Bijlage 1.10 Ecologisch nader onderzoek, Averti

Ecologische nader onderzoek Burgemeester Verwielstraat 3, Waalwijk

Opdrachtgever Contactpersoon

NUL40 vastgoed B.V. dhr. Van den Biggelaar

Opdracht

Ecologische nader onderzoek Burgemeester Verwielstraat 3 Waalwijk

Kenmerk Datum

27.22.06 1 november 2022

Projectleider Projectmedewerker

Glenn Lelieveld Martijn Engelen

Averti Ecologie averti@averti-ecologie.nl 06-16548063

Averti Ecologie is een klein ecologisch adviesbureau, opgericht in 2014. Averti Ecologie is kandidaatlid van de brancheorganisatie Netwerk Groene Bureaus.

Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd, gewijzigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van scanning, internet, druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Averti Ecologie noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Averti Ecologie is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Averti Ecologie. De opdrachtgever vrijwaart Averti Ecologie voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing.

-2-

Inhoud 1

Inleiding ........................................................................................................................................... 4 1.1 1.2 1.3 1.4

2

Methode nader onderzoek ............................................................................................................. 8 2.1 2.1.1 2.1.2

2.2 3

Vleermuizen............................................................................................................................. 8 Zomeronderzoek ........................................................................................................................................... 8 Najaarsonderzoek ......................................................................................................................................... 8

Vogels ...................................................................................................................................... 9

Resultaten nader onderzoek ......................................................................................................... 10 3.1 3.1.1 3.1.2

3.2 4

Aanleiding ................................................................................................................................ 4 Projectgebied .......................................................................................................................... 4 Beoogde ontwikkeling ............................................................................................................. 6 Impressie projectgebied .......................................................................................................... 7

Vleermuizen........................................................................................................................... 10 Zomeronderzoek ......................................................................................................................................... 10 Najaarsonderzoek ....................................................................................................................................... 12

Vogels .................................................................................................................................... 13

Conclusies en implicaties............................................................................................................... 14 4.1 4.2

Conclusies .............................................................................................................................. 14 Implicaties ............................................................................................................................. 14

-3-

1 Inleiding 1.1

Aanleiding

De initiatiefnemer is voornemens aan de Burgemeester Verwielstraat 3 te Waalwijk de aanwezige bebouwing te amoveren om hier een complex met 10 appartementen en bijbehorende parkeerplaatsen te realiseren. Voor de soortbescherming onder de Wet natuurbescherming is het van belang om na te gaan of het projectgebied essentiële functies voor beschermde soorten vervult in de vorm van verblijfplaatsen, vliegroutes en/of foerageergebieden. In de ecologische quickscan uitgevoerd door Averti Ecologie (veldbezoek d.d. 25 maart 2022) is geconcludeerd dat op voorhand de aanwezigheid van enkele beschermde soorten niet uitgesloten kan worden en waarvoor nader onderzoek nodig is. Het gaat hierbij om beschermde zoogdieren (vleermuizen) en vogels (huismus). In dit document rapporteren wij over het nader onderzoek naar deze beschermde natuurwaarden. Het rapport sluit af met het duiden van de implicaties van de resultaten voor de beoogde ingrepen.

1.2

Projectgebied

Het projectgebied betreft een pand met een oppervlakte van circa 730 m 2 en is gesitueerd in de woonwijk Besoijen grenzend aan het centrum van Waalwijk. Het volledige perceel is verhard en bestaat uit een pand dat momenteel de binnenhuis adviseur ‘Woninginrichting Knippels B.V.’ huisvest. De Burgemeester Verwielstraat is een drukbezochte doorgaande weg in het centrum van Waalwijk. In de nabije omgeving van het perceel bevinden zich diverse woonhuizen, een parkeerplaats behorende bij een winkelcomplex en de gerenoveerde Pastoor van Kesselhof kerk die zich direct aan de overzijde van de weg bevindt. Aan de noordzijde grenst het projectgebied aan de A59 en een industrieterrein. De rest van de omgeving is sterk verstedelijkt met enkele aaneengesloten groenstructuren.

-4-

Figuur 1 Ligging projectgebied Burgemeester Verwielstraat 3 te Waalwijk (rode stip). Bron: Zoom.earth.

Figuur 2 Projectgebied Burgemeester Verwielstraat 3 te Waalwijk (rood omkader). Bron: Streetsmart.

-5-

1.3

Beoogde ontwikkeling

De initiatiefnemer is voornemens de aanwezige bebouwing te amoveren om hier 10 appartementen met parkeerplaatsen te realiseren en langs de oostgrens van het perceel een vegetatiestrook aan te planten.

Figuur 3 Schets van de plattegrond van de beoogde situatie. Bron: Initiatiefnemer.

Figuur 4 Schets van het vooraanzicht van de beoogde situatie. Bron: Initiatiefnemer.

-6-

1.4

Impressie projectgebied

Noordwestaanzicht van het projectgebied.

Zuidwestaanzicht van het projectgebied.

Close-up van de overhang aan de westzijde.

Zuidoostelijk aanzicht van projectgebied.

-7-

2 Methode nader onderzoek 2.1

Vleermuizen

Het vleermuisonderzoek is uitgevoerd conform het Vleermuisprotocol 2021. 2.1.1

Zomeronderzoek

Hierbij is onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke functies van het onderzoeksgebied en de omgeving als verblijfplaats, vliegroute en/of foerageergebied. Alle onderzoeksrondes zijn uitgevoerd door minimaal één onderzoeker van Averti Ecologie (M. Engelen MSc) met behulp van tweemaal een Petterson D240x met opnameapparatuur. Bij het eerste en tweede bezoek was een extra onderzoeker van Averti Ecologie aanwezig (J. Bruls BSc en S. Aslan MSc respectievelijk).

DATUM TYPE ZON OP/ONDER TIJD WEER TEMP WIND

2.1.2

1E BEZOEK 18 mei 2022 Avond 21:31 21:15 - 23:30 Droog en helder 19 °C ~1 Bft

2E BEZOEK 15 juni 2022 Avond 22:00 21:45 - 00:00 Droog en bewolkt 17 °C ~2 Bft

3E BEZOEK 18 juni 2022 Ochtend 5:19 3:15 - 5:20 Droog en helder 19 °C ~2 Bft

Najaarsonderzoek

Hierbij is onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke functies van het onderzoeksgebied en de omgeving als paarverblijfplaats, vliegroute en/of foerageergebied. De onderzoeksrondes zijn uitgevoerd door één onderzoeker van Averti Ecologie (K. van Veen BSc) met behulp van een Petterson D240x met opnameapparatuur en een warmtebeeldcamera (Flir Scion OTM 266).

DATUM ZON ONDER TIJD WEER TEMP WIND

1E BEZOEK 26 augustus 2022 20:41 0:00 - 2:00 Droog en helder 13 °C ~3 Bft

2E BEZOEK 29 september 2022 19:24 20:30 - 22:30 Droog en helder 7 °C ~1 Bft

-8-

2.2

Vogels

Volgend uit het de ecologische quickscan is onderzoek naar huismussen noodzakelijk. Voor dit onderzoek is gewerkt conform het meest recente Kennisdocument voor deze soort van BIJ12. Het onderzoek naar de huismus is uitgevoerd middels twee gerichte veldbezoeken in april, waarbij gedurende minimaal 1 uur in de ochtend is gezocht naar deze vogelsoort in het projectgebied en de directe omgeving. Beide onderzoeksrondes naar de huismus zijn uitgevoerd door M. Engelen MSc. Tijdens het tweede onderzoek was er een extra onderzoeker (J. Bruls BSc) aanwezig.

DATUM TIJD WEER TEMP WIND

1E BEZOEK 6 april 2022 8:50 - 9:50 Droog en bewolkt 10 °C ~4 Bft

2E BEZOEK 18 april 2022 8:30 - 9:30 Droog en bewolkt 16 °C ~2 Bft

-9-

3 Resultaten nader onderzoek 3.1 3.1.1

Vleermuizen Zomeronderzoek

Tijdens het onderzoek in de zomer zijn geen verblijfplaatsen of andere beschermde functies van vleermuizen in het projectgebied waargenomen. Wel zijn verblijfplaatsen van diverse soorten in de omgeving aangetroffen. In de toren van de gerenoveerde Pastoor van Kesselhof kerk aan de overzijde van de weg bevinden zich vermoedelijk zowel een zomerverblijfplaats van de rosse vleermuis als van de gewone grootoorvleermuis. Tijdens de 2e en 3e onderzoeksronde zijn hier respectievelijk 3 rosse vleermuizen en 2 gewone grootoorvleermuizen langdurig rond de kerktoren cirkelend en sporadisch aantikkend waargenomen. De rosse vleermuizen waren hier aanwezig vanaf 20 minuten na zonsondergang en de gewone grootoorvleermuizen tot circa 1 uur vóór zonsopkomst. Verder is in het verzorgingstehuis op circa 70 meter ten zuidwesten van het projectgebied een verblijfplaats van minimaal 3 laatvliegers aangetroffen. Hoewel deze dieren tijdens de 1e onderzoeksronde binnen 10 minuten na elkaar uitvlogen, volgden ze elk een andere vliegroute in noordelijke en/of oostelijke richting. Langs alle drie deze vliegroutes zijn ook gedurende andere bezoeken meerdere keren laatvliegers langsvliegend waargenomen.

Daarnaast is op circa 50 meter ten zuiden van het projectgebied een zomerverblijfplaats van één solitaire gewone dwergvleermuis aangetroffen op de oosthoek onder de dakrand van het woonhuis gelegen aan de Burgemeester Verwielstraat 9. Dit individu liet langdurig veel contactroepen horen, dus mogelijk functioneert dit verblijf ook als paarterritorium. Ook is op circa 150 meter ten westen van het projectgebied een kraamkolonie van de gewone dwergvleermuis aangetroffen in het Kindercentrum. Tijdens het 3e veldbezoek zijn hier 6 à 8 dieren zwermend waargenomen. Er zijn geen indicaties aangetroffen van een mogelijke vliegroute of foerageergebied binnen het projectgebied. Wel bevinden zich aan weerszijden van het pand vliegroutes van zowel de gewone dwergvleermuis als de laatvlieger richting het oostelijk gelegen wandelpark. Waarschijnlijk functioneren verbindingen als essentiële vliegroutes tussen de verblijfplaatsen en het primaire foerageergebied. Daarnaast werd er gedurende alle onderzoeksrondes constant gefoerageerd door gewone dwergvleermuizen rondom de kerk en de daaraan aangrenzende bomenlaan.

- 10 -

Figuur 5 Indicaties van de locaties van de waargenomen vleermuizen bij de Burgemeester Verwielstraat en omgeving. In blauw gearceerd zijn de foerageergebieden en vliegroutes van de gewone dwergvleermuis aangeduid. De verblijfplaatsen zijn weergegeven met een blauwe driehoek, betreffende de kraamkolonie in het zuidwesten en de zomerverblijfplaats in het zuidoosten. In groen gearceerd zijn de vliegroutes van de laatvlieger aangeduid vanaf de vermoedelijke verblijfplaats (groene driehoek). Het gebied waar de rosse vleermuizen en gewone grootoorvleermuizen zijn waargenomen zijn respectievelijk in rood en geel aangeduid. De rood/geel gearceerde driehoek betreft de vermoedelijke zomerverblijfplaats van beide soorten in de kerktoren.

- 11 -

3.1.2

Najaarsonderzoek

Tijdens het onderzoek in het najaar zijn geen verblijfplaatsen of andere beschermde functies van vleermuizen in het projectgebied waargenomen. Wel zijn in de omgeving diverse paarterritoria van de gwone dwergvleermuis aangetroffen, bijvoorbeeld bij de groenstructuren direct ten zuiden van de nabijgelegen kerk. De verblijfplaats van dit individu bevindt zich in de zuidelijke uitbouw van de Pastoor van Kesselhof kerk. Tijdens de eerste ronde van het najaarsonderzoek op 26 augustus zijn daarnaast drie aanzwermende gewone dwergvleermuizen bovenaan de kerktoren aan de noordzijd van de kerk waargenomen. Dit gedrag indiceert dat de Pastoor van Kesselhof kerk als potentiële massawinterverblijfplaats van deze soort functioneert. Verder is ten noordoosten van het projectgebied een stationair roepende ruige dwergvleermuis waargenomen, wat een indicatie is van een paarverblijfplaats. Ook zijn tijdens diverse veldbezoeken overvliegende rosse vleermuizen waargenomen die zowel aan de noord- als de zuidzijde het projectgebied passeerden.

Figuur 6 Indicaties van de locaties van de waargenomen vleermuizen bij de Burgemeester Verwielstraat en omgeving. In blauw en oranje zijn de paarverblijfplaatsen van respectievelijk de gewone- en de ruige dwergvleermuis aangegeven. Met groen is de zwermlocatie van de gewone dwergvleermuizen geïndiceerd. De rood gearceerde gebieden betreffen waargenomen overvliegende rosse vleermuizen.

- 12 -

3.2

Vogels

In het plangebied zijn geen (indicaties van) nesten van huismussen waargenomen. Wel zijn enkele nesten en essentieel leefgebied van de huismus in de omgeving van het projectgebied aangetoond. Ook werd er in de heggen aan de overzijde van de weg regelmatig gefoerageerd en gekwetterd door diverse individuen. Ten noordwesten van het projectgebied betrof dit 4 huismussen en ten zuidwesten waren 2 individuen aanwezig. Mogelijk vindt er uitwisseling plaats tussen individuen van beide groepen. De verblijfplaatsen van deze vogelsoort liggen echter buiten de beïnvloedingssfeer van de beoogde werkzaamheden.

Figuur 7 Indicaties van de locaties van de waargenomen huismusnesten (paarse driehoek) en het bijbehorende essentieel leefgebied (paars gearceerd gebied) in de nabije omgeving van de Burgemeester Verwielstraat 3 te Waalwijk (rood omkader).

- 13 -

4 Conclusies en implicaties 4.1

Conclusies

In de ecologische quickscan uitgevoerd door Averti Ecologie d.d. 4 juni 2021 is geconcludeerd dat op voorhand de aanwezigheid van enkele beschermde soorten niet uitgesloten kan worden en waarvoor nader onderzoek nodig is. Het gaat hierbij om beschermde zoogdieren (vleermuizen) en vogels (huismus). Naar deze potentieel aanwezige beschermde natuurwaarden is nader onderzoek verricht. In het nader onderzoek zijn geen beschermde natuurwaarden vastgesteld in het projectgebied. Echter grenst het projectgebied wel aan essentiële vliegroutes van zowel de gewone dwergvleermuis als de laatvlieger en ligt het in de nabije omgeving van essentieel leefgebied van de huismus. Daarnaast vervult de Pastoor van Kesselhof kerk aan de overzijde van de Burgemeester Verwielstraat een belangrijke functie voor diverse vleermuissoorten.

4.2

Implicaties

Ten aanzien van vogelsoorten moet bij de werkzaamheden te allen tijde rekening gehouden worden met de aanwezigheid van broedende vogels waarvan de nesten niet jaarrond beschermd zijn. Dit kan worden bewerkstelligd door de uitvoering van werkzaamheden gedurende het broedseizoen (globaal lopende van 15 maart tot 15 juli) te vermijden. Daarnaast dient rekening te worden gehouden met de aanwezige essentiële vliegroutes. Dit kan bijvoorbeeld worden gerealiseerd door alleen overdag werkzaamheden uit te voeren, geen verlichting toe te passen en de vliegroutes niet te blokkeren met steigers. Daarnaast kunnen deze vliegroutes in de permanente situatie in stand gehouden worden door een toename in lichtuitstraling te vermijden en eventueel extra lijnvormige groenstructuren aan te brengen langs de desbetreffende vliegroutes. Verder is het van belang dat de aanwezige verblijfplaatsen in de Pastoor van Kesselhof kerk niet verstoord worden tijdens en na afronding van de beoogde werkzaamheden. Zolang deze functies niet verstoord worden, is voor het uitvoeren van werkzaamheden geen ontheffing van de Wet Natuurbescherming noodzakelijk.

- 14 -