
Sociaal domein
195 Totaal
195
3ii
Accountantsverslag
Concept
Overzicht van fouten en onzekerheden rechtmatigheid Onderstaand hebben wij onze detailbevindingen op de aspecten rechtmatigheid en getrouwheid opgenomen boven de door u gestelde rapporteringstolerantie. Door op de bevinding te klikken krijgt u meer toelichting op de bevinding.
# 1
Beschrijving Getrouwheidsfouten
Fouten (x €1.000)
Jaarrekeningpost Sociaal domein Totaal
Onzekerheid (x €1.000) 300
195
300
195
3iii
Accountantsverslag
Concept
ZIN: voldoende waarborgen omtrent prestatielevering Conform voorgaande jaren wordt gesteund op de productieverantwoordingen van de zorgaanbieders om voldoende zekerheid te verkrijgen over de getrouwheid en rechtmatigheid van de lasten sociaal domein. Voor de zorgaanbieders met een productie van meer dan €125.000 zijn geen verschillen boven de rapportagetolerantie geconstateerd. Voor de zorgaanbieders met een productie van minder dan €125.000 is een controleverklaring niet verplicht. Wij hebben kennis genomen van de productieverantwoordingen van deze zorgaanbieders. Vanuit de aanvullende uitgevoerde telefonische enquêtes hebben 27 van de 60 respondenten een reactie gegeven, waarmee de prestatielevering is vastgesteld. Doordat het merendeel van de cliënten niet bereikbaar waren is een onzekerheid opgenomen van €132.000, ter hoogte van de geleverde zorg van zorgaanbieders waarvan de productieverantwoording niet gewaarmerkt is.
Rapportage SVB De raad van bestuur van de SVB heeft vastgesteld dat de uitvoering van het Trekkingsrecht Jeugdwet en WMO over 2020 niet rechtmatig is geweest. De landelijke foutpercentages in de SVB verantwoording zijn gebaseerd op de materiële fouten. Op basis van de projectiebrief relevant voor uw gemeente is de verwachte fout berekend. De onzekerheid op basis van de projectiebrief bedraagt €64.000 (2019: €210.000). We hebben dit als onzekerheid op de getrouwheid in onze controle meegenomen.
Getrouwheid
2020 (x €1.000)
2019 (x €1.000)
Fout
Fout
Onzeker
Onzeker
Wmo ZIN
-
132
-
426
Jeugd ZIN
-
-
-
-
PGB
-
63
-
210
Totaal
-
195
-
636
Rechtmatigheid
2020 (x €1.000) Fout
2019 (x €1.000)
Onzeker
Fout
Onzeker
Getrouwheidsfouten
-
195
-
636
Wmo ZIN
-
-
-
-
Jeugd ZIN
-
-
-
-
Wmo PGB
-
-
-
-
Jeugd PGB
-
-
-
-
Dossiercontrole sociale zaken
-
-
-
-
Totaal
-
195
-
636
3iiii
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Onze bevindingen bij de jaarstukken
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
Wij hebben de getrouwheid van de jaarrekening gecontroleerd en de rechtmatige totstandkoming van baten, lasten en balansmutaties. Onze bevindingen vindt u in dit deel. De impact van Covid-19 op het resultaat 2020 en de rechtmatigheid is belangrijk geweest. De financiële positie van de gemeente is stabiel. Het sociaal domein is in de grip. Er zijn, net als andere jaren, wel enkele onzekerheden met betrekking tot de prestatielevering. De schattingen die het college daarbij heeft gemaakt achten wij evenwichtig. In het ruimtelijk domein zien we hoge realisaties op de plannen van Haven 8. De schattingen die het college daarbij heeft gemaakt achten wij ook evenwichtig. In de paragraaf rechtmatigheid hebben wij enkele bevindingen inzake de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Wij vinden de kwaliteit van uw jaarverslag van voldoende niveau. Graag geven wij u nog een aantal punten ter overweging mee.
5
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
De financiële positie van gemeente Waalwijk is gezond maar kent uitdagingen
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Resultaat 2020 Het resultaat voor bestemmingen reserves is positief € 2,3 miljoen, en € 4,3 miljoen positief resultaat na mutaties reserves. Hierdoor is het eigen vermogen van Waalwijk gestegen van € 95,6 miljoen naar € 97,9 miljoen. Binnen het vermogen zijn de algemene reserves gestegen van € 9,3 miljoen naar € 12,2 miljoen. Hiermee is de groei van de vermogenspositie doorgezet. In de begroting 2020 werd nog uitgegaan van een resultaat voor bestemmingen reserves van negatief € 5,7 miljoen, en in de begroting na wijzigingen werd zelfs uitgegaan van een negatief resultaat voor bestemmingen van reserves van € 13,9 miljoen. De forse afwijkingen tussen begroting en realisatie komen jaarlijks terug. Wij adviseren u kritischer te kijken naar uw begrotingsproces.
Weerbaarheid en wendbaarheid Ten aanzien van de weerbaarheid laat de gemeente een positief beeld zien. De solvabiliteitsratio stijgt van 35,4% in 2019 naar 36,4% in 2020 en de exploitatieruimte daalt van 4,9% naar 4,5% in 2020. Echter na de daling ligt het percentage bij gemeente Waalwijk nog steeds hoger dan het gemiddelde. Het is aan te bevelen om de kengetallen voor meerdere jaren vast te stellen om zo meer inzicht te verkrijgen in de ontwikkeling van de financiële positie van gemeente Waalwijk. Op de wendbaarheid scoort gemeente positief op de belastingcapaciteit (79,1%) ten aanzien van het landelijk gemiddelde (104%). Overige indicatoren liggen in lijn.
Interne beheersing Ontwikkelingen
Covid-19 De gemeente heeft een aparte paragraaf ingericht in het jaarverslag omtrent de financiële impact van de Coronacrisis. Hieruit blijkt dat de inschatting van de financiële impact reëel is geweest. De algemene uitkering heeft voor meer baten gezorgd, dan vooraf verwacht. Daarnaast heeft de TOZO-regeling gezorgd voor € 8,3 miljoen aan zowel baten als lasten. In de meerjarenbegrotingen zijn nog niet de (lange termijn) effecten van de coronacrisis (zie blog Martine Koedijk) en de herijking van het gemeentefonds verwerkt. Dit is wel opgenomen in de risicoanalyses waarop ook de berekening van het weerstandratio is gebaseerd. In de risico’s is, net als vorig jaar, een risico opgenomen ten aanzien van Covid-19 met een maximale impact van € 1 miljoen.
Bijlagen
Sociaal domein De organisatie heeft tijdig ingespeeld op de invoering van de Tozo-regeling en hiervoor tijdig contact gezocht met Baanbrekers die de uitvoering van deze regeling verzorgt. Het blijkt dat gemeenten structureel meer uitgeven aan jeugdzorg dan wat ze van het rijk en ZIN Wmo voor een totaal van €195.000krijgen. Ook voor gemeente Waalwijk is dit het geval, met een tekort van 31% ten opzichte van het budget. Dit is in lijn met het landelijk gemiddelde van 30%.
Uit de controle van het sociaal domein is een onzekerheid opgenomen inzake de pgb-budgetten en WMO ZIN. De onzekerheid is verder afgenomen ten opzichte van vorig jaar van € 636.000 naar € 195.000.
6
Accountantsverslag
Concept
De kengetallen laten een overwegend positieve ontwikkeling zien De dalende netto schuldquote en stijgende solvabiliteit laten een verbetering in de financiële positie zien. De nettoschuldquote is hoger dan het landelijk gemiddelde en is ten opzichte van 2019 wederom afgenomen. De nettoschuldquote (gecorrigeerd) geeft de mate weer waarin de gemeente externe financiering heeft aangetrokken. In de nettoschuldquote (gecorrigeerd) zijn de aangetrokken leningen die de gemeente heeft doorgeleend gecorrigeerd. In de begroting 2021 werd voor 2020 nog uitgegaan van een financieringsbehoefte van € 30 miljoen. Gedurende 2020 zijn twee langlopende leningen met een totaal bedrag van € 15 miljoen afgesloten, maar tevens zijn er ook voor € 18 miljoen aan leningen afgelost. De aantrekkende grondverkopen en het verdere uitstel van een aantal projecten zorgen voor een lagere werkelijke financieringsbehoefte. Het kengetal omtrent de grondexploitaties is gestegen ten opzichte van vorig jaar door de opening van de grondexploitatie Haven 8 Oost. Zie voor meer details de paragraaf omtrent ruimtelijk domein. De structurele exploitatieruimte laat ten opzichte van 2019 een daling zien. Echter is deze nog steeds positief, wat betekent dat de structurele lasten gedekt worden met structurele baten.
Kengetallen
Gemeente Waalwijk
Landelijk**
2020
2019
2020*
2019
Solvabiliteit
36,4%
35,4%
30%
34%
Grondexploitaties
7%
5,6%
9%
12%
Structurele exploitatieruimte
4,4%
4,9%
0,29%
0,01%
Netto schuldquote
85%
87,8%
70%
56%
Netto schuldquote gecorrigeerd
64,5%
66,4%
64%
49%
Belastingcapaciteit
79,1%
81,8%
104%
103%
Weerbaarheid
Wendbaarheid
* op basis van de begroting 2020 ** Bron: https://findo.nl/jive
6ii
Accountantsverslag
Concept
Het weerstandsvermogen is gestegen ten opzichte van voorgaand jaar In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de mogelijke risico’s die op de gemeente afkomen inzichtelijk gemaakt. Ook zijn in de toelichting de kans van optreden en de genomen beheersmaatregelen meegenomen. De weerstandscapaciteit is gestegen ten opzichte van vorig jaar van 1,9 naar 2,18. Hierbij moet wel de kanttekening worden geplaatst dat rekening is gehouden met 100% verhoging van de OZB. Indien dit buiten beschouwing wordt gelaten, dan zakt de ratio naar 1,31 en ook dat is voldoende op basis van de richtlijn van de raad. Het weerstandsvermogen is een momentopname en in de berekening is rekening gehouden met € 18,4 miljoen incidentele weerstandscapaciteit.
€ 30.900 2020 € 14.160
€ 27.000 2019 € 14.100
Net als vorig jaar is ook dit jaar een risico opgenomen ten aanzien van Covid-19 met een maximale impact van € 1 miljoen. Daarnaast zijn risico’s opgenomen ten aanzien van onder andere de bestemmingsplannen en bouwgrondexploitaties, onderhoud van de openbare ruimte en verzekeringen.
€ 31.500 2018 € 19.900
Weerstandscapaciteit (x €1.000)
Risico's (x €1.000)
6iii
Accountantsverslag
Concept
De realisatie van het resultaat 2020 wijkt af van de begroting In onderstaand overzicht zijn de gerealiseerde baten en lasten (voor reservemutaties) weergegeven ten opzichte van de begroting in de jaren 2018, 2019 en 2020. Het resultaat voor mutaties reserves laat in 2020 een positief saldo van € 2,3 miljoen zien. In de primitieve begroting was uitgegaan van een negatief resultaat van €5,7 miljoen en in de begroting na wijzigingen een verlies van €13,9 miljoen. In de programmarekening over het boekjaar zijn de belangrijkste verschillen toegelicht. In deze toelichting is duidelijk het effect op de reservepositie weergegeven. De belangrijkste verschillen betreffen:
-
In beleidsveld 6 heeft voor € 2 miljoen aan lagere uitgaven gehad dan eerder geraamd.
-
De overname van Truckparking was begroot op € 1 miljoen, welke is uitgesteld naar 2021.
-
Wij adviseren om vanuit deze verschillen na te gaan welke van deze verschillen structurele effecten hebben, zodat deze in de P&C-cyclus meegenomen kunnen worden.
De verschillen tussen de realisatie en de begroting zijn in de afgelopen jaren fors. Om als gemeente te kunnen sturen op verwachten uitgaven en hierop uw beleid af te stemmen is het van belang om kritischer uw begrotingsproces in te richten.
Hogere tussentijdse winstneming van grondexploitaties. Dit was begroot op € 1 miljoen, terwijl in totaal aan € 4,4 miljoen aan winsten zijn genomen. Daarnaast zijn de begrote lasten daadwerkelijk lager en de opbrengsten daadwerkelijk hoger. In totaal wordt € 6 miljoen van het verschil tussen begroting en realisatie verklaard door de grondexploitaties. 52% 50% 48% 46% 44% 42% 40% 38% 2018 % verschil lasten werkelijk/begroting
2019
2020
% verschil baten werkelijk/begroting
6iiii
Accountantsverslag
Concept
Realisatie investeringen achter op begroting Investeringsuitgaven 2020 lager dan begroting Vanuit de begroting 2020 is een raming van €46,7 miljoen opgenomen voor uitgaven aan investeringen. Hiervan is €20,7 miljoen gerealiseerd. Dit betekent dat een bedrag van €26 miljoen wordt doorgeschoven van 2020. Dit komt bovenop de verwachte investeringen van €10,3 miljoen (zoals begroot in begroting 2020). In het verlengde van ons advies van uw algemene begrotingsproces adviseren wij ook investeringsbehoefte en mogelijkheden onder de loep te nemen.
€ 50 € 45 € 40 € 35 € 30 € 25 € 20 € 15 € 10 €5 €2019
2020
begroting investeringen
realisatie investeringen 6iiii
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Sociaal domein in de grip
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
De gemeente heeft de processen om te komen tot een afsluiting van het sociaal domein uitgevoerd conform het plan van aanpak. De realisatie van 2020 ligt in lijn met de begroting.
Tozo Zelfstandigen uit de gemeente die door de coronacrisis in de problemen zijn geraakt, kunnen voor coronahulp bij Baanbrekers terecht. Baanbrekers streeft hierbij naar een zo hoog mogelijke maatschappelijke participatie van de inwoners. De lasten van Tozo zijn verwerkt in de jaarrekening van gemeente Waalwijk op basis van de voorlopige cijfers van Baanbrekers.
ZIN WMO: Betalingsproces uitgevoerd door ZorgLokaal Het proces van de betaling van de zorg heeft de gemeente Waalwijk ondergebracht bij de externe partij ZorgLokaal. Waalwijk is verantwoordelijk voor de invoer van de beschikkingen in het portaal van ZorgLokaal. ZorgLokaal ontvangt de facturen van de zorgleveranciers, matcht deze met de beschikkingen en betaalt bij een match de factuur. Bij een mismatch vraagt ZorgLokaal aan de gemeente deze uit te zoeken, voordat tot betaling wordt overgegaan. Om de juistheid en rechtmatigheid van de betalingen door ZorgLokaal te borgen heeft gemeente Waalwijk een controleverklaring van ZorgLokaal ontvangen die aansluit op het afgestemde controleprotocol. De controleverklaring is ontvangen op 16 april 2021. De lasten vanuit deze controleverklaring zijn opgenomen in de jaarrekening 2020 van gemeente Waalwijk.
ZIN Jeugd: bijdrage Hart van Brabant gebaseerd op prognosecijfers De jeugdzorgkosten voor ZIN Jeugd zijn gebaseerd op prognosecijfers van december 2020. De definitieve eindafrekening is zeer recent beschikbaar gekomen en valt € 600.000 lager uit. De definitieve verantwoording van Baanbrekers laat een negatieve afrekening van € 300.000 zien en er is voor gekozen dit niet te verwerken in de jaarrekening gezien de late bekend wording. Hiervoor is een ongecorrigeerd verschil opgenomen van het saldo van € 300.000. Tekorten Jeugdzorg Vanuit het AEF rapport ‘Stelsel in groei’ (december 2020) blijkt dat gemeenten structureel meer uitgeven aan jeugdzorg dan wat ze van het rijk krijgen. Strategisch adviesbureau it’s public heeft een landelijke benchmark opgesteld waarin de rijksinkomsten worden vergeleken met de gemeentelijke uitgaven. Gemeente Waalwijk staat op plek 203, met een tekort van 31% ten opzichte van het budget. Dit is in lijn met het landelijk gemiddelde van 30%. Domein
Realisatie 2019 (x €1.000)
Realisatie 2020 (x €1.000)
Begroting 2020 (x €1.000)
Begroting 2021
PGB
2.562
2.136
2.391
2.598
ZIN WMO
7.058
7.143
7.123
7.205
ZIN Jeugd
8.459
11.086
10.602
9.563
Totaal
18.079
20.365
20.116
19.366
7
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Schattingen sociaal domein zijn evenwichtig
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein
Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2020 beoordeeld.
Schatting
Beoordeling 2020 Beoordeling 2019
Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering.
Toelichting
Ruimtelijk domein Nog te betalen kosten
De afrekeningen met de zorgaanbieders zijn conform de opgaven verwerkt in de jaarrekening.
Nog te innen eigen bijdrage WMO (CAK)
In 2020 is de CAK Wmo-monitor vernieuwd. De verantwoorde eigen bijdrage in uw jaarrekening ligt in lijn met de eigen bijdrage van het CAK.
Interne beheersing
Schuld PGB
De opgenomen afrekening pgb ligt in lijn met de opgave van de SVB.
Ontwikkelingen
Voorziening dubieuze debiteuren sociale zaken
Inschatting is opgenomen op basis van de werkzaamheden van Baanbrekers. Wij kunnen instemmen met de gemaakte schattingen.
Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Controleverschil
Bijlagen
Voorzichtig
Evenwichtig
Optimistisch
Controleverschil
7i
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Ontwikkelingen in het ruimtelijk domein
Conclusie controle De ontwikkelingen in 2020 zijn positief
Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
De markt voor de woningbouw heeft zich 2020 wederom positief ontwikkeld. De verkopen in de regio zijn ondanks Covid-19 op hoog niveau gebleven. De woningbouwprijzen zijn ook blijven stijgen net als in voorgaande jaren. Uw grondexploitatieportefeuille bestond in 2020 uit twaalf actieve grondexploitaties, waarvan er twee gesloten zijn en één exploitatie nieuw is geopend. De nieuwe grondexploitatie betreft Haven 8 Oost, met een verwacht eindresultaat van positief € 18,5 miljoen in 2023. Dit is dan ook de reden voor het stijgen van de verwachte eindwaarde van € 15 miljoen naar € 30 miljoen voor alle actieve exploitaties samen. In totaal is er € 5,2 miljoen aan winsten genomen, waarvan € 3,7 miljoen gerelateerd is aan Haven 8 West. We hebben de winstprognoses van deze complexen beoordeeld en kunnen ons vinden in de tussentijdse winstnemingen. Voor twee projecten zijn, door project specifieke risico’s, geen winsten genomen in 2020. Dit betreffen de projecten Landgoed Driessen en de Insteekhaven. Voor Landgoed Driessen wordt het plan herzien en de exploitatie van de Insteekhaven is nog niet gestart door vertraging inzake PFAS en PAS. Wij kunnen ons vinden in deze project specifieke risico’s. De voorziening voor negatieve grondexploitaties is nagenoeg gelijk gebleven op € 1,2 miljoen (2019: € 1,6 miljoen). In deze verliesvoorziening is enkel de grondexploitatie De Rugt opgenomen.
Door stagnerende verkoop van kavels is de einddatum van deze grondexploitatie verschoven naar 2023.
Ontwikkeling risicoprofiel grondexploitaties (x €1mln) 35 30
2020
2019
25 20 15 10 5 0 Prognose resultaat
Winstneming
Verliesvoorziening
De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig ingeschat De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, de zogenaamde jaarschijven, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld en vinden de inschatting evenwichtig.
8
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig ingeschat Schatting
Beoordeling 2020
Beoordeling 2019
Toelichting
Gehanteerde rekenrente
De rekenrente die gehanteerd wordt is 1,25% (2019: 1,32%). We hebben vastgesteld dat dit percentage in lijn ligt met de rente over de leningenportefeuille.
Kostenstijging
Gemeente Waalwijk rekent met een kostenstijging van 2%. Dit percentage is conform vorig jaar en is acceptabel.
Opbrengstenstijging
Voor zowel bedrijventerreinen als woningbouw wordt met een opbrengstenstijging van 1% per jaar gerekend. We kunnen ons vinden in dit percentage.
Gehanteerde programmering
De totale programmering zoals ingerekend in de exploitaties, blijft binnen de programmering die door de provincie is vastgesteld.
Verkoopprijzen
Niet voor alle projecten wordt gerekend met vaste verkoopprijzen. De prijzen worden per plan beoordeeld op basis van vergelijkend onderzoek en vastgesteld door de raad middels de exploitatieopzet.
Controleverschil
Voorzichtig
Evenwichtig
Optimistisch
Controleverschil
8ii
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Schattingen jaarrekening zijn evenwichtig
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein
Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2020 beoordeeld.
Schatting
Beoordeling 2020 Beoordeling 2019
Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering.
Commentaar
Ruimtelijk domein Getrouwheid
Waardering financiële vaste activa
In de controle van de waardering van de financiële vaste activa hebben wij geen bevindingen geconstateerd.
Waardering debiteuren en overige uitzettingen
De voorziening dubieuze debiteuren is bepaald op basis van ervaringscijfers van het afgelopen jaar en individuele gevallen. In de controle van de debiteuren en de voorziening hebben wij geen bevindingen geconstateerd.
Juistheid en volledigheid overige voorzieningen
Wij hebben de actuariële uitgangspunten van de APPA voorziening getoetst en hierbij geen bijzonderheden geconstateerd. Schattingen in onderhoudsvoorzieningen liggen in lijn met het onderhoudsplan en zijn evenwichtig opgesteld.
Volledigheid overlopende passiva en overige schulden
In de controle van de overlopende passiva en overige schulden hebben wij geen bevindingen geconstateerd.
Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
Controleverschil
Bijlagen
Voorzichtig
Evenwichtig
Optimistisch
Controleverschil
9i
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Gebruik van data-analyse
Conclusie controle Analyse data salarissen met ‘HR4Insights’
Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein Getrouwheid
Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben we gebruikgemaakt van HR Insights voor de controle van de salariskosten. Dit is een interne PwC applicatie die de data in de salarisadministratie analyseert. Hiernaast hebben wij een samenvatting weergegeven om de uitkomsten van de data-analysetool met u te delen. Vanuit de controle hebben wij op de gehele salarislast onder andere een volledige bruto-netto controle en een rondrekening sociale lasten uitgevoerd en zijn we nagegaan of er medewerkers zijn met een auto van de zaak aan wie ook een reiskostenvergoeding wordt uitbetaald.
Rechtmatigheid
Zoals uit de samenvatting blijkt, hebben wij op basis van de output van HR Insights geen materiële verschillen geconstateerd.
Informatiewaarde
Analyse op journaalboekingen met ‘HALO’
Interne beheersing Ontwikkelingen
Bij de controle van journaalposten hebben wij gebruik gemaakt van HALO. HALO is een interne PwC-applicatie wat ons in staat stelt analyses te maken op de volledige financiële administratie van de gemeente Waalwijk. Middels werkzaamheden krijgen wij zekerheid over de gemaakte boekingsgangen en kunnen wij zo analyses maken om goed in te spelen op geïdentificeerde risico’s in het kader van onder andere doorbreking van procedures door management. Voor de werkzaamheden en output in het kader van HALO verwijzen wij naar de fraudeparagraaf.
9ii
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
Rechtmatigheid aanbestedingen: nog stappen te zetten richting rechtmatigheidsverantwoording (1) In de interne controle op de naleving van Europese aanbestedingsrichtlijnen heeft de interne controle afdeling geen onrechtmatigheidsfouten geïdentificeerd. Er zijn geen onrechtmatigheden in het kader van de nationale aanbestedingswet geconstateerd. Bevindingen in het kader van de nationale aanbestedingswet leiden niet tot een onrechtmatigheidsfout die meeweegt in ons oordeel. Wij hebben geen fouten in het kade van de nationale aanbestedingswet geconstateerd. Met het oog op de rechtmatigheidsverantwoording 2021 is het van belang om grip te krijgen op de rechtmatigheid van uw aanbestedingen. We vragen uw aandacht voor de onderbouwing en dossiervorming van gevolgde aanbestedingsprocedures. Het proces inzake de controle van aanbestedingen kan worden verbeterd. Hieronder benoemen we onze aanbevelingen en aandachtspunten. Naleving handboek Inkoop en Aanbesteding Conform het handboek Inkoop en Aanbesteding van gemeente Waalwijk dient de afdeling Inkoop te worden betrokken bij inkoop van leveringen en diensten hoger dan € 25.000 en inkoop van werken hoger dan € 50.000. Wij hebben geconstateerd dat deze beheersmaatregel niet consistent wordt nageleefd.
Een van de oorzaken hiervan is dat de vakafdelingen niet op de hoogte zijn van de beleidsregels of door tijdsgebrek besluiten om af te wijken van het beleid. Daarnaast heeft afdeling Inkoop onvoldoende zicht op de uitgaven en ontvangt de afdeling geen melding wanneer inkopen boven het grensbedrag worden verricht. Om deze maatregel meer kracht bij te zetten raden wij aan om de uitgaven boven de grensbedragen periodiek te raadplegen en conformiteit met de Aanbestedingswet tijdig te beoordelen.
Spendanalyse Er vindt momenteel onvoldoende monitoring plaats van het aanbestedingstraject, waardoor het risico bestaat dat (Europese) aanbestedingsgrenzen voor individuele trajecten worden overschreden. Wij raden gemeente Waalwijk aan om de spendanalyse periodiek uit te voeren om (eventuele) onrechtmatigheden tijdig te kunnen signaleren. Een automatiseringsslag kan hierbij een oplossing bieden om het proces efficiënt te laten verlopen. In CiVision worden geboekte kosten niet aan een bepaald project gekoppeld. Als gevolg hiervan wordt de spendanalyse opgesteld op basis van de omschrijvingen van de kosten, een proces wat veel tijd kost. We raden aan om na te gaan welke mogelijkheden beschikbaar zijn in CiVision om kosten te koppelen aan projecten. Inhuurkrachten In 2020 zien we een toename van het gebruik van inkoopsysteem DAS voor de inhuur van medewerkers. Dit is een positieve ontwikkeling. Voor een aantal oudere contracten zijn gedurende 2020 de contracten van inhuurkrachten verlengd. De verlenging is hierbij niet altijd via DAS verlopen. Graag vragen wij uw aandacht voor de rechtmatigheid van de contractverlengingen en het risico dat individuele contracten ten onrechte niet Europees worden aanbesteed.
10
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen Conclusie controle Jaarstukken
Rechtmatigheid aanbestedingen: nog stappen te zetten richting rechtmatigheidsverantwoording (2) Raamcontracten
Ruimtelijk domein
In 2020 en 2021 heeft gemeente Waalwijk verschillende raamcontracten aanbesteed, waardoor kleinere werkzaamheden het aanbestedingstraject niet meer door hoeven. Opdrachten kunnen snel worden verstrekt en continuïteit kan worden gewaarborgd. Met name voor het periodiek onderhoud zien wij dit als een positieve ontwikkeling, waarbij kleine losse opdrachten gebundeld worden aanbesteed.
Getrouwheid
Procesmatig
Financiële positie Sociaal domein
Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
De controle van de aanbestedingen kost veel tijd. Aan de voorkant hebben we tijd geïnvesteerd om het proces efficiënt te laten verlopen. Wij waarderen het enorm dat afdeling Financiën en afdeling Inkoop prioriteit geven aan het aanbestedingsproces en met veel geduld antwoord geven op onze vragen. Helaas merken we dat gedurende het jaarrekeningtraject de druk hoog is bij de afdeling Financiën. We merken dat er geen centrale plek in de organisatie beschikbaar is voor het proces rondom aanbestedingen, waardoor de afdeling Financiën met vele medewerkers binnen gemeente Waalwijk moet schakelen om de dossiers op orde te brengen. Dit zorgt voor vertraging in het proces. Wij bevelen aan om het aanbestedingstraject breder op te zetten binnen de gemeente en de verantwoordelijkheid niet volledig bij de afdeling Financiën neer te leggen.
In 2020 hebben we in onze controle gebruik gemaakt van een deel van de deelwaarnemingen zoals beoordeeld door de interne controle. Door de selecties van de interne controle vooraf met ons af te stemmen kunnen we voor het komende jaar efficiëntieslagen behalen. Wij zullen hiervoor in contact blijven met de interne controle. Tevens kunnen wij op basis van een periodieke spendanalyse de selecties op eerdere tijdstippen maken, zodat we de drukte verspreiden over het jaar. Grip op de rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van het verslagjaar 2021 zal het college van burgemeester en wethouders zelf een rechtmatigheidsverantwoording opstellen, die opgenomen zal worden in de jaarrekening. Hiermee wordt zelfstandig verantwoording afgelegd over de naleving van geldende wet- en regelgeving. In het kader van de aanbestedingswet vraagt dit om een gestructureerde aanpak en controles verspreid over het jaar. Gemeente Waalwijk is in 2021 begonnen met een speciale checklist om de volledigheid van documenten in InProces te waarborgen. Dit is een positieve ontwikkeling voor een efficiënte en effectieve rechtmatigheidstoetsing.
Met het oog op de rechtmatigheidsverantwoording die het college vanaf 2021 moet opstellen bevelen we aan dat de primaire afdelingen en/of interne controle een vaste opbouw van de dossiers met een checklist (topsheet) toevoegen waaruit overwegingen om te komen tot een rechtmatige aanbesteding zichtbaar worden aangetoond. 10
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
Prestatielevering uitgaande subsidies, steunmaatregelen in brede zin en inkopen zijn rechtmatig verantwoord In de aanloop van de jaarrekeningcontrole tot en met de eindejaarscontrole hebben we in gesprekken met u en uw organisatie gesproken over de gevolgen van Covid-19 op uw jaarrekening(controle). Voor het zomerreces hebben we een ‘praatplaat’ met de gemeente gedeeld en vlak na de zomer ook een ‘actieplan’. Deze waren beide bedoeld om gemeente Waalwijk handvatten te geven om nader te analyseren op welke domeinen een potentieel (materieel) risico bestond in het kader van getrouwheid en rechtmatigheid. Dit met het doel om acties te onderkennen om eventuele fouten en onzekerheden te voorkomen. 1. Uitgaande subsidies (prestatielevering) Afhankelijk van de omvang van een subsidie wordt veelal een subsidie verleend onder de voorwaarde van een activiteitenplan. Als bepaalde activiteiten stil hebben gestaan (zoals een bibliotheek of een sportvereniging), dan zijn prestaties (deels) niet geleverd. We hebben vastgesteld dat de organisatie dit vraagstuk heeft uitgezocht en een beleid heeft bepaald, waarbij veelal gebruik kan worden gemaakt van de hardheidsclausule. Vanuit onze controle zijn geen afwijkingen boven de rapporteringstolerantie gebleken.
In de jaarrekening is een paragraaf ‘Financiële gevolgen Coronacrisis’ opgenomen waarin de financiële impact van onder andere deze steunmaatregelen inzichtelijk is gemaakt. 3. Inkoopprestatieleveringen Bij bepaalde ‘typen’ inkoop zijn prestaties niet of in mindere mate geleverd ten opzichte van de contractuele afspraken. Voorbeeld zijn beveiliging, catering en schoonmaak. Gemeente Waalwijk heeft dit nader inzichtelijk gemaakt. Vanuit onze controle zijn geen afwijkingen boven de rapporteringstolerantie gebleken. We concluderen dat gemeente Waalwijk tijdig de juiste acties heeft ingezet om fouten en onzekerheden te voorkomen. We hebben in dat kader dan ook geen onrechtmatigheden of bevindingen ten aanzien van getrouwheid geconstateerd boven onze rapporteringstolerantie.
2. Steunmaatregelen in brede zin Gemeente Waalwijk heeft een aantal aanvullende regelingen getroffen voor onder andere ondernemers en voor cultuur en welzijnsorganisaties. Om deze uitgaven ‘rechtmatig’ te verstrekken, heeft de gemeente een beleid opgesteld voor €500.000 aan steunmaatregelen voor maatschappelijke organisaties. Daarnaast heeft de gemeente huur voor sportverenigingen kwijtgescholden waarvoor subsidie is ontvangen vanuit de rijksoverheid. Ook dit is door de raad goedgekeurd. 10i
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Geen sprake van onrechtmatigheden in het kader van begrotingsrechtmatigheid
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein
Een onderdeel van onze rechtmatigheidscontrole betreft de naleving van het budgetrecht van de raad. Is op programma of kredietniveau niet meer besteed dan waar u als raad toe besloten heeft? Overschrijdingen zijn in sommige gevallen onrechtmatig. Programma/krediet
Lasten werkelijk (x €1.000)
Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Overschrijding ten opzichte van begroting (na wijziging) / krediet (x €1.000)
Onderstaand hebben wij de overschrijdingen opgenomen en weergegeven of deze wel of niet meewegen in ons oordeel bij de jaarrekening.
Telt overschrijding mee voor het oordeel?
Beleidsveld 0 Bestuur en ondersteuning
6.332
118
Nee
De hogere lasten worden gecompenseerd door hogere baten (€496).
Beleidsveld 1 Veiligheid
5.207
234
Nee
Begrotingsoverschrijding is passend binnen bestaand beleid.
Beleidsveld 3 Economie
27.936
14.482
Nee
De hogere lasten worden gecompenseerd door hogere baten (€20.071).
Beleidsveld 6 Sociaal domein
66.793
6.836
Nee
De hogere lasten worden gecompenseerd door hogere baten (€8.413).
Interne beheersing Ontwikkelingen
Toelichting
10ii
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
De kwaliteit van uw jaarverslag is voldoende Jaarrekening en jaarverslag zijn verenigbaar Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn.
Conclusie controle Jaarstukken
Jaarverslag voldoet aan eisen BBV In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan het BBV.
Jaarrekening en jaarverslag zijn verenigbaar
Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein
Informatiewaarde
Interne beheersing
Jaarverslag voldoet aan eisen BBV
Rechtmatigheid
Kwaliteit paragrafen
Getrouwheid
Kwaliteit paragrafen Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is opgenomen. Daarnaast hebben wij de informatiewaarde van de paragrafen beoordeeld. De paragrafen hebben een goede informatiewaarde en gaan duidelijk in op specifieke onderwerpen. Informatiewaarde is voldoende Het jaarverslag is overzichtelijk en leesbaar ingericht. Wij raden u aan om de leesbaarheid en concreetheid verder te vergroten door na te gaan in hoeverre de informatievoorziening anders kan worden weergegeven (bijvoorbeeld meer visueel). De relatie beleid met financiën komt voldoende terug in het jaarverslag. In het bijzonder geeft het nieuwe hoofdstuk ‘Financiële gevolgen Coronacrisis’ een gemotiveerd overzicht in de financiële effecten van Covid-19, ondersteuningsmaatregelen en risico’s voor gemeente Waalwijk.
Ontwikkelingen
Informatiewaarde is voldoende
We adviseren u wel om uw kwaliteit van de P&C-cyclus te verbeteren door verschillen tussen de jaarcijfers en begrotingen te analyseren, zodat verschillen met structurele effecten opgenomen kunnen worden in de P&C cyclus, en zo de verschillen in begroting en realisatie verkleind worden. Uw hoofdstuk inzake incidentele baten en lasten kan aan informatiewaarde winnen door specifieker op te schrijven wat het incidentele karakter is van de post. De opgenomen omschrijving is nu gering. 11
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing Fraude en wet- en regelgeving Verantwoording
Ontwikkelingen
Kwaliteit van uw interne beheersing Wij hebben geen nieuwe significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. In onze rapportage interim-bevindingen 2020 hebben wij ons beeld gegeven van de interne beheersing van uw gemeente. Naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole hebben wij geen nieuwe significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. Voor zover wij bevindingen hebben in de controle met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking, melden wij die. Wij hebben er geen specifiek onderzoek naar gedaan. Bij onze controle is in dit opzicht niets naar voren gekomen.
Aanbevelingen ten aanzien van de interne beheersing We bevelen gemeente Waalwijk aan om de interne beheersing door te laten ontwikkelen met de rechtmatigheidsverantwoording in het vooruitzicht. Onderdeel hiervan is het tijdig en periodiek uitvoeren van interne controles. Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben we opgemerkt dat nog niet alle interne controles waren afgerond bij het opmaken van de jaarrekening in verband met personeelswisselingen. Daarnaast hebben we opgemerkt in het betalingspakket de Teammanager van het team Financiën en Inkoop zowel de eerste als tweede autorisatie kan geven op betalingen. Wij bevelen aan om dit verder in te kaderen. Uit onze werkzaamheden hebben wij geen betalingen geconstateerd waarbij hier gebruik van is gemaakt.
Als laatste hebben we geconstateerd dat er bij de bouwleges niet altijd een toets is uitgevoerd op de redelijkheid van de opgegeven bouwkosten. Dit komt door technische mankementen van het gebruikte programma. Wij adviseren om alternatieven te onderzoeken, om zo toch de redelijkheid van de opgegeven bouwsom te kunnen toetsen en daarmee de juistheid en volledigheid van de bouwleges te waarborgen.
Bijlagen
12
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Fraude, omkoping en corruptie en naleving van wet- en regelgeving
Conclusie controle Jaarstukken
Onze observaties ten aanzien van frauderisico’s en risico’s op het niet naleven wet en regelgeving en (mogelijke) fraude-indicaties
Interne beheersing
We hebben de beoordeling door het management van de frauderisico’s en de risico’s in verband met niet naleven van wet- en regelgeving geëvalueerd. Met betrekking tot de identificatie van de significante frauderisico’s hebben we geen risicofactoren opgemerkt. Onze observaties worden op de volgende slide nader toegelicht.
Fraude en wet- en regelgeving Verantwoording
Ontwikkelingen
Als onderdeel van onze controlewerkzaamheden hebben wij het interne controle-omgeving rond de preventie en opsporing van fraude en het naleven van wet- en regelgeving beoordeeld. Aangezien het voorkomen en opsporen van fraude de primaire verantwoordelijkheid is van het management en degenen die belast zijn met governance, verwachten wij dat er een bepaald minimaal niveau van interne controle is, rekening houdend met de omvang en de complexiteit van de organisatie en haar activiteiten.
Als uw accountant is het onze verantwoordelijkheid om onze controle te plannen en uit te voeren om redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening als geheel geen materiële onjuistheden bevat, of die nu worden veroorzaakt door fraude of door fouten, rekening houdend met het van toepassing zijnde wettelijke en regelgevende kader. Door de inherente beperkingen van een controle is het risico onvermijdelijk dat sommige materiële onjuistheden in de jaarrekening onopgemerkt blijven.
Ons zijn geen gevallen van niet naleving van wet- en regelgeving bekend Tijdens de controle van de jaarrekening 2020 zijn geen gevallen van het niet naleven van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.
Tijdens de controle van de jaarrekening 2020 zijn geen aanwijzingen van fraude onder onze aandacht gekomen.
Wat u moet weten over fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en opsporen van fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving berust zowel bij het bestuur van de gemeente als het management. In deze video gaan we in de op deze verantwoordelijkheden.
13
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Rechtmatigheidsverantwoording versterkt de zichtbare interne beheersing
Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing Fraude en wet- en regelgeving Verantwoording
Ontwikkelingen
Rechtmatigheidsverantwoording verdient hoge prioriteit
Verantwoording over de negen criteria van rechtmatigheid
Hoewel de wettelijke kaders nog niet definitief zijn, moet het college over 2021 een rechtmatigheidsverantwoording afgeven, als onderdeel van de jaarstukken. In onze eerdere rapportage hebben wij u geadviseerd hier alvast op voor te sorteren, omdat dit aandacht en eventuele wijzigingen vereist van uw organisatie. Een van de stappen die de gemeente Waalwijk nog dient te nemen is de besluitvorming over de verantwoordingsgrenzen. Wij raden de gemeente Waalwijk aan de raad hier zo snel mogelijk over te laten besluiten
Een kans om de beheersing van de organisatie te verbeteren De interne controle rapporteert periodiek aan het college over de opvolging van bevindingen en geeft een beeld van de (on)rechtmatigheden over de betreffende periodes zoals geconstateerd bij de eigen interne controle. Dit is een goede basis om tot een rechtmatigheidsverantwoording te komen. Dit betekent wel dat Waalwijk hiervoor volledig steunt op haar derde lijn volgens het ‘three lines’-model. In onze visie is de invoering ook een kans om de beheersing controleerbaar in de primaire processen (eerste lijn) en tweede lijn (control) verder te ontwikkelen. Naarmate de interne beheersing verder richting de eerste lijn zit, verschuift immers de beheersing van detectief (fouten herstellen) naar preventief (fouten voorkomen). Dat kan nog verder worden versterkt door digitalisering van beheersmaatregelen in applicaties, de basis van de IT-beheersing op orde te brengen en door inzet van tools voor continue monitoring.
14
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Ontwikkelingen voor uw organisatie
Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing
We hebben de belangrijke ontwikkelingen in wet- en regelgeving met de organisatie en auditcommissie/raad besproken. Via onze rapportages brengen wij u onze observaties en aanbevelingen over status en voorgang die u treft ten aanzien van deze ontwikkelingen.
Ontwikkelingen Vooruitblik extern Vooruitblik controle 2021
15
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Vooruitblik ontwikkelingen voor gemeente Waalwijk
Conclusie controle Jaarstukken
Mogelijke acties met betrekking tot de omgevingswet
Interne beheersing
Inmiddels is een besluit genomen dat per 1 januari 2022 de omgevingswet in werking treedt. Voor die tijd is het van belang dat alle processen binnen de gemeente in lijn gebracht wordt om de ‘live’ gang per 1 januari 2022 mogelijk te maken.
Ontwikkelingen Vooruitblik extern Vooruitblik controle 2021
Recent wordt er steeds meer aandacht gevraagd dat de nieuwe omgevingswet succes kan hebben als alle elementen, op zowel ICT als financieel gebied, juist werken. Hiervoor moet voldoende tijd worden vrijgemaakt om dit te testen. Of er gehoor gegeven wordt aan de oproepen is nog niet duidelijk. Wij raden u aan om kennis te nemen van Route 22, een roadmap geïntroduceerd door de VNG om belangrijke mijlpalen in het kader van de invoering van de omgevingswet te identificeren en uit te voeren.
16
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Vooruitblik naar de controle 2021
Conclusie controle Jaarstukken
In een continue controle is afronding ook het begin van de jaarrekeningcontrole 2021
Interne beheersing
Uw jaarrekeningcontrole hebben we samen met u tijdig kunnen afwikkelen. Waar de jaarrekeningcontrole 2020 eindigt maken we direct een start met de jaarrekeningcontrole 2021. Immers we zijn nu al bijna een half jaar onderweg in het nieuwe boekjaar. De gebeurtenissen na balansdatum voor jaarrekeningcontrole 2020 hebben ons ook informatie opgeleverd voor de start van de controle 2021. In onderstaande figuur geven we inzicht in de hoofdlijnen van het proces dat gepland staat. Graag gaan we op korte termijn met u in gesprek om de werkzaamheden voor de komende maanden verder in te richten.
Ontwikkelingen Vooruitblik extern Vooruitblik controle 2021
juni
juli/aug
sept
sept
Evaluatie en acties controle 2021
Planningsfase
Bespreking (wijzigingen) processen
Controleplan
17
Bijlagen
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Bijlagen
Conclusie controle Jaarstukken
In de bijlagen hebben wij informatie opgenomen die wij vanuit de controlestandaarden aan u moet melden.
Interne beheersing Ontwikkelingen
Bijlagen SiSa WNT Materialiteit Communicatie Onafhankelijkheid Verantwoordelijkheden
18
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Geen bevindingen in de SiSa-bijlage
Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing Ontwikkelingen
Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2020. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (‘BADO’) zwaardere rapporteringtoleranties dan voor andere onderdelen van de reguliere jaarrekening. De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • €12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan €125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan €125.000 en kleiner dan of gelijk is aan €1.000.000; • €125.000 indien de omvangsbasis groter is dan €1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In de volgende tabel hebben wij onze bevindingen per regeling opgenomen uitkering opgenomen conform Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2020.
Bijlagen SiSa
WNT Materialiteit Communicatie Onafhankelijkheid Verantwoordelijkheden
19
Accountantsverslag
Concept
Nr
Naam specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
B1
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
C31
Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
G2 / G2A
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2020 / Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_Totaal 2019
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
G3 / G3A
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking) _gemeentedeel 2020 / Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen) _totaal 2019
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
H8
Regeling Sportakkoord 2020–2022
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
G4
Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
N.v.t.
Verantwoording via Baanbrekers.
19i
Accountantsverslag
Concept
Nr
Naam specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
G4
Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
N.v.t.
Verantwoording via Baanbrekers.
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
N.v.t.
N.v.t.
Verantwoording via Baanbrekers.
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing artikel 21, lid 3 Besluit 17 april)
N.v.t.
N.v.t.
Verantwoording via Baanbrekers.
G4
Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
N.v.t.
Verantwoording via Baanbrekers.
G4
Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
N.v.t.
Verantwoording via Baanbrekers.
G4
Tozo 2, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
N.v.t.
N.v.t.
Verantwoording via Baanbrekers.
G4
Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
N.v.t.
Verantwoording via Baanbrekers.
G4
Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
N.v.t.
Verantwoording via Baanbrekers.
G4
Tozo 3, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
N.v.t.
N.v.t.
Verantwoording via Baanbrekers.
G4
Omvang vorderingen levensonderhoud (jaar T) Tozo 1 (i.v.m. verstrekte voorschotten op Tozo-aanvragen levensonderhoud welke zijn ingediend vóór 22 april 2020)
N.v.t.
N.v.t.
Verantwoording via Baanbrekers.
De strekking van de verklaring bij de jaarrekening (inclusief de SiSa-bijlage) is goedkeurend inzake de getrouwheid en rechtmatigheid
19iii
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
De bezoldiging van uw topfunctionarissen is juist verantwoord in de WNT-bijlage
Conclusie controle Jaarstukken
Controlebevindingen WNT verantwoording 2020
WNT wijzigt in 2021 nauwelijks
Interne beheersing
Als onderdeel van onze controle hebben wij de nalevering van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen aan topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de bijlage WNT in uw jaarstukken.
In 2021 verandert er voor de WNT nagenoeg niets ten opzichte van 2020. Wel zijn de bedragen geïndexeerd op basis van de loonontwikkeling in de sector overheid. • De wettelijke maximale bezoldiging voor topfunctionarissen is aangepast van €201.000 in 2020 naar €209.000 in 2021.
Ontwikkelingen
Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl
Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT) U heeft twee topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening 2020
Bijlagen
SiSa WNT
Materialiteit Communicatie Onafhankelijkheid Verantwoordelijkheden
Alle topfunctionarissen zijn in loondienst. Gedurende het jaar hebben er geen wijzigingen in topfunctionarissen plaatsgevonden U heeft in 2020 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd
De controleverklaring bevat een paragraaf inzake overige aangelegenheden over de anticumulatiebepaling WNT
Sinds 2018 gelden specifieke WNT-regels voor de samenloop van uitvoerende topfuncties bij verschillende WNT-instellingen (‘anticumulatieregeling’). Deze regeling bepaalt dat het totaal van de bezoldigingen van meerdere uitvoerende topfuncties bij meerdere WNTrechtspersonen of WNT-instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde algemene wettelijke bezoldigingsmaximum (2020: €201.000). In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2020 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepalingen. Dit hebben wij in onze controleverklaring bij uw jaarrekening in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht. 20
Accountantsverslag
Concept
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen