Bijlage 1 Eindrapport Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A en B..
Tekst van het document
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat B: Biesbosweg - Kleiweg Gemeente Waalwijk – maart 2021
Opdrachtgever:
Gemeente Waalwijk
Contactpersoon:
Erwin Happel
Rapporttype:
Eindrapport
Auteur(s):
Benoît Tijssen
Plaats/datum:
Tilburg, april 2021
Projectnummer:
Adv/Wlw/01/21
Groen Licht Verkeersadviezen Postbus 9122 5000 HC TILBURG tel. fax. E-mail: Internet:
(013) 5 44 24 58 (013) 5 44 21 58 b.tijssen@groenlicht.com www.groenlicht.com
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
INHOUDSOPGAVE
1.
INLEIDING
P.3
2.
GEBRUIK FIETSOVERSTEKEN
P.5
3.
A: TAXANDRIAWEG WEST - KRUISSTRAAT
P.6
3.1 Conflictobservatie 3.2 Oorzaken verkeersonveiligheid fietsoversteken
P.6 P.8
B: BIESBOSWEG - KLEIWEG
P.10
4.1 Conflictobservatie 4.2 Oorzaken verkeersonveiligheid fietsoversteken
P.10 P.11
OPLOSSINGSRICHTINGEN
p.14
4.
5.
Bijlage 1: Fietsintensiteiten A: Taxandriaweg West - Kruisstraat
P.17
Bijlage 2: Fietsintensiteiten B: Biesbosweg - Kleiweg
P.19
Separaat geleverd: filmfragmenten
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
2
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
1.
INLEIDING In juli 2020 heeft er een dodelijk ongeval plaatsgevonden op de aansluiting Taxandriaweg West – Kruisstraat. In februari van dit jaar vond een dodelijk ongeval plaats op de aansluiting BiesboswegKleiweg. Bij beide ongevallen kwam een fietser om het leven. Mede naar aanleiding van deze ongevallen heeft de gemeente Waalwijk aan Groen Licht gevraagd een verkeersveiligheidsstudie uit te voeren op de betreffende aansluitingen. Het gaat hier in het bijzonder om de fietsoversteken. De basis van de verkeersveiligheidsstudie bestaat uit conflictobservaties.
Opzet studie (per aansluiting) Conflictobservatie bij de fietsoversteken Bij een conflictobservatie observeert (verdekt opgesteld) een verkeerskundige van enige afstand de gedragingen van en ontmoetingen tussen verkeersdeelnemers. Primair is de observant gefocust op het constateren van conflicten (lees: bijnaongevallen). Er is sprake van een conflict als twee verkeersdeelnemers op botskoers liggen en één van beiden (of beiden) een actieve actie onderneemt om de aanstaande botsing te voorkomen. Die actieve actie behelst over het algemeen onverwacht hard remmen of van koers veranderen. Op het moment dat van een conflict sprake is, noteert de observator een aantal gegevens: • de koers en voorgenomen richting van beide verkeersdeelnemers; • de actie die wordt ondernomen om een botsing te vermijden; • de vermoedelijke toedracht (wat ging er waarschijnlijk mis?); • de geschatte snelheid van beide verkeersdeelnemers op het moment van ingrijpen; • de geschatte afstand van beide verkeersdeelnemers tot het theoretisch botspunt. Tijdens de observaties maakt Groen Licht gebruik van videoregistratie, hetgeen twee achtergronden heeft: 1) Het inschatten van snelheden en afstanden is in de praktijk een moeilijke opgave. De behoefte om geregistreerde conflicten na te zien en snelheden en afstanden na te lopen, is derhalve altijd aanwezig.
2) De videobeelden van de conflicten worden gedeeld met de opdrachtgever.
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
3
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
Voor beide aansluitingen geldt dat naast de detailcamera die gebruikt wordt, ook een overzichtscamera is opgesteld. Dit om een goed beeld te krijgen van beide oversteken. Per aansluiting heeft de conflictobservatie op één dag (dinsdag 23 of donderdag 25 maart 2021) plaatsgevonden in de volgende periodes: 07:00 - 09:00 uur (ochtendperiode) 12:00 - 14:00 uur (middagperiode) 15:30 - 17:30 uur (avondperiode) A. Taxandriaweg West – Kruisstraat: dinsdagochtend, donderdagmiddag en dinsdagavond B. Biesbosweg – Kleiweg: donderdagochtend, dinsdagmiddag, donderdagavond
Expertinschatting door projectleider Groen Licht Naast de conflictobservaties wordt specifiek gekeken naar de verkeers(on)veiligheid op de gehele aansluitingen. Alle kenmerken die de verkeersveiligheid negatief beïnlvoeden, worden beschreven. Oplossingsrichtingen/advies Naar aanleiding van de analyses wordt per aansluiting in een opsomming de mogelijke onveiligheidskenmerken/ongevalsoorzaken beschreven. Hieruit vloeien maatregelen uit naar voren die verkeersveiligheid verhogen.
A: Taxandriaweg West – Kruisstraat; 2 éénrichtingsfietsoversteken
B: Biesbosweg – Kleiweg; 1 tweerichtingsfietsoversteek
Weersomstandigheden tijdens observaties Dinsdag 23 maart 2021: gemiddeld 7 gr C. (max 13 gr C.), droog en half bewolkt Donderdag 25 maart 2021: gemiddeld 8 gr C. (max 14 gr C.), droog en zwaar bewolkt
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
4
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
2.
GEBRUIK FIETSOVERSTEKEN Op basis van de videobeelden is het aantal overstekende (brom)fietsers geteld. Zie bijlage 1 en 2 voor de resultaten per kwartier in tabelvorm. A: Taxandriaweg West – Kruisstraat Ochtendperiode (07:00-09:00 uur) In het maatgevende ochtendspitsuur (drukste uur van 7:15 tot 8:15 uur) steken er 110 (brom)fietsers over (1,8 per minuut) waarvan 24 van Noord naar Zuid en 86 van Zuid naar Noord. De drukste oversteek betreft de westelijke oversteek; 62 oversteekbewegingen waarvan 38 in de niet-toegestane richting van zuid naar noord (ruim 60%). Middagperiode (12:00-14:00 uur) In de middagperiode tijdens het drukste uur steken er 47 (brom)fietsers over (0,8 per minuut) waarvan 16 van Noord naar Zuid en 31 van Zuid naar Noord. Ook dan is de westelijke oversteek het drukste; 38 oversteekbewegingen waarvan 22 in de niet-toegestane richting van zuid naar noord (bijna 60%). Avondperiode (15:30-18:30 uur) In het maatgevende avondspitsuur (drukste uur van 16:30 tot 17:30 uur) steken er 121 (brom)fietsers over (2,0 per minuut) waarvan 105 van Noord naar Zuid en 16 van Zuid naar Noord. De drukste oversteek betreft wederom de westelijke oversteek; 112 oversteekbewegingen waarvan 7 in de niet-toegestane richting van zuid naar noord (6%).
B: Biesbosweg - Kleiweg Ochtendperiode (07:00-09:00 uur) Maatgevend ochtendspitsuur: 7:15 tot 8:15 uur: 116 oversteekbewegingen (1,9 per minuut) waarvan 25 van Noord naar Zuid en 91 van Zuid naar Noord. Middagperiode (12:00-14:00 uur) Maatgevend middagspitsuur: 12:00 tot 13:00 uur: 40 oversteekbewegingen (0,7 per minuut) waarvan 28 van Noord naar Zuid en 12 van Zuid naar Noord. Avondperiode (15:30-18:30 uur) Maatgevend avondspitsuur: 16:30 tot 17:30 uur: 115 oversteekbewegingen (1,9 per minuut) waarvan 100 van Noord naar Zuid en 15 van Zuid naar Noord.
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
5
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
3.
A: TAXANDRIAWEG WEST - KRUISSTRAAT In de onderstaande teksten wordt verwezen naar filmbestanden. De camerabeelden zijn digitaal beschikbaar gesteld. Paragraaf 3.1 richt zich op de geconstateerde conflicten. Paragraaf 3.2 richt zich op algemene bevindingen naar aanleiding van de conflictobservaties en de expertinschatting ter plekke. De volgende onderwerpen komen hier aan bod wat betreft de geconstateerde verkeersonveiligheid bij de oversteken: - Hoge snelheden gemotoriseerd verkeer Taxandriaweg West - Risico-acceptatie en hiaatinschatting - Onduidelijkheid omtrent voorrang - In verkeerde richting oversteken - Overig
3.1
Conflictobservatie Op de volgende pagina zijn de waargenomen conflicten uitgewerkt. Er is sprake van een conflict als twee verkeersdeelnemers op botskoers liggen en één van beiden (of beiden) een actieve actie onderneemt om de aanstaande botsing te voorkomen. Die actieve actie behelst over het algemeen onverwacht hard remmen of van koers veranderen. - Dinsdagochtend (07:00-09:00 uur): 2 (0 met fietsers) - Donderdagmiddag (12:00 – 14:00 uur): 0 - Dinsdagavond (15:30-17:30 uur): 2 (1 met fietser) De conflicten zijn hieronder uitgewerkt. Analyse van oorzaken vindt plaats in de volgende paragraaf. Aantal conflicten gering Wanneer het aantal waargenomen conflicten uitgezet wordt tegen de ontmoetingskans auto versus fiets, kan geconcludeerd wordt dat het aantal conflicten gering is. Immers, in de spitsen circa 2 oversteken per minuut op de fietsoversteken bij continue aanbod verkeer van beide richtingen versus 1 waargenomen conflict (waarbij een fietser betrokken is) in 6 uur tijd. 50% tot 60% van de fietsers moet wachten in de spits. De wachtijden voor de fietsers lopen op tot circa 30 seconden.
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
6
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
Conflict 1: Dinsdagochtend: 07:53 uur 1: Auto – auto; voertuig (1) vanuit Kruisstraat nadert aansluiting en wil linksafslaan. Ziet dat voertuig van links (2) rechtsaf de Kruisstraat in rijdt. Dit voertuig dekt het zicht af op een achteropkomend voertuig (3) vanuit de Taxandriaweg West. Auto (1) wil oprijden en auto (3) moet uitwijken. Indicatie ernst van conflict: licht Filmbestanden: A1a + A1b Conflict 2: Dinsdagochtend: 08:55 uur 2: Auto – auto; auto (1) wil vanuit de Kruisstraat rechtsaf slaan. Deze automobilst schat de snelheid van naderende auto (2) verkeerd in en trekt op. Auto (2) die met (te) hoge snelheid nadert moet fors remmen. Indicatie ernst van conflict: licht Filmbestanden: A2 Conflict 3: Dinsdagavond: 16:45 uur 3: Auto – auto; voertuig (1) vanuit Kruisstraat nadert aansluiting en wil linksafslaan. Deze auto is schijnbaar gefocust op verkeer van rechts (2) en ziet verkeer van links over het hoofd. Naderende auto (3) van links moet fors uitwijken. Indicatie ernst van conflict: matig/zwaar Filmbestanden: A3a + A3b Conflict 4: Dinsdagavond: 17:00 uur 4: Fiets – auto – auto; fietser (1) steekt over van noord naar zuid (westelijke oversteek). Deze fietser ‘neemt’ bij eerste oversteek voorrang op naderende auto (2) die vanuit de Kruisstraat linksaf slaat (= deelconflict 4a).
Voor de naderende auto van west naar oost (3) is het niet duidelijk of de fietser bij de tweede oversteek eveneens voorrang gaat nemen. Auto (3) moet duidelijk remmen voor de fietser (die stopt). Indicatie ernst van conflict: licht Filmbestanden: A4
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
7
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
3.2
Oorzaken verkeersonveiligheid fietsoversteken Hoge snelheden gemotoriseerd verkeer Taxandriaweg De snelheid van het doorgaande verkeer over de Taxandriaweg is zowel in de spitsen als in de dalperiode te hoog. Groen Licht heeft geen snelheidsmetingen uitgevoerd maar de inschatting is dat de 85 percentielsnelheid zeker rond de 60 – 65 km/h ligt. De maximum snelheid ter plaatse bedraagt 50 km/h. De combinatie met de hoge intensiteit (korte volgafstanden) zorgt ervoor dat alle hieronderstaande punten de problematiek vergroten. Hoge snelheden van het autoverkeer leiden zorgen ervoor dat de tijd om te anticiperen bij onverwachte momenten (veelal verkeerd voorrang verlenen) sterk wordt verkort. Ten gevolge van deze hoge snelheden én ten gevolge van de beperkte uitwijkmogelijkheden zullen ongevallen met fietsers vrijwel altijd slachtofferongevallen betreffen. Risico-acceptatie en hiaatinschatting Eén van de belangrijkste oorzaken van de verkeersonveiligheid op de betreffende aansluiting is het risico dat overstekende fietsers nemen in combinatie met de inschatting van de juiste hiaten. Veelvuldig is geconstateerd dat zowel fietsers die aan komen rijden als reeds wachtende fietsers moeite hebben met het kiezen van het juiste hiaat om over te steken.
Dit wordt niet veroorzaakt door slecht zicht maar wel door hoge intensiteit van het conflicterende verkeer in combinatie met de hoge snelheid. Lange wachttijden (vaak circa 30 seconden) versterken deze problematiek van risico-acceptatie. Illustratief is dat wanneer meerdere fietsers tegelijkertijd de oversteek naderen, niet allen op hetzelfde moment oversteken. Duidelijk is te zien dat het gemotoriseerde verkeer zich hier van bewust is; regelmatig remt het verkeer af omdat er twijfel bestaat of de fietser niet plotseling toch zal oversteken. Vaak stopt het verkeer op de doorgaande weg om fietsers voorrang te geven. De problematiek is vooral zichtbaar bij overstekende groepen scholieren waarbij de achterste uit de groep het oordeel van de voorste wil volgen en zich er pas laat van bewust is dat dit niet veilig kan. Het is uit de observaties nauwelijks gebleken dat deze risico-acceptatie problematiek leidt tot daadwerkelijke ‘conflicten’ (zie ook paragraaf 3.1). Een duidelijk raakvlak met de hierboven beschreven problematiek is het ‘kort voor’ of ‘direct na’ passeren van verkeer waaraan voorrang verleend moet worden. Het is veelvuldig geconstateerd dat fietsers de oversteek in één keer nemen. Verkeerde inschatting van hiaten leidt tot ernstige ongevallen.
Voorbeelden van filmfragmenten met betrekking tot bovenstaande problematiek: A5 + A6 + A7 + A8 + A9a+A9b + A10 + A11 Onduidelijkheid omtrent voorrang Gebleken is dat zowel voor de overstekende fietser als voor de afslaande auto vanuit de Kruisstraat het niet altijd duidelijk is wie er voorrang heeft. Gezien de positie van de oversteken (ver van de kruising waardoor een haaks conflict ontstaat) zal de fietser voorrang moeten verlenen. Los van het feit wie er werkelijk voorrang heeft, bestaat hier onduidelijkheid over. Veel, vooral linksafslaand
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
8
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
autoverkeer aarzelt bij het oprijden en stopt nog vaak voor de overstekende fietser. Ook de overstekende fietser zie je vaak twijfelen. De voorrangsproblematiek wordt daarbij nog versterkt doordat fietsers in de verkeerde richting oversteken (zie volgende punt). Belangrijk bij deze problematiek is dat bij aarzeling de snelheden meestal laag zijn én het attentieniveau bij beide weggebruikers hoog is. Dit zal waarschijnlijk dus niet vaak tot ernstige conflicten of ongevallen leiden. Meerdere malen per uur is geconstateerd dat automobilisten stoppen om overstekende fietsers voor te laten (zowel afslaande gemotoriseerd verkeer als haaks kruisende). Dit wordt veroorzaakt door de onduidelijkheid in de voorrangsituatie en de mate waarin automobilisten ‘galant’ zijn om fietsers te laten oversteken. Wanneer dit voorrang geven aan fietsers plotseling gebeurt, kan niet leiden tot schrikreacties bij achteropkomend verkeer (nauwelijks geconstateerd). Voorbeeld van filmfragment m.b.t. bovenstaande problematiek: A12 In verkeerde richting oversteken Uit de fietstelling is naar voren gekomen dat vooral in de ochtendspits de westelijke oversteek in tegengestelde richting wordt gebruikt; van alle oversteken op die oversteek, is bijna 60% van zuid naar noord.
Van alle oversteken van zuid naar noord in de ochtendspits, rijdt de helft van de fietsers (foutief) via de westelijke oversteek en de helft (op de juiste wijze) via de oostelijke oversteek. Dit foutief oversteken kan kan onverwacht overkomen bij het zowel het haaks kruisende verkeer als het linksafslaand verkeer vanuit de Kruisstraat. Overig Problematiek middeneiland; middeneiland wordt zowel voor linksafslaand verkeer vanuit het oosten richting Kruisstraat als linksafslaand verkeer vanuit de Kruisstraat als opstelruimte gebruikt. De opstelruimte is beperkt waardoor voertuigen de doorgang blokkeren/hinderen voor het doorgaande verkeer. Zie filmfragment A13. Wanneer op middeneiland meerdere auto’s staan opgesteld, is het zicht slecht door afdekking. Verkeer dat van west naar oost rijdt moet zeer regelmatig remmen voor voor afslaand verkeer naar rechts richting Kruisstraat óf door onzeker oprijgedrag van verkeer uit de Kruisweg. Voor overstekende fietsers van zuid naar noord (die gebruik maken van de oversteek in tegengestelde richting), blokkeert in beperkte mate het informatiebord het optrekzicht naar links (zie foto). De fietsoversteek van west naar oost die de Kruisstraat kruist (zuidelijke oversteek), heeft vrijwel geen functie.
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
9
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
4.
B: BIESBOSWEG - KLEIWEG De verkeersveiligheidsproblematiek omtrent de fietsoversteken op punt B is sterk vergelijkbaar met de geconstateerde problematiek bij punt A. De hieronder onderstreepte items, zijn dezelfde items die bij punt A sterk vergelijkbaar zijn. - Hoge snelheden gemotoriseerd verkeer Biesbosweg - Hoge intensiteiten (en snelheden) vrachtverkeer - Hoge snelheden naderende fietsers vanuit de fietsbrug - Risico-acceptatie en hiaatinschatting - Onduidelijkheid omtrent voorrang - Slecht zicht voor overstekende fietser van noord naar zuid op verkeer van rechts - Slecht zicht vanuit het westen op overstekende fietser van zuid naar noord - Overig (niet fietsoversteken)
4.1
Conflictobservatie Hieronder een overzicht van het aantal waargenomen conflicten in de betreffende periode. - Donderdagochtend (07:00-09:00 uur): 1 (1 met fietsers) - Dinsdagmiddag (12:00 – 14:00 uur): 0 - Donderdagavond (15:30-17:30 uur): 0 De conflicten zijn hieronder uitgewerkt. Analyse van oorzaken vindt plaats in de volgende paragraaf. Aantal conflicten gering Net zo als bij aansluiting A, kan geconcludeerd worden dat het aantal waargenomen conflicten uitgezet tegen de ontmoetingskans auto versus fiets, gering is. Immers, in de spitsen circa 2 oversteken per minuut op de fietsoversteken bij continue aanbod verkeer van beide richtingen versus 1 waargenomen conflict (waarbij een fietser betrokken is) in 6 uur tijd. Circa 70% van de fietsers moet wachten in de spits. De wachtijden voor de fietsers lopen op tot circa 20 seconden. Conflict 1: Donderdagochtend: 08:10 uur 1: Fiets – auto; Groepje fietsers (1) nadert de aansluiting en wil oversteken van zuid naar noord. Dit groepje wacht ogenschijnlijk op de vrachtwagen van links (2). Deze vrachtwagen wil echter linksaf
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
10
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
slaan richting Kleiweg waardoor de fietsers zouden kunnen oprijden. Na een tijdje wachten steken de fietsers toch over. Een naderende auto van links (3) moet fors remmen. (Op deze film is ook de hoge snelheid van vrachtverkeer te zien dat van west naar oost rijdt.) Indicatie ernst van conflict: matig Filmbestanden: B1a + B1b 4.2
Oorzaken verkeersonveiligheid fietsoversteken Hoge snelheden gemotoriseerd verkeer Taxandriaweg De snelheid van het doorgaande verkeer over de Biesbosweg zijn –net zo als bij de Taxandriaweg- zowel in de spitsen als in de dalperiode te hoog. De inschatting is dat de 85 percentielsnelheid zeker rond de 70 km/h ligt. De maximum snelheid ter plaatse bedraagt 50 km/h. De hoeveelheid vrachtverkeer is groot maar ook de snelheid van het vrachtverkeer is opvallend hoog. Dit kan mede veroorzaakt worden door het feit dat veel verkeer net van de snelweg afkomt (gewenning hoge snelheid). De lange rechtstand, de voorrangssituatie en de ruimte opzet van de aansluiting zorgen voor de hoge snelheden. Zoals bij punt A al beschreven versterken de hoge snelheden alle geconstateerde onveiligheidsoorzaken. Ongevallen met fietsers zullen vrijwel altijd slachtofferongevallen betreffen. Hoge intensiteiten (en snelheden) vrachtverkeer Ten gevolge van het grote bedrijventerrein ten noorden van de aansluiting, rijdt er veel vrachtverkeer. Dit feit is niet een rechtstreekse oorzaak van de verkeersonveiligheid op de fietsoversteken maar het heeft wel invloed op de ernst van de problematiek (kans op slachtofferongevallen). Hoge snelheden naderende fietsers vanuit de fietsbrug Fietsers die van noord naar zuid oversteken komen vaak –ten gevolge van het dalende talud- met hoge snelheid aan fietsen.
Vaak is te zien dat circa 20 tot 30 meter voor de oversteek de fietsers over hun schouder kijken of de oversteek ‘vrij’ is. Veelvuldig (meerdere malen per uur, ook in de spitsperiodes) wordt de oversteek in één keer overgestoken. Verkeerde hiaatinschatting leidt tot slachtofferongevallen. Hoge snelheden fietsers: zie filmbestanden B2 + B3a+B3b Risico-acceptatie en hiaatinschatting De problematiek is sterk vergelijkbaar met de problematiek zoals deze geschetst is bij A; inschatten juiste hiaten ten gevolge van hoge snelheden én hoge intensiteiten kruisend verkeer (zie paragraaf 3.2). Het is uit de observaties ook bij deze locatie nauwelijks gebleken dat deze risico-acceptatie problematiek leidt tot daadwerkelijke ‘conflicten’ (zie ook paragraaf 4.1). Een duidelijk raakvlak met de hierboven beschreven problematiek is het ‘kort voor’ of ‘direct na’ passeren van
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
11
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
verkeer waaraan voorrang verleend moet worden. Het is veelvuldig geconstateerd dat fietsers de oversteek in één keer nemen. Verkeerde inschatting van hiaten kan leiden tot ernstige ongevallen. Voorbeelden van filmfragmenten met betrekking tot bovenstaande problematiek (inclusief voorlangs/achterlangs oversteken): B4 + B5 + B6 + B7 + B9 (lopend oversteken) Onduidelijkheid omtrent voorrang Ook hier weer een vergelijkbaarheid met locatie A, echter wel in mindere mate gezien de afstand tussen de fietsoversteken en het oprijdende verkeer vanuit de Kleiweg. Gebleken is dat zowel voor de overstekende fietser als voor de afslaande auto vanuit de Kleiweg het niet altijd duidelijk is wie er voorrang heeft. Het is regelmatig zichtbaar dat linksafslaand autoverkeer aarzelt bij het oprijden en vervolgens stopt voor de overstekende fietser. Ook de overstekende fietser zie je vaak twijfelen. Belangrijk bij deze problematiek is dat bij aarzeling de snelheden meestal laag zijn én het attentieniveau bij beide weggebruikers hoog is. Dit zal dus waarschijnlijk niet vaak tot ernstige conflicten of ongevallen leiden. Voorbeeld van filmfragmenten m.b.t. bovenstaande problematiek: B8 Slecht zicht voor overstekende fietser van noord naar zuid op verkeer van rechts Opgestelde (vracht)voertuigen die linksaf willen slaan vanuit de Kleiweg blokkeren het zicht (afdekking).
Dit geldt ook voor (vracht)voertuigen die linksaf willen slaan vanuit het westen naar de Kleiweg.
Slecht zicht voor gemotoriseerd verkeer vanuit het westen op overstekende fietser van zuid naar noord Ten gevolge van de groene heg direct voor de oversteek, is het zicht voor naderend verkeer vanuit het westen slecht op de overstekende fietser (te weinig contrast). Hierdoor kan dit verkeer slecht anticiperen op een plotseling overstekende fietser.
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
12
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
Overig - Voertuigen die vanuit de Kleiweg willen ovesteken, staan regelmatig te ver naar voren opgesteld (zie filmfragment B11). - Auto’s halen vrachtauto in via linksafstrook (2 x geconstateerd) (zie filmfragment B11).
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
13
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
5.
OPLOSSINGSRICHTINGEN Uit de analyse van de verkeersonveiligheid komt naar voren dat veel van de geconstateerde oorzaken te maken hebben met de hoge snelheid van het gemotoriseerde verkeer op de rechtdoorgaande richtingen. Dit geldt voor beide aansluitingen. Maatregelen die gericht zijn tot het terugdringen van deze snelheden zullen het meeste effect sorteren op de verkeersveiligheid. Op de volgende pagina’s worden per aansluiting in tabelvorm maatregelen gepresenteerd waarbij aangegeven is het effect op de verkeersveiligheid op de fietsoversteken versus de mate waarin de maatregelen ingrijpend is (kostenniveau). Recentelijk zijn bij beide aansluitingen direct voor de fietsoversteken in de vorm van markering bliksemschichten aangebracht die de attentie op de oversteken moeten vergroten. Ook de openbare verlichting is aangepast (LED-verlichting).
Aansluiting A
Aansluiting B
Voorbeeld drempel bij fietsoversteek
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
Voorbeeld bromfietsdrempel
14
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
Kosten
'Quick win'
Verkeerde richting oversteken
Slecht zicht voor autoverkeer op fietsers
Slecht zicht voor fietsers op autoverkeer
Onduidelijke voorrang
Risicoacceptatie en hiaatinschatting
Hoge snelheid (brom)fietsers
Maatregel
Intensiteit (vracht)verkeer
Vermindereng hoge snelheid
Aansluiting A: Taxandriaweg West - Kruissstraat
Viaduct/fietsbrug
nee
zeer hoog
Kruispuntplateau
nee
hoog
Drempel t.h.v. oversteken
nee
hoog
Breder middeneiland d.m.v. uitbuiging rijloper
nee
hoog
Sanering zuidelijke fietsoversteek
nee
hoog
Plaatsing bromfietsdrempel
nee
hoog
Knipperende signalering
ja
hoog
Smiley
nee
laag
Plaatsing bebording voor autoverkeer "let op, overstekende fietsers"
nee
laag
Plaatsing bebording voor fietsverkeer "let op, auto heeft voorrang"
ja
laag
Verwijderen/verplaatsen informatiebord Westelijke tak Taxandriaweg
ja
laag
Legenda
Zeer positieve invloed Positieve invloed Geen invoed of n.v.t.
Overzicht mogelijke maatregelen aansluiting A: Taxandriaweg West - Kruisstraat
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
15
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
Kosten
'Quick win'
Verkeerde richting oversteken
Slecht zicht voor autoverkeer op fietsers
Slecht zicht voor fietsers op autoverkeer
Onduidelijke voorrang
Risicoacceptatie en hiaatinschatting
Hoge snelheid (brom)fietsers
Maatregel
Intensiteit (vracht)verkeer
Vermindereng hoge snelheid
Aansluiting B: Biesbosweg - Kleiweg
Viaduct/fietsbrug
nee
zeer hoog
Kruispuntplateau
nee
hoog
Drempel t.h.v. oversteken
nee
hoog
Plaatsing bromfietsdrempel
nee
hoog
Knipperende signalering
ja
hoog
Smiley
nee
laag
Plaatsing bebording voor autoverkeer "let op, overstekende fietsers"
nee
laag
Plaatsing bebording voor fietsverkeer "let op, auto heeft voorrang"
ja
laag
Verhogen contrast / weghalen begroeiing bij oversteek zuid naar noord
ja
laag
Legenda
Zeer positieve invloed Positieve invloed Geen invoed of n.v.t.
Overzicht mogelijke maatregelen aansluiting B: Biesbosweg - Kleiweg
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
16
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
Bijlage 1: Fietsintensiteiten A: Taxandriaweg West - Kruisstraat
ZUID: Taxandriaweg West - Kruisstraat geteld
west elijke oversteek
dinsdag 23 maart 2021
noord -> zuid (illegaal)
zuid -> noord
oostelijke oversteek noord -> zuid
zuid -> noord (illegaal)
beide oversteken noord - > zuid
zuid -> noord
totaal
07:00
07:15
0
6
1
15
1
21
22
07:15
07:30
0
12
0
13
0
25
25
07:30
07:45
0
7
2
11
2
18
20
07:45
08:00
0
15
5
9
5
24
29
08:00
08:15
0
14
17
5
17
19
36
08:15
08:30
0
10
5
9
5
19
24
08:30
08:45
0
4
0
5
0
9
9
08:45
09:00
0
4
2
3
2
7
9
07:00
09:00
0
72
32
142
174
per minuut 07:15
08:15
per minuut
32
70
31%
69%
0,0
0,6
0,3
0,6
0,3
1,2
1,5
0
48
24
38
24
86
110
0,0
0,8
0,4
0,6
0,4
1,4
1,8
ZUID: Taxandriaweg West - Kruisstraat west elijke oversteek
afgeleid donderdag 25 maart 2021
noord -> zuid (illegaal)
zuid -> noord
oostelijke oversteek noord -> zuid
zuid -> noord (illegaal)
beide oversteken noord - > zuid
zuid -> noord
totaal
07:00
07:15
-
-
-
-
1
15
16
07:15
07:30
-
-
-
-
0
29
29
07:30
07:45
-
-
-
-
1
26
27
07:45
08:00
-
-
-
-
17
15
32
08:00
08:15
-
-
-
-
7
21
28
08:15
08:30
-
-
-
-
7
18
25 10
08:30
08:45
-
-
-
-
3
7
08:45
09:00
-
-
-
-
2
6
8
07:00
09:00
0
0
0
0
38
137
175
0,0
0,0
0,0
0,0
0,3
1,1
1,5
0
0
0
0
25
91
116
0,0
0,0
0,0
0,0
0,4
1,5
1,9
per minuut 07:15
08:15
per minuut
ZUID: Taxandriaweg West - Kruisstraat afgeleid
west elijke oversteek
dinsdag 23 maart 2021
noord -> zuid (illegaal)
zuid -> noord
oostelijke oversteek noord -> zuid
zuid -> noord (illegaal)
beide oversteken noord - > zuid
zuid -> noord
totaal
12:00
12:15
-
-
-
-
7
2
9
12:15
12:30
-
-
-
-
8
5
13
12:30
12:45
-
-
-
-
7
2
9
12:45
13:00
-
-
-
-
6
3
9
13:00
13:15
-
-
-
-
0
7
7
13:15
13:30
-
-
-
-
1
3
4
13:30
13:45
-
-
-
-
4
3
7
13:45
14:00
-
-
-
-
1
12
13
12:00
14:00
0
0
0
0
34
37
71
0,0
0,0
0,0
0,0
0,3
0,3
0,6
0
0
0
0
28
12
40
0,0
0,0
0,0
0,0
0,5
0,2
0,7
per minuut 12:00
13:00
per minuut
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
17
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
ZUID: Taxandriaweg West - Kruisstraat geteld donderdag 25 maart 2021
west elijke oversteek
oostelijke oversteek
noord -> zuid (illegaal)
noord -> zuid
zuid -> noord
zuid -> noord (illegaal)
beide oversteken noord - > zuid
zuid -> noord
totaal
12:00
12:15
2
1
3
0
5
1
6
12:15
12:30
0
0
3
2
3
2
5
12:30
12:45
0
2
4
0
4
2
6
12:45
13:00
0
5
3
3
3
8
11
13:00
13:15
0
3
5
1
5
4
9
13:15
13:30
0
1
6
5
6
6
12
13:30
13:45
0
1
4
6
4
7
11
13:45
14:00
0
4
1
10
1
14
15
12:00
14:00
2
17
31
44
75 0,6
per minuut 13:00
14:00
per minuut
29
27
52%
48%
0,0
0,1
0,2
0,2
0,3
0,4
0
9
16
22
16
31
47
0,0
0,2
0,3
0,4
0,3
0,5
0,8
ZUID: Taxandriaweg West - Kruisstraat geteld
west elijke oversteek
dinsdag 23 maart 2021
noord -> zuid (illegaal)
zuid -> noord
oostelijke oversteek noord -> zuid
zuid -> noord (illegaal)
beide oversteken noord - > zuid
zuid -> noord
totaal 13
15:30
15:45
0
5
6
2
6
7
15:45
16:00
0
1
6
1
6
2
8
16:00
16:15
0
1
29
2
29
3
32
16:15
16:30
0
2
13
0
13
2
15
16:30
16:45
0
2
30
2
30
4
34
16:45
17:00
0
0
16
1
16
1
17
17:00
17:15
0
4
40
2
40
6
46
17:15
17:30
0
3
19
2
19
5
24
15:30
17:30
0
18
159
12
159
30
189
93%
7%
0,0
0,2
1,3
0,1
1,3
0,3
1,6
0
9
105
7
105
16
121
0,0
0,2
1,8
0,1
1,8
0,3
2,0
per minuut 16:30
17:30
per minuut
ZUID: Taxandriaweg West - Kruisstraat afgeleid donderdag 25 maart 2021
west elijke oversteek
oostelijke oversteek
noord -> zuid (illegaal)
noord -> zuid
zuid -> noord
zuid -> noord (illegaal)
beide oversteken noord - > zuid
zuid -> noord
totaal
15:30
15:45
-
-
-
-
8
7
15
15:45
16:00
-
-
-
-
8
4
12
16:00
16:15
-
-
-
-
25
8
33
16:15
16:30
-
-
-
-
14
1
15
16:30
16:45
-
-
-
-
34
4
38
16:45
17:00
-
-
-
-
21
4
25
17:00
17:15
-
-
-
-
30
4
34
17:15
17:30
-
-
-
-
15
3
18
15:30
17:30
0
0
0
0
155
35
190
0,0
0,0
0,0
0,0
1,3
0,3
1,6
0
0
0
0
100
15
115
0,0
0,0
0,0
0,0
1,7
0,3
1,9
per minuut 16:30
17:30
per minuut
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
18
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
Bijlage 2: Fietsintensiteiten B: Biesbosweg - Kleiweg
NOORD: Biesbosweg - Kleiweg
afgeleid
dinsdag 23 maart 2021
noord -> zuid
zuid -> noord
totaal
07:00
07:15
1
21
22
07:15
07:30
0
25
25
07:30
07:45
2
18
20
07:45
08:00
5
24
29
08:00
08:15
17
19
36
08:15
08:30
5
19
24
08:30
08:45
0
9
9
08:45
09:00
2
7
9
07:00
09:00
32
142
174
0,3
1,2
1,5
24
86
110
0,4
1,4
1,8
per minuut 07:15
08:15
per minuut
NOORD: Biesbosweg - Kleiweg
geteld
donderdag 25 maart 2021
noord -> zuid
zuid -> noord
totaal
07:00
07:15
1
15
16
07:15
07:30
0
29
29
07:30
07:45
1
26
27
07:45
08:00
17
15
32
08:00
08:15
7
21
28
08:15
08:30
7
18
25 10
08:30
08:45
3
7
08:45
09:00
2
6
8
07:00
09:00
38
137
175
0,3
1,1
1,5
25
91
116
0,4
1,5
1,9
per minuut 07:15
08:15
per minuut
NOORD: Biesbosweg - Kleiweg
geteld
dinsdag 23 maart 2021
noord -> zuid
zuid -> noord
totaal
12:00
12:15
7
2
9
12:15
12:30
8
5
13
12:30
12:45
7
2
9
12:45
13:00
6
3
9
13:00
13:15
0
7
7
13:15
13:30
1
3
4
13:30
13:45
4
3
7
13:45
14:00
1
12
13
12:00
14:00
34
37
71
0,3
0,3
0,6
28
12
40
0,5
0,2
0,7
per minuut 12:00
13:00
per minuut
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
19
Verkeersveiligheidsanalyse fietsoversteken A: Taxandriaweg West – Kruisstraat én B: Biesbosweg – Kleiweg Gemeente Waalwijk
NOORD: Biesbosweg - Kleiweg
afgeleid
donderdag 25 maart 2021
noord -> zuid
zuid -> noord
totaal
12:00
12:15
3
1
4
12:15
12:30
3
2
5
12:30
12:45
4
2
6
12:45
13:00
3
8
11
13:00
13:15
5
4
9
13:15
13:30
6
6
12
13:30
13:45
4
7
11
13:45
14:00
1
14
15
12:00
14:00
29
44
73
0,2
0,4
0,6
16
31
47
0,3
0,5
0,8
per minuut 12:00
13:00
per minuut
NOORD: Biesbosweg - Kleiweg
afgeleid
dinsdag 23 maart 2021
noord -> zuid
zuid -> noord
totaal 13
15:30
15:45
6
7
15:45
16:00
6
2
8
16:00
16:15
29
3
32
16:15
16:30
13
2
15
16:30
16:45
30
4
34
16:45
17:00
16
1
17
17:00
17:15
40
6
46
17:15
17:30
19
5
24
15:30
17:30
159
30
189
per minuut 16:30
17:30
per minuut
1,3
0,3
1,6
105
16
121
1,8
0,3
2,0
NOORD: Biesbosweg - Kleiweg
geteld
donderdag 25 maart 2021
noord -> zuid
zuid -> noord
totaal
15:30
15:45
8
7
15
15:45
16:00
8
4
12
16:00
16:15
25
8
33
16:15
16:30
14
1
15
16:30
16:45
34
4
38
16:45
17:00
21
4
25
17:00
17:15
30
4
34
17:15
17:30
15
3
18
15:30
17:30
155
35
190
per minuut 16:30
17:30
per minuut
1,3
0,3
1,6
100
15
115
1,7
0,3
1,9
Groen Licht Verkeersadviezen – Tilburg, april 2021 – Adv/Wlw/01/21
20