Bijlage 1 Schetsontwerp Vredesplein Waalwijk (verkleind)

S C H E T S O N T W E R P

VREDESPLEIN WAALWIJK 6 FEBRUARI 2024 Schetsontwerp Sch Sche S Sc ch che c hetso he ttsso tson son son onttwe tw twer wer we w errp | Vredesplein, e Vre Vr Vred V re rred ed de esspl esp espl sp sp plle ein, ei ein iin in, n n,, Waalwijk Waa W Wa aa a alw lwij lwi lwij wiiijjk | 211 december w d dec ecem ecem em mb ber be err 2 e 20 2023 202 0 023 02 23 2 3

11..

COLOFON Titel document: Schetsontwerp Vredesplein, Waalwijk

Datum: 06 februari 2024

Status: Schetsontwerp

Opdrachtgever:

Gemeente Waalwijk t.a.v. Roy Slond Taxandriaweg 6 5140 GB Waalwijk

Adviseur:

Burobol Postbus 1096 5200 BC ‘s-Hertogenbosch 073-8510633 2.

INLEIDING

OPGAVE

UITGANGSPUNTEN GEMEENTE WAALWIJK

De opgave voor het Vredesplein is om samen met specialisten van de gemeente Waalwijk en betrokkenen rond de locatie te verkennen welke kansen er zijn voor vergroening en welke inrichting het meest recht doet aan het gebruik en de plek in de stad. Ambitie is om door te vergroenen het ‘heat island effect’ te verminderen, hemelwater vast te houden, biodiversiteit te vergroten en de verblijfskwaliteit te verhogen.

•

Daarbij is er vanuit de gemeente ook de ambitie om de relatie met het Theater De Leest te verbeteren en een culturele invulling te geven aan het Vredesplein door middel van een amfitheater.

•

• •

•

• •

•

•

• •

Het centrale plein voor De Leest is erg versteend. De intentie is om het plein te ontharden en vergroenen. Participatie en communicatie. In de directe omgeving van het Vredespplein bevinden zich belangrijke stakeholders zoals theater De Leest, Woon-/ Zorgcomplex Antoniushof, busstation, meerdere wooncomplxen, enz. Het is belangrijk om deze stakeholders tijdig bij de plannen te betrekken. Het plein moet een aangename verblijfsruimte worden die multifunctioneel inzetbaar is. Looplijnen. De doorloop van het busstation richting het centrum moet in stand blijven. De entree van De Leest vanaf het busstation maar ook vanaf het Unnaplein moet logisch en bereikbaar blijven. Dit geldt uiteraard voor alle zicht en looplijnen. Er dient voldoende, goed toegankelijke openbare verblijfsruimte te komen in de luwte van het centrum van de stad. Deze ruimte kan mogelijk als ‘dubbel functie’ ingezet worden voor culturele activiteiten. Een groen amfitheatertje voor maximaaal 100 zit/staplekken. Er mag door de nieuwe beplanting geen onveilig gevoel ontstaan, hier dient bij het verlichtingsplan rekening te worden gehouden. Op dit moment zijn de plannen m.b.t. mogelijke aanpassing of verplaatsing van het busstation nog niet concreet. Bij het opstellen van de voorbereidingsplannen voor het Vredesplein dient hier rekening mee gehouden te worden. Er worden meerdere opties/varianten onderzocht.

Als het busstation behouden blijft en/of beperkt aangepast kunnen plannen voor het Vredesplein op basis van de uit te werken opties/ varianten betrekkelijk eenvoudig bijgesteld worden. In het geval er daadwerkelijk sprake is van volledige verplaatsing van het busstation zal de impact op het Vredesplein grotes zijn en is er risico op kapitaalsvernietiging. Er is een evenement aansluiting aanwezig, op deze aansluitingen zaten E-steps, die zijn weg! mogelijk dat deze te gebruiken is, maar zal mogelijk moeten worden verlegd. Aanwezigheid van de hogedruk gasleiding van de Gasunie (westzijde). Plataan behouden, plantvak groter en wortelpakket zo min mogelijk verdichten. Voor de nieuwe situatie zien we graag of een aangeplant wortelpakket met heesters o.i.d., of een boomschorssnippers kring op het wortelpakket zodat er geen verdichting meer wordt aangebracht

•

• • • • •

• •

door het maaien, stel er zou gras onder komen. Waar mogelijk een verblijfplaats kan ontstaan door het faciliteren van bankjes enzovoorts. Het plangebied ligt op een B locatie. Wat wil zeggen dat het beheer en onderhoud op een ander niveau plaats vindt dan in het centrum. Daarvoor wordt er een voorkeur gegeven aan heesters, bomen en gras i.p.v. vaste planten omdat dit beheertechnisch meer zorg vereist. Bloemrijk grasland zou zeker een optie kunnen zijn met ecologisch beheer als er ook wordt gekozen voor een meterstrook die wel regelmatig gemaaid kan worden om zo een esthetisch net beeld te behouden. Aandacht voor de hufter-proofheid van het groenontwerp, omdat er drukke looproutes over het plein lopen. Waar de ruimte het toelaat zien we graag bomen van de eerste grootte om zo veel schaduw en een prettige verblijfsomgeving te creeren. Inheemse planten en struiken hebben de voorkeur op exoten omdat deze bijdrage aan de biodiversiteit. Als er wordt gekozen voor verticale beplanting/gevelbeplanting dienen er goede afspraken te worden gemaakt met de pandeigenaren. Als er meer bomen gepland gaan worden en hemelwater van daken afgekoppeld kan worden, een systeem conform Raadhuisplein, permavoid, aanraden Sowieso afkoppelen en liefst infiltreren van het water van het plein en zo mogelijk van daken van belendende gebouwen. Voorzieningen dat geen auto’s het plein vrij op kunnen rijden.

Schetsontwerp | Vredesplein, Waalwijk | 06 februari 2024

3.

PLANGEBIED IN DIRECTE OMGEVING

Plangebied Vredesplein

4.

HUIDIGE SITUATIE VREDESPLEIN

INVENTARISATIE

Geen duidelijke routing vanuit het busstation richting het centrum

Onduidelijke routing over het plein, veel verharding

Materiaal keuze wordt tekort gedaan door de massa

De hoeveelheid verharding werkt verblindend als de zon schijnt

Kille doorgang naar het busstation, kans op valwinden door de bebouwing

Zitgelegenheden zonder beleving, geen beschutting tegen de zon

Semi-dichte plint aan het plein

Een raster van grondspots over het gehele plein

Grote lichtmasten

Veel fietsen op plekken die er niet voor bedoeld zijn

Veel verschillende inrichtingselementen als afscheiding plein

Plantenbakken doen weinig voor de beleving van het plein, valt weg in massa

Entree theater heeft weinig connectie met het plein

Verscheidenheid in materiaal en maaiveldhoogtes, onvriendelijk in gebruik

Doorgang parkeerterrein - plein is smal door hoogteverschil en entree

Geen connectie tussen het plein en het groene laantje

Onduidelijke oversteekplaats

Overhangarmaturen vallen weg tusssen de bomen, routing centrumordtduidelijk

Poging tot aangeven route centrum d.m.v. overhangarmaturen

Geen samenhangende routing richting het centrum door verschil in materialen

Schetsontwerp | Vredesplein, Waalwijk | 06 februari 2024

5.

BESTAANDE BOMEN

INVENTARISATIE

Lindes, geplant 2009 • De lindes in de ten noorden van het Vredesplein gelegen groene laan zijn in goede conditie en zijn relatief jong. Het uitgangspunt is dan ook om deze te behouden. Plataan, geplant tussen 1996-2009

Lindes (2009)

Conclusie Met het oog op het vergroenen van het plein, en de goede staat van de bomen, is het behoud van de huidige bomen een belangrijk uitgangspunt voor het ontwerp.

Plataan

6.

(ONDERGRONDSE) INRICHTINGSELEMENTEN

:LOKHOPLQ

Op de inventarisatie van de ondergrondse situatie is te zien dat er een veelheid is aan inrichtingselementen, opvallend hierin zijn de grondspots en kolken die over het gehele plein zijn doorgetrokken.

INVENTARISATIE

DVWUDDW

Boom



Overhang armatuur Grondspot D

Lichtmast Zitgelegenheid Kunstwerk Steunpilaar overkapping entree theater Vlaggenmast Elektriciteitskast Fietsenrek



9UHGHVSOH

LQ

Schetsontwerp | Vredesplein, Waalwijk | 06 februari 2024

7.

HISTORIE

ANALYSE

Het Vredesplein bestaat sinds 1950 en werd destijds geopend door middel van een concert. Pas vele jaren later werd het Vredesplein gevormd zoals het er nu bij ligt. In 1996 werd het Theater De Leest geopend en hiermee begon het Vredesplein haar huidige vorm aan te nemen. Enkele jaren later werd ook het wooncomplex Hooghe Leersse opgeleverd. Het Vredesplein kreeg zo zijn huidige grenzen.

1925 - Structuur in het landschap nog goed te zien

1950 - Aanleg van straten doorbreekt het landschap

1960 - Locatie van het huidige Vredesplein wordt zichtbaar

1970 - Aanleg van wat nu bushalte Vredesplein is

1996 - Theater wordt opgeleverd

2004 - Bebouwing rondom het Vredesplein is compleet

Conclusie Er is een duidelijke historische structuur terug te zien in het landschap van Waalwijk. Deze orthogonale structuur loopt evenwijdig aan en haaks op de Winterdijk.

8.

ROUTING IN RELATIE TOT HET VREDESPLEIN

ANALYSE

Het centrum van Waalwijk is vanuit alle hoeken goed te bereiken. Routes richting het centrum zijn vaak groen ingericht, bijvoorbeeld door middel van bomen en hagen. De verbinding vanuit het westen van Waalwijk naar het centrum is onduidelijk. De groene verbindingen stoppen tussen het Vredesplein en het centrum waardoor de route onduidelijker wordt.

Plangebied (Vredesplein) Centrum Waalwijk Waalwijk west, verbinding centrum via Vredesplein Waalwijk west, verbinding centrum niet via Vredesplein Waalwijk zuid Routing richting het centrum, per wijk Groene verbindingen Groene verbindingen worden doorbroken Hoofd verkeersaders Hart van het centrum Groene plekken Zorgwonen Theater De Leest

Schetsontwerp | Vredesplein, Waalwijk | 06 februari 2024

9.

ROUTING OP HET VREDESPLEIN

ANALYSE

De belangijkste route over het Vredesplein is de diagonaal vanaf het busstation naar het centrum. Echter is de oversteek richting het centrum onduidelijk aangegeven en krijgen voetgangers geen voorrang op het gemotoriseerde verkeer. De groene laan staat niet in directe verbinding met het plein, bereikbaarheid van het plein naar de omgeving is minder goed. Daarnaast staan er op verschillende plekken op het plein fietsen gestald terwijl dit hier niet de bedoeling is. Legenda Gebruikte looproutes op het plein Groene route richting het centrum Gebruikte routes naar het centrum Stal plaats voor fietsen, onbedoeld Onduidelijke oversteekplaats Eenheid in verlichting Semi-dichte gevel Geen connectie In- en uitgangen theater Conclusie De looproutes zijn voor het Vredesplein een belangrijke factor. Deze routes vormen de verbinding tussen het centrum en de bushalte en zijn van belang voor de bereikbaarheid van Theater de Leest. Op het moment is er geen connectie tussen het Vredesplein en de groene laan, deze connectie is wel wenselijk.

10.

BEZONNING VREDESPLEIN

09:00

ANALYSE

12:00

15:00

16:45 (januari & oktober), 18:00 (april & juli)

Januari

April

Juli

Oktober

Schetsontwerp | Vredesplein, Waalwijk | 06 februari 2024

11.

BEZONNING VREDESPLEIN

ANALYSE

De bezonning van het plein is het gehele jaar rond hoog. Vooral in de zomer is een groot deel van het plein lang in de zon. Dit brengt hogere temperaturen met zich mee door de hoeveelheid verharding.

Januari

April

Juli

Oktober

Hele dag in de zon

Conclusie Om in de toekomst een heat island effect te voorkomen is het van belang dat het plein wordt vergroend. Daarnaast moet de mogelijkheid geboden worden om in de zon of schaduw te kunnen verblijven.

12.

VARIANT 1: HISTORISCH LANDSCHAP WAALWIJK

Voor deze variant is de historische landschapsstructuur van Waalwijk een dragend ontwerpprincipe. Deze landschapsstructuur is gecombineerd met de belangrijkste looplijnen over het Vredesplein. Het ontwerp biedt ruimte aan een combinatie van groen en verharding dat ruimte laat voor kleinschalige evenementen. Door de verschillende groenvakken/bakken kan er worden ingezet op een gevarieerd beplantingsplan.

VARIANTENSTUDIE

lijnen historisch landschap

looplijnen

Voordelen • •

• • •

verwijzing naar de historische landschapsstructuur van Waalwijk biedt kansen voor een goede connectie met de groene laan door middel van doorsteken behoudt looplijn van centrum naar bushalte ruimte voor verblijven en ontspannen ingepaste terrasruimte voor Theater De Leest

ruimte reservering

Nadelen • • •

•

amfitheater minder duidelijk aanwezig veel hoekjes en doorgangen die uit kunnen nodigen voor hangen looplijn vanaf Theater De Leest naar de Hooghe Leerse aanwezig maar niet direct duidelijk veel verharding

Schetsontwerp | Vredesplein, Waalwijk | 06 februari 2024

13.

VARIANT 2: ‘‘GROEN TENZIJ’’

VARIANTENSTUDIE

Voor deze variant is ‘‘groen tenzij’’ het belangrijkste ontwerpprincipe; de inrichtimng is groen, tenzij de plek ten behoeve van het gebruik of een route verhard moet worden. De combinatie tussen het behoud van de looplijnen, ruimte voor kleinschalige evenementen en de ‘‘groen tenzij’’ gedachte zorgen voor een fraai en toekomstgericht ontwerp. Het vele groenoppervlak biedt ruimte voor beplanting en nodigt uit tot vrij gebruik van het gras. Voor het Theater De Leest is er een flauw oplopend stuk groen dat kan dienen als een amfitheater, zo wordt er een tribune gecreëerd voor kleinschalige evenementen.

looplijnen + groen tenzij

ruimte reservering terras/evenementen

ruimte reservering Voordelen • • • • •

behouden looplijnen veel groen oppervlak, mogelijkheid voor infiltratie en berging amfitheater in een duidelijke vorm ruimte voor verblijven en ontspannen ruimte voor een terras van Theater De Leest

Nadelen •

connectie met groene laan beperkt

14.

VARIANT 3: AMFITHEATER

VARIANTENSTUDIE

Het amfitheater staat in dit ontwerp centraal. De looplijn van het busstation naar het centrum is het enige ontwerpprincipe dat effect heeft om het amfitheater. Verder wordt het plein rondom het amfitheater ontworpen. De tweedeling van het plein biedt veel ruimte voor waterinfiltratie, op het grote aaneengesloten stuk groen, maar ook voor evenementen op het verharde gedeelte.

centrale invulling

looplijnen

Voordelen • • • • •

behoud looplijn van centrum naar bushalte groot aaneengesloten groen oppervlak, mogelijkheid voor infiltratie en berging amfitheater in een duidelijke vorm ruimte voor verblijven en ontspannen ingepaste terras ruimte voor Theater de Leest

ruimte reservering

Nadelen • • • • •

uitnodigend voor grotere groepen, kan leiden tot overlast amfitheater vormt een groot meubel wat weinig andere invulling biedt weinig connectie met groene laan looplijn van ZW naar NO ontbreekt veel verharding

Schetsontwerp | Vredesplein, Waalwijk | 06 februari 2024

15.

SCHETSONTWERP 2 Het schetsontwerp is ontstaan vanuit de eerste twee varianten; de variant gebaseerd op het historische landschap en de variant gebaseerd op de ‘’groen tenzij’’ gedachte. De combinatie tussen deze twee varianten zorgt voor een gevarieerd ontwerp dat veel ruimte biedt voor groen en tegelijkertijd de huidige looplijnen versterkt, ruimte biedt voor kleinschalige evenementen en doet eer aande historische landschapsstructuur van Waalwijk.

1

Door het hellend groen is er op een moderne wijze een inpassing gegeven aan het amfitheater en wordt er zo ruimte gecreëerd voor kleinschalige evenementen. Door de verhoging aan de achterzijde van het hellend groen ontstaat er ruimte voor een zitmeubel. De historische lijnen van Waalwijk zijn terug te vinden als groen- vakken/bakken gelegen tussen het gras en op het verharde gedeelte. Deze groenvakken/bakken bieden ruimte voor verschillende soorten beplanting. Zo zal er een verdeling zijn tussen heesters en vaste beplanting, waarmee maximaal wordt ingezet op de biodiversiteit van het plein.

3

*standpunten van de visuals zijn in het wit aangeduid op de plankaart

16.

GEBRUIK

SCHETSONTWERP

groen te gebruiken naar eigen invulling

ruimte voor kleinschalige evenementen, hellend vlak werkt als amfitheater

ruimte voor een terras van Theater De Leest

Schetsontwerp | Vredesplein, Waalwijk | 06 februari 2024

17.

BOMEN EN BEPLANTING

SCHETSONTWERP

mix van heesters

kleurrijke vaste planten bij entree van het plein

bomen met transparante kroon op het plein

boom met gesloten kroon bij de bushalte

Heesters Vaste planten Nieuwe bomen Bestaande bomen

18.

ZITGELEGENHEID

SCHETSONTWERP

bankjes in de laan tussen de hagen in (hergebruik van de bankjes die nu aan de pleinzijde staan)

bank in verhoogde rand als afscheiding heester vak

hellend vlak met verhoogde randen als zitmeubel

rond zitmeubel rond de boom, als afscheding voor het plein

Schetsontwerp | Vredesplein, Waalwijk | 06 februari 2024

19.

VISUAL 1

SCHETSONTWERP

20.

VISUAL 2

SCHETSONTWERP

Schetsontwerp | Vredesplein, Waalwijk | 06 februari 2024

21.

VISUAL 3

SCHETSONTWERP

22.

REACTIES BEWONERSAVOND 13 DECEMBER 2023 Groen 1. Balkons vrijhouden van eventuele bomen met betrekking tot het uitzicht, het liefst geen grote bomen. 2. Strakke plantenbakken met planten (groene) 3. Groene strook bij onderdoorgang Hooghe Leerse doortrekken. 4. Groen aan de westkant van De Leest doortrekken (gevel beplanting). 5. Onderkant van de bestaande boom (noord-oost) snoeien.

Veiligheid 1. Zorg voor goede verlichting en overzichtelijkheid zodat het geen hangplek wordt. 2. Vorm van belemmering bij de onderdoorgang van de Hooghe Leerse, anders komen er fietsers en scooter rijders het plein op. 3. Geen grote zitplaatsen i.v.m. hangjongeren.

Terrassen Terras voor het restaurant van De Leest.

Fiets 1. Fietsparkeren verplaatsen, niet midden op het plein maar op de oude plek langs het trottoir bij De Leest. 2. Overlast van fietsers en fietsparkeerders, hier rekening mee houden in het ontwerp. 3. Aanpak fietsers op het plein

Spelen/sporten/activiteiten 1. Permanente activiteiten zoals een buitengym, dat aanspoort om te bewegen, voor zowel jong als oud. Dit zal ‘’hangen’’ ook kunnen voorkomen.

Verlichting 1. De grondspots droegen bij aan de allure en grootheid van het plein, dit is een groot gemis in het nieuwe plan.

Overig 1. Graag rekening houden met de uitrit van de parkeergarage van De Hooghe Leerse 2. Rekening houden met ruimte voor raambewassingsauto, voorkant De Hooghe Leerse 3. Rekening houden met geluidsoverlast bij eventuele activiteiten. 4. Rekening houden met parkeren bussen op de busbaan. 5. Er moeten goede onderhoudsafspraken gemaakt worden, bij het doorgaan van het project.

Schetsontwerp | Vredesplein, Waalwijk | 06 februari 2024

23.