Bijlage 2 Voorlopige Jaarstukken 2021 Baanbrekers

voorlopige Jaarstukken 2021 dagelijks bestuur 25 maart 2022 algemeen bestuur 4 april 2022

- Geen accountscontrole toegepast –

INHOUD 1.

ALGEMEEN........................................................................................................................... 4

1.1

Voorwoord .......................................................................................................................................... 5

1.2

Besluit tot vaststelling van de jaarstukken .......................................................................................... 7

2.

JAARVERSLAG....................................................................................................................... 9

2.1 Programmaverantwoording ................................................................................................................ 9 2.1.1 Deelprogramma 1: Re-integratie & Participatie .................................................................................. 11 2.1.2 Deelprogramma 2: Leerwerkstructuur ................................................................................................ 16 2.1.3 Deelprogramma 3: Inkomensondersteuning ...................................................................................... 18 2.1.4 Gemeentelijke bijdragen ..................................................................................................................... 23 2.2 Paragrafen ......................................................................................................................................... 24 2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................................... 25 2.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................. 30 2.2.3 Financiering .........................................................................................................................................

31 2.2.4 Verbonden partijen ............................................................................................................................. 33 2.2.5 Bedrijfsvoering..................................................................................................................................... 37

3.

JAARREKENING 2021.......................................................................................................... 44

3.1

Balans per 31 december 2021 ............................................................................................................ 45

3.2

Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ........................................................................ 47

3.3 Toelichtingen ..................................................................................................................................... 48 3.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................... 48 3.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2021 ................................................................................ 52 3.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.................................................. 64 3.3.4 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid ............................................................ 72 3.3.5 Wet normering topinkomens .............................................................................................................. 74

4.

BIJLAGEN BIJ DE JAARREKENING ........................................................................................ 78

4.1

SiSa-bijlage bij de jaarrekening .......................................................................................................... 78

4.2

Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld ....................................................................... 79

4.3

Specificatie bijzondere bijstand ......................................................................................................... 80

4.4

Personele bezetting ........................................................................................................................... 81

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

2

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

3

1. ALGEMEEN Voor u liggen de jaarstukken van Baanbrekers over het jaar 2021. De jaarstukken vormen het sluitstuk van de planning- en controlcyclus van 2021 en bestaan uit de volgende onderdelen: 1. Een algemeen deel met daarin het voorwoord dat de ontwikkelingen op hoofdlijnen beschrijft; 2. Het jaarverslag 2021, bestaande uit de programmaverantwoording en de verplichte paragrafen; 3. De jaarrekening 2021, bestaande uit de balans, het overzicht van baten en lasten over het boekjaar en de toelichtingen; 4. De bijlagen.

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

4

1.1 Voorwoord 2021: druk, rommelig, soms wat onduidelijk, maar toch ook wel mooi Eigenlijk had ik het in dit jaarverslag helemaal niet meer willen hebben over corona. Net zoals veel anderen dacht ik dat we – na de ellende van 2020 – in 2021 toch afscheid zouden hebben genomen van dit virus. Niets bleek minder waar te zijn. Ook 2021 stond helaas in het teken van COVID-19 en de gevolgen daarvan voor mens en maatschappij. Corona zorgde ervoor dat we ook bij Baanbrekers te maken kregen met medewerkers, talenten en kandidaten die door het virus getroffen werden. Corona zorgde er ook voor dat we in 2021 extra steun moesten blijven bieden aan zelfstandigen. Dat deden we met nieuwe edities van de uit 2020 al bekende Tozo-steunpakketten. Nieuw in 2021 was de TONK. Deze tijdelijke regeling gaf verlichting aan mensen die door de coronacrisis weinig inkomen hadden én die problemen hadden met het betalen van hun woonlasten. Met Tozo en TONK hebben we het ook in 2021 flink druk gehad. Druk hadden we het ook met het uitvoeren van opdrachten binnen en buiten de muren van onze organisatie. We assembleerden, verpakten, maakten schoon, smeerden broodjes, maaiden het gras, verkochten tweedehands spullen, zorgden voor uitkeringen, hielpen mensen aan de slag en zorgden ervoor dat nieuwkomers goed begeleid werden.

We merkten dat onze zakelijke relaties – gewend aan de nieuwe coronasituatie – het gelukkig weer aandurfden te doen waar ze goed in zijn: ondernemen. En dat zorgde voor mooie kansen voor onze medewerkers, kandidaten en talenten. Zij konden mooie nieuwe stappen zetten op de arbeidsmarkt. Zowel bij Baanbrekers als op locatie. Onze kantoormedewerkers kregen het tijd- en plaatsonafhankelijk werken steeds beter in de vingers. Mooi om te zien dat een crisis ook zorgt voor nieuwe mogelijkheden en kansen. 2021 stond daarnaast in het teken van het schetsen aan onze organisatie. We willen Baanbrekers slimmer, beter, toekomstgericht en nog effectiever inrichten. We hebben hiervoor ons ‘organisatieplaatje’ op de tekentafel gelegd. Samen met een vertegenwoordiging van onze medewerkers schetsten we zo een nieuwe hoofdstructuur. Deze structuur is inmiddels ingevoerd. Baanbrekers heeft voortaan drie bedrijfsonderdelen: Re-integratie, Participatie & Inkomen; Leren & Werken en Bedrijfsvoering & Control. In de tweede helft van 2021 zijn we begonnen met het verder inrichten van deze drie bedrijfsonderdelen. Dit moet ervoor zorgen dat we in de loop van 2022 ook de fijnstructuur duidelijk hebben.

We streven ernaar dat onze organisatie beschikt over up-to-date leeren ontwikkellijnen, waarlangs wij onze P-wet kandidaten en Sw-medewerkers begeleiden naar participatie die zo passend en duurzaam mogelijk is. Het schetsen bleef niet alleen beperkt tot ons organigram. Na een gedegen voorbereiding nam ons bestuur in oktober 2021 het besluit dat Baanbrekers nieuwe huisvesting krijgt. De huidige huisvesting voldoet niet meer aan de eisen van de tegenwoordige tijd. Het is dus hoog tijd dat de schop de grond in gaat en dat er wordt gemetseld. Fijn dat we hiermee verder kunnen. In de loop van 2022 zal een architect aan de slag gaan met ontwerpen. Als alles meezit – en daar gaan we vanuit – heeft Baanbrekers medio 2025 dan een écht nieuw ‘huis’. Dit valt mooi samen met het 12,5-jarig bestaan van onze organisatie. Zowel voor als achter de schermen is er in 2021 weer veel werk verzet om mensen stappen te laten zetten op de arbeidsmarkt. Soms viel dat mee, soms ging dat – zeker in het begin van 2021 – wat lastiger. Al met al mogen we er trots op zijn dat we het afgelopen jaar ruim driehonderd plaatsingen voor elkaar kregen. Dat deden we bij relaties, waarmee we al jaren samenwerken. Dat deden we ook

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

5

bij nagelnieuwe relaties. Het voelt goed dat we ons netwerk continu aan het uitbreiden zijn. Dat zorgt voor nog meer kansen. Kansen creëerden we ook voor de statushouders uit onze regio. Met onze speciale aanpak begeleidden we ook hen succesvol naar werk. Hiermee gaan we in 2022 nog een stapje verder. Dan mogen we voor de gemeenten Heusden en Waalwijk aan de slag met het uitvoeren van de nieuwe Wet Inburgering. Voor deze wet hebben we in 2021 al de nodige voorbereidingen getroffen. De wet sluit mooi aan op ons streven om iedereen in beweging te laten komen om uiteindelijk mee te doen aan de samenleving. Helaas was 2021 financieel gezien een minder goed jaar. De krapte op de arbeidsmarkt leidde ook onder onze medewerkers tot relatief veel mobiliteit. Hierbij bleek het aantrekken van nieuwe medewerkers moeizaam te verlopen. Soms lukte het gewoonweg niet. We moesten op cruciale functies noodgedwongen deskundigheid inhuren om onze bedrijfsvoering te kunnen continueren. Hierdoor zijn onze personele kosten aanzienlijk toegenomen. Een tweede belangrijke factor is het resultaat op BUIG dat dit jaar (2021: € 4.665.000) flink is teruggelopen ten opzichte van vorig jaar (2020: € 5.879.000). Ondanks de nodige uitdagingen realiseerden we in 2021 een hoge uitstroom, waar we trots op zijn. Het behoeft geen toelichting dat mensen met de beste kansen het eerste geplaatst zijn.

Dit betekent ook dat kandidaten die extra begeleiding nodig hebben een steeds groter aandeel hebben in onze werkvoorraad. De begeleidingskosten per kandidaat nemen hierdoor toe. Onze jaarrekening 2021 sluit met een negatief gerealiseerd resultaat van afgerond € 555.000. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening (onderdeel 3.3.3.) zijn de belangrijkste verschillen ten opzichte van de begroting per deelprogramma nader toegelicht. Baanbrekers zet de mens graag in het middelpunt. Wij zijn er om mensen te laten meedoen aan werk. En dan het liefst werk dat zo regulier mogelijk is. Hiervoor is het belangrijk dat iedereen in beweging blijft. En het is ook belangrijk dat we constructief samenwerken met onze gemeenten, onze samenwerkingspartners in de Langstraat en in Midden-Brabant, onze ondernemers en onze werkgevers. Samen creëren we nieuwe kansen en mogelijkheden. We blijven samen werken aan slimme manieren om mensen aan het werk te helpen en te houden. Alleen samen kunnen we werk maken van participatie, waardoor onze Langstraat steeds een stukje inclusiever wordt. Terugkijkend op 2021 kan ik concluderen dat het weer een bijzonder jaar was. Een druk jaar. Een bij tijd en wijle rommelig jaar. Een soms wat onduidelijk jaar. Maar ook een mooi jaar, waarin onze mensen weer het beste van zichzelf konden laten zien.

Over alles wat Baanbrekers in 2021 deed en over onze taken en verantwoordelijkheden leest u meer in het jaarverslag dat momenteel voor u ligt. In dit verslag gaan we in op wat Baanbrekers in de meest brede zin van het woord heeft opgeleverd en wat een en ander aan inzet van mensen en middelen heeft gevraagd. Ad van Oudheusden directeur

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

6

1.2 Besluit tot vaststelling van de jaarstukken Vastgesteld door het algemeen bestuur van Baanbrekers in de openbare vergadering van 30 mei 2022.

Het bestuur voornoemd,

A. van Oudheusden

R. Bakker

Secretaris

Voorzitter

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

7

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

8

2. JAARVERSLAG 2.1 Programmaverantwoording Baanbrekers is in 2013 opgericht als intergemeentelijke uitvoeringsorganisatie op het gebied van werk en inkomen. De taken die Baanbrekers namens de gemeenten uitvoert, zijn vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling. Baanbrekers kwam tot stand door een fusie van WML (uitvoeringsorganisatie sociale werkvoorziening) en ISD Midden-Langstraat (uitvoeringsorganisatie voor sociale zaken). Voor de opstelling van de begroting en jaarrekening is uitgegaan van één programma in de zin van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Aan de bestuursorganen van Baanbrekers zijn de bevoegdheden tot regeling en bestuur overgedragen met betrekking tot de uitvoering van: • • • • •

•

de Wet werk en bijstand (WWB); het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004); de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW); de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ); de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) en de daarop gebaseerde (uitvoerings)regelingen, voor zover die uitvoering aan de gemeenten is opgedragen, dit met uitzondering van het vaststellen van de verordening wachtlijst (artikel 12, lid 2 Wsw), de verordening persoonsgebonden budget (artikel 7, lid 10 Wsw) en de verordening cliëntenparticipatie (artikel 2, lid 3 Wsw); het oprichten, exploiteren en in stand houden van activiteiten voor industriële werkzaamheden, facilitaire dienstverlening, detacheringen en trajectbegeleiding, welke gericht zijn op het behouden dan wel het bevorderen van de arbeidsbekwaamheid van de werknemer mede met het oog op het kunnen gaan verrichten van arbeid onder normale omstandigheden.

Baanbrekers streeft ernaar om zoveel mogelijk inwoners naar vermogen te laten participeren in de maatschappij. De focus ligt daarbij op zo regulier en duurzaam mogelijk werk. We richten ons op de inwoners die behoren tot de doelgroep Wsw en Participatiewet. Aan hen bieden we de volgende dienstverlening: • we verstrekken een (tijdelijk) inkomen in de vorm van een uitkering; • we zien toe op de rechtmatigheid daarvan; • we begeleiden de doelgroep naar betaald werk; • we bieden (tijdelijke) werkgelegenheid. De manier waarop we de dienstverlening vormgeven moet aansluiten bij onze uitgangspunten: • Zo regulier als mogelijk werken; • Welzijn van mensen staat voorop; • Focus op werk; • Aandacht voor integrale aanpak; • Instroom, doorstroom, uitstroom als primair proces; • De bedrijfsmatige activiteiten als leerwerkstructuur en vangnet; • Opereren binnen de aangegeven kwalitatieve en financiële kaders; • Gemeenschappelijke opdrachtverstrekking(en) door de gemeenten, tenzij…

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

9

Vanaf 2020 zijn we stap voor stap onze dienstverlening hierop aan het toetsen en aanpassen. Met een flinke vertraging als gevolg van corona, is in 2021 weer veel vooruitgang geboekt. Vanwege de omvangrijke operatie zal dit volgens planning ook nog doorlopen in 2022. Hieronder zijn de belangrijkste speerpunten per deelprogramma weergegeven. Deelprogramma 1: Re-integratie & Participatie • Een intake afgestemd op het participatie-aanbod van de gemeenten. • Een intake afgestemd op het, voor de re-integratie naar werk, benodigde zorgaanbod. • Een leerwerkaanbod dat aansluit bij de mogelijkheden van de kandidaat en kansen op de arbeidsmarkt. • Het implementeren van succesvolle innovaties. • Het implementeren van de Inburgering+ route. Deelprogramma 2: Leerwerkstructuur • Bepalen van het leerwerkaanbod van doorstroombanen naar behoefte van R&P, afgestemd op de kandidaat en onderwijs. • Bepalen van het leerwerkaanbod van werkervaringsplekken naar behoefte van R&P, afgestemd op de kandidaat en onderwijs. • Een methodische aanpak bij de inzet van het leerwerkaanbod. • Continueren van het Dariuz-instrument PRO-Werk ten behoeve van het vangnet. Deelprogramma 3: Inkomensondersteuning • De dienstverlening afstemmen op de cliënt. • De dienstverlening efficiënter maken door digitalisering. • De dienstverlening verbeteren door betere samenwerking met het sociaal domein.

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

10

2.1.1 Deelprogramma 1: Re-integratie & Participatie Inleiding De afdeling Re-integratie en Participatie begeleidt de inwoners die behoren tot de doelgroep Wsw en Participatiewet (hierna: de doelgroep) naar zo regulier en duurzaam mogelijk werk. Voor de één betekent dat een werkplek bij een reguliere werkgever, voor de ander een werkplek bij Baanbrekers. We ondersteunen deze mensen met een ‘traject naar werk’ gericht op behoud en ontwikkeling van vaardigheden om aan werk te komen en aan het werk te blijven. Als blijkt dat een traject naar werk (nog) niet mogelijk is, schakelen we met de gemeenten voor een participatie-aanbod. Voor een meer duurzame arbeidsparticipatie bieden we de doelgroep ook begeleiding op de werkplek. Samen met en bij werkgevers in de Langstraat zoeken we naar geschikte (te maken) werkplekken. Dat doen we samen met onze regionale partners in het Werkgeversservicepunt Midden-Brabant (WSP Midden-Brabant). Wat hebben we bereikt? Hoewel als gevolg van de Corona-pandemie een flinke vertraging is opgelopen hebben we in 2021 alsnog grote stappen gezet in het toetsen en aanpassen van onze dienstverlening aan de uitgangspunten van Baanbrekers. Participatie-aanbod We schakelen voortaan de gemeente in zodra een traject naar werk (nog) niet mogelijk is. De gemeente verzorgt dan het participatie-aanbod (figuur 1). Wij blijven de kansen op werk monitoren.

In afstemming met de gemeente start dan alsnog een traject naar werk. Met elke gemeente hebben we hier procesafspraken over gemaakt. Voor Waalwijk en Heusden wordt inmiddels volgens deze afspraken gewerkt. In afwachting van de start van de lokale pilot in Loon op Zand staan we klaar om ook daar te beginnen.

Doelgroep A

Arbeidsfit

Werktraject ‘matching’

Doelgroep B

Niet arbeidsfit

Werktraject ‘arbeidsfit’

Doelgroep C

Tot 1 jaar geen arbeidsvermogen

Participatieaanbod

Duurzaam geen

Participatieaanbod

Doelgroep C/G

arbeidsvermogen

Doelgroep G

Geen arbeidsverplichting

Participatieaanbod

Figuur 1 Doelgroepindeling Baanbrekers

Mens in beeld Met het in kaart brengen van de doelgroep voor het participatieaanbod, hebben we deze gehele groep beter in beeld gekregen. In 2021 boden we aan ongeveer 630 uitkeringsgerechtigden, werkenden 1 en werkzoekenden 2 die onder de Participatiewet vallen een werktraject aan. Dat is zo’n 44% van het totale gemiddelde uitkeringsbestand dat in 2021 1.435 was. Circa 56% behoort tot de doelgroep die door de gemeenten wordt opgepakt (figuur 2). Dit vinden wij vrij hoog, hoewel uit onderzoek3 bleek dat landelijk zo’n 62% van de mensen in de bijstand ervaart geen begeleiding naar werk te krijgen van de gemeente. Voor de toekomst verwachten we dat er vooral in de Figuur 2 Doelgroep verdeling 2021

1

Doelgroep Banenafspraak en Beschut werk Niet uitkeringsgerechtigden (nug) 3 Klantonderzoek monitor Participatiewet 2

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

11

C - categorie nog onbenut arbeidspotentieel is te vinden. Doelgroep C/G en G wordt gezien als het granietenbestand. Door een objectief medische indicatie is er duurzaam geen arbeidsvermogen te verwachten. Plaatsingen Participatiewet Tot en met eind december zijn er 333 plaatsingen van P-wet kandidaten gerealiseerd. De doelstelling van 280 plaatsingen voor 2021 is daarmee ruimschoots gerealiseerd. In 2021 zijn 37 personen vanuit een doorstroombaan aan de slag gegaan bij een reguliere werkgever. In volgend overzicht is het aantal gerealiseerde plaatsingen uitgesplitst naar type plaatsing. Gerealiseerde plaatsingen 2021 (2020) Type plaatsingen 179 (179) fulltime-plaatsingen 133 (79) parttime-plaatsingen 21 (19) plaatsingen op scholing 333 (277) totaal

Plaatsingen met/zonder LKS 85 (73) plaatsingen met LKS 227 (185) plaatsingen zonder LKS 21 (19) plaatsingen n.v.t. (scholing) 333 (277) totaal

Het totale aantal lopende dienstverbanden Dienstverbanden met loonkostensubsidie per 31 december 2021 met loonkostensubsidie ultimo 2021 is in de Type dienstverband 128 tabel hiernaast weergegeven. De doelstelling Ba nena fs pra a k extern - regul i ere werkgever 51 Beschut Werk voor 2021 was 48 fte. Ondanks Ba nena fs pra a k i ntern - doors troomba a n 179 dat we een flinke inhaalslag hebben gemaakt Totaal Banenafspraak 41 (20 fte eind 2020) lopen we nog iets achter. Bes chut Werk - Ba a nbrekers Totaal Beschut Werk 41 We hebben 41 dienstverbanden gerealiseerd welke 36,4 fte vertegenwoordigen. Ook zijn er nog 5 mensen (4,38 fte) op eigen verzoek direct bij een externe werkgever in dienst. Door de afhankelijkheid van het UWV voor het aantal kandidaten met een indicatie Beschut Werk ligt het probleem van de achterblijvende aantallen buiten de invloedsfeer van Baanbrekers. Plaatsingen Wsw In 2021 kregen continu gemiddeld zo’n 35 Sw-medewerkers een ontwikkeltraject aangeboden met als doel door te stromen naar een individuele of groepsdetachering of begeleid werken. Zodoende zijn er 25 Sw-medewerkers bij een externe werkgever aan het werk gegaan. We hebben daarmee onze doelstelling van 50 SW-plaatsingen in 2021 niet gehaald.

De trajecten om medewerkers naar een externe werkplek te begeleiden hebben enerzijds door corona vertraging opgelopen en anderzijds duurden de trajecten langer omdat medewerkers een grotere begeleidingsbehoefte hadden. In de eerste maanden van het jaar is gestart met het voeren van intakes om de ontwikkelbehoefte vast te stellen. Op basis daarvan zijn ontwikkeltrajecten gestart. Ook zijn er nog 30 medewerkers die nu nog niet klaar zijn om naar buiten te gaan, maar op een later moment met een ontwikkeltraject van start gaan. Daarnaast is een aantal medewerkers intern doorgestroomd en hebben zodoende een eerste stap gemaakt op weg naar een externe plaatsing. Van de mensen die nu in een ontwikkeltraject zitten, zal het gros op termijn nog kunnen doorstromen naar een groepsdetachering.

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

12

Participatiemiddelen Met een groeiend aantal loonkostensubsidie verplichtingen, neemt ook het aantal loonwaardemetingen toe. Iedere plaatsing met loonkostensubsidie vergt een meting, waarna gedurende het dienstverband periodieke her-metingen volgen. In 2021 zijn er 108 loonwaardemetingen uitgevoerd. De tabel hiernaast laat de historische ontwikkeling zien. Bij Baanbrekers voeren we de loonwaardemetingen zelf uit. We maken daarvoor, via een regiecontract dat wordt beheerd door gemeente Tilburg, gebruik van de uniforme loonwaardemethodiek van Dariuz.

Aantal uitgevoerde loonwaardemetingen 2016 10 2017 41 2018 87 2019 106 2020 92 2021 108

Met een toenemend aantal Banenafspraak-kandidaten groeit ook de inzet van jobcoaches. Eind 2021 kregen 98 mensen begeleiding van een jobcoach. Daarnaast ontvangen 16 kandidaten externe jobcoaching. Verder zijn er 20 Wsw-ers die begeleid werken (in dienst bij externe werkgever) en door Baanbrekers gecoacht worden en er zijn 61 Wsw-ers die op een detacheringsplek jobcoaching ontvangen. Optimaliseren dienstverlening Vanuit het oogpunt van de kandidaat is een klantreis opgesteld van het gehele traject van in- door- en uitstroom (IDU). Hierdoor is een aantal belemmerende of vertragende factoren in dit primaire proces aan het licht gekomen. Daarom zijn tal van kleinere en grotere aanpassingen in de werkwijze of de organisatie ervan doorgevoerd. Soms door de verantwoordelijkheden anders te beleggen, soms door een stap toe te voegen of juist weg te halen. Ook zijn ‘best practices’ onderzocht op hun meerwaarde voor onze dienstverlening. Onderstaand een greep uit de ontwikkelingen die momenteel onder handen zijn: • Intake: Onder andere op basis van de inzichten van Simpel Switchen is het intakeproces herzien. In 2022 starten enkele pilots om tot een meer methodische en kwalitatievere intake te komen. De intake richt zich ook op de uitkeringsaanvraag en de signaalfunctie van en naar gemeenten. Dit wordt in deelprogramma 3 verder uitgewerkt.

• Transferium: Deze werkervaringsplaats transformeert tot ‘Startpunt’. Een fysieke omgeving met divers aanbod die vroegtijdig kan worden ingezet in het re-integratietraject. Denk hierbij aan (sollicitatie-)trainingen of arbeid. De kandidaat kan er zodoende terecht voor beroepsoriëntatie en ontwikkeling van (werknemers)vaardigheden. De trajectbegeleider krijgt er goed zicht op de mogelijkheden en de belemmeringen voor het vervolg van het traject naar werk. • Trajectplan: Het trajectplan vervangt het huidige plan van aanpak waarvan nauwelijks toegevoegde waarde wordt ervaren. Op basis van de inzichten uit 2021 start in 2022 een pilot. Het trajectplan is een handzame samenvatting van het hele werktraject met een focus op het eerstvolgende te bereiken doel en de bijbehorende afspraken. Het trajectplan is van de kandidaat, de trajectbegeleider voert regie en ondersteunt waar nodig. • Instrumentencatalogus: De gemiddelde trajectbegeleider kent of gebruikt zo’n acht instrumenten. Daarnaast is er ook nog een aantal instrumenten dat nauwelijks gebruikt wordt of onder de aandacht is van een trajectbegeleider. De introductie van een digitale instrumentencatalogus brengt orde. • Preferent proces Loonkostensubsidie: Voortgekomen uit het breed offensief en als pilot bij enkele gemeenten gestart. Na doorontwikkeling ook door ons in 2021 geïmplementeerd.

Werkgevers die loonkostensubsidie ontvangen worden beter geïnformeerd en verder ontzorgd.

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

13

Regionaal mobiliteitsteam (RMT) Uit het aanvullend pakket crisisdienstverlening zijn onder andere de regionale mobiliteitsteams voortgekomen. De dienstverlening bestaat bijvoorbeeld uit extra begeleiding, loopbaanadvies of (om)scholing. Alle werkenden en werkzoekenden met of zonder uitkering kunnen hier terecht voor hulp bij behoud of vinden van een baan. Baanbrekers is in 2021 bij 8 cases betrokken geweest. In 2 gevallen heeft Baanbrekers het RMT gevraagd om aanvullende dienstverlening in te zetten en in 6 gevallen is Baanbrekers benaderd om aanvullende dienstverlening in te zetten. In 4 gevallen heeft Baanbrekers extra dienstverlening ingezet zodat een doorval naar bijstand werd voorkomen. De kosten daarvan worden volledig door het RMT vergoed. Wet inburgering Per 1 januari 2022 wordt de nieuwe Wet Inburgering ingevoerd. Vanaf die datum zijn gemeenten verantwoordelijk voor de inburgering van hun nieuwkomers. De gemeenten Heusden en Waalwijk beleggen de werkzaamheden hiervoor bij Baanbrekers. Gemeente Loon op Zand heeft ervoor gekozen zelf de regie op de inburgering te voeren en de uitvoering hiervan niet bij Baanbrekers te beleggen. Baanbrekers zal voor Loon op Zand wel de verplichte financiële ontzorging van de nieuwkomers op zich nemen (vanuit de uitkering doorbetalen van huur, energiekosten en ziektekostenverzekering).

Verdere uitwerking en afstemming tussen Heusden, Waalwijk en Baanbrekers was eind 2021 in een vergevorderd stadium. In het eerste kwartaal 2022 worden de laatste puntjes op de i gezet. De start zal zijn per maart 2022 daar de Taalaanbieder pas eind 2021 bekend was. Samen met deze partij ontwikkelen we in het eerste kwartaal van 2022 het traject door. Tot de invoering van de Wet Inburgering begeleiden wij nieuwkomers in de zogenaamde ‘ondertussen’- groep. Deze begeleiding borduurt voort op het reeds afgeronde HOB-project (Huis, Opleiding, Baan) en sorteert voor op de Wet Inburgering. Regionale werkgeversdienstverlening Baanbrekers werkt op gebied van werkgeversdienstverlening samen met UWV, gemeenten, Diamant groep en het Leerwerkloket in het kader van regionale werkgeversdienstverlening. Dit heeft geresulteerd in regionaal afgestemde verzamelverordening en beleidsregels, een regionale instrumentencatalogus werkgeversdienstverlening en actieve deelname aan regioprojecten. Wij onderschrijven het doel ‘ontzorgen van werkgevers door regionale werkgeversdienstverlening’ en zijn partner van Werkgeversservicepunt Midden-Brabant (WSP). Met de Langstraatgemeenten hebben we eind 2020 het volgende afgesproken.

“We organiseren de dienstverlening bij Baanbrekers, tenzij het regionaal efficiënter kan, meer kwaliteit oplevert, of door wetgeving zo bepaald is.” Bundeling middelen Evaluatie Onderdeel van de regionale werkgeversdienstverlening is de begin 2020 gestarte pilot Bundeling Middelen. De pilot beoogt een deel van de participatiemiddelen te bundelen in een regionaal budget, met het volgende doel: • • •

Kandidaten hebben (meer) gelijke kansen op een plaatsing We ontzorgen werkgevers We faciliteren de uitvoering

Eind 2021 is door de Langstraatgemeenten gevraagd om een eindevaluatie. Deze is voorzien voor begin 2022. Op het moment van schrijven worden gesprekken gevoerd met het MT-WSP en de gemeente Tilburg over de bevindingen van Baanbrekers. De pilot Bundeling Middelen ziet Baanbrekers als een

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

14

middel om dit doel te bereiken. Tot op heden ervaart Baanbrekers dat de schaalgrootte van de Langstraat in veel opzichten effectiever is dan de schaal van de arbeidsmarktregio. Met Bundeling Middelen zijn er tot op heden niet meer plaatsingen of kansen op plaatsingen gerealiseerd. Daarbij komt dat de registratielast enorm is toegenomen, wat leidt tot hoge handlingskosten. De beoogde voordelen van Bundeling Middelen worden niet door Baanbrekers ervaren, terwijl er wel een aantal nadelen worden ervaren. Baanbrekers is van mening dat het doel eenvoudiger bereikt wordt met subregionale sturing op target, middelen en formatie, in combinatie met regionale afstemming over de werkwijze. Inleg 2021 Baanbrekers draagt namens de gemeenten financieel bij aan Bundeling Middelen. In de begroting 2021 is € 50.000 opgenomen voor bundeling middelen. Eind december is door de gemeente Tilburg een factuur gestuurd voor een bedrag van afgerond € 60.000, met daarin de definitieve afrekening over 2020 en het berekend voorschot voor 2021.

Lasten en baten Deelprogramma 1: Re-integratie & Participatie Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo van lasten en baten

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

Begroting voor wijziging 4.360 776 -3.584

Begroting na wijziging 4.393 990 -3.403

Realisatie 2021

Realisatie 2020

4.515 990 -3.525

3.749 1.052 -2.697

15

2.1.2 Deelprogramma 2: Leerwerkstructuur Ambities en ontwikkelingen De leerwerkstructuur wordt gevormd door de product-marktcombinaties (PMC’s) van het voormalige Werkbedrijf, de Werkpool vanuit het voormalige Re-integratie & Participatie en de bedrijfsactiviteiten van WML Facilitair. Per 1 juli 2021 zijn deze onderdelen samengevoegd tot het nieuwe organisatieonderdeel Leren & Werken. Leren & Werken ondersteunt het IDU-proces door het bieden van een leerwerkaanbod aan de doelgroep Participatiewet én de doelgroep Wsw. Daarnaast biedt Leren & Werken een vangnet voor werk aan Wsw-medewerkers en aan medewerkers Beschut Werk voor wie een werkplek bij Baanbrekers de meeste reguliere, duurzame en passende werkplek is. Dit vangnet wordt ook ingezet voor de doelgroepen uit het IDU-proces voor wie, als gevolg van tegenvallende economische omstandigheden, tijdelijk geen plek is op de arbeidsmarkt. De activiteiten van WML Facilitair zijn georganiseerd in een besloten vennootschap en worden daarom niet nader beschreven in het jaarverslag van Baanbrekers. Ontwikkelingen Leren & Werken In 2021 is door de coronamaatregelen opnieuw veel gevraagd van onze medewerkers. Ondanks de contactbeperkende maatregelen zijn de activiteiten binnen Leren & Werken zo goed als mogelijk doorgegaan. 2021 was het eerste jaar zonder de activiteiten van de cleanroom en de wasserij.

Het aanbod van Leren & Werken is door deze wijzigingen, in lijn met de in-bewegingkoers, afgestemd op de mogelijkheden van de kandidaten en op de kansen op duurzame uitstroom. Hierdoor merken we steeds meer de effecten van onze koers. Enerzijds doordat we er continu naar streven dat medewerkers zo regulier als mogelijk worden ingezet en daardoor de kwalitatieve en kwantitatieve capaciteiten binnen de interne leerwerkstructuur afnemen. Anderzijds merken we ook dat de capaciteiten afnemen doordat de doelgroep verouderd en dus minder productief is. In 2021 bouwden we verder aan de transitie van een sociaal werkbedrijf naar een mens-ontwikkelbedrijf waarbinnen de ontwikkeling van de mens voorop staat en we de best mogelijke bijdrage leveren aan een inclusieve arbeidsmarkt. Voor de groep medewerkers die niet meer in staat is een volgende stap te maken of voor wie de huidige werkplek de meest passende werkplek is, meet Baanbrekers voortaan op een methodische wijze middels Dariuz PRO-Werk de werktevredenheid en de werkprestatie. Alle leidinggevenden zijn inmiddels getraind in het gebruik van de methodiek. Zo zijn de ontwikkelmogelijkheden van SW-medewerkers goed in beeld en worden hun capaciteiten optimaal benut. Vanaf het najaar zijn er stappen gezet om naar aanleiding van de nieuwe hoofdstructuur ook de afdeling Leren & Werken opnieuw in te richten.

Hier zal in 2022 verder een vervolg aan gegeven worden middels uitwerking van de fijnstructuur. Vanaf 1 juli is de Cao ‘Aan de slag’ van kracht. Daarmee krijgen kandidaten die nieuw bij ons instromen vanuit de Participatiewet en die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen, een volwaardig arbeidsvoorwaardenpakket en bijpassende ontwikkelmogelijkheden aangeboden. Bedrijfsmatige aspecten Het grootste deel van de voormalig cleanroom – en wasserijmedewerkers is na de sluiting in 2020 aan het werk gegaan binnen de PMC Verpakken & Assemblage. Dat betekende wel dat er door het team marktbewerking meer werk binnen gehaald moest worden. Vanaf de zomerperiode tot eind oktober is een bijzondere opdracht binnen Verpakken & Assemblage uitgevoerd, namelijk het verpakken van chocolaatjes, waaraan circa 30 medewerkers hebben gewerkt. Daarnaast fungeerde de PMC als tijdelijke werkplek voor medewerkers van andere PMC’s die vanwege de gevolgen van de coronacrisis niet ingezet konden worden op hun eigen werkplek. Hierbij is te allen tijde aandacht geweest voor een veilige werkomgeving met inachtneming van de 1,5 meter afstand. Voor ons kringloopbedrijf Twiddus heeft de verzwaarde lockdown en meerdere sluitingen van de winkel grote gevolgen gehad op het aanbod van werk en de omzet. Met aangepaste openingstijden en

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

16

maximeren van het aantal bezoekers is de bedrijfsvoering gedurende 2021 zo goed mogelijk op gang gehouden. Bij Broikes heeft de afname van het werkaanbod door de coronacrisis ertoe geleid dat veel medewerkers met urgentie begeleid zijn naar andere werkplekken. Daar waar mogelijk extern en voor de medewerkers uit het vangnet op andere plekken binnen onze organisatie. Voor Broikes blijven we de mogelijkheden bekijken om de dienstverlening aan te passen waarbinnen ontwikkeling van de medewerker centraal staat. Leerwerkomvang doelgroepen: Wsw, Beschut Werk en doorstroombanen Wsw Het aantal medewerkers in de interne leerwerkstructuur met een SW-indicatie bedroeg gedurende 2021 gemiddeld 181. Het aantal medewerkers dat via de Werkpool extern aan de slag was met een SW-indicatie bedroeg in 2021 gemiddeld 133. Het aantal Wsw-medewerkers dat intern aan de slag is, bestaat steeds meer uit medewerkers voor wie een werkplek bij Baanbrekers de meest reguliere, duurzame en passende werkplek is. De terugloop in het totaal aantal Wsw-medewerkers wordt veroorzaakt door natuurlijk verloop en het feit dat de instroom in de Wsw vanaf 2015 is dichtgezet. Participatiewet (Banenafspraak en Beschut Werk) Het aantal medewerkers in de interne leerwerkstructuur met een indicatie Beschut Werk bedroeg gedurende 2021 gemiddeld 18.

Het aantal medewerkers dat via de Werkpool extern aan de slag was met een indicatie Beschut Werk bedroeg in 2021 gemiddeld 7. Ten opzichte van een jaar geleden is sprake van een stijging van 7 voor de totale leerwerkstructuur. Dit ligt in lijn met de landelijke ontwikkeling qua groei van deze nieuwe doelgroep. Instroom is er wel degelijk, maar niet in de omvang zoals in een eerder stadium werd verwacht. Het Werkbedrijf organiseert in het kader van het IDUproces ook doorstroombanen. Gemiddeld in 2021 zijn er 8 van dit soort werkplekken voor kandidaten met een indicatie Banenafspraak gerealiseerd en bij de Werkpool nog eens 24. Ten opzichte van vorig jaar is sprake van een kleine daling. Dit komt vooral doordat kandidaten in de huidige arbeidsmarkt ook vaak zonder tussenkomst van Baanbrekers bij een externe werkgever aan de slag kunnen. Ontwikkeling doelgroepen in de leerwerkstructuur Doelgroep Wsw

Participatiewet Banenafspraak

Afdeling

Aantal

Werkpool Verpakken & Assemblage Twiddus Broikes & kantine Cleanroom Wasserij Totaal

133 (125) 118,3 (110,8) 24 (26) 20,7 (22,2)

fte

Aantal

fte

Totaal

Beschut Werk

Aantal

fte

Aantal

fte

7

(4)

6,7

(3,5) 164 (155) 145,7 (136,4)

94

(76)

73,2

(59,2)

3

(2)

2,0

(1,4) 12

(7)

7,9

(4,0) 109

(85)

83,1

(64,6)

74

(67)

57,6

(52,1)

3

(1)

2,2

(1,0)

5

(3)

2,9

(1,9)

82

(71)

62,7

(55,1)

13

(14)

9,9

(11,1)

2

(1)

1,3

(1,4)

1

(0)

0,8

(0,0)

16

(15)

12,0

(12,5)

0

(37)

0,0

(27,2)

0

(2)

0,0

(1,8)

0

(2)

0,0

(1,4)

0

(41)

0,0

(30,4)

0

(12)

0,0

(10,1)

0

(2)

0,0

(2,1)

0

(0)

0,0

(0,1)

0

(14)

0,0

(12,3)

314 (331) 259,1 (270,6) 32 (34) 26,2 (29,9) 25 (16) 18,3 (10,9) 371 (381) 303,6 (311,3)

* Gemiddelde bezetting 2021 (2020 )

Lasten en baten Deelprogramma 2: Leerwerkstructuur Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo van lasten en baten

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

Begroting voor wijziging 12.595 12.911 317

Begroting na wijziging 11.970 11.740 -230

Realisatie 2021

Realisatie 2020

11.992 11.939 -53

12.465 13.268 803

17

2.1.3 Deelprogramma 3: Inkomensondersteuning Ambities Inkomensondersteuning verstrekt een (tijdelijk) inkomen in de vorm van een uitkering en toetst of de hoogte van die uitkering passend is. Naast het correct verstrekken van uitkeringen willen we er ook voor zorgen dat onze dienstverlening zo goed mogelijk is afgestemd op de behoefte van de cliënt. Eind 2019 is derhalve het traject integrale ketenbenadering hoog op de agenda gekomen. We beoordelen een aanvraag van een uitkering vanuit de wettelijke kaders én met een bredere blik, om onbedoelde en ongewenste effecten op andere terreinen te voorkomen. Dat doen we ook bij verlaging of terugvordering van de uitkering. We vervullen voor de gemeenten een signaalfunctie. We zijn er naar op weg om uitkeringsgerechtigden te behandelen zoals we zelf behandeld willen worden: menselijk, met gezond vertrouwen, met simpele en duidelijke communicatie, passend bij de mogelijkheden, maar ook passend binnen de wettelijke kaders. Bij het opstellen van de kaderbrief en begroting voor 2021 zijn de volgende ambities en doelstellingen benoemd. • De dienstverlening afstemmen op de cliënt • De dienstverlening efficiënter maken door digitalisering • De dienstverlening verbeteren door betere samenwerking met het sociaal domein BUIG - uitkeringen Ook in 2021 heeft corona de maatschappij en daarmee ook onze organisatie behoorlijk op de proef gesteld.

Het kabinet heeft met het steunpakket de economische klap voor bedrijven, ondernemers en werkenden als gevolg van de coronacrisis opgevangen. Met succes: bedrijvigheid, banen en inkomens bleven grotendeels behouden. Dat zien we ook terug in het uitkeringsbestand. Het bestand heeft het hele jaar een stabiel niveau gehad en bedraagt per 31 december 2021 1.440 uitkeringsgerechtigden. Dat is bijna gelijk aan het aantal van 1.444 per ultimo 2020. Een nagenoeg gelijkblijvend bestand zegt niets over de samenstelling. Er is wel degelijk beweging. De instroom van nieuwe uitkeringsgerechtigden bedroeg 436 in 2021 en de uitstroom was 440. Het daadwerkelijk gemiddeld aantal uitkeringsgerechtigden van 1.435 is ruim onder de eerdere prognoses gebleven. Ontwikkeling uitkeringsbestand 2021 per gemeente Gemeente Stand per......................................... 31-12-2020 Instroom Uitstroom 30-04-2021 Instroom Uitstroom 31-08-2021 Instroom Uitstroom 31-12-2021

Heusden

Loon op Zand

Waalwijk

Totaal

507 42 54 495 51 55 491 56 49 498

220 24 27 217 31 21 227 17 14 230

717 72 75 714 67 67 714 76 78 712

1.444 138 156 1.426 149 143 1.432 149 141 1.440

Instroom 2021 Uitstroom 2021

149 158

72 62

215 220

436 440

Weekgemiddelde 2021 Weekgemiddelde 2020

497 501

223 224

715 717

1.435 1.442

Bron: Werap - 2021

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

18

Voor Baanbrekers was 2021 op het gebied van inkomensondersteuning een uitdagend jaar. Naast de extra dienstverlening in het kader van de tijdelijke steunpakketten was sprake van een hoog personeelsverloop. Bovenstaande maakt dat een aantal projecten en verbetertrajecten helaas niet (volledig) opgepakt konden worden / vertraagd zijn. Onze prioriteit lag bij het op orde houden en krijgen van de basis en het beoordelen van uitkeringsaanvragen van onze (kwetsbare) inwoners. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) en Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) In de loop van 2021 werden steeds meer maatregelen in de bestrijding tegen corona losgelaten. De samenleving ging steeds meer open. Dit betekende dat per 1 oktober 2021 alle coronasteun is gestopt. Daarmee kwam er voor Baanbrekers een einde aan de uitkeringsverstrekking. In onderstaande tabel is een uitsplitsing gemaakt van alle aanvragen die in 2021 zijn ingediend. Er zijn in totaal in 2021 741 aanvragen voor Tozo levensonderhoud en 44 aanvragen voor Tozo bedrijfskapitaal ontvangen. Daarnaast werden 64 aanvragen voor TONK ontvangen. In de volgende tabel is te zien dat er op 918 aanvragen een besluit is genomen in 2021. Voor de besluiten op Tozo is tevens weer een genormeerde uitvoeringsvergoeding ontvangen.

Tozo 2021

Aanvragen

Besluiten

Noodpakket LO Tozo 1

1

1

Noodpakket LO Tozo 2

-

-

Noodpakket LO Tozo 3

186

268

Noodpakket LO Tozo 4

338

327

Ondanks het stoppen van deze regelingen Noodpakket LO Tozo 5 216 212 per 1 oktober zijn er nog afrondende Noodpakket KAP Zelfstandig 44 48 werkzaamheden uit te voeren (die ook 64 62 doorlopen in 2022). Denk hierbij onder TONK andere aan invordering & verhaal en bezwaar & beroep. Vanaf 1 oktober is het aan gemeenten om huishoudens in financiële nood te ondersteunen vanuit het gebruikelijke instrumentarium. Dit gebeurt onder andere via de bijzondere bijstand. Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) Het stopzetten van de Tozo regeling zorgde ervoor dat vanaf 1 oktober 2021 de bijstand aan zelfstandigen uitsluitend nog werd verstrekt op grond van het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Om de overgang voor de uitvoering bij de gemeenten behapbaar te maken, en zelfstandige ondernemers die dat nodig hebben tijdig inkomensondersteuning te kunnen bieden, besloot het kabinet het Bbz gedurende het vierde kwartaal van 2021 op drie punten te vereenvoudigen. Deze overgang vroeg extra inzet van Baanbrekers. In 2021 zijn in dit kader 26 aanvragen ontvangen.

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

19

Bijzondere bijstand Bijzondere bijstand kan worden verstrekt indien sprake is van: uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten van het bestaan, waarbij iemand niet beschikt over de middelen die nodig zijn om in deze kosten te voorzien. De uitvoering van bijzondere bijstand wordt door Baanbrekers verricht met inachtneming van wettelijke regelgeving en afgeleide beleidsregels. In 2021 zijn de beleidsregels tijdelijk verruimd voor uitvoering van TONK. In paragraaf 4.3 is een nadere specificatie van de kosten bijzondere bijstand naar gemeenten opgenomen. Toelichting: Bijzondere bijstand Bedragen x € 1.000

Begroting voor wijziging

Begroting na wijziging

Realisatie 2021

Realisatie 2020

810 410 1.130 2.350

915 435 1.300 2.650

896 437 1.310 2.644

883 408 1.203 2.494

Heusden Loon op Zand Waalwijk Totaal lasten

Tijdens de coronapandemie is er minder gedaan aan de promotie van de gemeentepolis, een collectieve zorgverzekering voor mensen met een laag inkomen. Dit vertaalt zich terug het aantal deelnemers, zoals hieronder is weergeven. Daarnaast zijn er door her-onderzoeken in 2020 ook deelnemers afgemeld per 1 januari 2021. Deelname gemeentepolis Aantal deelnemers

2019 3.379

2020 3.379

2021 3.302

Integrale Ketenbenadering Het implementatietraject Integrale Ketenbenadering is succesvol geweest. Deze benadering draagt bij aan de ambities de dienstverlening afstemmen op de cliënt en de dienstverlening verbeteren door betere samenwerking met het sociaal domein. We hebben geconcludeerd dat de voortzetting hiervan om structurele aandacht vraagt bij het verkorten en behouden van de onderlinge lijntjes. Daarom is besloten de projectmatige insteek om te zetten in structurele inbedding. De regie hiervoor is overgedragen aan Baanbrekers. Naar aanleiding van het traject zijn de volgende uitgangspunten toegevoegd aan onze ambities: • Eén aanspreekpunt en verantwoordelijke voor de cliënt en het proces binnen de gehele keten • De hulpvraag moet zo snel mogelijk duidelijk zijn, waardoor de juiste interacties kunnen volgen en waardoor het in één keer goed gaat • Binnen de gehele keten overzicht hebben in wie, wat doet op welk moment • Kennis hebben van elkaars werkveld en expertise • Gezamenlijk plan van aanpak op basis van een brede intake • De bedoeling is leidend in plaats van protocollen en regels • Simpele, persoonlijke, effectieve en stimulerende communicatie die aansluit bij de cliënt

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

20

Met een flinke vertraging als gevolg van de contact beperkende maatregelen zijn wij sinds 2020 stapsgewijs de dienstverlening aan deze uitgangspunten aan het toetsen en aanpassen. Dit zal volgens planning doorlopen in 2022. Verder leverden onderstaande clusters een aanzienlijke bijdrage in 2021 aan de drie aan het begin van deze paragraaf vermeld ambities. Cluster Warme Intake • Quickscan: Vastgesteld is dat de bedoeling van de brede scope van intake voldoende in de bestaande werkwijzen is geborgd. • De intakevragenlijst die Baanbrekers standaard verstuurde is geschrapt (i.v.m. inefficiency en overvragen van de cliënt). • Onafhankelijke cliëntondersteuning door gemeentes kenbaar maken: verhelderen hoe dit in beeld wordt gebracht bij nieuwe en bestaande cliënten van Baanbrekers. Cluster Onafhankelijke Cliëntondersteuning Focus van dit ‘cluster’ lag op het opzetten en werkend krijgen van structurele onafhankelijke cliëntondersteuning voor gemeente Loon op Zand (andere gemeentes hadden dit al ingeregeld) en het informeren en meenemen van Baanbrekers in de praktische afspraken en ‘routering’ van cliënten. Deze verbetering is geïmplementeerd bij Loon op Zand en praktische details zijn afgestemd met Baanbrekers. Cluster Regie & Signaleringen Verbeterpunten t.a.v. het verlopen van de aanvultermijn / signalering problematiek aanleveren gegevens zijn met elkaar besproken.

Door het proactief aanbieden van onafhankelijke cliëntondersteuning worden cliënten voldoende ondersteund om een afwijzing / buiten behandeling stelling van een aanvraag te voorkomen. Cluster Verbinding Er zijn verbindende bijeenkomsten in kleine groepjes (Baanbrekers met elke gemeente apart) georganiseerd. De eerste ervaringen zijn positief en de wens is om dit frequent te doen in een fysieke setting, waarbij het ook als platform wordt gebruikt voor specifieke inhoudelijke onderwerpen/ontwikkelingen en nieuwe verbeterideeën. Cluster aanscherping procedures Baanbrekers De verbeterpunten die geadresseerd zijn onder de noemer “aanscherping procedures Baanbrekers” hadden geen directe betrekking op de samenwerking met de gemeente(s). Het betreft onder andere het verbeteren van de (leesbaarheid van) correspondentie, de ingangsdatum van een uitkering en het vervroegen van het maandelijkse betaalmoment. Door alle personele perikelen is dit helaas nog niet allemaal van de grond gekomen.

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

21

Bezwaar, beroep en klachten Klachten Onderstaand overzicht laat zien dat het aantal klachten iets lager ligt ten opzichte met voorgaand jaar. Bezwaren, voorlopige voorzieningen en (hogere) beroepen Over heel 2021 is 45% minder bezwaren ontvangen (2020: 213 stuks). Ten aanzien van het aantal voorlopige voorzieningen en (hogere) beroepen is ook sprake van een daling ten opzichte van voorgaand jaar. Eind 2021 is de capaciteit van het aantal zittingen een uitdaging geweest waardoor behandeling van de bezwaren langer duurde. Daarom hebben we als noodoplossing extra hoorzittingen ingepland eind 2021. Bezwaren Tozo Voor Tozo hebben we in 2021 in totaal 12 bezwaarschriften ontvangen. In 2021 zijn 23 bezwaren afgehandeld (incl. overloop uit 2020) waarvan 4 bezwaren gegrond waren. De overige bezwaren waren ongegrond, niet ontvankelijk of zijn ingetrokken. Periode Soort Klachten

binnengekomen Totaal afgehandeld - na medi a tion opgel os t - a a nbod medi tation -> geen rea ctie - gegrond - ongegrond - i ngetrokken Bezwaren binnengekomen Totaal afgehandeld - gegrond - gedeel tel i jk gegrond - ongegrond - ni et ontva nkel i jk - i ngetrokken Bezwaren Tozo binnengekomen Totaal afgehandeld - gegrond - gedeel tel i jk gegrond - ongegrond - ni et ontva nkel i jk - i ngetrokken Voorlopige voorzieningen binnengekomen Totaal afgehandeld - i ngetrokken - a fgewezen - ni et ontva nkel i jk (Hogere) beroepen binnengekomen Totaal afgehandeld - (gedeel tel i jk) gegrond - ongegrond - i ngetrokken - ni et ontva nkel i jk

jan - apr 2021 11 3 3 0 0 0 0 61 45 8 9 16 3 9 5 10 3 2 5 0 0 3 3 3 0 0 13 5 0 0 2 3

mei - aug 2021 3 8 4 1 2 0 1 57 61 4 8 28 8 13 7 10 1 2 3 2 2 0 2 2 0 0 8 12 1 3 3 5

sep - dec 2021 0 3 2 0 1 0 0 0 50 6 8 25 3 8 0 3 0 0 2 0 1 0 1 0 1 0 0 3 0 1 2 0

2021

in %

2020

in %

14 14 9 1 3 0 1 118 156 18 25 69 14 30 12 23 4 4 10 2 3 3 6 5 1 0 21 20 1 4 7 8

100% 100% 64% 7% 21% 0% 7% 100% 100% 12% 16% 44% 9% 19% 100% 100% 17% 17% 43% 9% 13% 100% 100% 83% 17% 0% 100% 100% 5% 20% 35% 40%

19 8 5 3 0 0 0 213 165 20 10 97 28 10 60 43 6 4 15 7 11 7 5 3 1 1 37 20 1 16 2 1

100% 100% 63% 38% 0% 0% 0% 100% 100% 12% 6% 59% 17% 6% 100% 100% 14% 9% 35% 16% 26% 100% 100% 60% 20% 20% 100% 100% 5% 80% 10% 5%

Lasten en baten Deelprogramma 3: Inkomensondersteuning Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo van lasten en baten

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

Begroting voor wijziging 26.649 29.490 2.841

Begroting na wijziging 31.360 33.259 1.898

Realisatie 2021

Realisatie 2020

31.336 33.592 2.256

36.749 41.249 4.500

22

2.1.4 Gemeentelijke bijdragen Het nettoresultaat over het boekjaar 2021 dient overeenkomstig de in de gemeenschappelijke regeling gemaakte afspraken in 2022 te worden afgerekend met de deelnemende gemeenten. Aan het algemeen bestuur zal echter worden voorgesteld het resultaat van de jaarrekening ten laste van de algemene reserve te brengen. Voor de definitieve gemeentelijke bijdragen 2021 betekent dit per gemeente het volgende: Toelichting: Gemeentel i jke bi jdra gen 2021 Bedragen x € 1.000 Begrote bi jdra gen Res ul ta a t ja a rrekeni ng Totaal bijdrage voor bestemming Res ul ta a tbes temmi ng a l gemeen bes tuur Totaal bijdrage na bestemming Heus den Loon op Za nd Wa a l wi jk Totaal gemeentelijke bijdragen

Begroting voor wijziging

Begroting na wijziging

Realisatie 2021

Realisatie 2020

6.910

6.910

7.036 -2.978

6.910

6.910

6.910 2.646 1.385 2.878 6.910

6.910 2.651 1.384 2.875 6.910

6.910 555 7.465 -555 6.910 2.651 1.384 2.875 6.910

4.059 524 4.583 1.754 919 1.909 4.583

Voor de bepaling van gemeentelijke bijdragen is uitgegaan van onderstaande definitieve inwoneraantallen per 1 januari 2021: Gemeente

Inwoneraantal

Heus den Loon op Za nd Wa a lwijk

45.005 23.504 48.815

Totaal

117.324

Rekening houdende met de reeds in rekening gebrachte voorschotten in verhouding tot de definitieve gemeentelijke bijdragen 2021 leidt dit tot de volgende afrekening per gemeente: Afrekening gemeentelijke bijdragen 2021 Bedragen x € 1

Betaald voorschot Definitieve verdeling

Heus den Loon op Zand Waal wi jk

2.645.453,00 1.385.590,00 2.878.970,00

2.650.652,00 1.384.311,00 2.875.050,00

Totaal

6.910.013,00

6.910.013,00

Nog te verrekenen 5.199,00 -1.279,00 -3.920,00 -

De definitieve verdeling is berekend op de werkelijke aantallen inwoners per 1 januari 2021. De in rekening gebrachte voorschotten waren gebaseerd op de aantallen inwoners per 1 januari 2020.

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

23

2.2 Paragrafen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat in de begroting en rekening paragrafen worden opgenomen waarin de beleidslijnen en de beleidsrealisatie zijn vastgelegd met betrekking tot een aantal beheersmatige aspecten van de organisatie. In aanvulling op de balans en de staat van baten en lasten verhogen de paragrafen het inzicht in de financiële positie van Baanbrekers. Het BBV benoemt een zevental paragrafen. Voor onze organisatie zijn die niet allemaal relevant. De voor Baanbrekers van toepassing zijnde paragrafen zijn: • • • • •

2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen 2.2.3 Financiering 2.2.4 Verbonden partijen 2.2.5 Bedrijfsvoering

Voor Baanbrekers zijn de paragraaf grondbeleid en de paragraaf lokale heffingen niet van toepassing.

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

24

2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf worden de risico’s van Baanbrekers toegelicht en afgezet tegen de beschikbare en de gewenste weerstandscapaciteit om risico’s af te dekken. Bij de risico-inventarisatie is ook gekeken naar vergelijkbare organisaties om zo een beter beeld te krijgen van mogelijke risico’s. De omvang van het weerstandsvermogen is in 2021 bestuurlijk regelmatig onderwerp van discussie geweest. Naar aanleiding hiervan is met de provincie Noord-Brabant informeel overleg geweest. De conclusie van dit overleg is dat het aan het algemeen bestuur is om duidelijke normen op te stellen voor het gewenste weerstandsvermogen, en te bepalen of de te lopen risico’s acceptabel zijn. Bij het opstellen van de begroting 2023 zal dit verder worden uitgewerkt. Risico’s Een risico is een kans op het optreden van een negatieve gebeurtenis van materieel belang die niet is voorzien in de (meerjaren)begroting. De risico’s worden opgenomen in de risicotabel, als onderbouwing van het benodigde weerstandsvermogen. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van een organisatie is de mate waarin zij in staat is niet begrote, en substantiële financiële tegenvallers op te vangen met het doel haar taken te kunnen voortzetten. Het weerstandsvermogen geeft de robuustheid van de financiële huishouding weer.

Het beoordelen daarvan vergt inzicht in de omvang van de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen bestaat uit de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de berekende benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel. weerstandsvermogen =

beschikbare weerstandscapaciteit benodigde weerstandscapaciteit

Voor Baanbrekers is deze ratio minder relevant dan voor bijvoorbeeld een gemeente. In de gemeenschappelijke regeling is immers opgenomen dat de deelnemende gemeenten garant staan voor het afdekken van eventuele tekorten. Dit impliceert dat Baanbrekers in beginsel niet zelf hoeft te beschikken over een buffer. Toch is het uit bedrijfseconomisch oogpunt noodzakelijk een algemene reserve aan te houden. De algemene reserve fungeert als eerste buffer indien zich tijdens het begrotingsjaar tekorten voordoen. Door deze tekorten tussentijds ten laste van de AR te brengen worden gemeenten (en Baanbrekers) niet geconfronteerd met aanvullende tussentijdse bijdragen en daaruit voortvloeiende vertragende zienswijzeprocedures. Voor het weerstandsvermogen wordt in het algemeen een ratio van 0,8 tot 1,0 als matig bestempeld; een ratio boven 1,4 als ruim voldoende. Ook in het toezichtskader van de provincie worden de ratio’s zo gewaardeerd. Voor Baanbrekers zijn deze normen minder relevant, maar gelet op voorgaande is het wel van belang dat er een stabiele buffer aan weerstandscapaciteit is. De in de gemeenschappelijke regeling vastgelegde bovengrens van € 1,2 miljoen blijkt de afgelopen jaren goed te hebben voldaan. Voor de begroting 2023 zal deze ook weer als ijkpunt dienen om het benodigde weerstandvermogen te bepalen.

Een belangrijk uitgangspunt is of er ten aanzien van de risicobeheersing een realistisch beeld is neergezet. Verder is een inschatting en beoordeling van het weerstandsvermogen vooral van belang bij het opstellen van een begroting. Bij de terugblik in de jaarrekening zijn de financiële effecten die

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

25

zich hebben voorgedaan van in het verleden voorziene risico’s immers vertaald in de realisatiecijfers. Met andere woorden: de nadelige effecten zijn reeds verwerkt in het jaarrekeningresultaat. Beschikbare weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen waarover een organisatie beschikt om de financiële gevolgen van de onderkende risico’s te kunnen afdekken. Er moet dan gedacht worden aan onbenutte ruimte in de reguliere begroting, vrij aanwendbare reserves en eventuele stille reserves die te gelde kunnen worden gemaakt. Voorzieningen blijven buiten beschouwing omdat dit geen eigen vermogen is. Hoe groot de weerstandscapaciteit moet zijn, is afhankelijk van de risico-inschatting maar ook van de bereidheid van het bestuur om deze risico’s te aanvaarden. Baanbrekers beschikt ultimo 2021 over de volgende reserves: • Algemene reserve Conform eerdere besluitvorming is de hoogte van de reserve gemaximeerd op € 1,2 miljoen. • Reserve herpositionering Aangezien deze reserve een specifieke bestemming heeft, is deze reserve niet inzetbaar voor de weerstandscapaciteit. • Reserve vakantiegeldverplichtingen Deze reserve heeft eveneens een specifieke bestemming, en is niet inzetbaar voor de weerstandscapaciteit. • Reserve herhuisvesting Ook deze tijdelijke reserve heeft een specifieke bestemming.

Benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel De geïnventariseerde risico’s met daarbij het ingeschatte maximum schadebedrag en de inschatting van de kans op optreden, leveren gezamenlijk de omvang van de benodigde weerstandscapaciteit op. Bij de jaarrekening zijn de risico’s opnieuw bezien en in onderstaande tabel opgenomen. Geïnventariseerde risico’s Risico’s

Maximale

Kans op optreden

bedrag schade

risico

Gewogen risico

1

Macrobudget rijksmiddelen

PM

PM

PM

2

Ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden

PM

PM

PM

3

Garantstelling Baanbrekers aan Ruelong

PM

PM

PM

4

Vergrijzing

1.000.000

50%

500.000

5

Wegvallen opdrachtgevers

2.400.000

30%

720.000

6

Ontwikkeling loonkosten

690.000

25%

172.500

7

Diverse risico’s herhuisvesting

5.735.000

Ca 16% (gemiddeld)

910.500

Totaal

JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2021

€ 9.825.000

€ 2.303.000

26

Het risicoprofiel is dan als volgt: Kans 1: < of gelijk 10%

Gevolgklasse

Kans 2: >10% 30%

Kans 3:> 30% 50%

Kans 4: >50% 70%

Kans 5: >70% 90%

Score 6: > 1.000.000 Score 5: > 0,5 mln - € 1,00 mln.

5+7

Score 4: > 0,25 mio. - € 0,50 mln. Score 3: > 0,15 mio. - € 0,25 mln.

4 6

Score 2: > € 0,10 mln. - € 0,15 mln. Score 1: tot en met € 0,1 mln. De nummering in dit risicoprofiel correspondeert met de opsomming in de tabel “geïnventariseerde risico’s”

Beoordeling beschikbaar weerstandsvermogen Op basis van de beschikbare weerstandscapaciteit, die op basis van de jaarrekening per ultimo 2021 €1.200.000 bedraagt, en de berekende benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel, kan het weerstandsvermogen als volgt worden berekend. € 1.200.000/ € 2.303.000 = 0,52 (2020: 0,86) Toelichting op de risico’s 1. Macrobudget rijksmiddelen De verlaging van het macrobudget van de Wsw rijksvergoeding is gebaseerd op een verwachte uitstroom van Sw-medewerkers. Landelijk wordt geconstateerd dat de daadwerkelijke uitstroom lager ligt dan rekenkundig is meegenomen. Dit heeft tot gevolg dat er een discrepantie ontstaat tussen de subsidiestroom en de daadwerkelijke lasten welke ten laste komen van de Sw-organisatie. Het financiële effect van dit risico drukt op de staat van baten en lasten. 2. Ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden De ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden is gebaseerd op landelijke verwachtingen. Lokaal wijken deze af. De afgelopen jaren ontwikkelde het aantal uitkeringsgerechtigden bij Baanbrekers zich gunstiger dan de landelijke trend, maar inmiddels is deze positieve tendens afgevlakt en zijn de financiële gevolgen zichtbaar in het resultaat op de BUIG. 3.

Garantstelling Baanbrekers aan Ruelong In 2018 is door het algemeen bestuur van Baanbrekers besloten een voorziening te vormen voor het negatief eigen vermogen van Ruelong B.V. Baanbrekers heeft deze voorziening getroffen voor de gecumuleerde verliezen van Ruelong B.V. tot en met het boekjaar 2021. Ook voor de jaren 2022 en verder is in de meerjarenraming rekening gehouden met jaarlijkse verliezen. 4. Vergrijzing Door de vergrijzing van de werkpopulatie in Nederland, neemt ook het aantal ‘oudere’ Swmedewerkers bij Baanbrekers toe. Door een hoger arbeidsongeschiktheidspercentage onder oudere medewerkers leidt dit tot hogere kosten en minder omzet. Dit risico wordt ingeschat op € 1,0 miljoen over een periode van 5 jaar.