Bijlage 1 Wmo-beleidsplan 2022

WMO-beleidsplan 2022

WMO-beleidsplan 2022 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Inleiding

Pagina 2

1. Bevindingen rapport Berenschot

Pagina 2

Doel

Pagina 3

Hoofdstuk 2: Relevante ontwikkelingen

Pagina 4

1. Psychische gezondheid

Pagina 4

2. Positieve gezondheid

Pagina 4

3. Herstelvoorzieningen

Pagina 5

4. Ouderen

Pagina 6

5. Mantelzorgers

Pagina 6

6. Gevolg ontwikkelingen voor de gemeente Waalwijk

Pagina 6

Hoofdstuk 3: Huidige situatie

Pagina 8

1. Beleidskaders die al zijn vastgesteld

Pagina 8

2. Trend sinds 2015

Pagina 8

3. Huidig aanbod

Pagina 10

4. Inloopaanbod

Pagina 10

Hoofdstuk 4: Beleidskeuzes 2022

Pagina 12

1. Koers 2022

Pagina 12

Resultaat

Pagina 12

2. Uitvoering 2022

Pagina 13

3. Actieplan 2022

Pagina 14

Bijlage: uitvoeringsregeling herstelondersteunende voorzieningen

Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

1

WMO-beleid 2022 Hoofdstuk 1: Inleiding Het beleidsplan maatschappelijke ondersteuning Waalwijk 2015 is niet meer actueel. Na een onderzoek door Berenschot d.d. 24 september 2020 heeft de raad van de gemeente Waalwijk in de vergadering van 17-12-2020 besloten om de aanbevelingen uit het rapport integraal over te nemen en deze aanbevelingen uit te laten werken in een concreet beleidsplan en dit voor de begroting 2022 voor te leggen aan de raad. Onderstaand het beleidsplan voor de periode 1 januari t/m 31 december 2022. Er is besloten tot dit eenjarig beleidsplan om te voldoen aan de vraag van de raad, maar ook om ruimte te creëren voor de raad om op basis van fundamentele inzichten keuzes te maken voor de langere termijn. Om deze inzichten te verwerven voeren we in de tussenliggende periode binnen de gemeente Waalwijk een breed maatschappelijk debat. Gelijktijdig doen we een brede analyse op de kengetallen binnen het sociaal domein van de gemeente Waalwijk. Om te voorkomen dat we barrières opwerpen voor nieuwe keuzes kopen we in 2022 flexibel in. Dit wil zeggen dat we per product kortlopende contracten voor een jaar aangaan. In deze overeenkomsten creëren we de mogelijkheid om ze te verlengen, maar ze kunnen indien nodig na een jaar beëindigd worden.

Dit doen we met als doel om jaarlijks keuzevrijheid te hebben en om naadloos aan te kunnen sluiten op de nieuwe koers op het sociaal domein. Uitgesloten van deze flexibele inkoop zijn vervoer en hulpmiddelen omdat zij los staan van een nieuwe koers. We gaan in de tweede helft van 2021 tevens de huidige producten evalueren om te zien of ze nog steeds voldoen aan een behoefte en om een toets te doen op de prijs. Op basis van het debat, de evaluatie en de analyse stellen we een nieuwe koers vast voor het sociaal domein. We formuleren daarbij opties die de raad in staat stelt om op basis van argumenten een keuze te maken voor de uitvoering binnen het sociaal domein, waaronder de WMO, in de jaren na 2022. ➢ 1.1 Bevindingen rapport Berenschot We kiezen nu voor een eenjarig beleidsplan aansluitend op het huidig WMO-beleidsplan, maar komen ook tegemoet aan de bevindingen uit het rapport van Berenschot. • In 2022 hebben we bepaald “wat voor gemeente we willen zijn” door het formuleren van een visie op het sociaal domein. Dit biedt de handvatten voor de te maken beleidskeuzes en de te behalen doelen en hieruit vloeit voort hoe we gaan samenwerken met ketenpartners. • De vraag of de raad het college een financiële taakstelling mee moet geven of niet zal mede afhankelijk zijn van de beleidskeuzes en wordt beantwoord in 2022, na het vaststellen van de ambities.

• We maken vooruitlopend op de visie al één inhoudelijke beleidskeuze omdat we deze lijn ook op de langere termijn in willen zetten en omdat hierdoor een leemte in het aanbod binnen de gemeente Waalwijk wordt opgevuld. Deze keuze is in lijn met de ontwikkelingen die het Trimbosinstituut ziet richting positieve gezondheid. We zien hierin een mogelijkheid om op inhoud een snelle verbetering voor de inwoners van Waalwijk te bewerkstelligen. Hierbij verwachten we op de korte termijn geen financiële voordelen, zeker omdat we bestaande indicaties willen respecteren, maar denken we op de langere termijn de kostenstijging te beperken. Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

2

Voor de volledigheid noemen we alle uitgangspunten uit 2015 hieronder. • De gemeente stuurt op de resultaten/outcome, waarbij in ieder geval de eigen krachtbenadering, de mate waarin resultaten worden behaald en de bejegening van de cliënt worden meegenomen in de criteria. • Het aanbod is gericht op een passend antwoord op de vraag van de Waalwijkse huishoudens. • Inwoners kunnen naar behoefte flexibel en zonder onnodige bureaucratische procedures worden geholpen (inclusief op- en afschalen van maatwerkvoorzieningen/professionele ondersteuning). • Er is een soepele en logische samenwerking tussen de inwoner en zijn eventuele mantelzorger met vrijwilligers en professionals. • De gemeente organiseert de toegang tot ondersteuning in het sociaal domein zo veel mogelijk onafhankelijk van professionele organisaties die betaalde ondersteuning bieden.

Doel: Het WMO-beleidsplan is geactualiseerd waarmee is voldaan aan de motie “Vreemd aan de orde over bestuurdersbrief 70-20 van 30 september 2020”.

Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

3

Hoofdstuk 2: Relevante ontwikkelingen Er zijn landelijke ontwikkelingen die gevolgen hebben voor het sociaal domein in de gemeente Waalwijk. Door de vergrijzing, de toenemende levensverwachting en de grotere toestroom naar het sociale domein staat de betaalbaarheid van de verzorgingsstaat onder druk. We zien dit bijvoorbeeld door een toenemende vraag om huishoudelijke hulp door ouderen, maar ook door een opnamestop in de Jeugdzorg die veroorzaakt wordt door een tekort aan financiën en door personele tekorten. Een andere ontwikkeling is dat door de technologische vooruitgang steeds meer ziektes en aandoeningen bekend zijn. Deze ontwikkeling gaat gepaard met een drang om elk probleem te diagnosticeren. Hierdoor wordt ziek zijn de norm. Omdat een diagnose vaak toegang geeft tot zorg en ondersteuning zien we een toenemende vraag. Dit heeft tot gevolg dat de kosten en de wachtlijsten oplopen. In dit hoofdstuk lichten we een aantal relevante ontwikkelingen eruit. ➢ 2.1 Psychische gezondheid De Nederlandse GGZ vermeldt op haar website dat 42,7% van alle Nederlanders ooit te maken krijgt met een psychische aandoening. Het CBS meldt dat in 2020 12 procent van de Nederlandse bevolking van 12 jaar of ouder psychisch ongezond was. Dit is de laatste vier jaar niet veranderd.

Wel nam de psychische ongezondheid in het vierde kwartaal van 2020 licht toe ten opzichte van het vierde kwartaal in 2019. Dit wordt hoogst waarschijnlijk veroorzaakt door de coronacrisis. Onder 18- tot 40-jarigen komt psychische ongezondheid iets meer voor dan onder de oudste en jongste leeftijdsgroepen. Alleenstaanden jonger dan 65 jaar en ouders in eenoudergezinnen zijn relatief vaak psychisch ongezond. Het RIVM geeft in haar toekomstverkenning na corona aan dat de toenemende mentale druk bij jongeren en jongvolwassenen door de coronacrisis een nog grotere opgave is geworden. Ook in andere leeftijdsgroepen zien zij meer gevoelens van angst, stress, somberheid en eenzaamheid. De verwachte economische terugval, die bepaalde bevolkingsgroepen extra zal raken, zet de mentale gezondheid nog verder onder druk 1. Onze verwachting is dat dit ook binnen de gemeente Waalwijk leidt tot een extra behoefte aan ondersteuning. ➢ 2.2 Positieve gezondheid In het epidemiologisch onderzoek op het terrein van de geestelijke gezondheid lag de nadruk lange tijd op psychische problemen en stoornissen. Bij preventie werd altijd ingezet op individuele factoren. Er werd gekeken naar de kwetsbaarheid van de betreffende persoon en daar werd de behandeling op gericht. Het Trimbos-instituut ziet dat de laatste jaren anders wordt gekeken naar het voorkomen en omgaan met psychische problemen.

Het gaat niet meer alleen om de behandeling van het individu, maar om het leren leven met psychische kwetsbaarheden en om de omgeving zo in te richten dat psychisch kwetsbare mensen steun ervaren vanuit de samenleving. Deze positieve gezondheidinsteek is relatief nieuw. Hierdoor zijn er in verhouding veel minder cijfers beschikbaar. Machteld Huber definieert positieve gezondheid als: ‘Gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.’ Het accent ligt volgens het institute for positive health (IPH)

1

https://www.volksgezondheidtoekomstverkenning.nl/c-vtv

Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

4

niet op ziekte. Maar op mensen zelf, op hun veerkracht en op wat hun leven betekenisvol maakt

De dimensies van Huber

Het Trimbos-instituut definieert bij psychische gezondheid een aantal beschermende en risicofactoren die van invloed zijn op de psychische gezondheid. ➢

Risicofactoren en beschermende factoren voor psychische problemen

Beschermende factoren Individu • Hoge eigenwaarde • Intelligentie • Optimistische denkstijl • Het kunnen genereren van positieve emoties • Sociaal-emotionele vaardigheden

Risicofactoren Individu • Geslacht (vrouw zijn) • Erfelijkheid • Persoonlijkheidsfactoren

Omgeving • Warm, veilig gezinsklimaat • Positief schoolklimaat • Goede kwaliteit van sociale relaties

Omgeving • Kinderen uit niet volledige gezinnen • Kinderen uit gezinnen met een laag welvaartsniveau • Kinderen van ouders met psychische problemen of verslavingsproblemen (KOPP/KVO kinderen) • Levensgebeurtenissen (Stressvolle levensgebeurtenissen, trauma, migratie)

Om psychische gezondheid te verkrijgen is het belangrijk om de risicofactoren te verkleinen en de beschermende factoren te vergroten. Vooral op de beschermende factoren kan de gemeente invloed uitoefenen. Een nieuwe werkwijze om dit te realiseren is herstelondersteunend werken. Wij zien deze ontwikkeling bij steeds meer zorgaanbieders en gemeenten terugkomen. ➢ 2.3 Herstelvoorzieningen Om te kunnen herstellen zijn plekken nodig waar mensen, via de ontmoeting met anderen, aan zichzelf kunnen werken en weer terug kunnen keren in de samenleving. Het betreft plekken in de eigen gemeente waar mensen niet bang hoeven te zijn voor stigmatisering, omdat ze vrij toegankelijk zijn voor alle inwoners. Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

5

We hebben intern en met de raad gesprekken gevoerd over systeemveranderingen; het toewerken naar een meer sociaal, herstelgerichte benadering van tijdelijk kwetsbare mensen. Hierin nemen herstelvoorzieningen, inloopplekken en werk een cruciale rol in. Dit is een primaire voorziening, maar zorgt ook voor een fijnmazig netwerk waar inwoners kunnen werken aan herstel, waardoor de kans op terugval afneemt. Daar waar toch terugval optreedt kan de zorg snel opgeschaald worden omdat de inwoner in beeld is. Het stelt professionele organisaties echter ook in staat om af te schalen als de inwoner minder of andersoortige ondersteuning nodig heeft omdat er een alternatief aanbod beschikbaar is. Binnen de inloopvoorzieningen maken we gebruik van ervaringsdeskundigen. Zij zetten de kwetsbare inwoner in zijn/haar kracht, dragen bij aan het creëren van een sociaal vangnet, voorkomen gebruik van zwaardere voorzieningen en kunnen waar nodig toeleiden naar TWijZ. Dit om tegemoet te komen aan het uitgangspunt dat de gemeente de toegang tot ondersteuning in het sociaal domein aanbiedt zo veel mogelijk onafhankelijk van professionele organisaties die betaalde ondersteuning bieden. In de “uitvoeringsregeling herstelondersteunende inloopvoorzieningen”, die onderdeel uitmaakt van dit beleidsplan, wordt nader ingegaan op herstelgericht werken.

➢ 2.4 Ouderen Het sociaal cultureel planbureau geeft aan dat de verwachting is dat er in 2030 ruim 2 miljoen ouderen van 75 jaar of ouder zijn (12% van de bevolking). In 2018 ging dit om circa 1,4 miljoen ouderen (8% van de Nederlandse bevolking). Binnen de groep ouderen zal ook het aantal 85-plussers flink groeien van circa 375.000 in 2018 naar bijna 560.000 in 2030. Omdat ouderen relatief vaak zorg ontvangen betekent de stijging van het aantal ouderen ook dat de vraag naar zorg zal toenemen. Binnen de gemeente Waalwijk zien we een vergelijkbaar beeld. Voor ouderen heeft de gemeente Waalwijk binnen de bestaande beleidskaders een aanbod binnen de Wij-dienstencentra en door het project Dementievriendelijke gemeente. Omdat de doelgroep groeit en de doelgroep mensen met dementie stijgt vraagt dit de komende jaren om een bijstelling. ➢ 2.5 Mantelzorgers Uit de landelijke cijfers van het Sociaal Cultureel Planbureau van maart 2021 blijkt dat: • Ongeveer 35% van de 16-plussers (circa 5 miljoen mensen) geven mantelzorg aan bekenden of naasten. • Ongeveer 825.000 mensen helpen langdurig (langer dan drie maanden) en intensief (meer dan acht uur per week). Dit zijn ongeveer 16% van de mantelzorgers. • Mantelzorgers bieden gemiddeld 7,4 uur hulp aan naasten. • Mantelzorgers bieden gemiddeld 5,4 jaar hulp aan naasten. • 9% van de mantelzorgers geeft aan ernstig belast te zijn.

Dit percentage is sinds 2016 niet veranderd. Binnen Waalwijk zijn momenteel 15.000 mantelzorgers actief. Op gebied van mantelzorgondersteuning werkt de gemeente Waalwijk tot tevredenheid met een mantelzorgcoach en biedt mantelzorgers praktische hulp aan via mantelzorgvouchers. Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

6

➢ 2.6 Gevolg ontwikkelingen voor de gemeente Waalwijk Wat betekenen deze ontwikkelingen voor de gemeente Waalwijk? De komende jaren staan we voor een grote uitdaging. De gemeente Waalwijk wil haar inwoners de beste ondersteuning bieden zodat zij (weer) mee kunnen doen in de samenleving. Uitgangspunt is dat dit aanbod aansluit bij de behoefte van kwetsbare inwoners en past binnen de beschikbare budgetten. Omdat we niet alles tegelijk aan kunnen pakken moeten we een keuze maken voor het komende jaar. Hierbij willen we inzoomen op mensen met een psychische kwetsbaarheid omdat het huidige aanbod niet aansluit bij de behoefte. Hen willen we vooruitlopend op de nieuwe visie een passend aanbod bieden binnen de eigen gemeentegrenzen. Herstelgericht werken en denken in positieve gezondheid zijn hierin leidend.

Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

7

Hoofdstuk 3: Huidige situatie Om dit aanbod vooruitlopend op de nieuwe visie te ontwikkelen is het van belang dat we eerst onderzoeken wat de trend is van de afgelopen zes jaar in het sociaal domein en met welke beleidskaders we te maken hebben. ➢ 3.1 Beleidskaders die al zijn vastgesteld In het beleidsplan Maatschappelijke ondersteuning Waalwijk 2015 zijn de volgende transitiedoelstellingen uit het transitieplan overgenomen: • Iedereen is sociaal en economisch zelfredzaam; • Iedere huishouden heeft minimaal één kostwinner; en • Iedere jongere haalt een startkwalificatie. Uitgangspunt hierbij is dat de gemeente staat voor ondersteuning op maat, maar wel vanuit spelregels, niet problematiserend, maar waar mogelijk ontzorgend. Iedere inwoner doet hierin mee, niemand staat langs de kant. Daarbij zijn uitzonderingen mogelijk. Indien nodig wordt hulp gegeven, zo licht als mogelijk en zo intensief als nodig. ➢ 3.2 Trend sinds 2015 Onderstaand geven we een overzicht hoe het aantal cliënten en de kosten voor Hulp bij de Huishouding (HbH), individuele begeleiding, dagbesteding en overige maatwerkvoorzieningen met zorg in natura zich sinds 2015 heeft ontwikkeld. Voor de ‘overige maatwerkvoorzieningen’ geldt dat dit een restgroep is met producten waar door weinig cliënten gebruik van wordt gemaakt. Deze groep is in 2019 in het leven geroepen om alle producten in beeld te hebben.

Omdat 2015 een overgangsjaar was hebben we besloten om voor de trend dit jaar buiten beschouwing te laten, maar voor het overzicht het aantal unieke cliënten uit 2015 wel mee te nemen. 2015 Categorie Hulp bij de huishouding Individuele begeleiding Overige maatwerkvoorzieningen Dagbesteding Totale kosten 2016 Categorie Hulp bij de huishouding Individuele begeleiding Overige maatwerkvoorzieningen Dagbesteding Totale kosten 2017 Categorie Hulp bij de huishouding Individuele begeleiding Overige maatwerkvoorzieningen Dagbesteding Totale kosten

Aantal unieke cliënten 190 176 -

Kosten Onbekend Onbekend

80

Aantal unieke cliënten 349 483 206

Aantal unieke cliënten 680 528 -

Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

210

8

Onbekend

Kosten € 612.524,= € 1.567.964,=

€ 635.384,= € 2.815.871,=

Kosten € 1.070.617,= € 1.866.944,=

€ 639,704,= € 3.577.265

2018 Categorie Hulp bij de huishouding Individuele begeleiding Overige maatwerkvoorzieningen Dagbesteding Totale kosten 2019 Categorie Hulp bij de huishouding Individuele begeleiding Overige maatwerkvoorzieningen Dagbesteding Totale kosten 2020 Categorie Hulp bij de huishouding Individuele begeleiding Overige maatwerkvoorzieningen Dagbesteding Totale kosten

Aantal unieke cliënten 861 542 171

Aantal unieke cliënten 1167 626 120 87

Aantal unieke cliënten 1386 719 178 56

Kosten € 1.619.267,= € 2.155.047,= 554.588,= € 4.328.902,=

Kosten € 2.515.625,= € 2.821.729,= € 212.719,= € 334.057,= € 5.884.130,=

Kosten € 3.372.253,= € 3.096.572,= € 358.104,= € 115.175,= € 6.942.104,=

Vooral bij de Hulp in de Huishouding zien we sinds 2015 een forse stijging in het aantal indicaties. Er is een stijging van 349 gebruikers in 2016 naar 1386 gebruikers in 2020. De kosten zijn gestegen van € 612.524,= in 2016 naar € 3.372.253,= in 2020. Een stijging van meer dan 500% doordat mensen ongeacht hun inkomen maximaal een eigen bijdrage betalen van €19,00 per maand. Daarnaast heeft de hoogste bestuursrechter de afgelopen jaren enkele uitspraken gedaan over de Wmo en (boven)gebruikelijke zorg, algemeen gebruikelijke voorzieningen en eigen kracht, die ertoe leiden dat de gemeente minder ruimte heeft om te experimenteren met deze vorm van hulp. De gemeente heeft beheersmaatregelen genomen en zoekt naar andere mogelijkheden voor voorliggende voorzieningen. De dagbesteding is in de loop van de jaren afgenomen van het hoogste aantal van 210 cliënten in 2017 naar 56 cliënten in 2020. Er zit een afwijking in deze getallen omdat hoogst waarschijnlijk ook dagbesteding staat geregistreerd als overige maatwerkvoorzieningen. Wij zien echter een afname in deze vorm van zorg. Wij vermoeden dat dit te maken heeft met het gegeven dat er in de gemeente Waalwijk voor sommige doelgroepen weinig tot geen aanbod is voor dagbesteding, waardoor inwoners geïndiceerd worden voor overige maatwerkvoorzieningen of individuele begeleiding.

De kosten voor dit product zijn gedaald van € 639.704,= in 2017 naar € 115.175,= in 2020. Een daling van ruim € 500.000,=.

Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

9

Individuele begeleiding is sinds 2015 opgelopen van het laagste aantal van 483 geïndiceerde cliënten in 2016 naar 719 geïndiceerde cliënten in 2020. De kosten liepen op van € 1.567.964,= naar € 3.096.572,= in 2020. Een stijging van bijna 200%. Alles bij elkaar zien we de kosten de afgelopen jaren stijgen, en zien we dat die stijgende kosten met name op het conto komen van HbH en individuele begeleiding. Omdat we ervan uitgaan dat individuele begeleiding niet altijd het meest passende aanbod is denken we hier zowel kwalitatief als kwantitatief winst te kunnen boeken, waarbij we ervan uitgaan dat de kosten alsnog zullen stijgen de komende jaren omdat het aantal zorgvragers toeneemt. We denken de stijging te remmen door een beter aansluitend aanbod in de vorm van herstelondersteunende voorzieningen waardoor minder dure individuele begeleiding geïndiceerd wordt. ➢ 3.3 Huidig aanbod De kosten zijn vanaf 2015 ieder jaar met ongeveer een miljoen gestegen. Dit komt door de groei van het aantal gebruikers, maar komt ook voort uit keuzes die de gemeente Waalwijk in het verleden heeft gemaakt. Op basis van de bestaande beleidskaders heeft de gemeente Waalwijk met name ingezet op het aanbieden van ondersteuning individueel en ondersteuning groep (dagbesteding). De ondersteuning groep vindt voor veel psychisch kwetsbare inwoners plaats buiten Waalwijk.

Waalwijk heeft 26 zorgaanbieders gecontracteerd voor dagbesteding. De locaties specifiek gericht op mensen met psychische problematiek (GGZ-locaties) zijn beperkt en gesitueerd in Tilburg, Dongen en Heusden. In Waalwijk is er geen lokale voorziening voor deze inwoners. Wel maakt de gemeente Waalwijk binnen haar grenzen gebruik van inloopvoorzieningen voor andere doelgroepen. De individuele begeleiding draagt bij aan ondersteuning op maat, maar is een kostbare voorziening waarvan de effectiviteit niet altijd is aan te tonen. Het is wel passend bij de bevindingen van het Trimbosinstituut, dat aangeeft dat aansluiten op de individuele risicofactoren voorheen de norm was.

➢

3.4 Inloopaanbod

De gemeente Waalwijk heeft mogelijkheden voor vrije inloop binnen de zes Wijdienstencentra. Het WIJ-dienstencentrum is het hart van de wijk en vormt een plek voor zowel de kwetsbare als de krachtige inwoners in de wijk. Het WIJ-dienstencentrum is zoveel mogelijk zelfvoorzienend en het aanbod van diensten zorgt ervoor dat mensen langer zelfstandig kunnen blijven wonen en actief mee kunnen doen in de Waalwijkse samenleving. Het WIJ-dienstencentrum biedt o.a. het volgende: • Diverse structurele ontmoetingsactiviteiten door vrijwilligers; • Diverse maatschappelijke diensten die ertoe bijdragen dat mensen actief blijven meedoen en hulp dichtbij huis krijgen (bijv. klussen en gemaksdiensten, oppasservice, maatjescontacten); • Laagdrempelige inloop-dagbestedingsvoorzieningen voor kwetsbare inwoners; • Een uitvalsbasis voor werkers in de wijk; de wijkwerker, mensen vanuit toegangsfunctie, de wijkverpleegkundige, de huisarts enz. Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

10

Voor het komend jaar gaan wij ervan uit dat, samen met andere initiatieven zoals de dementievriendelijke gemeente, ondersteuning aanwezig is voor de doelgroep kwetsbare ouderen binnen de gemeente Waalwijk. Voor de periode 2023 en volgend nemen we op basis van de nieuwe visie besluiten of dit aanbod nog steeds passend is of dat aanpassing gewenst is.

Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

11

Hoofdstuk 4: Beleidskeuze 2022 We zien dat er op basis van eerdere keuzes is ingezet op begeleiding individueel en begeleiding groep. Voor begeleiding groep geldt dat er binnen de gemeente Waalwijk aanbod gerealiseerd is voor (kwetsbare) ouderen, maar dat er geen aanbod is voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. De twee vormen van begeleiding zijn passend binnen de transitiedoelstellingen uit 2015. Uit het Berenschot rapport en een interne analyse blijkt echter dat de transitiedoelstellingen uit 2015 abstract zijn geformuleerd en dat deze onvoldoende aansluiten op de uitvoeringspraktijk van de toegang. Dit vraagt om een concrete aanpassing in de uitvoering. ➢ 4.1 Koers 2022 In de afgelopen periode probeerde het college grip te krijgen op de kosten in het sociaal domein. Hiervoor zijn maatregelen genomen die binnen 1 á 2 jaar effect moeten hebben op de kostenontwikkeling. De eerste resultaten hiervan zijn gerealiseerd. Bij de analyse van deze beheersmaatregelen hebben we geconstateerd dat er in Waalwijk weinig voorzieningen zijn om te komen tot een zinvolle daginvulling. Hierdoor moeten we een groter beroep doen op dure en soms ook minder effectieve individuele ondersteuning.

Dat dit minder effectief lijkt te zijn wordt gestaafd door de bevindingen van het Trimbosinstituut dat aangeeft dat de nieuwe werkwijze is om meer aandacht te geven aan de beschermende omgevingsfactoren. Op basis van de huidige ontwikkelingen en om tegemoet te komen aan de wens van de raad stellen we voor om alvast stappen te zetten richting de nieuwe visie door voor mensen met een psychische kwetsbaarheid nieuw aanbod te creëren. We willen dat psychisch kwetsbare inwoners van de gemeente Waalwijk snel toegang kunnen krijgen tot laagdrempelige, indicatievrije voorzieningen in hun eigen omgeving. Binnen deze voorzieningen wordt gewerkt aan herstel en rehabilitatie. Dit sluit aan bij de doelstelling dat inwoners naar behoefte flexibel en zonder onnodige bureaucratische procedures worden geholpen. We koppelen dit doel aan één van de uitgangspunten van het beleid 2015 te weten: de gemeente organiseert de toegang tot ondersteuning in het sociaal domein zo veel mogelijk onafhankelijk van professionele organisaties die betaalde ondersteuning bieden. In de bijbehorende uitvoeringsregeling “voorliggende voorzieningen” concretiseren we hoe dit in 2022 vorm gaat krijgen inclusief een tijdlijn met de verwachte kosten en besparingen. De verwachting is dat de nieuwe koers bij Team Wijz leidt tot minder indicatie-aanvragen.

Resultaat: In 2022 is de uitvoering van de WMO, vooruitlopend op een nieuwe visie op het sociaal domein, binnen de bestaande kaders aangepast. Binnen het beleid is meer aandacht voor laagdrempelige inloopvoorzieningen en andere vormen van zinvolle daginvulling voor mensen met een psychische kwetsbaarheid en wordt minder ingezet op begeleiding individueel. Dit met als doel om inwoners in staat te stellen in de eigen omgeving te werken aan herstel en om betekenisvolle sociale contacten te leggen.

Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

12

➢ 4.2 Uitvoering 2022 Rekening houdend met bovengenoemde kaders gaan we het volgende doen in 2022: Doel 1:De gemeente heeft nieuwe Wmo-contracten per 2023 a) De gemeente respecteert de huidige indicaties waardoor bestaande zorg- en dienstverlening wordt gecontinueerd. Hierbij wordt uitvoering gegeven aan de beheersmaatregelen. b) We contracteren flexibel, waarbij we jaarcontracten afsluiten per product, met meerdere verlengingsopties. Dit met als doel om vanaf 2023 de reguliere ondersteuning voort te kunnen zetten en om de inkoop zo nodig aan te passen aan de nieuwe visie op het sociaal domein en op de actuele behoefte.

Doel 2: De gemeente heeft meer grip op de kosten van de HbH De gemeente Waalwijk doet een onderzoek naar de kostenontwikkeling van de voorziening Hulp bij het Huishouden (HbH) en onderzoekt de mogelijkheid van een budgetplafond en/of een alternatief aanbod. Doel 3: De gemeente heeft inzicht in de kengetallen Er is een cijfermatige en kwalitatieve analyse van de gemeente Waalwijk, waarbij we in samenspraak met partners, zoals de veiligheidsregio, wijkgericht kengetallen in beeld brengen. Hierop wordt het beleidsplan 2023 (en verder) mede gebaseerd. Doel 4: De gemeente evalueert projecten in het sociaal domein Pilotprojecten en bestaande producten worden ter voorbereiding op de nieuwe koers geëvalueerd. Hierbij evalueren we in ieder geval de ingekochte producten, de inzet van het schoolmaatschappelijk werk, het project dementievriendelijke gemeente en de Waalwijzer.

Heel 2022

Q2 2022

Q3 en Q4 2021

Q4 2021

Q1 2021 e.v.

Doel 5: De gemeente heeft in Waalwijk aanbod voor psychisch kwetsbare inwoners De gemeente Waalwijk start met het aanbieden van Q3 2022 e.v. indicatievrije inloopvoorzieningen en dagopvang om tegemoet te komen aan de doelstelling dat de inwoner naar behoefte flexibel en zonder onnodige bureaucratische procedures wordt geholpen. Dit sluit aan bij de eigen krachtbenadering en bij het streven dat iedere inwoner meedoet in de maatschappij. De concretisering hiervan is opgenomen in de uitvoeringsregeling “voorliggende voorzieningen”.

Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

13

➢ 4.3 Actieplan 2022. In te vullen na vaststelling beleidsplan. Wanneer Q4 2022 Q4 2022 Q3/Q4 2022 Q3/Q4 2022 Q3 2022 e.v. Q4 2023

Wat Vaststellen meerjarig WMO-beleidsplan De inkoop is flexibel conform het WMO-beleidsplan (Wijkgerichte) cijfermatige en kwalitatieve analyse uitvoeren. In samenspraak met de veiligheidsregio wordt de wijkgerichte analyse uitgevoerd. Evalueren bestaande producten onder aanbieders, gebruikers en potentiële gebruikers Opstart 2 initiatieven conform WMO-beleidsplan 2022 Eerste evaluatie meerjarig WMO-beleidsplan

Concept WMO-beleidsplan 2022 Versie: 2 september 2021 Opsteller: G. van Westing en E. van Strien

14

Verantwoordelijk