Bijlage 1 Ambtelijke ombuigingsvoorstellen

Denkrichting

€

Kapitaallasten GOL

Prio

Categorie Rode vlag

0,70 We onderzoeken hoe we de kapitaallasten GOL boekhoudkundig op de beste De toekomstige winsten kunnen niet meer worden manier kunnen verwerken vanuit het uitganspunt dat we de kapitaallasten ingezet voor andere doeleinden. Vanuit het perspectief dekken uit de toekomstige winsten van de grondexploitatie Haven 8 Oost van een financieel gezonde gemeente is dat verstandig gezien het hoge investeringsniveau van de komende jaren. Hiermee beperken we de toename van de netto schuldquote en de verslechtering van de solvabiliteit.

1

technisch

Herallocatie reserves

0,40 Middels herallocatie naar algemene reserve van reserves die niet/nauwelijks Overbodige potjes worden opgeruimd (maar potjes zijn meer in gebruik zijn wordt ruimte gemaakt om het vrij besteedbare deel van altijd van iemand) de AR aan te wenden als structureel dekkingsmiddel

1

technisch

Afschrijvingstermijnen reeel verlengen; restwaarde meenemen in berekening afschrijvingen

0,20 Vooral bij activa hard- en software en wegen bestaat de mogelijkheid om de Langere afschrijvingstermijnen verhogen het risico dat afschrijvingstermijn te verlengen er bij noodzakelijke vervanging versneld moet worden afgeschreven 0,75 Hier kunnen een aantal scenarrio's overwogen worden: Hoe lager de indexering, hoe lager de realiteit van de - scen 1: indexering naar niveau indexering gemeentefonds (van 3,5 naar begroting 2,3%) - scen 2: indexering naar nul (out-of-pocket budgetten) - scen 3: indexering halveren en op stelpost zetten 0,30 Boekhoudkundige systematiek waardoor we meer rente kunnen Rente-opbrengst versus hogere kosten voor grex en doorberekenen aan grondexploitaties, afvalstoffen- en rioolheffing voor afval en riool

1

technisch

2

technisch

3

technisch

0,70 De huidige systematiek is verouderd en leidt bovendien tot een forse Nvt negatieve correctie van het structureel begrotingssaldo. Er is een voorstel uitgewerkt om dit te corrigeren. Wanneer dit voorstel conform wordt besloten (onderwerp heidagen) dan levert dit een voordeel op voor de begroting. 0,30 Er mag BTW worden toegerekend aan de tarieven voor afval en riool. Deze Dit kan leiden tot een tariefsstijging toerekening is een voordeel voor de gemeentebegroting aangezien de BTW ook gewoon gecompenseerd kan worden bij het compensatiefonds. Dit heeft te maken met de ontstaansgeschiedenis van het BTW compensatiefonds. We rekenen momenteel te weinig BTW door aan met name het afvaltarief. Dit kan naar boven worden bijgesteld

1

technisch

1

technisch

0,10 Het uitbesteden van bepaalde werkzaamheden binnen bedrijfsvoering waardoor een besparing gerealiseerd kan worden.

3

efficiency

Geen automatische indexering div scenario's

Herinvoering systematiek bespaarde rente

Systematiek onderwijshuisvesting

BTW afval en riool

Extern/intern brengen dienstverlening

Toelichting

Kanttekening

In dit scenario wordt je volledig afhankelijk van een externe partij. Daarnaast zet je dienstverlening aan je inwoners buiten de deur. Dit is ook een risico voor de beeldvorming naar buiten toen. Daarnaast heeft dit ook formatieve consequenties. Verder blijkt dit uit ervaringen dat dit soort acties lang niet altijd succesvol zijn. Besparingsmogelijkheden zijn beperkt als wordt gekeken naar het kwalitatieve resultaat.

X

Denkrichting

€

Kanttekening

Prio

Categorie Rode vlag

Kritisch kijken naar het gebruik van de opleidingsmodules binnen de Waalwijk Academie.

0,03 De gemeente Waalwijk biedt op de Waalwijk Academie een aanbod met tal van online trainingen. De kosten hiervan bedragen €25000,- Het trainingsaanbod wordt minimaal gebruikt.

Stoppen met het aanbieden van ontwikkelingsmogelijkheden van medewerkers. In het kader van goed werkgeverschap wenselijk?

2

efficiency

Terugdringen software

0,02 Het verminderen van software die we niet of nauwelijks gebruiken in de Software kan niet meer worden gebruikt. organisatie. Mogelijke opties: FITT module, Flexwhere, Klinkende taal, ibabs en intranet vervangen door Teams.

1

efficiency

Versoberen dienstverlening gemeentehuis op vrijdag

pm Het bedrijfsrestaurant is momenteel vijf dagen in de week geopend. We Medewerkers kunnen op vrijdag niet meer merken dat het aantal medewerkers die op het gemeentehuis werken op gebruikmaken van het bedrijfsrestaurant. Minder vrijdag beperkt is. We zouden daarom kunnen overwegen om het service naar medewerkers en burgers (ingeval van bedrijfsrestaurant op vrijdag te sluiten. Een andere optie zou kunnen zijn om volledige sluiting op vrijdag) het gemeentehuis op vrijdag helemaal te sluiten. Zowel de opbrengst hiervan als de gevolgen moeten nog nader onderzocht worden.

3

efficiency

Budgettaire maatregelen

0,14 Kritisch kijken naar een aantal budgetten binnen bedrijfsvoering die op basis Mogelijk gevolg dat we deze budgetten op enig moment van de uitgaven in de laatste jaren afgeroomd kunnen worden. toch weer nodig hebben. Obv analyse van de laatste drie jaren lijkt dat niet het geval. 0,08 Een aantal administratieve processen zijn wat verouderd in het licht van de Het onderzoek kan opleveren dat de formatiewinst er huidige stand van de techniek. Er lijken kansen te liggen om efficiency-winst niet is. Als het onderzoek uitwijst dat deze te halen op een aantal van deze processen. Het is derhalve te overwegen om mogelijkheden er zijn wordt vanaf 2027 1 fte schaal 7-9 incidenteel projectmatig te onderzoeken of er toekomstige efficiencywinst binnen financieel beheer bovenformatief. mogeijk is wat vertaald kan worden in het inleveren van formatie. Om dit onderzoek te kunnen doen is projectmatig, incidenteel €75000,- nodig.

1

technisch

1

efficiency

Efficiency administratieve processen

Toelichting

Denkrichting

€

Aframen budget voor participatiebanen binnen de gemeente

Toelichting

Kanttekening

Prio

Categorie Rode vlag

0,06 In de budgetten van THRM is geld voor participatie opgenomen. Dit budget is Bij het wegbezuinigen van deze post is er geen budget bestemd voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt waarmee meer om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt mogelijk wordt gemaakt dat zij tijdelijk werkervaring opdoen bij onze een kans te geven binnen onze gemeente. De vraag is of gemeente. Uiteindelijk met als doel dat ze instromen als vaste medewerker dit vanuit sociaal oogpunt en het goede voorbeeld of de arbeidsmarkt opgaan. Het blijkt wel dat het aanbod van deze mensen geven aan andere organisaties een goede keuze is. via Baanbrekers steeds lager wordt en de functies waarop wij vacatures hebben een hoger opleidingsniveau vragen waardoor het aanbod beperkt is. In 2023 is zeer beperkt uitgegeven op dit budget.

3

verlagen uitgaven

X

Stoppen met papieren publicaties

0,04 Bekendmakingen worden nu gedaan via het wekelijks huis-aan-huis blad in Een klein deel van on ze inwoners is niet genoeg digitaal Waalwijk. Er is geen wettelijke verplichting dat deze bekendmakingen op vaardig waardoor zij deze bekendmakingen kunnen papier worden gedaan. Wel dat zij digitaal worden aangekondigd. Er zou dus missen. Daarnaast is deze maatregel ook voorgesteld overwogen kunnen worden te stoppen met deze bekendmakingen. Dit zou bij eerdere ombuigingen en zijn die toen n.a.v. een ongeveer 2 pagina's per week kunnen schelen. motie van Lokaalbelang weer teruggetrokken.

1

verlagen uitgaven

X

OZB - correctie areaaluitbreiding

0,50 Conform de huidige systematiek houden we in de begroting jaarlijks rekening Een meerjarige correctie van de areaaluitbreiding leidt met 0,5% areaaluitbreiding. Dit is een gestandaardiseerd percentage. Er zijn tot een eenmalige grotere stijging van het OZB tarief en sterke aanwijzingen dat dit percentage te laag is voor de gemeente Waalwijk. daarmee de OZB aanslag. Bij een correctie van € 0,5 Hierdoor zijn inwoners en bedrijven bevoordeeld aangezien zij daarmee met miljoen betekent dit een extra tariefstijging van 3 a 4%. een lagere OZB stijging te maken hebben gehad dan de inflatiecorrectie (conform jaarlijkse nota van uitgangspunten). We stellen voor om dit voor de laatste 5 jaar te onderzoeken en een eenmalige correctie toe te passen op de OZB tarieven.

1

verhogen baten

OZB - verhoging percentage conform uitname GF (6,3 vs 3,5%)

0,40 Zoals in de RIB over de meicirculaire is duidelijk gemaakt heeft er een uitname uit het gemeentefonds plaatsgehad als gevolg van de verwachte waardestijging (belastingcapaciteit gemeente). Om deze uitname te neutraliseren zou het OZB tarief moeten stijgen met hetzelfde stijgingspercentage als waar het rijk rekening mee houdt

Hiermee wijken we af van de bestendige gedragslijn om conform begrotingsindexering ook de OZB opbrengst te indexeren

2

verhogen baten

Hogere raming 2024 leges omgevingswet structureel maken

0,35 De tariefstructuur is gewijzigd. Op basis daarvan wordt er voor 2024 € 0,7 Ramingen voor leges omgevingswegt (bouwleges) zijn miljoen meer legesopbrengst verwacht. Er wordt nog onderzoek gedaan naar altijd lastig aangezien hier veel onzekerheden in zitten. de tariefstructuur en de kostendekkendheid. In het najaar hebben we hierover meer duidelijkheid. We denken dat (vooruitlopend op de uitkomst van het onderzoek) € 0,35 miljoen extra baten mogelijk zijn.

2

verhogen baten

Minder inhuur op tijdelijk geld

0,25 Meer medewerkers in vaste dienst nemen op investeringen, projecten, kredieten en grexen en niet meer inhuren

1

verlagen uitgaven

Levert geen voordeel op in de Algemene Dienst (AD) maar verlaagt de uitgaven voor het project. Om dit voordeel toch structureel te kunnen uitnutten voor de AD dienen we dit anders te boeken. Vraagt creativiteit van FIN. Hier kleeft een risico aan bij met name economische recessie (medewerkers in vaste dienst zonder project). Moeilijk te realiseren door krappe arbeidsmarkt.

Denkrichting

€

Kanttekening

Prio

Categorie Rode vlag

Minder inhuur door anders te werven

0,10 Verlagen van het aantal inhuurkrachten door minder/anders geschoolde medewerkers in vaste dienst te nemen en hen op te leiden en te laten inwerken door inhuurkrachten.

Vergt ook extra/andere wervingscapaciteit / begeleiding. Levert op korte termijn kosten op. Is misschien niet zo eenvoudig als het lijkt. We komen immers al moeilijk aan starters. Duurzaamheidsambities zijn moeilijker te realiseren. Mogelijk geen geschikte koper te vinden. Eenmaal verkocht, is de zeggenschap ook kwijt.

1

verlagen uitgaven

Vastgoed afstoten

0,15 Vastgoed afstoten (verkopen) waardoor bezuinigd wordt op onderhoud en verduurzaming

1

verlagen uitgaven

Verhogen kostendekkendheid begraafplaatsen

0,25 De kostendekkendheid van de begraafplaatsen verhogen. Toewerken naar scenario 3 (kostendekkendheid 60%)

De kosten verbonden aan begraven nemen toe. Past wel in het principe dat degene die de kosten veroorzaakt ook betaald. 0,20 De tarieven in Waalwijk zijn relatief laag t.o.v. vergelijkbare plaatsen als Kan mensen motiveren meer met ander vervoer naar de bijvoorbeeld Oosterhout Eur1,50pu of Oisterwijk Eur1,55pu. stad te gaan. Kan ook mensen afschrikken naar het centrum te komen. pm In september komt er een nieuwe nota grondbeleid. Voor woningbouw wordt Levert incidenteel geld op en niet structureel. Wellicht voorgesteld dit residueel te houden, maar voor bedrijfsterreinen is het zeker kunnen met incidele middelen structrule middelen een optie om verhoging van de grondprijs te overwegen. Beschikbare worden verlaagd. bedrijfsgrond wordt steeds schaarser en Waalwijk is een zeer gewilde locatie om zich te willen vestigen. Bovendien draagt de grondprijs maar in beperkte mate bij aan de vestigingskeuze van een bedrijf.

1

verhogen baten

1

verhogen baten

2

verhogen baten

Verhogen van de verhuurprijzen van vastgoed

0,05 Door het college is gesproken over marktconforme huurprijzen voor het Mogelijk dat sociaal maatschappelijke huurders gemeentelijk vastgoed. We realiseren ons dat dit voor een aantal hierdoor minder maatschappelijke doelen kunnen maatschappelijke partijen tot financiële problemen kan leiden. Tegelijkertijd realiseren. Of men vraagt gelijktijdig meer subsidie aan, is bij het kaderstellend debat van de raad in juli 2025 de wens uitgesproken omdat de exploitatie verder onder druk komt te staan. om kostendekkende tarieven te hanteren

2

verhogen baten

Verlagen beleidsinzet niet wettelijke taken

0 - 0,5 Verlagen van de beleidsinzet (en tempo) op onderwerpen die niet wettelijk vereist zijn (toerisme, recreatie, economie, woningbouw, duurzaamheid, biodiversiteit, cultuurhistorie, bedrijvenloket en bedrijfsregelingen, etc.), maar dus niet op wettelijke taken als vergunningverlening, toezicht en handhaving, onderhoud wegen, riool, afval, etc.)

Is een politieke keuze. Bezuinigen hierop betekent afname van de personele inzet hierop. Dat kost tijd om dit te effectueren (sociaal statuut van medewerkers). Bovendien kost transitie van medewerkers incidenteel geld

3

verlagen uitgaven

- Er is een onderzoek uitgevoerd naar de mate waarin het groenonderhoud in Dit levert geen of nauwelijks winst op. Voor het de gemeente Waalwijk verlaagd kan worden van niveau B naar niveau C. groendonderhoud betekent dit dat het beperktere Niveau B is het niveau dat in de meest gemeenten wordt gehanteerd en onderhoud leidt tot meer werk op de beperktere uitgaat van een basisniveau. Niveau C betekent een lage kwaliteit waarbij de momenten waarop het onderhoud wel wordt het onderhoud voor de meeste mensen niet meer op een acceptabel niveau uitgevoerd. Bovendien neemt de aansprakelijkheid toe wordt uitgevoerd maar waar wel de veiligheid nog wordt gegarandeerd. en is het niet toegestaan om onvoldoende onderhoud te Alleen in de binnenstad en op de begraafplaatsen van de gemeente Waalwijk plegen aan de kapitaalgoederen wordt onderhoudsniveau A toegepast en is een besparing wellicht mogelijk.

3

verlagen uitgaven

Verhogen parkeertarieven

Verhogen grondprijs

Verlagen onderhoudsniveau van het openbare groen

Toelichting

X

Denkrichting

€

Verlagen interne administratieve last voor bestuurlijke processen

Kanttekening

Prio

Categorie Rode vlag

0,01 Verlagen interne administratieve last voor het opstellen van collegevoorstellen, voor het opnieuw aanbieden van aangehouden collegevoorstellen, politieke vragen (art. 47RVO) etc.

Levert niet meteen geld op maar kan op termijn wel efficiency opleveren

1

efficiency

Vergroten van de welstandsvrije gebieden

0,01 Vergroten van de welstandsvrije gebieden

De ruimtelijke kwaliteitscommissie kan hierdoor minder ingezet worden. Hoewel de kosten van deze commissie worden doorbelast op de aanvrager, verhoogt deze maatregel de doorlooptijd voor inwoners. Het leidt mogelijk ook tot klachten uit de omgeving en gedwongen acceptatie van plannen met een lagere kwaliteit in gebieden waar we dit nu juist geregeld hebben.

1

verlagen uitgaven

Vercommercialiseren van de buitenruimte.

0,02 Vercommercialiseren van buitenruimte.

Gebieden overdragen aan externe partijen kan kosten besparen. Gelijktijdig neemt de invloed op het gebied af en zullen uitingen van deze externe partijen toegestaan moeten worden, zoals bijv. reclame

3

verlagen uitgaven

X

Levert niets meer op. Is al gedaan.

3

verhogen baten

X

Verkoop snippergroen

Toelichting

- Verkoop snippergroen

Verhogen kostendekkendheid haven- en kadegelden

0,10 De kostendekkendheid van de haven- en kadegelden is op basis van de begroting 2024 slechts 22%. Het verschil tussen de opbrengsten en de kosten bedraagt tussen de 0,3 en de 0,4 miljoen.

De wenselijkheid/mogelijkheid van het verhogen van de haven-en kadegelden moet nog verder onderzocht worden

2

verhogen baten

Verhogen kostendekkendheid marktgelden

0,03 De kostendekkendheid van de marktgelden bedraagt op basis van de De wenselijkheid/mogelijkheid van het verhogen van de begroting 2024 24%. Het verschil tussen de opbrengsten en de kosten is marktgelden moet nog verder onderzocht worden ongeveer € 0,1 miljoen 0,05 Verblijfsbelasting (voorheen toeristenbelasting) wordt geheven aan hotels, De wenselijkheid/mogelijkheid van het verhogen van pensions, bed and breakfasts en aanbieders van overnachtingsplaatsen voor het verhogen van de verblijfsbelasting moet nog verder beroepsmatig verblijf, zoals de verblijfplaatsen voor arbeidsmigranten. De onderzocht worden opbrengst van het deel van de heffing op beroepsmatig verblijf daalt als arbeidsmigranten zich inschrijven in de gemeente. Op dat moment stijgt wel de bijdrage uit het gemeentefonds. In 2024 is de raming voor de verblijfsbeslasting € 0,5 miljoen. Een extra procentuele stijging van deze belasting van 10% brengt € 50.000,- op.

2

verhogen baten

2

verhogen baten

1

verlagen uitgaven verlagen uitgaven

Verhogen verblijfsbeslating

Kritisch kijken naar GR’en zoals de OMWB, HVB Fasering projecten - IUP

- Kritisch kijken naar GR’en zoals de OMWB, HVB

Zie ook de aangenomen motie van de Raad. De invloed hierop is echter beperkt. 0,70 Bij het opstellen van het nieuwe IUP wordt goed gekeken naar de planning en Bij keuzes m.b.t. faseren/temporiseren moet tevens de mogelijkheden om te faseren. beoordeeld worden wat de gevolgen zijn voor het onderhoudsniveau.

1

Denkrichting

€

Openlucht zwembad Zidewinde sluiten

Prio

Categorie Rode vlag

0,10 Begroting 2024: 91.000 (saldo lasten min baten) én (bouwkundig Sociale ontmoetingsplek verdwijnt onderhoud) 22.000. Dit is excl. personeelslasten . Er is een aantal kredieten, Sportvoorziening in de zomer verdwijnt voor totaal 224.000 waarvan de kapitaallasten vrij zullen vallen. Geeft nog Impact op totale (sport)complex Zidewinde onbekend een extra voordeel (nog te berekenen)

2

verlagen uitgaven

Zaalhuurtarieven verhogen

0,04 € 40.000 is 5% verhoging obv begrote bedragen 2024. Maar de werkelijke opbrengst is elk jaar lager dan begroot (in 2023 20.000). Dus begrotingstechnisch is dit te realiseren, maar waarschijnlijk niet in werkelijkheid. Deels zal dit wegvallen tegen extra subsidie voor jeugdsport.

Leidt tot hogere kosten aan de subsidieverlening kant impact op maatschappij hoog

2

verhogen baten

Tarieven zwembaden verhogen

0,05 5% van de begrote opbrengst (excl horeca) = 50.000. Wordt voor een deel tenietgedaan door meer uitgaven paswijzer (elders in begroting).

Leidt tot hogere kosten aan de subsidieverlening kant impact op maatschappij hoog

2

verhogen baten

Huur sportvelden verhogen

0,02 5% van het begrote bedrag voor huurinkomsten is € 15.000. Hiervan zou een Leidt tot hogere kosten aan de subsidieverlening kant deel teniet kunnen worden gedaan door meer jeugdsubsidies. impact op maatschappij hoog

2

verhogen baten

Inzet JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht) stoppen/verminderen PM

pm De inzet JOGG wordt betaald uit eigen middelen. Er lijkt ook ruimte te zijn in Moet verder onderzocht worden de budgetten gezien de overhevelingen.

1

verlagen uitgaven

GO Waalwijk inzet verminderen

0,10 Lokale middelen + inkomsten onder de loep nemen. Is onlangs iemand op aangenomen (vaste dienst), resteert 30k aan overige out-of-pocket budgetten pm Enerzijds scherpere accountgesprekken Andere opdrachtstelling aan GR'en

Minder activering tot sporten Weerbaarheidstrainingen verlies Koppeling aan doelen WMO/Jeugd Zie ook de aangenomen motie nullijn van de Raad.

1

verlagen uitgaven

1

verlagen uitgaven

Bezuinigingsopdracht Baanbrekers

0,10 bezuiniging betreft exploitatiekosten, gelet op de de verdeelsleutel (41% Waalwijk) betekent dit een totaal te bezuinigen bedrag van € 245.000.

versoberen dienstverlening.

1

verlagen uitgaven

Niet verhogen minimagrens naar 130%

0,40 Afwijken van eerdere politieke keuze in koersdocument (2022)

Minder formatieruimte bezet met aanvragen Kleinere groep maakt aanspraak op regelingen en dus minder out-of-pocket kosten

1

verlagen uitgaven

Verhogen besparingslijn trede 4

0,50 In de kadernota van juli 2024 is al een ambitieurze 1,4Mio ombuigingen ingeboekt op deze besparingslijnen. De vraag is hoe realistisch het verhogen van de percentages is (van max 12%, max14%). We kunnen de exogene factoren niet beinvloeden (extra inwoners door instroom arbeidsmigranten/extra inwoners etc).

Risico: Wel inboeken maar niet halen

2

verlagen uitgaven

Inzet van activeringscoaches verminderen PM

pm Deze coaches proberen mensen actief op de arbeidsmarkt of in de maatschappij te krijgen.

Vermindering betekent risico op grotere aanspraak schuldhulpverlening of sociale problematiek/zorgkosten

3

verlagen uitgaven

Kritisch kijken naar GR’en zoals GGD, veiligheidsregio, HvB (Jeugd) PM

Toelichting

Kanttekening

X

X

Denkrichting

€

Sluiten van 1 van de bibliotheken

0,10

Herstelvoorzieningen inzet bekijken PM

PM Er zijn geen structurele middelen gereserveerd voor een tweede (satelliet) herstelvoorziening. Levert dus geen bezuiniging op nu maar voorkomt structurele kostenpost (onderhoud)

Legenda kolom 'prio' 1 = prima om te onderzoeken 2 = heeft niet de voorkeur maar is een mogelijkheid 3 = liever niet, tenzij het niet anders kan

Toelichting

Kanttekening

Prio

Categorie Rode vlag

voor 2024-2026 zijn er voor 2 locaties middelen beschikbaar gesteld door het Rijk om urenuitbreiding op locaties te realiseren. Middelen gaan dus niet structureel uit de begroting maar worden gekort op de uitkering van het Rijk

3

verlagen uitgaven

X

1

verlagen uitgaven

X