Bijlage 1 Beleidsplan Openbare verlichting 2025-2029
Tekst van het document
Beleidsplan openbare verlichting voor de periode 2025-2029
Inhoudsopgave Leeswijzer ....................................................................................................................1 1 Samenvatting ........................................................................................................2 1.1 Doelstelling, visie en onderhoudsstrategie ......................................................................2 1.2 Scenario’s..........................................................................................................................2
2
Inleiding ................................................................................................................3
3 4
Huidige situatie .....................................................................................................6 Onze uitgangspunten ............................................................................................8
5
Kosten openbare verlichting ................................................................................10
6
Welke scenariokeuze heeft de gemeente?...........................................................11
2.1 Doelstelling en visie ..........................................................................................................3 2.2 Doel van de openbare verlichting.....................................................................................3
4.1 Wat zijn de uitgangspunten? ............................................................................................8 4.1.1 Algemeen ....................................................................................................8 4.1.2 Ontwerp ......................................................................................................8 4.1.3 Materialen...................................................................................................9 5.1 Onderhouds- en beheerkosten ......................................................................................10 5.2 Vervanging en verbetering (investeringen openbare verlichting) ..................................10 5.3 Energie- en netwerkkosten ............................................................................................10 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Bijlagen:
Scenario 1: Vervangen o.b.v. afschrijvingstermijn..........................................................11 Scenario 2: Volledig LED in 2028 ....................................................................................13 Scenario 3: Volledig LED in 2028 + Retrofit ....................................................................15 Financiën ........................................................................................................................17 Risicoparagraaf ...............................................................................................................19 Doelstellingen .................................................................................................................19
Bijlage 1 - Beleidsplan OVL 2019-2023 (vorige periode). Bijlage 2 - Begrotingswijziging 2025022
Leeswijzer Dit beleidsplan bestaat uit zes hoofdstukken en geeft antwoord op de volgende vragen: Hoofdstuk 1: Samenvatting In het eerste hoofdstuk wordt een samenvatting gegeven van het voor u liggende beleidsplan. Hoofdstuk 2: Inleiding Waarom verlichting in de buitenruimte? In hoofdstuk 2 wordt het doel en de doelstellingen (doelstelling en visie) van de openbare verlichting in de gemeente beschreven. Hoofdstuk 3: Huidige situatie Wat is er gerealiseerd en wat is de stand van zaken? Hoofdstuk 3 beschrijft de huidige situatie in kwantiteit en kwaliteit. Hoofdstuk 4: Onze uitgangspunten In hoofdstuk 5 zijn de uitgangspunten van het voorgestelde beleid uitgewerkt. Hoofdstuk 5: Kosten openbare verlichting Dit deel beschrijft de kosten van openbare verlichting. Er wordt inzicht gegeven in de kostenbepalende factoren in de gemeente. Hoofdstuk 6: Scenario’s In hoofdstuk 6 zijn drie scenario’s beschreven waarbij de gemeente mogelijke meerjarenplannen omschrijft en de impact hiervan op veiligheid, duurzaamheid, kostenefficiëntie en leefbaarheid. Bijlagen In de bijlagen vind u het oude beleidsplan en de begrotingswijziging.
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
1
1
Samenvatting Het Beleidsplan Openbare Verlichting 2025-2029 van de gemeente Waalwijk beschrijft hoe de openbare verlichting de komende jaren duurzaam, veilig en kostenefficiënt wordt ingericht en beheerd. De gemeente wil met dit plan haar verantwoordelijkheid als beheerder van de openbare verlichting zo goed mogelijk invullen.
1.1
Doelstelling, visie en onderhoudsstrategie In een doelstelling is aangegeven wat de gemeente wil betekenen voor haar inwoners en andere belanghebbenden op het gebied van openbare verlichting. De doelstelling maakt duidelijk waar de gemeente voor staat en waarin zij zich onderscheidt van andere gemeenten. De doelstelling van de gemeente Waalwijk is: Doelstelling gemeente Waalwijk: Het realiseren en in stand houden van een duurzame en betrouwbare openbare verlichting, waarbij de burger zich veilig voelt in het openbaar gebied. De visie bevat het langetermijnperspectief van de gemeente op het gebied van de openbare verlichting. Visie gemeente Waalwijk: Blijven investeren en meewerken aan de ontwikkeling en toepassing van een duurzame betrouwbare openbare verlichting, op tijdstippen dat het nodig is. Hierbij wordt de benodigde verlichtingskwaliteit gerealiseerd tegen economische en maatschappelijk verantwoorde kosten.
1.2
Scenario’s Dit beleidsplan beschrijft drie scenario’s om de verlichtingsinstallatie in stand te houden, ieder met een eigen ambitieniveau: Scenario 1 – Vervangen op basis van afschrijvingstermijn Dit scenario gaat uit van armatuurvervanging wanneer de technische levensduur van het armatuur is verstreken. Hoewel dit scenario kostenefficiënt is en kapitaalvernietiging voorkomt, gaat dit ten koste van de verduurzaming van het areaal. Scenario 2 – Volledig LED in 2028 Alle conventionele armaturen worden versneld vervangen. Dit resulteert in een snellere energiebesparing en een hogere kwaliteit van het areaal. Dit gaat gepaard met hogere investeringen en het vervroegd vervangen van armaturen. Scenario 3 – Volledig LED + Retrofit in 2028 De gemeente combineert snelle verduurzaming met kostenbeheersing door jonge PLarmaturen te voorzien van een retrofit LED-oplossing. Het toepassen van een retrofit oplossing betekent een energiebesparing van 50%, echter het dimmen van deze lampen in de late avond en nacht is veelal niet mogelijk, waardoor de energiebesparing per saldo maar ongeveer 20% is. De overige conventionele armaturen worden tot en met 2028 vervangen. Voor deze armaturen is er veelal geen retrofit oplossing beschikbaar. Hierbij word een balans gevonden tussen het verduurzamen van het areaal, verbetering van de kwaliteit en kostenefficiëntie.
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
2
2 2.1
Inleiding Doelstelling en visie Het doel van het beleidsplan openbare verlichting is gebaseerd op de visie dat in een ideale situatie de openbare verlichting optimaal bijdraagt aan de verkeersveiligheid en de sociale veiligheid. Het energieverbruik dient zo laag mogelijk te zijn en er wordt gestreefd naar duurzame oplossingen. Het doel van het vaststellen van beleid is om een kader te scheppen waarbinnen de openbare verlichting effectief, kostenefficiënt en milieubewust in stand wordt gehouden. Dit alles binnen de daarvoor geldende wettelijke bepalingen en richtlijnen. De doelstellingen voor de openbare verlichting zijn vertaald naar een doelstelling en visie: Doelstelling gemeente Waalwijk: Het realiseren en in stand houden van een duurzame en betrouwbare openbare verlichting, waarbij de burger zich veilig voelt in het openbaar gebied. Visie gemeente Waalwijk: Blijven investeren en meewerken aan de ontwikkeling en toepassing van een duurzame betrouwbare openbare verlichting, op tijdstippen dat het nodig is. Hierbij wordt de benodigde verlichtingskwaliteit gerealiseerd tegen economische en maatschappelijk verantwoorde kosten.
2.2
Doel van de openbare verlichting Verlichting zorgt ervoor dat wij in staat zijn bij duisternis de omgeving waar te nemen. Openbare verlichting moet zaken zichtbaar maken die voor een veilig en doelmatig gebruik van de openbare ruimte van belang zijn. Het doel van openbare verlichting is om optimaal bij te dragen aan de sociale veiligheid, de verkeersveiligheid en de kwaliteit van de openbare ruimte (leefbaarheid). Belangrijke randvoorwaarden daarbij zijn; een zo laag mogelijk energieverbruik, het toepassen van duurzame oplossingen en borging van een veilige en goed functionerende installatie. De gemeente is als eigenaar verantwoordelijk voor de verlichting van de openbare ruimten die in eigendom of in beheer zijn van de gemeente. Hierin is een hoofdtaak weggelegd. De gemeente kan in het kader van het Burgerlijk Wetboek aansprakelijk gesteld worden voor het niet naar behoren functioneren van de openbare verlichting. De openbare verlichting moet voldoen aan de wettelijke kaders die daarvoor zijn gesteld. Relevant zijn de Elektriciteitswet, de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet), installatieverantwoordelijkheid, Wet Informatie-uitwisseling Boven en Ondergrondse netten + Netwerken (WIBON), regelgeving met betrekking tot werken in vervuilde grond en Europese regelgeving aangaande te gebruiken producten.
Aanvullend op de wettelijke kaders zijn er nog richtlijnen en aanbevelingen die het merendeel van de gemeenten als uitgangspunt voor hun openbare verlichtingsbeleid hanteren, zoals het PolitieKeurmerk en richtlijnen voor donkertebescherming en lichtvervuiling. Nationaal zijn er afspraken gemaakt met betrekking tot energiebesparingsdoelstellingen (het Klimaatakkoord) die voornamelijk gevolgen hebben op het terugdringen van het energieverbruik van de openbare verlichting. Daarnaast heeft het Kabinet een duidelijke koers uitgezet: Alle openbare verlichting in Nederland moet uiterlijk in 2028 zijn vervangen door ledverlichting. Dit is vastgelegd in de Kabinetsaanpak Klimaatbeleid. https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2025/04/16/voortgang-motie-krogeren-thijssen-inzake-ledverlichting Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
3
In hoofdstuk 4 wordt verder ingegaan op wet- en regelgeving, richtlijnen, aanbevelingen en het PolitieKeurmerk. Openbare verlichting is het geheel aan masten, armaturen, lampen en kabels om openbaar toegankelijk gebied te verlichten. De gemeente is eigenaar van het bovengrondse gedeelte van de openbare verlichting. De netbeheerder Enexis is eigenaar van het grootste gedeelte van de ondergrondse infrastructuur. Tot het ondergrondse gedeelte behoren de (ondergrondse) kabels, de aansluiting en de systemen om verlichting in- en uit te schakelen. In onderstaande figuur is de samenhang tussen de onderdelen van een lichtobject weergegeven.
• • • •
Een lichtpunt bestaat uit vier onderdelen: Lichtbron (lamp/LED): zorgt voor de verlichting Armatuur: behuizing van de lichtbron Mast: houder van het armatuur Kabel: zorgt voor de aanvoer van elektriciteit
Sociale veiligheid Het gevoel van veiligheid ontstaat vooral als de openbare ruimte als overzichtelijk wordt ervaren. Dit houdt onder meer in dat men voetgangers op voldoende afstand kan herkennen en men hun intenties kan inschatten. Deze overzichtelijkheid ontbreekt als het zicht niet vrij is. Denk aan pilaren in een tunnel of donkere struiken. Er moet afstemming zijn tussen de openbare ruimte en de verlichting. Naast de verlichtingssterkte speelt gelijkmatigheid van het licht een belangrijke rol. Als er veel donkere plekken in een verder verlicht oppervlak zijn, kan dit als onveilig worden ervaren. De onderlinge mastafstand is bepalend voor de gelijkmatigheid van de verlichting. Verkeersveiligheid Goede openbare verlichting stelt weggebruikers in staat zich veilig te verplaatsen, waarbij medeweggebruikers, obstakels, oneffenheden van het wegdek en het verloop van de weg goed kunnen worden waargenomen. Ook hier is gelijkmatigheid van de verlichting weer van belang. Als deze sterk varieert, beïnvloedt dit negatief het waarnemingsvermogen van de weggebruiker door het aanpassingsvermogen van het oog. Naast gelijkmatigheid is het niveau van de verlichting een belangrijke variabele. Het verlichtingsniveau wordt aangepast aan de wegcategorie en de verkeerssituatie. Drukke doorgaande wegen verlangen een hoger verlichtingsniveau dan wegen die minder vaak gebruikt worden.
Daarnaast wordt het verlichtingsniveau vaak verhoogd bij conflictgebieden, denk aan kruispunten of voetgangersoversteekplaatsen. Goede verlichting kan een onoverzichtelijke situatie een stuk veiliger maken. Leefbaarheid Leefbaarheid heeft betrekking op herkenbaarheid, sfeer en/of het benadrukken van het bijzondere karakter van de openbare ruimte. Dit wordt bevorderd als gebruikers van de ruimte zich prettig voelen en de behoefte ervaren om in de ruimte te zijn. Het bijzondere karakter van de openbare ruimte kan zowel in donkere als in lichte momenten met behulp van de verlichtingsmaterialen tot uitdrukking worden gebracht. Denk aan het plaatsen van klassieke masten in een historische omgeving of aan plaatsing van modern vormgegeven verlichting op een recent ontwikkeld plein. Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
4
Functionele verlichting beïnvloedt de leefbaarheid; negatief als de installatie niet functioneert (niet brandend, scheef en/of beschadigd) en positief als het onderhoud netjes wordt bijgehouden. Verlichting kan sfeer verhogend werken door middel van een weloverwogen lichtkleur. Het aanlichten van gebouwen en het gebruik van bijzondere verlichting zal de kwaliteit en de leefbaarheid van de openbare ruimte verbeteren.
Doel van de openbare verlichting Sociale veiligheid
Veilig gevoel
Verkeersveiligheid Vlotte en veilige afwikkeling van het verkeer Lage risicoaansprakelijkheid
Kwaliteit van de openbare verlichting
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
5
Leefbaarheid Identiteit & sfeer Oriëntatie & informatie Structuur & samenhang
3
Huidige situatie Het OVL-areaal binnen de gemeente Waalwijk is als volgt samengesteld (peildatum december 2024): 13.351 masten/dragers 13.717 armaturen Genoemde aantallen betreffen de verlichtingsobjecten in het beheer van de gemeente en zijn een momentopname. Lichtmasten en armaturen Vanuit het areaalbestand is een selectie gemaakt met de leeftijdsopbouw van masten en armaturen. In onderstaande grafieken is de leeftijdsopbouw van masten en armaturen weergegeven.
De totale vervangingswaarde van het areaal lichtmasten is ongeveer € 17.125.000 voor de levering, arbeid en de kosten voor het losnemen en de heraansluiting van de openbare verlichtingsaansluiting. Het aantal lichtmasten dat ouder is dan 40 jaar, de doorgaans gebruikelijke vervangingsleeftijd, is 2.710 stuks. De vervangingswaarde hiervan is ongeveer € 250.000. Door het toepassen van periodieke stabiliteitsmetingen en op basis van deze inspectie te vervangen, zal hiervan ongeveer 10% daadwerkelijk aan vervanging toe zijn. Het areaal bestaat voor 60% uit LED-armaturen, 6% armaturen met een retrofit LED-lamp en 34% armaturen met een conventionele lamp. De vervangingswaarde van het areaal armaturen is ongeveer € 6.400.000 (levering en arbeid). De vervangingswaarde van de armaturen met conventionele lampen is ongeveer € 2.200.000. Brandroosters en verbruik Hoewel nieuwe (LED) verlichting standaard met een dimregime wordt geplaatst, brandt het overgrote deel van de oudere, conventionele verlichting ongedimd op een nachtrooster (vanaf het moment van inschakelen in de avond tot het moment van uitschakelen in de ochtend). De helft van de verlichting is voorzien van een dimregime, waarbij de verlichting tussen 23:00u en 06:00u wordt gedimd naar 50% of 70%. Met deze dimregimes wordt tussen 14% en 34% op energieverbruik bespaard.
Een klein gedeelte van de verlichting brandt volgens een avond/ochtend-rooster (3,1%), waarbij de verlichting tussen 23:00u en 06:00u geheel uit is. Dit brandrooster bespaart 30% op energieverbruik in vergelijking met het nachtrooster. In verband met de voorkeuren van de netwerkbeheerder zal in de toekomst deze schakeling komen te vervallen.
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
6
Categorie
Gemiddeld vermogen
%Areaal (aantal)
LED
25 Watt
65%
837.000
51%
34 Watt
29%
576.500
35%
80 Watt
5%
215.500
13%
laag vermogen (PL/TL) hoog vermogen (SOX/SON/CDM/CDO) Totaal
Energieverbruik
%Areaal (verbruik)
1.629.000
Het berekende jaarverbruik van de openbare verlichtingsinstallatie is 1.629.000 kWh. Bijna de helft van deze energie wordt verbruikt door de veelal ongedimde conventionele verlichting, voornamelijk de PL- en TL-verlichting. Waarbij de jongste PL armaturen al wel voorzien zijn van een Dynadimmer 3A.
Wanneer het volledige areaal voorzien is van LED verlichting zal het energieverbruik dalen van 1.629 MWh naar ongeveer 1.173 MWh, een reductie van 28%. Kijkend naar de afspraken in het klimaatakkoord: Verbruik in 2013 was 2700 MWh. Hiermee komen we op een besparing van minimaal 57%. De doelstelling wordt hiermee dus ruimschoots behaald.
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
7
4 4.1
Onze uitgangspunten Wat zijn de uitgangspunten? Tijdens een evaluatie zijn het oude beleid en de huidige ambities, visie en keuzes in een basisbeleid geformuleerd. Het basisbeleid betekent voortzetting van de huidige uitgangspunten en toevoegingen van actuele inzichten, en kent de volgende hoofduitgangspunten.
4.1.1
Algemeen De openbare verlichting wordt in overeenstemming met de Nederlandse richtlijn (NPR 13201:2017) geplaatst; De gemeente wil in bepaalde gebieden de duisternis bevorderen. In het buitengebied wordt terughoudend met verlichting omgegaan en geldt het principe “Niet verlichten, tenzij…”. Bij het aanbrengen van openbare verlichting wordt rekening gehouden met de richtlijn Lichthinder van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV), om overlast voor de omgeving te beperken; De gemeente volgt de richtlijnen NEN1010 en NEN3140 voor de elektrische veiligheid bij aanleg en instandhouding van haar areaal, voor het deel van de installatie waarvoor zij verantwoordelijk is; De aanleg en onderhoud van het aanlichten van panden en/of objecten is in principe niet in het beheer van openbare verlichting opgenomen. Op dit moment bestaat nog onduidelijkheid over de invulling van het beheer van de ‘Wet Blue Route’ (zie ook 6.4 Risicoparagraaf). Het beheer van sportveldverlichting valt niet onder de openbare verlichting; De gemeente verlicht in principe geen particulier terrein; Openbaar gebied met een recreatief karakter zoals recreatieve wandelpaden en speeltuinen worden niet verlicht.
In parken worden slechts hoofdroutes verlicht; Op fietsroutes wordt bij vervanging van de verlichting dynamische verlichting toegepast om de veiligheid van de fietser te kunnen garanderen en tegelijkertijd het gemiddelde lichtniveau en energieverbruik zo laag mogelijk te houden; In strijdige situaties prevaleert de veiligheid en het algemeen belang.
4.1.2
Ontwerp Het gemeentelijk verkeersstructuurplan en de functie van de weg (verkeer of verblijf), is leidend voor het soort openbare verlichting en de toegepaste materialen; Voor de afweging om te verlichten en met welk lichtniveau, en als vanwege de verkeersen/of sociale veiligheid toch verlichting noodzakelijk is, worden de determineertabellen uit de richtlijn NPR-13201 gehanteerd; De gemeente overweegt verlichting in het buitengebied alleen op die locaties waar dit voor de verkeersveiligheid nodig is, waar de eigen voertuigverlichting en andere mogelijkheden (zoals inrichting van de weg en markering) niet voldoende verkeersveiligheid bieden. Deze verlichting vormt dan een uitzondering, zoals bij kruisingen, zijwegen, inritten en onoverzichtelijke bochten en zal een oriënterend karakter hebben; Bij de vervanging van de bestaande masten streeft de gemeente er zo veel mogelijk naar dat de bestaande locatie wordt hergebruikt, om hogere kosten te voorkomen. Als de openbare ruimte integraal wordt aangepast, kan herverdeling van masten wel plaatsvinden; Afwijkingen op de ontwerprichtlijnen worden uitsluitend in overleg en na goedkeuring van de beheerder/beleidsmedewerker openbare verlichting uitgevoerd.
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
8
4.1.3
Materialen Bij vervanging naar LED-armaturen past de gemeente statisch dimmen toe. In woonwijken wordt dimregime 4A toegepast, in overige situaties wordt dimregime 3A toegepast. Dimregime 4A Tijd: Verlichtingsniveau: AAN – 20:00 100% 20:00 – 00:00 70% 00:00 – 05:00 50% 05:00 – 06:00 70% 06:00 – UIT 100%
Dimregime 3A Tijd: Verlichtingsniveau: AAN – 22:00 100% 22:00 – 00:00 70% 00:00 – 05:00 50% 05:00 – 06:00 70% 06:00 – UIT 100%
De gemeente wil in de toekomst toe naar een situatie waarin een groter deel van de verlichting beschikt over connectiviteit en dynamisch dimmen. Daarbij kan per situatie worden beoordeeld welk dimregime het meest geschikt is voor deze specifieke situatie. Nieuw te plaatsen armaturen worden, bij een lichtpunthoogte van 6 meter of hoger, standaard voorzien van Zhaga. Zhaga is een universele en standaard aansluiting voor eventuele externe toepassingen aan LED armaturen. Nieuw toe te passen producten (lichtmasten en armaturen) voldoen aan het landelijk criterium voor duurzaam inkopen en zijn voorzien van een CE-keurmerk; De gemeente hanteert bij nieuw te plaatsen verlichting zo veel mogelijk het gemeentelijke verkeersstructuurplan (VSP). Op het moment van schrijven wordt dit plan herzien; De gemeente Waalwijk hanteert standaard lichtkleuren, op basis van de locatie: o Woonwijken: 2700K; o Wijkontsluitingswegen: 3000K; o Industriegebieden: 4000K in verband met cameratoezicht; o In buitengebieden kan de gemeente ervoor kiezen een warmere lichtkleur toe te passen in verband met flora en fauna: 2200K
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
9
5
Kosten openbare verlichting Een goed inzicht in de kostenposten van de openbare verlichtingsinstallatie is voor het vaststellen en uitvoeren van beleid van groot belang. In dit deel wordt aandacht besteed aan de kosten voor het in stand houden van de kwaliteit van de openbare verlichting. De kosten voor de openbare verlichting zijn grofweg te verdelen in de volgende groepen: Onderhouds- en beheerkosten; Investeringen voor vervanging en verbetering; Energie- en netwerkkosten.
5.1
Onderhouds- en beheerkosten Een onderhouds- en beheerplan zal na de vaststelling van dit beleidsplan aan het college aangeboden worden.
5.2
Vervanging en verbetering (investeringen openbare verlichting) Dit betreft de kosten voor vervanging van technisch afgeschreven materialen. Op basis van de economische levensduur van materialen en een gemiddeld tarief per lichtobject (inclusief arbeid) kan de jaarlijkse noodzakelijke vervanging worden bepaald. Er is met de volgende uitgangspunten rekening gehouden: Op het moment dat een armatuur technisch is afgeschreven wordt deze vervangen voor een energiezuinig LED-armatuur voorzien van (statische) dimfunctionaliteit; De financiële afschrijftermijn voor masten van staal is gesteld op 40 jaar en voor aluminium masten op 25 jaar; De afschrijvingstermijn voor led-armaturen is gesteld op 20 jaar; In de kosten zijn leveringen en handelingen inbegrepen; De netwerkkosten (Enexis) voor het losnemen en de heraansluiting van een lichtmast zijn inbegrepen; In de vervangingskosten is 8% voorbereiding, administratie en toezicht (V.A.T.) inbegrepen.
5.3
Energie- en netwerkkosten Dit betreft de vaste kosten voor het ondergrondse netwerk en de energie die de openbare verlichtingsinstallatie verbruikt. De energiekosten die hier zijn opgenomen geldt voor de gehele installatie, inclusief energiebelasting, en wordt afgerekend op basis van verbruik. Het netwerk is eigendom van het netwerkbedrijf Enexis. Per aansluiting betaalt de gemeente een vaste vergoeding voor instandhouding van het netwerk.
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
10
6 6.1
Welke scenariokeuze heeft de gemeente? Scenario 1: Vervangen o.b.v. afschrijvingstermijn Lichtmasten Van 2710 lichtmasten is de afschrijvingstermijn in 2025 verstreken. Naar verwachting zal ongeveer 10% van deze lichtmasten worden afgekeurd wanneer de stabiliteit wordt beproeft. In het scenario wordt uitgegaan van een zelfde uitvalspercentage voor de masten waarvan de levensduur gedurende de beleidsperiode word overschreden. Scenario 1 Aantal masten achterstand Aantal masten obv leeftijd Totaal aantal masten Totale uitval n.a.v. metingen Investering masten
€
2025 678 59 737 74 66.800
€
2026 678 127 805 80 71.900
€
2027 678 92 770 77 70.500
€
2028 676 245 923 92 81.600
2029 -
€
74 74 7 5.500
Armaturen Armaturen waarvan de afschrijvingstermijn al is verstreken worden vanwege de omvang en benodigde investering (984 stuks) in de periode 2025 tot en met 2028 vervangen, gemiddeld 246 stuks per jaar. De overige armaturen worden op basis van leeftijd (afschrijvingstermijn) vervangen. Scenario 1 Aantal armaturen achterstand Aantal conventionele armaturen Aantal retrofit LED armaturen Aantal LED armaturen Totaal aantal armaturen Investering armaturen
€
2025 246 33 1 280 130.000
€
2026 246 101 13 360 167.000
€
2027 246 131 56 433 201.000
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
11
€
2028 246 58 1 305 142.000
2029
€
274 14 19 307 143.000
Effect op doelstellingen In onderstaande overzicht zijn de effecten van het scenario op de doelstellingen weergegeven.
Toelichting op deze score: Veilig: De huidige situatie wordt structureel verbeterd. Lichtmasten en armaturen worden planmatig vervangen en onderhouden, en hiervoor wordt voldoende budget beschikbaar gesteld. Lichtmasten waarvan de afschrijvingstermijn is bereikt worden beproefd op stabiliteit en zodoende verantwoord in stand gehouden. Afgekeurde lichtmasten worden vervangen. Armaturen waarvan de afschrijvingstermijn is overschreden worden binnen 4 jaar vervangen. Met planmatige instandhouding wordt voldaan aan alle relevante normen en richtlijnen. Het risico op schade en uitval wordt beperkt, hetgeen een positieve invloed heeft op de verkeersveiligheid en sociale veiligheid, maar omdat het tempo van de armatuurvervangingen iets lager ligt dan bij scenario 2 zal het aantal storingen iets minder snel verminderen, en is de score op “veiligheid” iets lager dan de score van scenario 2. Duurzaam: Dimbare LED-verlichting wordt toegepast en armaturen worden op basis van afschrijvingstermijn vervangen. Er vindt geen kapitaalvernietiging plaats door vervroegde vervanging. Het tempo van armatuurvervanging bepaalt ook het tempo waarmee op energieverbruik wordt bespaard. Vanwege de leeftijdsopbouw van het armaturenareaal wordt de maximale besparing pas in 2042 bereikt, hetgeen de score beperkt.
Kosten efficiënt: Het aantal storingen neemt af, omdat de uitval van LED-lichtbronnen minder is dan bij conventionele lichtbronnen. Omdat het tempo van de armatuurvervangingen lager ligt (vervanging o.b.v. afschrijvingstermijn) zal het aantal storingen langzamer dan bij scenario 2 verminderen. De onderhoudskosten nemen uiteindelijk fors af, met name omdat LED-verlichting geen groepsremplace kent zoals bij conventionele lichtbronnen gebruikelijk is. De energiekosten nemen in hetzelfde tempo af, (dimbare) LED-verlichting verbruikt aanzienlijk minder energie dan conventionele verlichting. Om de vervanging te realiseren wordt geïnvesteerd volgens een beheersbaar ritme van planmatige efficiënte voorbereiding en uitvoering, én hierdoor kan gebruik gemaakt worden van de jaarlijkse verbetering (prijs, kwaliteit, efficiëntie) van toe te passen materialen. De armaturen worden op basis van afschrijvingstermijn vervangen, er vindt geen kapitaalvernietiging plaats. Kwaliteit: De algemene verlichtingskwaliteit, de kwaliteit van de technische installatie en de beeldkwaliteit van de openbare ruimte gaat erop vooruit door het planmatig uitvoeren van onderhoud en vervanging. Achterstand in mast- en armatuurvervanging wordt in de periode 2025 tot en met 2028 ingelopen.
De inwoner ervaart verbetering van leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte, maar in een iets lager tempo dan bij scenario 2. LET OP: Sinds 2023 geldt er een Europees productieverbod op PL- en TL-lampen. Waarschijnlijk zal er in 2027 een verbod ingaan voor de overige conventionele verlichting. Dit betekent dat de beschikbaarheid van lampen snel af zal gaan nemen, waardoor versnelde ombouw naar led noodzakelijk wordt. Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
12
6.2
Scenario 2: Volledig LED in 2028 Lichtmasten Van 2710 lichtmasten is de afschrijvingstermijn in 2025 verstreken. Naar verwachting zal ongeveer 10% van deze lichtmasten worden afgekeurd wanneer de stabiliteit wordt beproeft. In het scenario wordt uitgegaan van een zelfde uitvalspercentage voor de masten waarvan de levensduur gedurende de beleidsperiode word overschreden. Scenario 2 Aantal masten achterstand Aantal masten obv leeftijd Totaal aantal masten Totale uitval n.a.v. metingen Investering masten
€
2025 678 59 737 74 66.800
€
2026 678 127 805 80 71.900
€
2027 678 92 770 77 70.500
€
2028 676 245 923 92 81.600
2029 -
€
74 74 7 5.500
Armaturen Alle conventionele armaturen worden in de periode 2025 tot en met 2028 vervangen, zodat vanaf 2029 het volledige areaal voorzien is van energiezuinige LED verlichting. De overige armaturen worden op basis van leeftijd (afschrijvingstermijn) vervangen. Dit betreft LEDarmaturen en retrofit armaturen. In de aankomende periode 2025 tot en met 2028 worden gemiddeld 1213 armaturen per jaar vervangen (raming € 571.000 per jaar). Scenario 2 Aantal conventionele armaturen Aantal retrofit LED armaturen Aantal LED armaturen Totaal aantal armaturen Investering armaturen
€
2025 1.165 1 1.166 541.000
€
2026 1.233 13 1.246 578.000
€
2027 1.263 56 1.319 612.000
€
2028 1.190 1 1.191 553.000
2029 -
€
14 19 33 15.000
In 2030 is het volledige areaal van energiezuinige ledverlichting voorzien en wordt de maximale besparing op exploitatiekosten bereikt. In dit scenario worden ruim 3.000 armaturen vervroegd vervangen.
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
13
Effect op doelstellingen In onderstaande overzicht zijn de effecten van het scenario op de doelstellingen weergegeven.
Toelichting op deze score: Veilig: De huidige situatie wordt structureel verbeterd. Lichtmasten en armaturen worden planmatig vervangen en onderhouden, en hiervoor wordt voldoende budget beschikbaar gesteld. Lichtmasten waarvan de afschrijvingstermijn is overschreden worden beproefd op stabiliteit en zodoende verantwoord in stand gehouden. Afgekeurde lichtmasten worden vervangen. Armaturen waarvan de afschrijvingstermijn is overschreden worden binnen 4 jaar vervangen. Met planmatige instandhouding wordt voldaan aan alle relevante normen en richtlijnen. Het risico op schade en uitval wordt beperkt, hetgeen een positieve invloed heeft op de verkeersveiligheid en sociale veiligheid. Omdat het tempo van de armatuurvervangingen hoger ligt dan bij scenario 1 zal het aantal storingen sneller verminderen, en is de score op “veiligheid” iets hoger dan de score van scenario 1. Duurzaam: Dimbare LED-verlichting wordt toegepast en armaturen worden versneld vervangen om in 2028 de maximale besparing op energieverbruik te realiseren. Transport en vervoer van monteurs vanwege storingen zal iets sneller afnemen dan bij scenario 1. Deze positieve invloeden op de score worden (deels) tenietgedaan omdat een deel van het areaal vervroegd wordt vervangen, hetgeen de score op duurzaamheid beperkt. De score is daarom gelijk aan de score van scenario 1.
Kosten efficiënt: Het aantal storingen neemt af, omdat de uitval van LED-lichtbronnen minder is dan bij conventionele lichtbronnen. Omdat het tempo van de armatuurvervangingen hoger ligt (vervanging conventionele armaturen uiterlijk in 2028, ongeacht de leeftijd) zal het aantal storingen sneller dan bij scenario 1 verminderen. De onderhoudskosten nemen uiteindelijk fors af, met name omdat LED-verlichting geen groepsremplace kent zoals bij conventionele lichtbronnen gebruikelijk is. De energiekosten nemen in hetzelfde tempo af, (dimbare) LED-verlichting verbruikt aanzienlijk minder energie dan conventionele verlichting. Een deel van de armaturen wordt vervangen vóór het verstrijken van de technische levensduur. We stellen dit uit tot het einde van de beleidsperiode, waardoor de armaturen zo lang als mogelijk mee kunnen gaan. Vanwege deze kapitaalvernietiging wordt de score iets beperkt, en is de score iets lager dan bij scenario 1. Kwaliteit: De algemene verlichtingskwaliteit, de kwaliteit van de technische installatie en de beeldkwaliteit van de openbare ruimte gaat erop vooruit door het planmatig uitvoeren van onderhoud en vervanging. Achterstand in mast- en armatuurvervanging wordt in de komende periode 2025 tot en met 2028 ingelopen.
De inwoner ervaart verbetering van leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte, in een iets hoger tempo dan bij scenario 1 en daarom is de score iets hoger dan bij scenario 1.
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
14
6.3
Scenario 3: Volledig LED in 2028 + Retrofit Lichtmasten Van 2710 lichtmasten is de afschrijvingstermijn in 2025 verstreken. Naar verwachting zal ongeveer 10% van deze lichtmasten worden afgekeurd wanneer de stabiliteit wordt beproeft. In het scenario wordt uitgegaan van een zelfde uitvalspercentage voor de masten waarvan de levensduur gedurende de beleidsperiode word overschreden. Scenario 3 Aantal masten achterstand Aantal masten obv leeftijd Totaal aantal masten Totale uitval n.a.v. metingen Investering masten
€
2025 678 59 737 74 66.800
€
2026 678 127 805 80 71.900
€
2027 678 92 770 77 70.500
€
2028 676 245 923 92 81.600
2029 -
€
74 74 7 5.500
Armaturen Alle conventionele armaturen worden in de periode 2025 tot en met 2029 vervangen voor een LED variant. Dit kan het vervangen voor een LED-armatuur zijn of het vervangen van de conventionele lamp voor een retrofit-LED variant. Wegens de uitfasering van de PL-verlichting (zie 6.5 Risicoparagraaf) is het noodzakelijk deze armaturen op een proactieve wijze uit te faseren uit het areaal. In dit scenario wordt er voor gekozen PL armaturen van 14 jaar of jonger de conventionele lamp te vervangen voor een LED retrofit oplossing. Het toepassen van een retrofit oplossing betekent een energiebesparing van 50%, echter het dimmen van deze lampen in de late avond en nacht is veelal niet mogelijk, waardoor de energiebesparing per saldo maar ongeveer 20% is. Overige conventionele armaturen worden uiterlijk in 2028 vervangen voor een LED-armatuur, omdat hier veelal geen retrofit oplossingen voor beschikbaar zijn. De overige armaturen worden op basis van leeftijd (afschrijvingstermijn) vervangen. Dit betreft LEDarmaturen en retrofit armaturen. In de aankomende periode 2025 tot en met 2028 worden gemiddeld 932 armaturen per jaar vervangen (raming € 419.760 per jaar). In deze jaren wordt gemiddeld 13.750 geïnvesteerd in het ombouwen van PL-armaturen.
Scenario 3 Aantal conventionele armaturen Aantal retrofit LED armaturen Aantal LED armaturen Ombouw naar retrofit Kosten retrofit Totaal aantal armaturen Investering armaturen
€ €
2025 884 1 472 25.252 885 436.252
€ €
2026 951 13 309 16.532 964 448.000
€ €
2027 983 56 1 54 1.039 482.000
€ €
2028 910 1 248 13.268 911 423.000
2029 14 19 € €
33 15.000
In 2029 is het volledige areaal van voorzien van een variant van LED verlichting. Dit betreft LEDarmaturen én retrofit oplossingen.
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
15
Effect op doelstellingen In onderstaande overzicht zijn de effecten van het scenario op de doelstellingen weergegeven.
Toelichting op deze score: Veilig: De huidige situatie wordt structureel verbeterd. Lichtmasten en armaturen worden planmatig vervangen en onderhouden, en hiervoor wordt voldoende budget beschikbaar gesteld. Lichtmasten waarvan de afschrijvingstermijn is overschreden worden beproefd op stabiliteit en zodoende verantwoord in stand gehouden. Afgekeurde lichtmasten worden vervangen. Armaturen waarvan de afschrijvingstermijn is overschreden worden binnen 4 jaar vervangen. Met planmatige instandhouding wordt voldaan aan alle relevante normen en richtlijnen. Het risico op schade en uitval wordt beperkt, hetgeen een positieve invloed heeft op de verkeersveiligheid en sociale veiligheid. Omdat het tempo van de armatuurvervangingen hoger ligt dan bij scenario 1 zal het aantal storingen sneller verminderen, en is de score op “veiligheid” iets hoger dan de score van scenario 1. Retrofit oplossingen zijn in hogere mate storingsgevoelig ten opzichte van LED-armaturen. Veiligheid is daarmee (beperkt) lager dan in scenario 2. Duurzaam: Dimbare LED-verlichting wordt toegepast en armaturen worden versneld vervangen om in 2028 de maximale besparing op energieverbruik te realiseren. Transport en vervoer van monteurs vanwege storingen zal iets sneller afnemen dan bij scenario 1.
Deze positieve invloeden op de score worden (deels) tenietgedaan omdat een deel van het areaal vervroegd wordt vervangen, hetgeen de score op duurzaamheid beperkt. De score is daarom gelijk aan de score van scenario 1. De score op duurzaamheid is gelijk aan deze van scenario 2. In dit scenario worden PL-armaturen waarvan de technische levensduur nog niet is verstreken vervangen voor een retrofit-oplossing om kwalitatief goede armaturen te behouden en niet vroegtijdig te vervangen. Tegelijkertijd wordt met het gebruik van een retrofit oplossing een energiebesparing gerealiseerd, hoewel in mindere mate dan scenario 2. Kosten efficiënt: Het aantal storingen neemt af, omdat de uitval van LED-lichtbronnen minder is dan bij conventionele lichtbronnen. Omdat het tempo van de armatuurvervangingen hoger ligt zal het aantal storingen sneller dan bij scenario 1 verminderen. De energiekosten nemen in hetzelfde tempo af, (dimbare) LED-verlichting verbruikt aanzienlijk minder energie dan conventionele verlichting. Een deel van de armaturen wordt vervangen vóór het verstrijken van de technische levensduur. Vanwege deze kapitaalvernietiging wordt de score iets beperkt, en is de score iets lager dan bij scenario 1. Deze score is echter hoger dan bij scenario 2 omdat een gedeelte van de armaturen behouden wordt door het toepassen van een retrofit LEDoplossing.
Het ombouwen naar een retrofit lamp is iets duurder dan bij een reguliere lampvervanging, omdat het voorschakelapparaat losgenomen en verwijderd moet worden. Kwaliteit: De algemene verlichtingskwaliteit, de kwaliteit van de technische installatie en de beeldkwaliteit van de openbare ruimte gaat erop vooruit door het planmatig uitvoeren van onderhoud en vervanging. Achterstand in mast- en armatuurvervanging wordt in de Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
16
komende periode 2025 tot en met 2028 ingelopen. De inwoner ervaart verbetering van leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte, in een iets hoger tempo dan bij scenario 1 en daarom is de score iets hoger dan bij scenario 1. De verbetering van de kwaliteit is vergelijkbaar met deze van scenario 2. Scenario 2 past het beste bij de doelstelling en visie van de gemeente Waalwijk. Het realiseren en in stand houden van duurzame en betrouwbare openbare verlichting. Het vervangen van alle conventionele armaturen levert ook meteen de grootste energiebesparing op, doordat alle nieuwe armaturen straks uitgerust kunnen worden met een dimregime. Retrofit lampen, zoals voorgeschreven in scenario 3, zijn niet dimbaar en hebben een levensduur van ongeveer 7 jaar.
6.4
Financiën Voor de te verwachten energiekosten is gerekend met 2023: € 0,30 (piek) en € 0,25 (dal). Er is rekening gehouden met de actuele netbeheerkosten van Enexis op moment van schrijven (2024). Voor de volledigheid is zijn de totale kosten, incl. exploitatie en energie, opgenomen in onderstaande tabellen. In dit beleidsplan wordt alleen verzocht om de financiële middelen die onder “Totaal investeringen” staan beschikbaar te stellen. Scenario 1: Vervangen o.b.v. afschrijvingstermijn Scenario 1 Totaal Investeringen Aantal masten achterstand Aantal masten obv leeftijd Totaal aantal masten Totale uitval n.a.v. metingen Investering masten Aantal armaturen achterstand Aantal conventionele armaturen Aantal retrofit LED armaturen Aantal LED armaturen Totaal aantal armaturen Investering armaturen
€
€
2025 196.800 678 59 737 74 66.800 246 33 1 280 130.000
Exploitatiekosten Beheer- en Onderhoudskosten Beheerkosten Storingen en schade Incidentele werkopdrachten Periodiek schilderen Reinigen masten en armaturen Overige kosten Instandhouding IV-schap Inspecties Stabiliteitsmetingen Onderhoud Wet Blue Energie- en netbeheerkosten Energiekosten Energiebelasting Netbeheerkosten Enexis
€ € € € € € € € € € € € € € € €
755.000 177.000 40.000 75.000 8.000 49.000 5.000 17.500 5.000 5.000 7.500 45.000 560.500 352.500 67.000 141.000
Energiebesparing t.o.v. 2013
€
40%
€
2026 238.900 678 127 805 80 71.900 246 101 13 360 167.000
€ € € € € € € € € € € € € € € €
748.000 177.000 40.000 75.000 8.000 49.000 5.000 17.500 5.000 5.000 7.500 45.000 553.500 346.500 66.000 141.000
€
€
€
2027 271.500 678 92 770 77 70.500 246 131 56 433 201.000
€ € € € € € € € € € € € € € € €
739.000 176.500 40.000 75.000 7.500 49.000 5.000 17.500 5.000 5.000 7.500 45.000 545.000 339.500 64.500 141.000
€
€
41%
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
17
42%
€
2028 223.600 676 245 923 92 81.600 246 58 1 305 142.000
€ € € € € € € € € € € € € € € €
729.500 176.500 40.000 75.000 7.500 49.000 5.000 17.500 5.000 5.000 7.500 45.000 535.500 331.500 63.000 141.000
€
€
43%
€
2029 148.500 74 74 7 5.500 274 14 19 307 143.000
€ € € € € € € € € € € € € € € €
721.500 176.000 40.000 75.000 7.000 49.000 5.000 17.500 5.000 5.000 7.500 45.000 528.000 325.000 62.000 141.000
€
€
44%
Scenario 2: Volledig LED in 2028 Scenario 2 Totaal Investeringen Aantal masten achterstand Aantal masten obv leeftijd Totaal aantal masten Totale uitval n.a.v. metingen Investering masten Aantal conventionele armaturen Aantal retrofit LED armaturen Aantal LED armaturen Totaal aantal armaturen Investering armaturen
€
€
2025 607.800 678 59 737 74 66.800 1.165 1 1.166 541.000
Exploitatiekosten Beheer- en Onderhoudskosten Beheerkosten Storingen en schade Incidentele werkopdrachten Periodiek schilderen Reinigen masten en armaturen Overige kosten Instandhouding IV-schap Inspecties Stabiliteitsmetingen Onderhoud Wet Blue Energie- en netbeheerkosten Energiekosten Energiebelasting Netbeheerkosten Enexis
€ € € € € € € € € € € € € € € €
800.000 177.000 40.000 75.000 8.000 49.000 5.000 62.500 5.000 5.000 7.500 45.000 560.500 352.500 67.000 141.000
€
Energiebesparing t.o.v. 2013
€
2026 649.900 678 127 805 80 71.900 1.233 13 1.246 578.000
€ € € € € € € € € € € € € € € €
770.500 176.500 40.000 75.000 7.500 49.000 5.000 62.500 5.000 5.000 7.500 45.000 531.500 328.000 62.500 141.000
€
€
40%
€
2027 682.500 678 92 770 77 70.500 1.263 56 1.319 612.000
€ € € € € € € € € € € € € € € €
738.500 175.000 40.000 74.500 6.500 49.000 5.000 62.500 5.000 5.000 7.500 45.000 501.000 302.500 57.500 141.000
€
€
44%
€
2028 634.600 676 245 923 92 81.600 1.190 1 1.191 553.000
€ € € € € € € € € € € € € € € €
706.500 174.000 40.000 74.500 5.500 49.000 5.000 62.500 5.000 5.000 7.500 45.000 470.000 276.000 53.000 141.000
€
€
48%
€
2029 20.500 74 74 7 5.500 14 19 33 15.000
€ € € € € € € € € € € € € € € €
676.500 173.500 40.000 74.500 5.000 49.000 5.000 62.500 5.000 5.000 7.500 45.000 440.500 251.000 48.500 141.000
€
€
53%
57%
Scenario 3: Volledig LED in 2028 + Retrofit Scenario 3 Totaal Investeringen Aantal masten achterstand Aantal masten obv leeftijd Totaal aantal masten Totale uitval n.a.v. metingen Investering masten Aantal conventionele armaturen Aantal retrofit LED armaturen Aantal LED armaturen Ombouw naar retrofit Kosten retrofit Totaal aantal armaturen Investering armaturen
€
€
2025 503.052 678 59 737 74 66.800 884 1 472 25.252 885 436.252
Exploitatiekosten Beheer- en Onderhoudskosten Beheerkosten Storingen en schade Incidentele werkopdrachten Periodiek schilderen Reinigen masten en armaturen Overige kosten Instandhouding IV-schap Inspecties Stabiliteitsmetingen Onderhoud Wet Blue Energie- en netbeheerkosten Energiekosten Energiebelasting Netbeheerkosten Enexis
€ € € € € € € € € € € € € € € €
800.000 177.000 40.000 75.000 8.000 49.000 5.000 62.500 5.000 5.000 7.500 45.000 560.500 352.500 67.000 141.000
Energiebesparing t.o.v. 2013
€
€
40%
€
2026 519.900 678 127 805 80 71.900 951 13 309 16.532 964 448.000
€ € € € € € € € € € € € € € € €
777.500 176.500 40.000 75.000 7.500 49.000 5.000 62.500 5.000 5.000 7.500 45.000 538.500 334.000 63.500 141.000
€
€
€
€
2027 552.500 678 92 770 77 70.500 983 56 1 54 1.039 482.000
€ € € € € € € € € € € € € € € €
753.500 176.000 40.000 75.000 7.000 49.000 5.000 62.500 5.000 5.000 7.500 45.000 515.000 314.000 60.000 141.000
€
€
€
43%
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
18
46%
€
2028 504.600 676 245 923 92 81.600 910 1 248 13.268 911 423.000
€ € € € € € € € € € € € € € € €
727.500 174.500 40.000 74.500 6.000 49.000 5.000 62.500 5.000 5.000 7.500 45.000 490.500 293.500 56.000 141.000
€
€
€
50%
€
2029 20.500 74 74 7 5.500 14 19 33 15.000
€ € € € € € € € € € € € € € € €
704.500 174.000 40.000 74.500 5.500 49.000 5.000 62.500 5.000 5.000 7.500 45.000 468.000 274.500 52.500 141.000
€
€
€
53%
6.5
Risicoparagraaf Schaarste Ten tijde van het opstellen van dit beleidsplan zijn de prijzen voor energie en grondstoffen (mede vanwege schaarste op de markt) sterk gestegen en kunnen deze, met name van metaal, flink fluctueren. Dit heeft effect op diverse facetten van de exploitatie van Openbare Verlichting: De energiekosten zijn in een paar jaar tijd meer dan verdubbeld; De tarieven van de onderhoudsaannemer voor inzet van personeel en materieel zijn fors gestegen ten opzichte van het begin van de vorige beleidsperiode; De kosten voor aanschaf van materialen stijgen en de beschikbaarheid is fors afgenomen. Met name stalen lichtmasten zijn fors duurder geworden en levertijden lopen op; De kosten van netbeheerder Enexis voor het in stand houden van het voedingsnet zijn in 2025 met ongeveer 30% verhoogd ten opzichte van 2024; Aanpassing, uitbreiding en herstel van kabelstoringen in het Enexis voedingsnet kent langere doorlooptijden vanwege beperkte beschikbaarheid van koperkabel, gekwalificeerd personeel en specialistisch materieel. Omdat er geen duidelijkheid bestaat over het tijdelijke of blijvende karakter van deze prijsstijgingen en de effecten hiervan op de prijzen van arbeid, materiaal en materieel, is gekozen om het beleidsplan uit te werken op basis van het huidige prijspeil (2024) en geen voorspelling voor jaarlijkse indexeringen of prijswijzigingen op te nemen.
De gevolgen van bovengenoemde effecten zijn echter dagelijks merkbaar: Beschikbare budgetten staan onder druk. Met de beschikbare middelen kan minder uitgevoerd worden, waardoor de vervangingsopgave vertraging op kan lopen; Het realiseren van uitbreidingen van openbare verlichting bij (her-) inrichting van de openbare ruimte loopt vertraging op, en vergt continu afstemming en bijstelling van planningen. De invloed van de gemeente, maar ook van haar onderhoudsaannemer en netbeheerder, op deze gevolgen is zeer beperkt. De gemeente zoekt samen met haar onderhoudsaannemer en netbeheerder steeds naar passende en realistische oplossingen. Uitfasering fluorescentielampen Vanaf februari 2023 geldt een Europees productieverbod op PL- en TL-lampen, vanwege de aanwezigheid van kwik in dit type lampen. Ook de import van deze lampen is vanaf dat moment verboden. Dit verbod heeft gevolgen voor de beschikbaarheid van PL- en TL-lampen. De voorraden van deze lampen is beperkt en zal snel niet meer beschikbaar zijn. Dit betekent dat versneld overstappen naar LED verlichting raadzaam is. Een zelfde verbod zal in 2027 in gaan voor de overige conventionele verlichting. Wet blue route Binnen de gemeente Waalwijk is de kunstopstelling “Wet Blue Route” verwezenlijkt. Een permanente lichttentoonstelling op verschillende locaties in de stad.
6.6
Doelstellingen Alle drie de scenario’s hebben voldoende positieve effecten op de doelstellingen van dit beleidsplan. Scenario 2 en 3 scoren iets beter op veiligheid, omdat in dezelfde periode een iets groter deel van het areaal verbeterd wordt, hetgeen ook de kwaliteit ten goede komt. Hierdoor zal in een groter deel van de gemeente de veiligheid verbeteren.
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
19
De energiebesparing in scenario 2 gaat sneller, omdat de conventionele armaturen eerder dan in scenario 1 worden vervangen. Het vroegtijdig vervangen van armaturen beperkt echter de score, waardoor scenario 1 en scenario 2 even goed scoren op duurzaamheid. Bij scenario 3 worden armaturen in een relatief hoog tempo vervangen en tegelijkertijd word het vervroegd vervangen van armaturen beperkt door retrofit oplossingen toe te passen. Vergelijk op doelstellingen
Scenario’s 2 en 3 scoren iets beter dan scenario 1 op veiligheid, omdat in dezelfde periode een groter deel van het areaal verbeterd wordt, hetgeen ook de kwaliteit ten goede komt. Scenario’s 2 en 3 sluiten vanwege een betere score op kostenefficiënt beter dan scenario 1 aan bij de doelstelling en visie van de gemeente voor openbare verlichting. Scenario 3 scoort het beste op duurzaamheid. Hierbij wordt het areaal in een snel tempo verduurzaamd en tegelijkertijd wordt het vervroegd vervangen van armaturen deels voorkomen. Echter zijn retrofit lampen niet dimbaar. De energiebesparing is daarom het grootst bij scenario 2, hierdoor scoort scenario 3 maar iets beter op duurzaamheid. Scenario 2 past het beste bij de doelstelling en visie van de gemeente Waalwijk. Het realiseren en in stand houden van duurzame en betrouwbare openbare verlichting. Het vervangen van alle conventionele armaturen levert ook meteen de grootste energiebesparing op, doordat alle nieuwe armaturen straks uitgerust kunnen worden met een dimregime. Retrofit lampen, zoals voorgeschreven in scenario 3, zijn niet dimbaar, storingsgevoeliger en hebben een levensduur van ongeveer 7 jaar.
Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Waalwijk 2025-2029
20