Bijlage 1 Beleidsnota Inclusie Waalwijk
Tekst van het document
Beleidsnota Inclusie Waalwijk
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ..................................................................................................... 2 1.0 Aanleiding ....................................................................................................... 3 2.0 Inclusie ........................................................................................................... 4 Voor wie doen we het? ........................................................................................ 4 Wat is een inclusieve gemeenschap? ..................................................................... 4 Het VN-verdrag Handicap..................................................................................... 5 The Global Goals................................................................................................. 6 2.1 Lokale ambitie en doelen ................................................................................ 6 3.0 Doelstellingen per thema .................................................................................. 7 Thema 1. Non-discriminatie ................................................................................. 7 Thema 2. Regenbooggemeente ............................................................................ 7 Thema 3. Toegankelijkheid in openbare ruimte en vastgoed ..................................... 7 Thema 4.
Niet over ons, zonder ons ...................................................................... 8 Thema 5. Meedoen ............................................................................................. 8 4.0 Bronvermelding ............................................................................................... 9
2
1.0 Aanleiding In deze beleidsnota Inclusie Waalwijk staat hoe wij binnen de gemeente Waalwijk toewerken naar een inclusieve samenleving. Aanleiding is het VN-verdrag Handicap, dat Nederland in 2016 heeft ondertekend. Dit verdrag verplicht gemeenten om lokaal inclusiebeleid te ontwikkelen en uit te voeren. Naast het VN-verdrag Handicap, wordt inclusiebeleid ook ondersteund in andere wet- en regelgeving.
•
Artikel 1 van de Grondwet: Hierin staat dat alle Nederlanders in gelijke gevallen, gelijk behandeld moeten worden. Discriminatie is niet toegestaan.
•
Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ): Deze wet verbiedt discriminatie op basis van handicap of chronische ziekte en verplicht tot het bieden van redelijke aanpassingen.
•
Wet gemeentelijke antidiscriminatie voorziening (wga): Deze wet verplicht gemeenten om inwoners toegang te bieden tot onafhankelijke en laagdrempelige antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s).
•
De Kieswet: Deze wet regelt de organisatie van verkiezingen en het kiesrecht in Nederland. De wet bevat bepalingen om ervoor te zorgen dat verkiezingen toegankelijk en eerlijk zijn voor alle kiesgerechtigden.
•
Wet Digitale Toegankelijkheid: Via deze wet worden overheidsinstanties, waaronder de gemeenten, verplicht om hun websites en mobiele applicaties toegankelijk te maken voor iedereen.
•
Participatiewet: Deze wet heeft tot doel om meer mensen, inclusief mensen met een arbeidsbeperking, aan het werk te krijgen.
•
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015): Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de ondersteuning van inwoners die niet op eigen kracht kunnen deelnemen aan de samenleving. Dit omvat voorzieningen, hulp en ondersteuning voor mensen.
•
Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB): Deze wet zorgt ervoor dat ook mensen met een beperking toegang hebben tot onderwijs en beroepsopleidingen.
In het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Samen werken aan de toekomst’1, staat de basis voor de ambitie van het inclusie beleid: ‘Wij streven naar een meer toegankelijke woon- en leefomgeving in de gemeente Waalwijk met een inclusieve Waalwijks gemeenschap, waarin niet gediscrimineerd wordt.’ In de afgelopen twee jaar heeft de gemeente Waalwijk succesvol samen met externe partners gewerkt vanuit de Lokale Inclusie Agenda 2023-20242. Dit heeft ons inzichten gegeven voor ontwikkeling van het inclusiebeleid binnen de gemeente Waalwijk.
1
Coalitie akkoord 2022-2026 https://www.waalwijk.nl/_flysystem/media/coalitieakkoord_2022-2026_gemeente_waalwijk.pdf Lokale Inclusie Agenda 2023-2024 https://waalwijk.raadsinformatie.nl/document/11913997/1/Bijlage+Inclusie+Agenda+2023-2024 2
3
2.0 Inclusie De gemeente Waalwijk zet zich al een aantal jaren in voor een inclusieve gemeente. Het einddoel is dat iedereen die woont of werkt binnen de gemeente Waalwijk op termijn inclusief denkt en doet. Wij willen dat alle inwoners mee kunnen doen in onze samenleving.
Voor wie doen we het? De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geeft aan dat meer dan 1 miljard mensen wereldwijd een vorm van een beperking heeft. Dat komt neer op ongeveer 15% van de wereldbevolking. In Nederland gaat het om bijna 2 miljoen mensen. In de gemeente Waalwijk praten we grofweg over 7.500 inwoners met een beperking, in welke mate of verschijningsvorm dan ook3. Maar inclusie gaat verder dan mensen met een beperking. Inclusie kent een veel bredere doelgroep. Inclusie gaat over iedereen. De definitie van inclusie is dat iedereen de vrijheid heeft en ervaart om zelf vorm te geven aan het eigen leven binnen een sociaal systeem. Iedereen is onderdeel van dit systeem en kan het vormgeven. Iedereen voelt zich (h)erkend en geaccepteerd als individu4.
Wat is een inclusieve gemeenschap? Een inclusieve gemeenschap is een gemeenschap waarin alle mensen kunnen meedoen. Een gemeenschap waarin mensen dezelfde kansen en mogelijkheden hebben, ongeacht hun achtergrond, leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, godsdienst, seksuele voorkeur en ongeacht of zij een ziekte of beperking hebben. 5
https://allecijfers.nl/gemeente/waalwijk Essay inclusie en diversiteit Movisie: www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/202105/essay_inclusie_diversiteit_0.pdf 5 Bron Coalitie voor Inclusie 3 4
4
Inclusie onderscheidt zich van exclusie (waarin mensen worden buitengesloten), segregatie (waarin er voor een bepaalde groep buiten de samenleving iets afwijkends wordt georganiseerd) en integratie (waarin er binnen de samenleving iets aparts wordt georganiseerd). In onderstaande afbeelding staat dit uitgebeeld.
Het VN-verdrag Handicap Er zijn verschillende internationale en nationale wetten en regels die het inclusiebeleid ondersteunen. Het VN-verdrag Handicap vormt de basis voor het inclusiebeleid in Nederland. Gemeenten spelen een centrale rol in de uitvoering van dit beleid en zijn verantwoordelijk voor het creëren van een inclusieve samenleving waarin mensen met een handicap gelijke kansen krijgen. Dit vereist een samenhangende aanpak waarbij verschillende wetten en regels worden geïntegreerd en waar actief wordt samengewerkt met alle relevante stakeholders. Het VN-verdrag Handicap is een internationaal verdrag dat de rechten en waardigheid van personen met een handicap beoogt te waarborgen. Het verdrag werd door Nederland geratificeerd in 2016. De kernprincipes van het verdrag zijn onder andere:
•
Gelijkheid en non-discriminatie.
•
Volledige en effectieve participatie en inclusie in de samenleving.
•
Respect voor inherent waardigheid, persoonlijke autonomie, en zelfstandigheid.
Na de ratificatie6 van het VN-verdrag Handicap heeft Nederland een nationale strategie opgesteld om het verdrag effectief te implementeren. Deze strategie omvat verschillende maatregelen en initiatieven, waaronder:
•
Nationaal Actieprogramma Handicap: Dit programma bevat concrete acties en doelstellingen om de positie van mensen met een handicap te verbeteren. Het richt zich op verschillende levensgebieden zoals onderwijs, werk, en toegankelijkheid van de fysieke en digitale omgeving.
Ratificatie: de officiële bekrachtiging van een internationaal verdrag door een staat. Wanneer een verdrag wordt aangenomen op een internationale conferentie, ondertekenen de delegaties van de deelnemende landen het verdrag. 6
5
•
Uitvoeringsagenda: Gemeenten spelen een cruciale rol in de uitvoeringsagenda van het VNverdrag. Dit betekent dat zij lokale beleidsplannen ten behoeve van inclusie moeten ontwikkelen en uitvoeren, die passen binnen de kaders van het nationale beleid.
The Global Goals Naast de uitgangspunten van het VN-verdrag heeft de gemeente Waalwijk zich ook verbonden aan de Sustainable Development Goals (SDG’s). Dit zijn zeventien doelen om van de wereld een betere plek te maken in 2030. Deze doelen zijn een wereldwijd kompas voor uitdagingen als armoede, onderwijs, het verminderen van ongelijkheid en de klimaatcrisis. Inclusie is een integraal onderdeel van de Global Goals, die erop gericht zijn niemand buiten te sluiten. De Global Goals vallen voor een deel samen met het VN-verdrag Handicap.
2.1 Lokale ambitie en doelen Ambitie gemeente Waalwijk Wij streven naar een meer toegankelijke woon- en leefomgeving in de gemeente Waalwijk met een inclusieve Waalwijks gemeenschap, waarin niet gediscrimineerd wordt.
Strategische doelstelling van inclusie binnen de gemeente Waalwijk Om de (mensen)rechten van het VN-verdrag te realiseren, is het belangrijk dat op alle levensdomeinen wordt gewerkt aan de toegankelijkheid van bijvoorbeeld onderwijs, werk, wonen, omgeving, informatie, gebouwen en mobiliteit. Het heeft als doel om ervoor te zorgen dat alle inwoners gelijke kansen krijgen om deel te nemen aan het maatschappelijk leven. De strategische doelstelling is opgebouwd uit vier programmalijnen waarop we acties uitzetten: 1. Doorontwikkeling op thema’s waar wij ons nu al voor in hebben gezet; 2. De borging van inclusie binnen de gemeentelijke organisatie door een vast afwegingskader toe te voegen bij beslissingen; 3. Toewerken naar bewustwording buiten de gemeentelijke organisatie; 4. Het betrekken van ervaringsdeskundigen bij het opstellen van beleidstukken en uitvoeringstaken van de gemeente Waalwijk. Op basis van deze programmalijnen werken wij in de komende drie jaar vijf thema’s verder uit. Deze thema’s zijn tot stand gekomen vanuit de evaluatie van de Lokale Inclusie Agenda 20232024, het inwonerspanel 2022 en de participatie van ervaringsdeskundigen Inclusief Waalwijk en inwoners van de gemeente Waalwijk. Het betreft: 1. Non-discriminatie 2. Regenbooggemeente 3. Toegankelijkheid in openbare ruimte en vastgoed 4. Niet over ons, zonder ons 5. Meedoen
6
3.0 Doelstellingen per thema Thema 1. Non-discriminatie 1. In 2027 is het gevoel van discriminatie van inwoners binnen de gemeente Waalwijk vermindert ten opzichte van de analyse van RADAR uit 2025. 2. De meldingsbereidheid in gevallen van discriminatie is in 2027 hoger binnen de gemeente Waalwijk ten opzicht van 2024. 3. Meer samenwerkingspartners ten opzichte van 2023 werken in 2027 mee aan de preventieve aanpak op discriminatie binnen de gemeente Waalwijk.
Thema 2. Regenbooggemeente 1. In 2025 voert de gemeente Waalwijk de motie van de raad uit door zich uit te roepen tot Regenbooggemeente. 2. Vanuit het Regenboogbeleid 2025-2027 verhoogt de gemeente Waalwijk het gevoel van veiligheid binnen de LHBTIQA+ gemeenschap ten opzichte van de resultaten van de analyse in 2024. 3. In 2027 is de bewustwording en kennis verbetert ten opzichte van 2024 binnen onderwijs, sportverenigingen en zorg-hulpverlening over thema’s binnen de LHBTIQA+ gemeenschap.
Thema 3. Toegankelijkheid in openbare ruimte en vastgoed 1. Door aanpassingen aan de openbare ruimte in de gemeente Waalwijk, is in 2027 de toegankelijkheid verbetert ten opzichte van 2024. 2. De toegankelijkheid van particulier commercieel vastgoed en/of vastgoed in eigendom van maatschappelijke organisaties, is in 2027 ten opzichte van 2024 verbetert. 3. De gemeente Waalwijk verbetert de toegankelijkheid in de komende drie jaar door het faciliteren van openbaar toegankelijke mindervaliden toiletten, op basis van behoefteonderzoek onder de doelgroepen en locatie advies door belangenorganisaties. 4. Het openbaar toegankelijk mindervalide toilet in het centrum is in 2027 vaker toegankelijk en bruikbaar ten opzichte van 2024.
7
Thema 4. Niet over ons, zonder ons 1. Ervaringsdeskundigen worden structureel betrokken in de uitvoering van de Lokale Inclusie Agenda en projecten van de gemeente Waalwijk, zodat inclusie niet slechts een streven is, maar de norm wordt in onze gemeente. 2. Stichting Inclusief Waalwijk is in 2027 een zelfstandig en stabiel adviesorgaan voor de gemeente Waalwijk. 3. De gemeente Waalwijk heeft in 2027 in haar subsidieregelingen opgenomen dat onze samenwerkingspartners impact gaan maken op doelgroepen vanuit inclusie.
Thema 5. Meedoen 1. Het thema inclusie is in 2027 geborgd in de beleidsnotitie ‘Vrije tijd’. 2. Het thema Inclusie is in 2027 opgenomen en geborgd binnen de werkgroep sociale basis binnen het implementatieplan Samen Redzaam.
Per thema gaan wij aan de slag met de (door)ontwikkeling van het thema, de borging binnen de gemeentelijke organisatie en met het invulling geven aan de bewustwording binnen en buiten de gemeentelijke organisatie. In de actuele Lokale Inclusie Agenda Waalwijk staat de uitvoering beschreven. Hierover wordt de raad te zijner tijd geïnformeerd.
8
4.0 Bronvermelding Bronnen en links •
Nationale strategie voor de implementatie van het VN-verdrag Handicap https://open.overheid.nl/documenten/db93725f-4753-4e40-bf53-d18454b28308/file
•
Lokale Inclusie Agenda 2023-2024 https://waalwijk.raadsinformatie.nl/document/11913997/1/Bijlage+Inclusie+Agenda+2023 -2024
•
Coalitie akkoord 2022-2026 https://www.waalwijk.nl/_flysystem/media/coalitieakkoord_20222026_gemeente_waalwijk.pdf
•
Evaluatie Lokale Inclusie Agenda 2023-2024 https://waalwijk.raadsinformatie.nl/document/14298599/1
•
https://allecijfers.nl/gemeente/waalwijk
•
Essay inclusie en diversiteit Movisie: www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/202105/essay_inclusie_diversiteit_0.pdf
•
Bron Coalitie voor Inclusie
•
https://waalwijk.raadsinformatie.nl/document/11998868/2
9