Bijlage 2. Ontwerp centrumentree - toelichting concept

O C

C N

T P E

STADSENTREE WAALWIJK CONCEPT VO 3 SEPTEMBER 2021

Colofon Titel document:

Concept VO Stadsentree Waalwijk

Datum: 03-09-2021 Status: Voorlopig ontwerp

Opdrachtgever: Gemeente Waalwijk t.a.v. Martin van Rossum Postbus 10150 5140 GB Waalwijk

Auteur/Adviseur Burobol Postbus 1096 5200 BC ’s-Hertogenbosch 073-8510633 info@burobol.nl

2

Stadsentree Waalwijk

Inhoudsopgave

Inleiding

Historische ontwikkelingen 4 Opgave en deelgebieden 5 Hoogtekaart 6 Knelpunten 7 Kansen 8 Structuren op de schaal van Waalwijk 9 Verbeelding van de opgave 10 Concept Sateprikker 11 Van SO naar VO 12 Plankaart 13 Stadsentree (noordzijde) 14 Stadsentree (Winterdijk) 16 De Looisteeg 18 Pleinruimte aan de Grotestraat 20 Routing 22 Elementen 23 Doorsnede noord - zuid 24

Voor u ligt het Voorlopig Ontwerp (VO) voor de noordelijke Stadsentree van Waalwijk. Deze Stadsentree moet een overtuigende verbinding worden tussen de Taxandriaweg en het centrum. In het proces zijn stakeholders actief betrokken en is advies gevraagd aan de RKC. Met de herinrichting tot Stadsentree worden kansen voor (piek-)waterberging verkend en ecologische kansen optimaal benut. Het nieuwe stadhuis, de winterdijk, Stadstuin, het Schoenenmuseum en het historische Kropholler-ensemble zijn belangrijke schakels in de verbinding tussen de Taxandriaweg en de Grotestraat/Raadhuisplein. In dit VO-document wordt eerst de analyse van de context, kansen en knelpunten toegelicht. Deze analyse leidt tot een concept voor de Stadsentree.

3

Historische ontwikkelingen Waalwijk heeft zich vanaf de 12e eeuw ontwikkeld als lintdorp, een langgerekt dorp op de oostwest gelegen zandrug tussen Geertruidenberg en ‘s Hertogenbosch, de zogenaamde Langstraat. Gedurende de 20e eeuw zijn dorpen als Besoijen en Baardwijk aan de kern vastgegroeid. In de huidige situatie is dit historische lint nog duidelijk terug te zien in de Grotestraat, die van oudsher onderdeel uitmaakt van deze eerste oost-west verbinding. Het Raadhuisplein en de Markt vormde een van de eerste noord-zuid verbindingen van het dorp en was hierdoor een centrale locatie in de stedenbouwkundige structuur. Na de aanleg van de spoorlijn, die sinds de jaren ‘50 niet langer in gebruik is, heeft de kern zich sterk in zuidelijke richting ontwikkeld. Deze noord-zuid as is sinds een paar jaar verder uitgebreid met de ontwikkeling van het nieuwe stadhuis, ten noord van het Raadhuisplein.va

4

Stadsentree Waalwijk

1870 - Waalwijk is ontstaan als lintdorp op een oost-west gelegen zandrug

1900 - Met de aanleg van de spoorlijn ontstond een van de eerste noord-zuidverbindingen; bij de Markt en het toekomstige Raadhuisplein

1940 - Het Raadhuis van Kropholler, gebouwd in de jaren ‘30, zorgt voor het ontstaan van het Raadhuisplein

1980 - Tot 1980 ontwikkelt het centrum zich nog steeds in duidelijke assen. De markt is tot zo ver in gebruik als parkeerplaats.

1988 - In de jaren ‘80 wordt het centrum uitgebreid met winkelcentrum de Els.

2000 - Omtrent 2000 wordt het centrum opgewaardeerd, waaronder het herinrichten van de Markt.

Opgave en deelgebieden

Busstop

strook Groen

Stadhuis

2

Groenstrook 1

Rabobank

Winterdijk

Stadstuin

Entreezone Winterdijk 30b

Museum

Deelgebied

5

Hoogtekaart A Status: Levering compleet

Blz 1 van 13 21-09-2018 11:50

Ziggo BV datatransport

Waalwijk water

KPN datatransport

vdbglasvwaalwijkdatatransport vdbglasvwaalwij datatransport

Aanvraagdatum: 21-09-2018 Waalwijk riool vrijverval

Waalwijk overig

Waalwijk laagspanning

Waalwijk datatransport

bw water

Enexis middenspanning

Enexis laagspanning

Enexis gas lage druk

Klic-melding: 9808577962/10 18O069262 - 1 Verzamelkaart (alle thema's)

hoge vergadertafel 8 - 10 p

5

werkplekken

4

6

8p

3 7

8

2

8

7

1

7260

6 5 mediakast

aanlandplekken 4p

4

10

9

3

0.5

11

12

2

3240

1

7100

1

2

4

2

4

1

1.5 2

2-zigzagmachine h=830

1-plastikmachine h=830

werktafel

13

kast h=?

12

2.5

11

10

9

53 50 8

7

52

48 45

51

47

6

5

49 44 42

46 3

40

2

1

33 55

38

33

37

31

22

20

5

2

3

6

9

12

36 35

16

14

15

17

18

B

3.5

11

8

30

13

10

7

4

1

41

34

32

29

28

26

24

39

54

27

25

23

21

19

3

43

4

4

3.5 1.5

0.5

B 50 m

Stadsentree Waalwijk

2.5

0.5

A

6

-

Taxandriaweg (parkeerplaats) 0,5 - 1,5 hoog. Winterdijk 3,5 meter hoog loopt weg naar 3-2,5 meter

Knelpunten Stenige ruimte; niet representatieve eerste indruk

Pad komt aan op de zijkant van het stadhuis

Stadhuis

Groenstrook 1

Bosschage blokkeert zicht op het stadskantoor

Rabobank

2 trook

Wateroverlast Taxandriaweg

Busstop

s Groen

Sterke invloed van verkeer

Winterdijk

Stadstuin

Hoogteverschil in relatie tot zicht en toegankelijkheid

Entreezone Winterdijk 30b

Museum

Gesloten gevel Schoenenmuseum

Bosschage blokkeert zich op het centrum

7

Kansen

Vergroten biodiversiteit Aantrekkelijke stadsentree

Bezoekers stap voor stap verleiden naar het centrum Exposure Schoenenmuseum vergroten langs de route Vergroten zicht op stadhuis

Busstop

Groen

Bergen van piekbuien

strook

Stadhuis

2

Groenstrook 1

Rabobank

Groene aantrekkelijke inrichting parkeerplaats Vergroten zicht op het centrum Plek voor gezinnen (spelen en verblijven)

Toevoegen lokaal programma; Vegroten biodiversiteit Picknick- / lunchtafels Pluktuin Wifipunt op zonne-energie Buitenwerkplek Buiten sporten Waterpunt Wandeling Winterdijk aantrekkelijke langzaamverkeerroute

Winterdijk

Stadstuin

Entreezone

Verbinden maken met de stadstuin

Winterdijk 30b

Livinglab Museum

Uitstaling naar de Grotestraat Markante boom als schakel in de routing Podium en terras

8

Stadsentree Waalwijk

Looibeplanting

Structuren op de schaal van Waalwijk Met het ontwikkelen van de Stadsentree die de Taxandriaweg met het centrum verbindt, passeren we de Winterdijk. De winterdijk vormt een markante groene oost-west structuur in Waalwijk en is bovendien de scheiding tussen twee verschillende landschapstypen. Buitendijks van de winterdijk herkennen we een ‘grotere korrel’ en een meer landschappelijke inrichting van de groene ruimte dan binnendijks (centrumzijde). Aan de centrumzijde heeft zich de Grotestraat ontwikkeld temidden van een noord-zuid gerichte slagenverkaveling, die nog steeds leidend is voor de stedenbouwkundige opzet. Met de Stadsentree maken we een noord-zuid schakel over de winterdijk. De winterdijk ligt vanzelfsprekend hoger dan haar omgeving en is een bijzonder moment in de routing van de Stadsentree.

Grote korrel

Element / loper die de verschillende ruimtes met elkaar verbindt Hoogte verschil (winterdijk) zorgt voor de verdeling van twee landschapsstructuren Kleine korrel, fijnmazige structuur

9

Verbeelding van de opgave

Bushalte Taxandriaweg als onderdeel van de centrumentree Een loper die de verschillende ruimtes met elkaar verbindt Groene buitenruimte voor werknemers

BUITENDIJKS

Bosschage blokeert momenteel het zicht naar het entree gebied

BINNENDIJKS

Winterdijk ligt zo’n 2 meter hoger dan de omgeving aan de Taxandriaweg. Winterdijk 30b heeft een open gevel met horeca Nieuwbouw zorgt ervoor dat er een smalle passage ontstaat van de Winterdijk naar het centrum. Lokaal blauw is een mooie opening naar het entreegebied toe

10

Stadsentree Waalwijk

Concept Satéprikker CONCEPT SATÉPRIKKERCONCEPT SATÉPRIKKER Omdat bij de verbinding van de Taxandriaweg met centrum verschillende structuren en ruimtes gepasseerd worden, gaan we uit van een krachtige lijn in de vorm van een herkenbaar pad dat zo direct mogelijk de uiteinden verbindt en de verschillende ruimtes schakelt. Dit concept noemen we ‘satéprikker’. De drie te schakelen ruimtes ontwikkelen we vanuit een eigen kwaliteit.

• • • •

Waterberging Biodiversiteit Ontvangst Verblijven

Ruimtelijk en zicht verbindend pad

• • • •

Stadstuin Boomgaard Spelen Verblijven

• • •

Markante boom Entree Verblijven

Ruimte

Concept, schetsontwerp - Stadsentree Waalwijk - 3Concept, mei 2021 schetsontwerp

11

Van SO naar VO In het Schetsontwerp (SO) is het concept ‘satéprikker’ zo letterlijk mogelijk ingetekend. Hoewel het een sterke verbinding oplevert, heeft deze rechtstreekse verbinding een aantal nadelen. Zo wordt de groene ruimte versnipperd en passeert het pad het kantoor van het Schoenenmuseum op (te) korte afstand. Het SO is gepresenteerd aan de stakeholders en opmerkingen verwerkt in de stap naar VO.

Connectie met de bushalte

Verbinding maken met het stadhuis

Bijzondere brug als element in de route

Verbinding maken met de stadstuin Pad lostrekken van de gevel Schoenenmuseum Podium Winterdijk30b onderdeel van de entree Geen belasting op boomwortels door zwevende constructie Gevels inkaderen met groen Museumgevel met kijkgaten Expeditie Schoenenmuseum Verbinding maken met het Raadhuisplein Einde route bekrachtigen

12

Stadsentree Waalwijk

13

Stadsentree (noordzijde) De groene ruimte tussen de parkeerplaats en het Stadskantoor willen we ontwikkelen tot landschappelijke, biodiverse en representatieve entree van Waalwijk. Deze plek geeft de eerste indruk van Waalwijk aan bezoekers die vanaf de parkeerplaats of busstop aan de Taxandriaweg komen. Een brede wandelstrook in het groen biedt ruimte aan groepen en zitgelegenheid om even te wachten. Voor de zitgelegenheid gaan we uit van hergebruik van de bank die in het centrum vrij komt. Verder onderzoek moet uitwijzen of er mogelijkheden zijn tot bergen van piekbuien.

Parkeerautomaten Reclamezuil

‘Het Slakkenhuis’

Speelpad

WKO

Wadi Bloemrijk grasland

14

Stadsentree Waalwijk

Doorkruising met betonelement (max. 25 cm hoog)

Referentiebeelden

ZITELEMENT SPELAANLEIDING

KUNSTWERK

BLOEMRIJK GRASLAND

NATUURLIJKE OMGEVING

OVERGANGEN

15

Stadsentree (Winterdijk) Aan de centrumzijde van de Winterdijk ontstaat een luwe, groene ruimte die gelegenheid biedt om even uit te rusten of de kinderen te laten spelen. Hierin voorzien we in de behoefte aan een dergelijke plek voor families en activeren we de artistieke ambities met het podium van Winterdijk 30b. Blikvanger van deze plek is de markante rode beuk. De ruimte om/onder de beuk zien we als schakel in de route van de Stadsentree. Een zit-/speelelement onder de rode beuk zou als plateau op zorgvuldig geplaatste palen kunnen worden uitgevoerd. Naast aandacht voor de wortels, is het zaak het element duurzaam en voldoende stroef uit te voren. Rond deze schakel houden we door beplanting voldoende afstand tot de woningen en kantoor van het schoenenmuseum.

Podium

Spelen en zitten ‘Zwevende’

constructie

Beelden museum

Looibak

Vaste planten

16

Stadsentree Waalwijk

Referentiebeelden

KIJKEN

SPELEN ONTMOETEN

INTERACTIE

ZITTEN SCHAKEL/ RUSTPUNT

VASTE PLANTEN

BV. LOOIBEPLANTING

17

De Looisteeg De doorsteek tussen de nieuwe woningen en het museum is de smalste passage op de route. Deze doorsteek geven we en groene uitstraling door de gevel van het Schoenenmuseum te vergroenen en lage heesters/grassen voor de woningen te voorzien. De strook lage heesters/grassen borgt de gewenste afstand tussen de voorgevel van de woningen en de bezoekers van Waalwijk die deze noordelijke stadsentree gebruiken. Voor de gevel van het Schoenenmuseum stellen we voor om vitrines in de gevel in te passen die een preview van actuele tentoonstelling in het Schoenenmuseum.

Overgang openbaar prive

Museum gevel met kijkgaten

Pad ingepakt met groen

18

Stadsentree Waalwijk

Referentiebeelden Kijkgaten ingepakt in een groene muur van Wilde wingerd, Clematis, Toscaanse jasmijn, etc.

OVERGANG OPENBAAR PRIVE VASTE BEPLANTING SCHAKEL/ RUSTPUNT

KIJKGATEN Kijkgaten op verschillende hoogtes, interessant maken voor volwassenen en kinderen

BEPLANTING DIVERSE KLIMPLANTEN MET LOOIZUREN Interactie maken vanuit het schoenenmuseum naar de straat toe

DELFTSE STOEP

INGEPAKT IN GROEN 19

Pleinruimte aan de Grotestraat De Stadsentree sluit middels een pleintje aan op de Grotestraat. Dit pleintje vormt de schakel tussen Raadhuisplein, Grotestraat, retail/ horeca op de hoek en de Stadsentree. Door een boom in deze ruimte toe te voegen met een kroon die zichtbaar is vanaf de Grotestraat, geven we extra attentiewaarde aan deze aansluiting. Aandachtspunt is een veilige inpassing van de expeditie van het schoenenmuseum.

Looibeplanting voor de labs

20

Stadsentree Waalwijk

Zitmeubel

Groen van buiten, binnen beleefbaar maken

GRASBEPLANTING

ZICHT OP GROEN VERBINDING MET RAADHUISPLEIN

Draaicirkel (vrachtwagen 16,5m)

Sfeer van buiten naar binnen brengen

Doorgang naar het Raadhuisplein

ZITMEUBEL 21

Routing

Doorsteek bushalte

Doorsteek stadhuis Duidelijke routing parkeerplaats - centrum Secundaire (speel)route

Doorsteek Winterdijk

Route naar Kropholercomplex Secundaire (speel)route Schakel

22

Stadsentree Waalwijk

Elementen

Kunstwerk, ‘het Slakkenhuis’ WKO-Systeem Zitelement Parkeerautomaat Digitale abri Stap-/zitpaaltjes

Kunstwerk 1 - Schoenenmuseum Kunstwerk 2 - Schoenenmuseum Stap-/zitpaaltjes Zwevendelement

Bak met looibeplanting (plukbak LAB) Zitelement Zitelement + beplanting

23

Doorsnede noord-zuid

Taxandriaweg

24

Stadsentree Waalwijk

bushalte

trottoir

vaste planten

halfverharding met zitbank

vaste planten

verharding

vaste planten

verharding

brug (30m lang, 1m hoogteverschil (3,3%)

Winterdijk

beplanting haag

pad Stadstuin

gazon/vaste planten

verharding op zwevend maaiveld

vaste planten nieuwbouw

25

Opdrachtgever: Gemeente Waalwijk

Auteur/Adviseur: