Bijlage 2 Begroting 2025 PM-posten amendement en moties

Aanvullingen / reacties n.a.v. Kadernota 2025 en kaderstellend debat van 4 juli 2024 Aanleiding Op 4 juli 2024 was het kaderstellend debat over de Kadernota 2025. In vervolg daarop worden nu reacties voor de begroting 2025 voorgelegd: A. “p.m.”- en overige posten Dit betreft posten waarvan in de Kadernota 2025 is aangegeven dat daar bij de begroting op zou worden terug gekomen. Over deze posten is in het raadsvoorstel Kadernota 2025 opgenomen: Een aantal voorstellen kent in een of meerdere begrotingsjaren "p.m."-posten. Zo mogelijk volgt nadere uitwerking bij de Programmabegroting 2025. Mocht ook dan nog niet meer bekend zijn, kunnen voorstellen worden betrokken bij de samenstelling van de Kadernota 2026. Die Kadernota is het volgende moment van integrale afweging van nieuwe voorstellen in het licht van de dan actuele financiële situatie. Tot die tijd is het college voornemens alleen in uitzonderlijke situaties nog nieuwe voorstellen aan uw raad voor te leggen. Dit moeten dan wel voorstellen zijn die een onvoorzienbaar, onontkoombaar en onuitstelbaar karakter hebben. Naast p.m.-posten uit de Kadernota 2025 is toegezegd om bij de begroting te komen met voorstellen over de (reserve) onderwijshuisvesting en de lokale inclusie agenda. B. Reacties op amendement en moties Hierbij worden ook reacties op een amendement en moties uit het kaderstellend debat van 4 juli jl. voorgelegd.

Het betreft 1 amendement en 8 moties. In het raadsvoorstel zijn voor zo ver van toepassing de financiële consequenties van onderstaande voorstellen in beeld gebracht. Een aantal voorstellen zullen naar verwachting leiden tot extra investeringen en lasten in de nabije toekomst. Wij adviseren u hiermee rekening te houden in uw afweging.

A. P.m.- en overige posten Kadernota 2025 NV1.08 Integraal Uitvoeringsprogramma IUP 2025-2028 Het IUP 2025 – 2028 is via een afzonderlijk raadsvoorstel en begrotingswijziging al in procedure (raad 10 oktober 2024); is € 40.000 nadeel in 2024, € 400.000 voordeel in meerjarenbegroting. De financiële effecten van het IUP worden in een aparte begrotingswijziging verwerkt. De raad neemt daarover op 10 oktober 2024 een besluit, nadat de Programmabegroting 2025 voor de raad beschikbaar komt (planning is 3 oktober, conform P&C-planning 2024). Nu geen aanpassing van de stukken voor de begroting 2025. NV1.18 Mobiliteitshub In de begroting is voor 2025 en 2026 een voorbereidingskrediet voor het realiseren van mobiliteitshubs opgenomen (voor zowel 2025 als 2026 € 175.000). Op basis van deze onderzoeken wordt bepaald of en hoe groot het gevraagde krediet voor realisatie van de mobiliteitshub(s) moet zijn. Daarom zijn in de voorliggende begroting in meerjaren perspectief nu geen middelen opgenomen. Het moge duidelijk zijn dat de realisatie van

pagina 1

bijlage bij raadsvoorstel Programmabegroting 2025

Aanvullingen / reacties n.a.v. Kadernota 2025 en kaderstellend debat van 4 juli 2024 een hub of meerdere hubs sterk afhankelijk is van de inrichting, maar sowieso kostbaar zal zijn (> € 1 miljoen). We streven er naar in de volgende kadernota’s een grove inschatting te kunnen maken van de bandbreedte van de kosten van een hub. NV1.21 Inrichten en voorfinanciering entiteit voor private rol gemeente bij ontwikkeling wind- / zonnepark Zoals in de begroting 2025 in het programma Duurzaamheid onder Energie bij activiteit A25.9102 is vermeld, is voor de invulling van de rol van de gemeente als realisator van een deel van het energiepark Haven/Ecopark € 100.000 in 2025 beschikbaar, met dekking uit de reserve Duurzaamheid. In deze begroting zijn verder nu geen middelen opgenomen voor de ontwikkeling van wind- en zonneparken bij Haven 8/Ecopark. Dit komt doordat er nog veel onzekerheden zijn, zoals de afhankelijkheid van de uitkomst van de RvS-beslissing over het GOL en de afronding van Haven 8 Oost. Besluitvorming hierover wordt pas op z’n vroegst in het voorjaar van 2025 verwacht, wat het lastig maakt om op dit moment al te bepalen welke middelen nodig zijn. De integrale ontwikkeling van Haven/Ecopark omvat drie projecten: vervanging van windturbines en aanleg van nieuwe zonne- en windinstallaties, uitbreiding van Wabico, en afronding van Haven 8 Oost.

Onzekerheden, zoals de mogelijke betrokkenheid van een gebiedsontwikkelaar en de financiering, maken dat er momenteel nog geen verdere duidelijkheid is t.a.v. de financiële gevolgen voor onze begroting. Dat wil overigens niet zeggen dat er geen middelen nodig zijn. Zodra er meer duidelijkheid is over voornoemde ontwikkelingen, zullen we in een volgende kadernota c.q. begroting middelen opnemen voor de voortgang van deze projecten. NV2.07 (reserve) Onderwijshuisvesting Besluiten: • Met ingang van 2025 stoppen met het dekken van structurele lasten (en baten) voor Onderwijshuisvesting uit de reserve Onderwijshuisvesting. • Met ingang van 2025 alleen nog incidentele lasten (bv. tijdelijke huisvesting) dekken uit de reserve Onderwijshuisvesting. • Niet meer benodigde stortingen en onttrekkingen in / uit de reserve Onderwijshuisvesting met ingang van 2025 uit de meerjaren begroting halen. • In de begroting 2025, net zoals bij andere investeringen, op basis van nu bekende gegevens de (wijzigingen in de) kapitaallasten verwerken. • De financiële effecten van punt 1 t/m 4 verwerken in de primaire begroting 2025, mede gelet op de opmerkingen van de Provincie i.v.m. de tot nu toe gehanteerde werkwijze rondom de reserve Onderwijshuisvesting.

• Nadat alle werkelijke lasten en baten Onderwijshuisvesting 2024 zijn verwerkt, bij de jaarrekening 2024 bepalen hoeveel middelen in de reserve Onderwijshuisvesting beschikbaar moeten blijven ter dekking van incidentele lasten van in het MIP voor de jaren 2024-2029 opgenomen scholen. • De niet meer benodigde middelen vanuit de reserve Onderwijshuisvesting bij de jaarrekening 2024 laten vrij vallen ten gunste van het resultaat (en daarmee toegevoegd aan de algemene reserve).

pagina 2

bijlage bij raadsvoorstel Programmabegroting 2025

Aanvullingen / reacties n.a.v. Kadernota 2025 en kaderstellend debat van 4 juli 2024 De financiële gevolgen van dit voorstel zijn verwerkt in de primaire begroting 2025, zoals ook in het raadsvoorstel en in de begroting is aangegeven. Daarnaast is de raad inmiddels via raadsinformatiebrief 088-24 nader geïnformeerd. NV2.15 Aanleg extra woonwagenstandplaatsen Het locatieonderzoek vergt wat meer tijd dan gedacht, waardoor er in 2025 nog een extra budget van € 50.000 nodig is. De verwachting is dat er waarschijnlijk in 2025 nog geen plaatsen gerealiseerd kunnen gaan worden. Wel moeten we in 2025 voorbereidende werkzaamheden gaan verrichten. Daar hebben we budget voor nodig. Realisatie is voorzien vanaf 2026 en verder. Daarvoor zijn aanvullende middelen noodzakelijk. De financiële gevolgen van dit voorstel zijn opgenomen in het raadsvoorstel en in de 1 e begrotingswijziging 2025. NV2.16 Toekomst bibliotheek In het college- en raadsvoorstel is een keuze opgenomen: verplaatsing naar de voormalige St. Petrusschool in De Els of handhaven op de huidige locatie en deze verbouwen. Deze keuze is bij het opstellen van de begroting nog niet gemaakt. Omdat de financiële consequenties ongeveer gelijk zijn, nemen we € 100.000 als stelpost op met ingang van 2027. De financiële gevolgen van dit voorstel zijn opgenomen in het raadsvoorstel en in de 1 e begrotingswijziging 2025.

NV2.17 Uitvoering n.a.v. onderzoek woningmarkt Voor het uitvoeren van dit onderzoek is door de raad € 30.000 beschikbaar gesteld. Het onderzoek zal op korte termijn uitgezet worden en naar verwachting volgen de resultaten dan rond de zomer van 2024. De verwachting is echter dat het onderzoek zal leiden tot keuzes over het wel en niet invoeren of bijstellen van bepaalde maatregelen. Voor die invoering of bijstelling zijn nog geen middelen beschikbaar gesteld. Hoewel het onderzoek nog niet geheel gereed is, zullen de kosten voor invoering en uitvoering van bepaalde maatregelen vermoedelijk hooguit € 15.000 bedragen. De verwachting is dat dit binnen bestaande budgetten kan worden gedekt. NV2.18 Invulling vrijetijdsvisie We laten een bureau het beleidskader opstellen. Daarbij wordt de input opgehaald vanuit de beleidsvelden (coördinerende rol), worden lokale, regionale en landelijke ontwikkelingen onderzocht, wordt gekeken naar de provinciale nota levendig Brabant en mogelijke linkjes en financiële mogelijkheden onderzocht. Daarnaast wordt er een uitgebreid participatietraject ingezet waarbij inwoners en partners intensief betrokken worden bij totstandkoming van het beleidskader. We nemen daarom € 100.000 in 2025 in de begroting op. De financiële gevolgen van dit voorstel zijn opgenomen in het raadsvoorstel en in de 1 e begrotingswijziging 2025.

NV2.19 Kleedkamers WSC Er is geen aanvullend voorstel in begroting 2025 opgenomen omdat de voorbereiding nog niet voldoende ver is gevorderd. Deze inhoudelijke voorbereiding, waaronder gesprekken met de vereniging, blijft doorlopen.

pagina 3

bijlage bij raadsvoorstel Programmabegroting 2025

Aanvullingen / reacties n.a.v. Kadernota 2025 en kaderstellend debat van 4 juli 2024 RIB060-24 Lokale inclusie Zoals aangekondigd in de RIB zijn er aanvullende middelen nodig om uitvoering te geven aan de nieuwe Lokale Inclusie Agenda. Dit vraagt om het continueren van ambtelijke inzet en middelen voor het uitvoeringsprogramma. We nemen daarom voor drie jaar jaarlijks € 105.000 in de begroting op (2025 – 2027). De financiële gevolgen van dit voorstel zijn opgenomen in het raadsvoorstel en in de 1e begrotingswijziging 2025.

B. Amendement en moties uit kaderstellend debat Kadernota 2025 (4 juli 2024) Amendement 2 Leges Het college geeft op dit moment uitvoering aan het op 4 juli 2024 aangenomen amendement met als titel “Leges” om in 2025 en 2026 toe te groeien naar 100% kostendekkendheid. Een extern bureau onderzoekt nu de kostendekkendheid van de legesverordening van 2024. De exacte kostendekkendheid van de hoofdstukken 1, 2 en 3 is nu nog niet bekend. Het volledige rapport wordt verwacht wanneer deze begroting aan de raad is aangeboden en zal op een later moment gedeeld worden. Door de invoering van de Omgevingswet zijn de tarieven en daarmee de opbrengsten voor kleine bouwprojecten verhoogd. Er wordt nu eveneens onderzocht of deze tarieven anders opgebouwd kunnen worden, zodat initiatiefnemers van de grotere bouwactiviteiten proportioneel meer bijdragen aan de kosten. Dit moet gebeuren zonder dat de totale kostendekkendheid van de legesverordening boven de 100% uitkomt. Bij de legesverordening van 2024 is uitgegaan van 100% kostendekking, met een incidentele extra opbrengst van € 768.000 uit bouwleges. De werkelijke opbrengst lijkt echter achter te blijven. Voor 2025 is het daarom verstandig af te wachten wat het onderzoek oplevert, zonder opnieuw uit te gaan van incidentele inkomsten. Daarom zijn in deze begroting nu geen hogere inkomsten geraamd.

Motie 1 Vaststellen nota parkeernormen Waalwijk De wijze waarop het college uitvoering geeft aan deze motie is besproken op de informatiebijeenkomst van 19 september. De raad wordt daarom in de gelegenheid gesteld haar zienswijze te geven t.a.v. dit onderwerp, zoals toegelicht is op de informatieavond van 19 september 2024. Uit juridisch oogpunt kan de raad immers geen bevoegdheid van het college overnemen (vaststellen van de ‘Beleidsregel Parkeernormen Waalwijk’) maar kan ons college uw raad natuurlijk wel in staat stellen uw zienswijze kenbaar te maken zodat we dit kunnen meewegen bij ons besluit. Motie 2 Bereikbaar van Haven 1 t/m 8 Het college grijpt al langere tijd alle mogelijkheden aan om bij de provincie het belang van een goede hoogwaardige openbaar vervoer-verbinding aan te kaarten. In het Quick scan-onderzoek naar de BRT-verbinding zijn ook mogelijkheden opgenomen voor een mobiliteitshub/halte ter plaatse. Eerder is ingezet om met relatief ‘eenvoudige’ maatregelen de fietsveiligheid te verbeteren. Deze zijn in de regel kostbaar en geven een minimaal duurzaam en integraal resultaat.

pagina 4

bijlage bij raadsvoorstel Programmabegroting 2025

Aanvullingen / reacties n.a.v. Kadernota 2025 en kaderstellend debat van 4 juli 2024 Daarom hebben we in antwoord op de motie in de begroting 2025 een bedrag opgenomen van € 200.000 voor het verder onderzoeken en opstellen van een brede, integrale aanpak. De verbetering van de verkeersveiligheid voor fietsers en een goede aanhaking op het openbaar vervoer-netwerk maken onderdeel uit van dit (actie)plan van aanpak. Na presentatie, voorstel en goedkeuring voeren we de acties stapsgewijs uit vanaf 2026. Dit doen we samen met alle stakeholders. We zoeken hierbij continue naar de mogelijkheid van cofinanciering. De financiële gevolgen van dit voorstel zijn opgenomen in het raadsvoorstel en in de 1 e begrotingswijziging 2025. Motie 3 Gepland groot onderhoud Winterdijk Sprang-Capelle Op dit moment zijn we in de afrondende fase m.b.t. de voorbereiding. Dit houdt in dat benodigde onderzoeken zijn afgerond en tekeningen/ bestek worden vervaardigd. We gaan in het najaar in gesprek met de buurtbewoners. We doen dit in samenwerking met het bouwteam. Als alles volgens planning verloopt hebben we in december 2024 de tekeningen, het bestek en een directieraming gereed. We komen daarna (Q1 2025) met een separaat raadsvoorstel. Bij benadering worden de kosten geraamd op € 9.000.000.

Het betreft een reconstructie van de weg, waarbij de complete wegfundering en toplaag worden vervangen over een lengte van circa 2,4 kilometer. De volledige investering komt daarmee ten laste van het product onderhoud wegen. De financiële gevolgen van dit voorstel zijn opgenomen in het raadsvoorstel en in de 1 e begrotingswijziging 2025. Motie 5 Integrale aanpak Zidewinde Het analyseren, onderzoeken en adviseren over samenhangend en toekomstbestendig plan vraagt om de inhuur van een senior projectleider. Er is voor inhuur gekozen omdat dit de interne organisatie meer ontlast dan een bureau. We nemen daarom € 50.000 in 2025 op in de begroting. De financiële gevolgen van dit voorstel zijn opgenomen in het raadsvoorstel en in de 1 e begrotingswijziging 2025. Motie 6 Subsidie Schoenenkwartier Conform de motie van de raad nemen we de extra subsidie van € 203.000 per jaar met ingang van 2026 niet op in de begroting. Het college is van mening dat aanvullende middelen noodzakelijk zijn. Op basis van het beleidsplan en de begroting dat het Schoenenkwartier opstelt doen we een nieuw voorstel bij de Kadernota 2026. De financiële gevolgen van dit voorstel zijn verwerkt in de primaire begroting 2025. Motie 7 Baanbrekers / uitbreiding regeling IIT Het college voert deze motie uit en informeert de raad daarover met een raadsinformatiebrief op een later moment.

Omdat er eerst onderzoek wordt gedaan door Baanbrekers kan er nog geen financiële vertaling worden gemaakt. Motie 8 Sportcampus Waalwijk Het college ziet voor zichzelf op dit moment enkel een faciliterende rol. We nemen daarom geen extra initiatief en we nemen dus ook geen bedrag op in de begroting.

pagina 5

bijlage bij raadsvoorstel Programmabegroting 2025

Aanvullingen / reacties n.a.v. Kadernota 2025 en kaderstellend debat van 4 juli 2024 Motie 9 Onderzoek innamepunt kringloop op milieustations Bij de behandeling van de kadernota is de motie *Onderzoek innamepunt kringloop op milieustations* aangenomen door de raad. In het kort komt onze reactie op deze motie erop neer dat het fysiek niet mogelijk is om een innamepunt te realiseren op een van de huidige milieustations. Onze gemeente beschikt over twee milieustations: één in Waalwijk en een kleinere in Sprang-Capelle. Beide locaties bieden onvoldoende ruimte voor een innamepunt. Sterker nog, beide kampen nu al met ruimtegebrek. Vooral in Waalwijk leidt dit, door de beperkte capaciteit voor voertuigen, tot druk op de aanrijdroutes en de omliggende openbare wegen. Dit probleem zou alleen maar groter worden als afvalbrengers langer op het milieustation moeten blijven vanwege deze extra functie. Naarmate onze gemeente groeit, zal deze druk verder toenemen. Daarom is er in de voorliggende begroting geen bedrag opgenomen voor de uitvoering van deze motie. Om toch recht te doen aan de gedachte achter de motie – het bevorderen van de circulariteit van nog bruikbare goederen – gaan we onderzoeken of het milieustation in Waalwijk verplaatst kan worden naar een locatie waar deze kringloopfunctie wél kan worden toegevoegd.

Mogelijk kunnen de twee milieustations worden samengevoegd, of kan de kringloopfunctie op een andere manier worden gerealiseerd, mocht verplaatsing niet haalbaar zijn. Naast het locatieonderzoek moet er ook inhoudelijke afstemming plaatsvinden met buurgemeenten en bijvoorbeeld Baanbrekers. Misschien kunnen we hierin samenwerken. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen, in combinatie met de gebiedsvisie Zanddonk (raadsinformatiebrief 074-23), een passend antwoord bieden op dit vraagstuk. Wellicht kunnen de recent van Baanbrekers aangekocht gronden hierbij betrokken worden. Om dit onderzoek uit te voeren, reserveren we € 50.000 ten laste van de voorziening Afvalstoffenheffing. Deze voorziening biedt hiervoor voldoende ruimte. Dit heeft geen effect op ons begrotingssaldo en leidt niet tot een verhoging van de afvalstoffenheffing. De eerdere motie over het circulariteitscentrum op Zanddonk (raad 14 juli 2022) kan dan ook worden meegenomen in beide trajecten: de gebiedsvisie Zanddonk en het hier beschreven onderzoek. De precieze vorm en locatie van het circulariteitscentrum staan nog niet vast, maar Zanddonk (inclusief de recent aangekocht grond van Baanbrekers) kan een van de te onderzoeken vestigingsplekken zijn. De financiële gevolgen van dit voorstel zijn opgenomen in het raadsvoorstel en in de 1 e begrotingswijziging 2025.

pagina 6

bijlage bij raadsvoorstel Programmabegroting 2025